Osmo- en volumeregulatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Osmo- en volumeregulatie"

Transcriptie

1 Osmo- en volumeregulatie De water- en zouthuishouding van het lichaam Anne Lohuis - 7 Februari 2013

2 Doelstelling Het verduidelijken van twee belangrijke functies van het menselijk lichaam, met daar aan gekoppeld twee ziektebeelden

3 Inhoud Fysiologie van osmo- en volumeregulatie Verdeling van water en elektrolyten over het lichaam Functie van de nieren Osmoregulatie Volumeregulatie Stoornissen in de osmo- en volumeregulatie Diabetes Insipidus Syndrome of Inappropriate Anti Diuretic Hormone (SIADH)

4 Fysiologie van osmo- en volumeregulatie - Verdeling van water en elektrolyten over het lichaam - Functie van de nieren -Osmoregulatie -Volumeregulatie

5 Vraag: Voor hoeveel % bestaat het menselijk lichaam uit water? Man +/- 60% Vrouw +/- 50%

6 Fysiologie osmo- en volumeregulatie De verdeling van water en elektrolyten over het lichaam Water in menselijk lichaam is verdeeld over 2 compartimenten: - 2/3 intracellulair - 1/3 extracellulair De elektrolytensamenstelling intra - extracellulair verschillen fors; handhaving door actief transport volgens principe elektroneutraliteit De compartimenten zijn niet strikt gescheiden, alle stoffen passeren de capillaire wand via diffusie

7 Vraag : Een 28-jarige man weegt 70 kg. Hoeveel liter water bevat hij? Lichaamswater = 0,6 x lichaamsgewicht 0,6x70= 42 liter 27L = 2/3 =intracellulair 15L = 1/3 =extracellulair

8 Fysiologie osmo- en volumeregulatie Functie van de nieren Waterhuishouding lichaam op peil houden door: 1. Osmoregulatie - Het regelen van het gehalte aan osmotisch actieve stoffen extracellulair en in circulerend bloedvolume; m.a.w: het stabiel houden van osmolariteit 2. Volumeregulatie - Regelen van grootte van het extracellulaire volume en circulerend bloedvolume - En daarmee regelen van bloeddruk

9 Vraag: We spreken over mmol/l Wat is een mol? -1 mol is een hoeveelheid stof; uitgedrukt in deeltjes - Molariteit: hoeveel mol stof er in een liter is opgelost

10 Vraag: Wat is osmolariteit? De concentratie van osmotisch werkzame stoffen per kilogram oplosmiddel Normaalwaarde: mosm/kg

11 Fysiologie osmo- en volumeregulatie Functie van de nieren -- Osmoregulatie Osmolariteit Extracellulair = Osmolariteit Intracellulair Elektrolyten extracellulair en intracellulair niet gelijk! Osmolariteit wordt door de nieren binnen nauwe grenzen gehouden; verhoging of verlaging van de osmolaliteit wordt geregistreerd door osmoreceptoren in de hypothalamus osmoreceptoren in de derde ventrikel

12 Fysiologie osmo- en volumeregulatie Functie van de nieren -- Osmoregulatie Verhoogde osmolaliteit - hypertoon plasma Wanneer het lichaam veel water verliest via transpiratie, urine, diarree, etc. wordt het bloedplasma hypertoon en stijgt de osmolaliteit. Hierdoor zal de afscheiding van het ADH worden verhoogd, terwijl er ook een dorstgevoel zal optreden. Oorzaken: - Verhoogd glucosegehalte bij DM - Hoog natrium bij DI

13 Fysiologie osmo- en volumeregulatie Functie van de nieren -- Osmoregulatie Verlaagde osmolaliteit - hypotoon plasma Een verlaging van de plasma-osmolaliteit treedt op bij een wateroverschot of anders gezegd, een teveel aan circulerend water. Oorzaken: - Verkeerd vochtbeleid - Te sterke uitscheiding van ADH door hypofyse bij SIADH

14 Vraag: Als de plasmaosmolariteit hoog is, zijn cellen dan opgezwollen of gekrompen? Hoge plasma- osmolariteit veel deeltjes in je plasma ontrekt water uit de cel kleine cellen Lage plasma-osmolariteit weinig deeltjes in je plasma duwt water naar intracellulair grote cellen

15 Fysiologie osmo- en volumeregulatie Functie van de nieren -- Volumeregulatie Volumeregulatie = regulatie van het effectief circulerend volume Waarom zo belangrijk? - Te veel volume hoge bloeddruk / hypertensie - Te weinig volume hypotensie / shock Volumeregulatie = Natriumregulatie Renale zout-uitscheiding varieert rechtstreeks met het effectief circulerend volume. - Toename circulerend volume verhoogd Na+ en wateruitscheiding - Vermindering circulerend volume leidt tot Na+ en waterretentie ( Volume-regulatie via Renine-Angiotensine-Aldosteron-Systeem (RAAS) )

16 Vraag: Hoe meet het lichaam je bloeddruk eigenlijk? Via baroreceptoren in: - hals (carotiden) - aorta

17 Samenvatting De waterhuishouding van het menselijk lichaam wordt geregeld door de nieren. Dit op basis van osmolariteit, osmoregulatie en volumeregulatie.

18 Stoornissen in de osmo- en volumeregulatie 1. Diabetes Insipidus 2. Syndrome of Inappropriate Anti Diuretic Hormone

19 Stoornissen in de regulatie Algemeen Stoornissen in de waterhuishouding geven aanleiding tot een afwijkende osmolariteit. Aangezien natrium veruit de belangrijkste elektrolyt in het intra- en extracellulaire vocht is, zal de plasma-natriumconcentratie door een stoornis in de waterhuishouding het meest zijn aangedaan.

20 Vraag: Wat gebeurt er met je natriumconcentratie bij? 1 een relatief teveel aan water?.natriemie 2 een relatief tekort aan water?.natriemie 1. Hyponatriemie 2. Hypernatriemie

21 Stoornissen in de regulatie Diabetes Insipidus Ontstaat door: - een verminderde secretie van ADH (centrale DI ) of - een afgenomen reactie van de nier op de ADH (nefrogene DI); Gevolg: de nier kan onvoldoende water terugresorberen en heeft daardoor een verminderd concentrerend vermogen

22 Vraag: Wat gebeurt er je plasmaosmolariteit bij DI (dus; een verminderde dosis ADH)? Hyper-osmolair Door veel plassen, en dus waterverlies

23 Stoornissen in de regulatie Diabetes Insipidus Oorzaken: Onvoldoende productie van ADH door de hypothalamus Geen afgifte van ADH door de hypofyse aan de bloedbaan Beschadiging van de hypothalamus of hypofyse Erfelijkheid Gebruik van geneesmiddelen bijv. Lithium Kenmerken: Dorst, met een voorkeur voor koude vloeistoffen Polyurie en nycturie (nachtelijk plassen): 4-20 liter per 24uur, dit is minder uitgesproken bij de nefrogene vorm Soortelijk gewicht urine meestal normaal/verlaagd ( <1,010kg/l ; 1,010kg/l is normaal, zuiver water is 1,000kg/l) Urine-osmolariteit meestal verlaagd (<300 mosmol/kgh2o (meestal lager) Hyperosmolariteit van het plasma Hypernatriemie

24 Stoornissen in de regulatie Diabetes Insipidus Behandeling: 1. Aanvullen van het vochttekort met infusies bijv. NaCL,45% of waterige glucose-oplossingen 2. Toedienen van ADH in medicamenteuze vorm Minrin / Desmopressine Aandachtspunt: Als patiënten met DI niet kunnen drinken, bijv. door coma, kan het Na+ gehalte sterk oplopen, en leiden tot ernstige cellulaire dehydratie, m.n. van de hersencellen. Dit kan sufheid, epileptische insulten, coma en zelfs de dood tot gevolg hebben.

25 Stoornissen in de regulatie Syndrome of Inappropriate ADH-secretion (SIADH) Ontstaat door: - een verhoogde secretie van ADH Gevolg: de nier is onvoldoende in staat om maximaal verdunde urine uit te scheiden waardoor - het circulerend volume toeneemt - de osmolaliteit in het plasma steeds verder daalt - (laag-normaal tot sterk verlaagd serumnatriumgehalte)

26 Stoornissen in de regulatie SIADH Oorzaken: Neurologisch CVA, meningitis, encephalitis, abces,tumor, Guillian-Barre Longaandoeningen Tuberculose, carcinoom,aspergillose, pneumonie Geneesmiddelen Antidepressiva, antipsychotica Overige Post-operatief, verschillende maligniteiten Kenmerken: Hyponatriemie en hypoosmolaliteit van het plasma Urine-osmolariteit vaak iets verhoogd ; >100mosmol/kgH2O Urine-Na+-concentratie >40mmol/l Normale nier- en bijnierfunctie

27 Stoornissen in de regulatie SIADH Behandeling: 1. Bereiken van negatieve waterbalans d.m.v. vochtbeperking en bestrijden oorzaak 2. Bij onvoldoende effect: medicatie die het effect van ADH op de nier remt. (effect na 5-8 dagen) Aandachtspunt: Bij ernstige hyponatriemie(na <120mmol/l) kunnen verschijnselen van hersenoedeem worden gezien: -hoofdpijn, misselijkheid, braken, epileptische insulten, coma Behandelen met: - IV-toediening van hypertone zout (NaCl 3%, eventueel gecombineerd met Furosemide) - Niet te snel corrigeren!

28 Vraag: Bij SIADH hyponatriemie geeft dit grote of kleine (hersen)cellen? Grote cellen; dus kans op hersenoedeem!! Door lage osmolariteit extra-cellulair, verplaatst water zich naar intra-cellulair, waardoor oedeem.

29 Samenvattend Urine productie Serum Natrium Urine Natrium Behandeling Diabetes Insipidus Vochtsuppletie Minrin SIADH Vochtrestrictie Diuretica / Demeclocycline

30 Afsluiting Doelstelling: Het verduidelijken van twee belangrijke functies van het menselijk lichaam, met daar aan gekoppeld twee ziektebeelden behaald?

31 BEDANKT VOOR JULLIE AANDACHT!!!

32 Literatuurlijst Presentatie Elektrolytstoornissen bij de neurologische patiënt Door K.J. Woittiez internist-nefroloog Fellow IC Power-Point: Waterhuishouding Door Tim Lisman Boek: Endocrinologie Auteur Krenning ISBN Boek: Leerboek Intensive Care verpleegkunde Deel 2 Auteur:van den Brink & Lindsen ISBN Boek: Leerboek Spoedeisende Hulp Verpleegkunde Auteur Boel ISBN X Boek: Acute geneeskunde Auteur Thijs ISBN

Metabolic emergencies probleem onderbelicht

Metabolic emergencies probleem onderbelicht 19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht Metabolic emergencies probleem onderbelicht Hella Bosch Verpleegkundig specialist oncologie Máxima medisch centrum Eindhoven Wat is een metabolic emergencie? Een acute, potentieel

Nadere informatie

Dorstproef. Afdeling Interne geneeskunde

Dorstproef. Afdeling Interne geneeskunde Dorstproef Afdeling Interne geneeskunde In deze patiënteninformatie wordt uitgelegd wat de dorstproef inhoudt en hoe deze verloopt. Er is een woordenlijst als bijlage bijgevoegd om sommige woorden te verduidelijken.

Nadere informatie

14-5-2013. Water en zouthuishouding. Doelstelling. Belangrijkste bestanddeel van ons lichaam. Totaal Lichaamswater (TLW) ECV en ICV

14-5-2013. Water en zouthuishouding. Doelstelling. Belangrijkste bestanddeel van ons lichaam. Totaal Lichaamswater (TLW) ECV en ICV Doelstelling Water en zouthuishouding Basale kennis en inzicht in de water en zout huishouding Kennis en inzicht in de normaalwaarden van de belangrijkste laboratorium uitslagen Bart Ramakers B.Ramakers@ic.umcn.nl

Nadere informatie

Levensbedreigende hyponatriëmie. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen

Levensbedreigende hyponatriëmie. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen Levensbedreigende hyponatriëmie J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen 1 U meet een lage plasma [Na + ] - waarom? Concentratie = Totaal Na + in extracellulaire ruimte 2 U meet een lage plasma [Na

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie

Anatomie / fysiologie Anatomie / fysiologie Eliminatie en regulatie Nieren 3 FHV2009 / Cxx55 5+6 / Anatomie & Fysiologie - Nieren 3 1 Elektrolytenbalans Mineralen worden in het lichaam opgenomen door middel van voeding en drank.

Nadere informatie

FYSIOLOGIE MENS EN DIER NIEREN, WATER EN ZOUTHUISHOUDING A. SCHEURINK HFST 19 & 20

FYSIOLOGIE MENS EN DIER NIEREN, WATER EN ZOUTHUISHOUDING A. SCHEURINK HFST 19 & 20 FYSIOLOGIE MENS EN DIER NIEREN, WATER EN ZOUTHUISHOUDING A. SCHEURINK HFST 19 & 20 Boek: Silverthorn, Human Physiology - hfdstk 19: The kidney s 622 629 : anatomy and function of the urinary system 629

Nadere informatie

Infuusbeleid op recovery

Infuusbeleid op recovery Infuusbeleid op recovery Is vullen in of uit?? Sander van den Heuvel Anesthesioloog Stellingen Dagbehandelingspatiënten mogen best wat meer vocht krijgen Een krap vochtbeleid verbetert de resultaten bij

Nadere informatie

Urine en hydratiestatus: Een gewichtige zaak?

Urine en hydratiestatus: Een gewichtige zaak? Urine en hydratiestatus: Een gewichtige zaak? Jan-Willem van Dijk Conferentie Sportvoeding 2015 Vochtbalans Water in lichaam Intracellulair vs Extracellulair Intracellulair vocht vocht in lichaamscellen

Nadere informatie

Hyponatriëmie: adequate behandeling op geleide van te berekenen uitkomsten

Hyponatriëmie: adequate behandeling op geleide van te berekenen uitkomsten klinische lessen Hyponatriëmie: adequate behandeling op geleide van te berekenen uitkomsten G.Vervoort en J.F.M.Wetzels Dames en Heren, Hyponatriëmie is de meest voorkomende stoornis in de water- en elektrolythuishouding.

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de patiënt. Natriumwaterstofcarbonaat 4.2%, oplossing voor intraveneuze infusie 42 g/l. Natriumwaterstofcarbonaat

Bijsluiter: informatie voor de patiënt. Natriumwaterstofcarbonaat 4.2%, oplossing voor intraveneuze infusie 42 g/l. Natriumwaterstofcarbonaat Bijsluiter: informatie voor de patiënt Natriumwaterstofcarbonaat 4.2%, oplossing voor intraveneuze infusie 42 g/l Natriumwaterstofcarbonaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 14057 Minrin 4 microgram/ml SPC 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Minrin 4 microgram/ml oplossing voor injectie 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een ampul

Nadere informatie

algemene problemen Hoofdstuk 1 W.D. Reitsma en J.B.L. Hoekstra Lichaamssamenstelling

algemene problemen Hoofdstuk 1 W.D. Reitsma en J.B.L. Hoekstra Lichaamssamenstelling Hoofdstuk 1 algemene problemen W.D. Reitsma en J.B.L. Hoekstra Ω 1.1 Lichaamssamenstelling Het totale lichaamswater bedraagt ongeveer 60% van het lichaamsgewicht. Bij vrouwen is dit iets lager dan bij

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten. Desmopressine-acetaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten. Desmopressine-acetaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Blz. 1 van 5 Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten Desmopressine-acetaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie

Anatomie / fysiologie Anatomie / fysiologie O1 week 2 Homeostase Diffusie osmose filtratie FHV2011 / Anatomie & fysiologie periode 1 week 2 1 Bij de mens zit er in verhouding meer water intracellulair dan extracellulair. 10

Nadere informatie

Desmopressine-acetaat Aurobindo 0,1 mg/ml, neusspray (oplossing)

Desmopressine-acetaat Aurobindo 0,1 mg/ml, neusspray (oplossing) 1.3.1 Samenvatting van de productkenmerken Rev.nr. 1505 Pag. 1 van 7 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Desmopressine-acetaat Aurobindo 0,1 mg/ml, neusspray (oplossing) 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

Nadere informatie

Excretie en osmoregulatie

Excretie en osmoregulatie Excretie en osmoregulatie Tekst bij het computer ondersteund onderwijs maart 2008 Introductie homeostase 1. De variatie in omgeving waarin mens en dier leven stelt hoge eisen aan het aanpassingsvermogen

Nadere informatie

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0 Natriumchloride drank 1mL=90mg=1.5mmol Na Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in natriumchloridedrank is natriumchloride. Dit middel wordt gebruikt

Nadere informatie

Dorstproef bij volwassenen

Dorstproef bij volwassenen Dorstproef bij volwassenen Inleiding Uw behandelend specialist heeft met u afgesproken dat u een dorstproef zult ondergaan. In deze folder geven wij u meer informatie over dit onderwerp. Wat is een dorstproef

Nadere informatie

De P, RR, adh,t, en vochtbalans

De P, RR, adh,t, en vochtbalans De P, RR, adh,t, en vochtbalans Een lezing Presentatie: Alfons Huisintveld Principe van de pols? Hart contractie linker ventrikel Slagvolume 70 100 ml Meten vd pulsatie Pols = a.r Hals = a.c Lies = a.f

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER NATRICLO 585 mg/10ml NATRICLO 1g/10ml NATRICLO 2g/10ml NATRICLO 3g/10ml NATRICLO 4g/20ml NATRICLO 6g/20ml Concentraat voor oplossing voor infusie Natriumchloride

Nadere informatie

Diabetes Insipidus ANTWOORDKAART

Diabetes Insipidus ANTWOORDKAART Diabetes Insipidus Deze uitgave is mogelijk gemaakt door: Novartis Pharma B.V., producent van Sandostatine (octreotide) Postbus 241, 6800 LZ Arnhem, tel. (026) 37 82 100 Illustraties: Jack Prince DE NEDERLANDSE

Nadere informatie

BIJSLUITER INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin Melt 240 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik. Desmopressine-acetaat

BIJSLUITER INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin Melt 240 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik. Desmopressine-acetaat BIJSLUITER INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Blz. 1 van 5 Minrin Melt 60 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik Minrin Melt 120 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik Minrin Melt 240 µg, lyophilisaat voor oraal gebruik

Nadere informatie

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het SUIKERZIEKTE Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het lichaam. U kunt hierbij denken aan slecht functionerende

Nadere informatie

Hyperglycemie Keto-acidose

Hyperglycemie Keto-acidose Hyperglycemie Keto-acidose Klinische les Marco van Meer SJG 20 06 2007 (acute) ontregeling van diabetes Doel Op het einde van mijn presentatie is jullie kennis over glucose huishouding en ketoacidose weer

Nadere informatie

Bloedgassen. Homeostase. Ronald Broek

Bloedgassen. Homeostase. Ronald Broek Bloedgassen Homeostase Ronald Broek Verstoring Homeostase Ziekte/Trauma/vergiftiging. Geeft zuur-base en bloedgasstoornissen. Oorzaken zuur-base verschuiving Longemfyseem. Nierinsufficientie Grote chirurgische

Nadere informatie

Dorstproef Radboud universitair medisch centrum

Dorstproef Radboud universitair medisch centrum Dorstproef In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een dorstproef. Deze proef vindt plaats op de verpleegafdeling Interne Geneeskunde en Reumatische ziekten (EOV) van het Radboudumc, route

Nadere informatie

Bloedvolume. Biofeedback Systeem HEMO CONTROL. Bloedvolume meting. Bloedvolume meting. Het totaal aan circulerend volume in de vaten

Bloedvolume. Biofeedback Systeem HEMO CONTROL. Bloedvolume meting. Bloedvolume meting. Het totaal aan circulerend volume in de vaten Biofeedback Systeem HEMO CONTROL Bloedvolume Het totaal aan circulerend volume in de vaten Gemiddeld zo n 5-6 liter voor een volwassene René van Hoek & Ad van Berkel Het bestaat voor 45% uit cellen en

Nadere informatie

Vocht- en zoutadvies bij darmfalen

Vocht- en zoutadvies bij darmfalen Vocht- en zoutadvies bij darmfalen Deze informatie is bedoeld voor mensen die via de ontlasting veel vocht en/of zout verliezen als gevolg van darmfalen. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan bij een korte darm

Nadere informatie

Vullingsbeleid volwassenen en kinderen

Vullingsbeleid volwassenen en kinderen Vullingsbeleid volwassenen en kinderen WES Rotterdam symposium Transport: Van A naar Beter 27 maart 2015 Patricia Kalkman Kinderarts Jelmer Alsma Internist Leerdoelen! Reden om infuus te starten / stoppen!

Nadere informatie

Case-report: Een vrouw met een onbegrepen coma...

Case-report: Een vrouw met een onbegrepen coma... Case-report: Een vrouw met een onbegrepen coma... H.J.Jansen, E.S. Louwerse, C.P.C. de Jager Intensive Care, Jeroen Bosch Ziekenhuis, lokatie: Groot Ziekengasthuis Nieuwstraat 34, 5211 NL, s-hertogenbosch

Nadere informatie

polydipsie-polyurie syndromen in de psychiatrie (samenvatting presentatie tijdens bijeenkomst NVASP regio zuid op 2 juni 1999)

polydipsie-polyurie syndromen in de psychiatrie (samenvatting presentatie tijdens bijeenkomst NVASP regio zuid op 2 juni 1999) polydipsie-polyurie syndromen in de psychiatrie (samenvatting presentatie tijdens bijeenkomst NVASP regio zuid op 2 juni 1999) Rob Beurskens, september 1999, Maastricht Versie januari 2009 Correcties nov.

Nadere informatie

Vochtbalans bij de cardiologische patiënt

Vochtbalans bij de cardiologische patiënt Vochtbalans bij de cardiologische patiënt Voor uw behandeling is het belangrijk dat er per dag wordt opgeschreven hoeveel u drinkt en plast. Dit noemen we het bijhouden van uw vochtbalans. In deze folder

Nadere informatie

Vergroting van het circulerend volume bij dehydratie

Vergroting van het circulerend volume bij dehydratie 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Glucose 3,75% en natriumchloride 0,225%, infusievloeistof 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Bevat per 1000 ml: Glucose monohydraat, 41,25 g overeenkomend met Glucose

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Nierfunctievervangende therapie. Nierfunctievervangende therapie

Patiënteninformatie. Nierfunctievervangende therapie. Nierfunctievervangende therapie Patiënteninformatie Nierfunctievervangende therapie Nierfunctievervangende therapie 1 Nierfunctievervangende therapie Intensive Care, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Inleiding Bij uw familielid of naaste

Nadere informatie

BIJSLUITER. FUROSEMIDE 2 mg/ml drank

BIJSLUITER. FUROSEMIDE 2 mg/ml drank BIJSLUITER FUROSEMIDE 2 mg/ml drank Dit geneesmiddel is specifiek voor kinderen jonger dan 12 jaar ontwikkeld en daar is de tekst van de bijsluiter op aangepast. Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Team anatomie/fysiologie AFI1. Anatomie / fysiologie / pathologie. Cxx53 1 en 2. Milieu interieur Uitwisseling van stoffen

Anatomie / fysiologie. Team anatomie/fysiologie AFI1. Anatomie / fysiologie / pathologie. Cxx53 1 en 2. Milieu interieur Uitwisseling van stoffen Anatomie / fysiologie Cxx53 1 en 2 Milieu interieur Uitwisseling van stoffen 1 Team anatomie/fysiologie Alfabetische volgorde achternaam Matthieu Berenbroek Jan Borm Simone Egberts Eric van Roon Nol van

Nadere informatie

Natriumchloride Fresenius Kabi 100 mg/ml (10%), concentraat voor oplossing voor infusie

Natriumchloride Fresenius Kabi 100 mg/ml (10%), concentraat voor oplossing voor infusie BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Natriumchloride Fresenius Kabi 100 mg/ml (10%), concentraat voor oplossing voor infusie {Natriumchloride} Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

BIJSLUITER Desmopressine-acetaat Neusspray Mylan 0,1 mg/ml, neusspray, oplossing RVG 33078 Versie: september 2014

BIJSLUITER Desmopressine-acetaat Neusspray Mylan 0,1 mg/ml, neusspray, oplossing RVG 33078 Versie: september 2014 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Desmopressine-acetaat Neusspray Mylan 0,1 mg/ml, neusspray, oplossing Desmopressine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik

Nadere informatie

High output stoma s Een multidisciplinaire uitdaging

High output stoma s Een multidisciplinaire uitdaging High output stoma s Een multidisciplinaire uitdaging Hester Wierda, diëtist Darmfalenteam Radboudumc Dansac 22 mei 2014ma (Potentiële) belangenverstrengeling Zie hieronder Voor deze bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

Diabe&sche ketoacidose. Diana Jansen, ANIOS IC 6 maart 2015

Diabe&sche ketoacidose. Diana Jansen, ANIOS IC 6 maart 2015 Diabe&sche ketoacidose Diana Jansen, ANIOS IC 6 maart 2015 Casus 38- jarige man VG: blanco Buiten bewustzijn aangetroffen, onduidelijk of hij voordien klachten had Bij verdenking hypoglycemie in ambulance

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. NaCl 0,9% B. Braun, oplossing voor infusie Natriumchloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. NaCl 0,9% B. Braun, oplossing voor infusie Natriumchloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER NaCl 0,9% B. Braun, oplossing voor infusie Natriumchloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de patiënt. Mannitol 100 mg/ml, oplossing voor infusie Mannitol

Bijsluiter: informatie voor de patiënt. Mannitol 100 mg/ml, oplossing voor infusie Mannitol Bijsluiter: informatie voor de patiënt Mannitol 100 mg/ml, oplossing voor infusie Mannitol Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in

Nadere informatie

Acute electrolytstoornissen. Hyperkalemie. Hyperkalemie assessment. Intake 17/04/2013. K + 3.5-5.0 meq/l

Acute electrolytstoornissen. Hyperkalemie. Hyperkalemie assessment. Intake 17/04/2013. K + 3.5-5.0 meq/l Acute electrolytstoornissen Prof. dr. Koen Van Hoeck Hyperkalemie Referentiecentrum Kindernefrologie UZA 03/ 821 3481 Prof. dr. D.Trouet S. Eerens RN expertverpleegkundige Marjan De Wulf,J ulie de Muynck

Nadere informatie

Metyrapontest. Afdeling Interne geneeskunde

Metyrapontest. Afdeling Interne geneeskunde Metyrapontest Afdeling Interne geneeskunde In deze patiënteninformatie wordt uitgelegd wat de metyrapontest inhoudt. Er is een woordenlijst als bijlage bijgevoegd om sommige woorden te verduidelijken.

Nadere informatie

1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden

1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden Paragraaf 5.1 1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden 2. a) Huid, longen, nieren en lever b) Water c) Huid: zouten, Longen: CO 2, Nieren: Ureum,

Nadere informatie

Brandwonden en voedingstherapie

Brandwonden en voedingstherapie Brandwonden en voedingstherapie Auteur: A. Meijer Vertaald/bijgewerkt: Nieuwsbrief: 1989 Pagina: 31-33 Jaargang: 5 Nummer: 1 Toestemming: Illustraties: Bijzonderheden: Kernwoorden: voeding brandwonden

Nadere informatie

Informatie. Vochtbeperking en streefgewicht bij hemodialysepatiënten WWW.ELKERLIEK.NL

Informatie. Vochtbeperking en streefgewicht bij hemodialysepatiënten WWW.ELKERLIEK.NL Informatie Vochtbeperking en streefgewicht bij hemodialysepatiënten WWW.ELKERLIEK.NL Inleiding Via deze folder krijgt u informatie over het gebruik van vocht en het behouden van een streefgewicht bij hemodialyse.

Nadere informatie

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie Bloedgasanalyse Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht Doelstelling De student kan de 4 stoornissen in het zuurbase evenwicht benoemen. De student kan compensatiemechanismen herkennen en benoemen. De

Nadere informatie

Protocol Ontregelde Diabetes Mellitus Patiënt

Protocol Ontregelde Diabetes Mellitus Patiënt Doel: Het op verantwoorde wijze telefonisch heldere afspraken maken over het bijreguleren van diabetespatiënten met een hyperglycemische of hypoglycemische ontregeling. Hyperglycemie: Een episode van een

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Resonium A, poeder

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Resonium A, poeder BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Resonium A, poeder Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter. Het kan nodig zijn

Nadere informatie

Water- en zouthuishouding

Water- en zouthuishouding Water- en zouthuishouding Dr. F.P.A.M.N. Peters 7.1 Opbouw en samenstelling van de lichaamsruimten Het aantal lichaamscellen van een volwassene bedraagt ongeveer 10 13. Deze cellen vormen samen de intracellulaire

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Samenvatting Men schat dat in 2005 ongeveer 40.000 mensen in Nederland een nieraandoening hadden. Hiervan waren ruim 5500 patiënten afhankelijk van dialyse. Voor dialysepatiënten

Nadere informatie

Desmopressine Acetaat-trihydraat 10 A, neusspray, oplossing 0,1 mg/ml Desmopressine

Desmopressine Acetaat-trihydraat 10 A, neusspray, oplossing 0,1 mg/ml Desmopressine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Desmopressine Acetaat-trihydraat 10 A, neusspray, oplossing 0,1 mg/ml Desmopressine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik

Nadere informatie

Kliniek endocrinologie. Dirk Vanderschueren

Kliniek endocrinologie. Dirk Vanderschueren Kliniek endocrinologie Dirk Vanderschueren Kliniek Vrouw 64 jaar Geen klachten wel wat meer depressief MVG: negatief buiten polsfractuur 5 jaar geleden KO: BD 140-80, pols 88, gekende goiter Kliniek Vrouw

Nadere informatie

Over een vrouw die niet dorst te stoppen...

Over een vrouw die niet dorst te stoppen... gevalsbeschrijving Over een vrouw die niet dorst te stoppen... a.a.m. ermens, a.j.w. ter mors, l.t. vlasveld samenvatting Een vrouw met een psychiatrische voorgeschiedenis wordt op de spoedeisende hulp

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Eliminatie van afvalstoffen AFI1. Eliminatie en regulatie Nieren 1. Nieren. Lever. Darmen. Huid. Longen

Anatomie / fysiologie. Eliminatie van afvalstoffen AFI1. Eliminatie en regulatie Nieren 1. Nieren. Lever. Darmen. Huid. Longen Anatomie / fysiologie Eliminatie en regulatie Nieren 1 FHV2009 / Cxx55 1+2 / Anatomie & Fysiologie - Nieren 1 1 Lever Eliminatie van afvalstoffen Darmen Huid Nieren Longen FHV2009 / Cxx55 1+2 / Anatomie

Nadere informatie

BIJSLUITER. Minrin is ingeschreven onder RVG 18923 (25 µg/ml neusspray), RVG 13958 (0,1 mg/ml neusspray) en RVG 06684 (0,1 mg/ml neusdruppels).

BIJSLUITER. Minrin is ingeschreven onder RVG 18923 (25 µg/ml neusspray), RVG 13958 (0,1 mg/ml neusspray) en RVG 06684 (0,1 mg/ml neusdruppels). BIJSLUITER Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. - Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. - Heeft u nog vragen,

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Desmopressine Teva 0,2 mg tabletten Desmopressine acetaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Desmopressine Teva 0,2 mg tabletten Desmopressine acetaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Desmopressine Teva 0,2 mg tabletten Desmopressine acetaat Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel. Bewaar

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Glucose 40 g/100 ml B. Braun Vet Care oplossing voor infusie voor runderen, paarden, schapen, geiten, varkens, honden en katten 2.

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team maandag, 24 januari 2011 22:02 - Laatst aangepast dinsdag, 15 november 2011 16:17

Geschreven door Diernet Team maandag, 24 januari 2011 22:02 - Laatst aangepast dinsdag, 15 november 2011 16:17 Omschrijving Oorzaken Risicofactoren Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Hyperglycemie (verhoogd suiker gehalte in het bloed) bij diabetes mellitus (suikerziekte) is het gevolg van een

Nadere informatie

ERNSTIGE ELEKTROLYTEN- STOORNISSEN

ERNSTIGE ELEKTROLYTEN- STOORNISSEN ERNSTIGE ELEKTROLYTEN- STOORNISSEN R Vanholder, Universiteit Gent HYPONATRIËMIE 1) Hyponatriëmie met volumedepletie 2) Hyponatriëmie met normaal extracellulair volume 3) Hyponatriëmie met excessief extracellulair

Nadere informatie

Tentamen B: correctievoorschrift 24 december 2004

Tentamen B: correctievoorschrift 24 december 2004 Thema 1.2: Stoornissen in het milieu interieur Tentamen B: correctievoorschrift 24 december 2004 a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

Nadere informatie

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Afdeling interne geneeskunde Deze informatie is een aanvulling op de folder Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus, die u heeft

Nadere informatie

Acute dialyse Nierfunctievervangende behandeling

Acute dialyse Nierfunctievervangende behandeling Acute dialyse Nierfunctievervangende behandeling Afdeling dialyse Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 Algemene informatie over de nieren blz. 3 Verschijnselen bij nierziekten blz. 4 Nierfunctievervangende behandeling

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

Ziekten die mogelijk insufficiëntie veroorzaken:

Ziekten die mogelijk insufficiëntie veroorzaken: Wat is nier insufficiëntie? Als de nieren altijd onvoldoende werken wordt dit chronische nierinsufficiëntie genoemd ( insufficiënt = onvoldoende) chronische nierinsufficiëntie is het mogelijke gevolg van

Nadere informatie

2 Concentratie in oplossingen

2 Concentratie in oplossingen 2 Concentratie in oplossingen 2.1 Concentratiebegrippen gehalte Er zijn veel manieren om de samenstelling van een mengsel op te geven. De samenstelling van voedingsmiddelen staat op de verpakking vermeld.

Nadere informatie

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie Bart van Silfhout Ventilation Practitioner Doel & inhoud Het uitwisselen van ideeën, kennis en gedachten en vooral een leuke voordracht!!! Gasuitwisseling

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Nefrologie. Informatie over afstoting na niertransplantatie

Interne Geneeskunde Nefrologie. Informatie over afstoting na niertransplantatie Interne Geneeskunde Nefrologie Informatie over afstoting na niertransplantatie Interne Geneeskunde Nefrologie Wat is afstoting na niertransplantatie? U krijgt medicijnen om afstoting van uw transplantatienier

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 10A Fase A Titel Plassen Onderwerp Nycturie door decompensatio cordis Inhoudsdeskundige Dr. W. Wieling Technisch verantwoordelijke Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld

Nadere informatie

BIJSLUITER. FUROSEMIDE 5 mg/ml drank

BIJSLUITER. FUROSEMIDE 5 mg/ml drank BIJSLUITER FUROSEMIDE 5 mg/ml drank Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem

Nadere informatie

Diabetes of suikerziekte

Diabetes of suikerziekte Diabetes of suikerziekte (bron: Weet je voldoende over diabetes - Vlaamse Diabetes Vereniging) SUIKER EN HET MENSELIJK LICHAAM In onze dagelijke voeding zijn tal van koolhydraten (=suikers) aanwezig. Deze

Nadere informatie

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015 Chronische nierschade A. van Tellingen Smeerolie voor de poli 2015 Wie dient verwezen te worden? 52-jarige vrouw met diabetische nefropathie: MDRD 62 ml/min/1.73m 2 en albuminurie 28 mg/l? 68-jarige man:

Nadere informatie

Eindexamen biologie compex havo 2009 - I

Eindexamen biologie compex havo 2009 - I Wilde paarden in China Het Przewalskipaard komt al tientallen jaren niet meer in het wild voor. In het eerste filmfragment is te zien dat Chinese onderzoekers deze diersoort opnieuw introduceren in een

Nadere informatie

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Eerst enkele weetjes: Vocht (=lichaamswater) is het belangrijkste bestanddeel van ons lichaam Afhankelijk van je leeftijd, gewicht, lichaamssamenstelling

Nadere informatie

RICHTLIJNEN ELEKTROLYTSTOORNISSEN

RICHTLIJNEN ELEKTROLYTSTOORNISSEN RICHTLIJNEN ELEKTROLYTSTOORNISSEN juni 2005 INHOUDSOPGAVE Voorwoord... Samenstelling werkgroep... NATRIUM... Richtlijn Hypernatriëmie... Samenvatting en aanbevelingen... Inleiding en definitie... Epidemiologie...

Nadere informatie

Vulling. Hoeveel water heeft een mens en waar zit het?

Vulling. Hoeveel water heeft een mens en waar zit het? Vulling Hoeveel water heeft een mens en waar zit het? Vulling Lichaamswater Bij mannen 60%; vrouwen 50% ECV: iets minder dan de helft ICV: iets meer dan de helft Intravasculair (plasma): onderdeel van

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin 25 µg/ml neusspray Minrin 0,1 mg/ml neusspray Minrin 0,1 mg/ml neusdruppels. Desmopressine-acetaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin 25 µg/ml neusspray Minrin 0,1 mg/ml neusspray Minrin 0,1 mg/ml neusdruppels. Desmopressine-acetaat Blz. 1 van 8 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Minrin 25 µg/ml neusspray Minrin 0,1 mg/ml neusspray Minrin 0,1 mg/ml neusdruppels Desmopressine-acetaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit

Nadere informatie

NaCl 0,9 % + Glucose 5 % Bijsluiter 1/8 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKERS

NaCl 0,9 % + Glucose 5 % Bijsluiter 1/8 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKERS Bijsluiter 1/8 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKERS NaCl 0,9 % w/v + Glucose 5 % w/v Viaflo, oplossing voor infusie Werkzame bestanddelen: natriumchloride en glucose Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

Polikliniek Endocrinologie, locatie AZU. Ziekte van Addison

Polikliniek Endocrinologie, locatie AZU. Ziekte van Addison Polikliniek Endocrinologie, locatie AZU Ziekte van Addison Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wat is de ziekte van Addison 3 3 Verschijnselen 6 4 Behandeling 6 5 Cortisol afhankelijkheid 7 6 Leven met de ziekte van

Nadere informatie

Behandeling met Bisfosfonaat bij kanker

Behandeling met Bisfosfonaat bij kanker Behandeling met Bisfosfonaat bij kanker Inleiding Samen met uw arts heeft u besloten dat u wordt behandeld met een Bisfosfonaat per infuus of tablet. Een Bisfosfonaat wordt voorgeschreven om de botten

Nadere informatie

Acute gastro-enteritis met dehydratie en dreigende nierinsufficiëntie bij een 4 jarig meisje

Acute gastro-enteritis met dehydratie en dreigende nierinsufficiëntie bij een 4 jarig meisje Casus 12 fase B Titel casus Poepeldepee, Sophie heeft diarree! Docent SL Ploos van Amstel, kinderarts Technisch verantwoordelijken WK Posthumus Roel Sijsterman Ziektebeeld Acute gastroenteritis met dehydratie

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

Het aa p, n oo t, m ie s. Dr. N. de Jonge klinisch chemicus LUMC

Het aa p, n oo t, m ie s. Dr. N. de Jonge klinisch chemicus LUMC Het aa p, n oo t, m ie s van de QC Dr. N. de Jonge klinisch chemicus LUMC D. Burnett ISO 15189 and the medical laboratory Pauze Prof dr ir M.D.C.P. Weggeman Leidinggeven aan professionals? Niet doen! Dr

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Desmopressine Teva 0,1 mg tabletten Desmopressine Teva 0,2 mg tabletten desmopressine acetaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Desmopressine Teva 0,1 mg tabletten Desmopressine Teva 0,2 mg tabletten desmopressine acetaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Desmopressine Teva 0,1 mg tabletten Desmopressine Teva 0,2 mg tabletten desmopressine acetaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen,

Nadere informatie

Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis. 30 september 2010

Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis. 30 september 2010 Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis 30 september 2010 Onderwerpen 1. Definitie 2. Prevalentie 3. Richtlijnen 4. Diagnostiek 5. Preventie nierfunctieverlies 6. Behandeling metabole complicaties 7.

Nadere informatie

Enuresis nocturna vanaf de leeftijd van 5 jaar: symptomatische behandeling na uitsluiting van elke onderliggende organische pathologie.

Enuresis nocturna vanaf de leeftijd van 5 jaar: symptomatische behandeling na uitsluiting van elke onderliggende organische pathologie. 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Desmopressine Ferring 0,2 mg tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Desmopressine acetaat 0,2 mg equiv. desmopressine (vrije base) 0,178 mg Voor een volledige

Nadere informatie

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist (Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist Opzet van de presentatie Brandstofgebruik bij langdurige inspanning Vochtbehoefte Voeding VOOR inspanning Voeding TIJDENS inspanning Voeding NA

Nadere informatie

Elektrolytstoornissen 2012

Elektrolytstoornissen 2012 Elektrolytstoornissen 2012 INITIATIEF Nederlandse Internisten Vereniging MET ONDERSTEUNING VAN PROVA FINANCIERING SKMS Colofon Richtlijn elektrolytstoornissen 2012 NIV Mercatorlaan 1200 Postbus 20066 3502

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Natriumwaterstofcarbonaat 1,4% g/v, oplossing voor infusie 14 g/l. Waterstofcarbonaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Natriumwaterstofcarbonaat 1,4% g/v, oplossing voor infusie 14 g/l. Waterstofcarbonaat Natriumwaterstofcarbonaat 1,4% g/v, oplossing voor infusie 14 g/l Waterstofcarbonaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor

Nadere informatie

Samenvatting voor de geïnteresseerde leek

Samenvatting voor de geïnteresseerde leek Chapter 10 Samenvatting voor de geïnteresseerde leek Gedurende de laatste decades is diabetes mellitus type 2 (DM2) veranderd van een relatief onschuldige aandoening van de, met name de oudere, mens in

Nadere informatie

Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy http://www.medics4medics.com

Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy http://www.medics4medics.com Zuurbase evenwicht 1 Zuren 2 Base 3 4 5 6 7 oxygenatie / ventilatie 8 9 Arteriële bloedgaswaarden Oxygenatie PaO2: 80-100mmH2O SaO2: 95-100% Ventilatie: PaCO2: 35-45mmHg Zuur-base status ph: 7.35-7.45

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GLUCOSE STEROP 50mg/ml Oplosmiddel voor parenteraal gebruik. Glucose

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GLUCOSE STEROP 50mg/ml Oplosmiddel voor parenteraal gebruik. Glucose BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER GLUCOSE STEROP 50mg/ml Oplosmiddel voor parenteraal gebruik Glucose Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

Hypercortisolisme (of toch niet?)

Hypercortisolisme (of toch niet?) Hypercortisolisme (of toch niet?) Gabor Linthorst Internist endocrinoloog Internist voor erfelijke stofwisselingsziekten Principal educator Leerdoelen Interpretatie van cortisol waarden (soms best lastig)

Nadere informatie

Leerboek dialyseverpleegkunde

Leerboek dialyseverpleegkunde Leerboek dialyseverpleegkunde De serie Leerboeken specialistische verpleegkunde bestaat uit de volgende delen: r Leerboek dialyseverpleegkunde r Leerboek intensivecareverpleegkunde 1 r Leerboek intensivecareverpleegkunde

Nadere informatie

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie)

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie) COMPLICATIES Lange termijn complicaties Wanneer u al een lange tijd diabetes heeft, kunnen er complicaties optreden. Deze treden zeker niet bij alle mensen met diabetes in dezelfde mate op. Waarom deze

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Resonium A, poeder

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Resonium A, poeder BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Resonium A, poeder Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

V5 Begrippenlijst Hormonen

V5 Begrippenlijst Hormonen V5 Begrippenlijst Hormonen ADH Hormoon dat de terugresorptie van water in de nierkanaaltjes stimuleert. adrenaline Hormoon dat door het bijniermerg wordt afgescheiden. Adrenaline wordt ook door zenuwvezels

Nadere informatie