Spel, esthetiek en de paradox van resultaatgerichtheid als parameters bij het ontwerpen van zoekconferenties.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Spel, esthetiek en de paradox van resultaatgerichtheid als parameters bij het ontwerpen van zoekconferenties."

Transcriptie

1 Spel, esthetiek en de paradox van resultaatgerichtheid als parameters bij het ontwerpen van zoekconferenties. Dit korte artikel verschijnt in een verzameling: Intervenieren met werkconferenties. Een interventie is steeds doelgericht, men intervenieert niet gratuit in werksystemen. Paradoxaal wordt het wanneer het doel van een dergelijke interventie wordt: het creëren van een speelruimte, waarin niet doelgericht handelen als norm gehanteerd wordt. In feite bevinden zich zowel de opdrachtgever als de facilitator(s) van een dergelijke interventie in een double bind: doelgericht niet doelgericht bezig zijn. Double binds kunnen slechts gehanteerd worden door speelsheid, door niet doelgericht bezig zijn. Het spel begint dus bij het maken van een contract met een opdrachtgever en daarna met de deelnemers aan een zoekconferentie. Inderdaad, ik heb het hier over een specifieke vorm van werkconferentie: de zoekconferentie. Een eerste drempel bij het contracteren tot een zoekconferentie is samen met de opdrachtgever te komen tot de vaststelling dat men iets niet weet, dat er iets te zoeken valt, waarover men slechts een vaag idee heeft. Zoekconferenties zijn dus helemaal niet geschikt om een draagvlak te vormen voor reeds ontwikkelde strategieën, hoewel men ze daar regelmatig tracht voor te gebruiken. Dit "niet weten" is niet vanzelfsprekend: immers interventies dienen naar een bepaald resultaat te leiden. Erger nog, het thema van een zoekconferentie kan moeilijk a priori vastgelegd worden zonder dat de deelnemers gekend zijn en zonder thema is het niet mogelijk te bepalen welke de relevante deelnemers zijn. Hier herkennen we de double bind onder een andere vorm. Gebruik van de parameters tijdens de voorbereiding van een zoekconferentie In feite signaleren double binds dilemmas: in tegenstelling tot problemen zijn dilemmas onoplosbaar. Nochtans is het onmogelijk niet te handelen in dilemmas: ook niets doen is een keuze voor één van de beide horens van het dilemma. Een dilemma schept een handelingsruimte. Hieruit volgen enkele spelregels bij het maken van een contract met een opdrachtgever voor een zoekconferentie: * een zoekconferentie is niet de plaats en de tijd waar problemen opgelost worden. * het is dus ook niet de plaats en de tijd waar beslissingen genomen worden, beslissingen behoren tot het domein van het oplossen van problemen. Het is wel de plaats waar zoekers elkaar vinden om verder 1

2 zoekend te handelen binnen dilemmas, bijvoorbeeld in experimentele projecten. Zoekconferenties zijn een laboratorium waaruit eventueel sociale innovaties kunnen groeien. * zoekconferenties hebben dus alles te maken met participatie en niets met democratie, ten minste wanneer democratie verstaan wordt als een manier om tot besluitvorming te komen. * hieruit volgt dat deelnemers aan een zoekconferentie vrijwillig kunnen participeren, iedereen is er welkom, niemand is verplicht te komen. Hoe die "vrijwilligheid" tot stand komt doet niets terzake. Lobbying en zachte druk behoren tot de spelregels. Veel potentiële deelnemers, die denken aanwezig te moeten zijn omdat er anders zonder hen beslist zal worden, veel "representatieve" figuren, zinvol in een democratische omgeving, zullen dan terecht vermijden aanwezig te zijn op de zoekconferentie. Slechts wie echt wil zoeken zonder de garantie dat er iets gevonden wordt, laat staan dat er iets beslist wordt, wordt aangesproken door een zoekconferentie. * de startthematiek, die de vicieuze cirkel: deelnemers bepalen de thematiek, de thematiek bepaalt de deelnemers, kan doorbreken wordt het liefst uitgedrukt in termen van dilemmas. De manier waarop potentiële deelnemers persoonlijk aangesproken worden, aan de hand van een uitnodigingsbrief, die de basisdilemmas verwoordt samen met bovenvernoemde spelregels, leidt tot een leercirkel ipv. een vicieuze cirkel. Deze enkele spelregels operationaliseren de "doelloosheid", het "niet resultaat gericht zijn" in de voorbereiding van dit soort conferenties. Waarschijnlijk zullen op basis van deze regels veel lezers denken dat zoekconferenties tamelijk zinloos zijn. Deze lezers kunnen hier dan ook stoppen met lezen: terecht haken ze af, zoals ze terecht zullen weigeren aan zoekconferenties deel te nemen. Het aantal zoekers is inderdaad gelukkig beperkt. Als vuistregel zijn 5 à 10% van de betrokken stakeholders bereid het avontuur van een zoekconferentie in te gaan. Meer zijn er ook niet nodig: collectieve creativiteit blijft liefst een schaars goed. Als er uit een zoekconferentie 5 tot 7 experimentele projecten ontstaan in het domein, waarbinnen de zoekconferentie plaats heeft, dan is dit een goede oogst. Veel meer kunnen de andere actoren in dit domein niet dragen. Immers de projecten, wanneer zinvol, houden zich bezig met het voorbereiden van het veranderen van de gangbare spelregels binnen het domein. Een gezonde spanning tussen evolutie en revolutie is slechts kleinschalig hanteerbaar. Een ervaring. Een groot bedrijf in de Telecomsector botste aan op een resem problemen in de personeelssfeer. Terzelfdertijd werd het bedrijf geconfronteerd met een omschakeling van een nationale monopoliepositie tot een internationale marktspeler, de krapte op de arbeidsmarkt om de goede competenties te recruteren, en vooral om ze daarna te behouden, en 2

3 de boom van alles wat met "e-" en "dot.com" te maken had. Een gemengde werkgroep was reeds een jaar aan de slag en had degelijk werk verricht om inderdaad allerlei oplossingen voor bestaande problemen in te bouwen in bijgewerkte personeelssystemen. Maar terzelfdertijd werd deze groep er zich bewust van dat allerlei losse eindjes ontstonden, die blijkbaar aan hun professionele aanpak ontsnapten. Ik stelde een zoekconferentie voor rond de "onoplosbare problemen", die verwoord werden in drie dilemmas: kwaliteit van het werkleven versus performancegerichtheid, hierarchische noodzaak versus netwerking, intrapreneurial spirit versus risicovermijdend gedrag voor hun basisactiviteiten. Elk van de tien deelnemers aan de werkgroep, die zowel uit lijnmanagers als uit staffunctionarissen bestond kreeg de opdracht 10 deelnemers uit te nodigen met als enig selectiecriterium: een deelnemer is of invloedrijk in zijn werkomgeving, of wordt als heel creatief beschouwd. Twee anecdotes illustreren de bovenvermelde moeilijkheden bij het contract tot een zoekconferentie: * de deelnemers aan de werkgroep, die een belangrijke formele functie hadden in de organisatie vroegen mij of ze wel zelf moesten meedoen. Ik antwoordde hen dat ze niet moesten meedoen als ze niet beantwoordden aan de vermelde criteria. Een lastig stilzwijgen dat uitmondde in een onderdrukt gelach was het gevolg van deze interventie. 8 van de 10 werkgroepleden hebben aan de zoekconferentie deelgenomen. * de vorm waarin een budget voor de zoekconferentie aangevraagd moest worden, vereiste dat de resultaten van het "project" zouden vermeld worden. De deelnemers van de werkgroep hadden de meest negatieve fantasieën over wat er uit zo een zoekconferentie zou kunnen komen. Tot ik hen liet opmerken dat ze waarschijnlijk zelf de slechtst mogelijke kandidaten voor de conferntie uitgenodigd hadden. Deze opmerking hielp hen om toch het risico te nemen de resultaten in de conferentie zelf te laten ontstaan. Gebruik van de parameters bij het ontwerp van een zoekconferentie In feite vereist het handelen in het veld van dilemmas een specifieke ingesteldheid, die ik als esthetisch zou willen bestempelen. Is doelgericht doelloos bezig zijn niet een van de hoofdkenmerken van wat als Kunst wordt omschreven? Keuzes om te handelen in dilemmas worden gekenmerkt door een overvloed aan opties. Het ganse veld tussen de twee horens van het dilemma ligt open, zoals het witte doek open ligt voor een schilder, of de lege ruimte hét materiaal is waarmee een installatiekunstenaar begint te werken. Het gaat er niet om om het witte doek met iets te vullen, of de lege ruimte te bemeubelen met objecten. Het gaat er om om zoveel mogelijk opties, die het witte doek of de lege ruimte in zich houden, zolang mogelijk open te houden. De spanning die hier door opgeroepen wordt is van dezelfde aard als de spanning waarmee opdrachtgevers, deelnemers en facilitatoren van een zoekconferentie te maken hebben. Die spanning noem ik esthetisch 3

4 omdat het een dynamisch evenwicht verondersteld tussen de cognitieve, de emotionele en de wilscomponenten van het menselijk handelen. Het is de spanning die behoort tot elk omgaan met overvloed. Terwijl probleemoplossende interventies noodzakelijkerwijs convergerend dienen te werken, op zoek gaan naar de optimale oplossing van een probleem, tracht de zoekconferentie als interventie zoveel mogelijk opties open te houden. Het convergerend element, de resultaten van een zoekconferentie zullen de spanning van deze openheid zichtbaar moeten maken. Het doek zou idealiter wit moeten blijven, maar de witheid er van wordt slechts zichtbaar door het met lijnen en/of kleuren te accentueren. De ruimte voor een installatie zou het best leeg blijven, maar de volheid van die leegte kan slechts zichtbaar en tastbaar gemaakt worden door enkele eenvoudige punctuaties, door enkele ingrepen, die de ruimtelijkheid accentueren. Zo zullen de projecten, die ontstaan uit een zoekconferentie ook illustratief moeten zijn voor de overvloed aan opties, die het handelen binnen de horens van een dilemma met zich mee brengt. Een van de onverwachte projecten, die voortvloeide uit de zoekconferentie over de toekomst van het personeel, waarover ik het eerder had, was de organisatie van een personeelswinkel (virtueel en reëel) om iedereen de kans te geven de diversiteit aan producten en diensten die het bedrijf leverde persoonlijk te ervaren. Dit was een punctuatie van de spanning tussen het businessdenken en het behoren tot één bedrijfsfamilie. Om deze esthetische ingesteldheid te versterken in een zoekconferentie volgen hier enkele spelregels: * deelnemers krijgen de opdracht zich individueel voor te bereiden. De diversiteit aan gezichtspunten komt overeen met de diversiteit van de individuele deelnemers. Graag vraag ik hen de dilemmas, die het thema van de zoekconferentie uitmaken, op een analoge, ambiguë manier te verbeelden: bvb. het schrijven van pittige slogans, het opzoeken of zelf maken van cartoons, het opvoeren van korte sketches waarin twee deelnemers de protagonisten van de twee horens van het dilemma stereotyperen. Let wel, het ontdekken van common ground, het ontdekken van de rijkdom en overvloed die de ruimte tussen de horens van het dilemma biedt, vereist het tegengestelde van " alle neuzen gelijk te richten". Wanneer iedere deelnemer zijn eigen blikveld kan bepalen, is er kans dat de totale ruimte bestreken wordt. Diversiteit en conflict zijn de basismaterialen. Discussie en uitzonderlijk dialoog is de sfeer. De activiteits- en tijdsindeling wordt zo gestructureerd dat de kans om een gesprek of een activiteit te monopoliseren praktisch uitgesloten wordt. Als facilitator moet men hier consequent mee omgaan. Zoekconferenties die door een charismatische facilitator begeleid worden dienen vermeden te worden. In de praktijk betekent dit dat vanaf het begin een groep 4

5 facilitatoren gevormd wordt ( ongeveer 1 per 10 deelnemers), die elk op hun eigen manier een activiteit zullen briefen aan de deelnemers. De schok van de diversiteit van gezichtspunten van facilitatoren schept de sfeer om om te gaan met de diversiteit aan deelnemers. * een zorgvuldige keuze van de plaats van de zoekconferentie is geëigend. Veel beter dan een of ander seminarieoord zijn plaatsen, die illustratief zijn voor de dilemmas, die het thema van de conferentie vormen. Zo werd een gesloten slachthuis op een industrieel terrein gekozen om op zoek te gaan naar meer dan louter economische opties voor regionale ontwikkeling, of werd het terrein voor sport- en ontspanningsontmoetingen voor het personeel van een groot bedrijf uitgekozen om het over de Human Resources van de Toekomst te hebben. Gepensioneerde ex-werknemers met hun kleinkinderen waren voortdurend zichtbaar aanwezig tijdens het gebeuren. * het plannen en het zich strikt houden aan de tijd, wat zowel het gevoel geeft dat er zeeën van tijd zijn voor de verschillende aktiviteiten als dat die tijd toch beperkt is zodat er toch materiaal voor verder verwerken moet gegenereerd worden is een van de moeilijkste vaardigheden voor het ontwerp van zoekconferenties: immers elke deelnemer heeft zijn eigen tijdsbeleving, voor sommigen verloopt het allemaal te traag, voor anderen te vlug. Een muzikaal, esthetisch gevoel van het ritmeren van de activiteiten is niet vanzelfsprekend. Het beleven van sonates en van variaties op een thema uit het klassieke muziekrepertoire helpt mij hierbij. Jam sessions geven ook dit gevoel om met de tijd te spelen. Heel belangrijk is het plannen van de activiteiten op het einde van de dag, voor het slapengaan: gedurende de nacht resoneren de themas die dan naar boven komen gewoon verder. Zo leerde ik dat intensieve gesprekken in kleine groepen niet langer dan 50 minuten mogen duren. Het is hard om een spannend gesprek te onderbreken, maar het ontstaan van "gesloten", "spannende" subgroepen is een gevaar voor het geheel van de conferentie. De frustratie en de spanningen die ontstaan door het onderbreken van een dialoog wordt meegedragen naar het volgend kleine groepsgesprek en draagt er energie aan bij. * Om dezelfde reden verkies ik om niet residentieel te werken tijdens zoekconferenties. In de planning van de activiteiten krijgen de deelnemers de mogelijkheid om zich op hun normale werkplek te laten zien en zeker om 's avonds thuis te zijn. Op die manier wordt openheid bewaard. De facilitatoren krijgen dan als taak er zorg voor te dragen binnenkomers zo snel mogelijk in de aan gang zijnde activiteiten te integreren. Als spin off van zoekconferenties zie ik hoe los van de thematiek bepaalde deelnemers zich vinden in informele gesprekken om het over andere gemeenschappelijke themas te hebben. 5

6 Ik heb getracht in dit artikel de begrippen uit de titel, spel, paradox en esthetiek te operationaliseren. Ik hoop dat de lezer, die mij tot hier gevolgd heeft, hieruit een eigen visie kan ontwikkelen en eigen spelregels kan ontwerpen. Zoekconferenties vereisen van hun facilitatoren een voortdurend zoeken naar spelregels voor zoekconferenties. Standaard zoekconferenties zijn een contradictio in terminis. Men schept geen voorwaarden voor collectieve creativiteit en voor sociale innovatie langs standaardwegen. Luc Hoebeke

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers Iedereen sterk Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers JANUARI 2016 Veranderen moet veranderen Verandering is in veel gevallen een top-down proces. Bestuur en management signaleren

Nadere informatie

Ecologie van het leren

Ecologie van het leren Ecologie van het leren Beneluxconferentie dr Manon C.P. Ruijters MLD Apeldoorn 17 oktober 2013 Ecologisch? Ecologie is verbindingen en samenhang diversiteit interacties tussen organismen en hun omgeving

Nadere informatie

Lezen van kinderen en jongeren in relatie tot maatschappelijk succes en de bijdrage van de bibliotheek daarin.

Lezen van kinderen en jongeren in relatie tot maatschappelijk succes en de bijdrage van de bibliotheek daarin. Lezen van kinderen en jongeren in relatie tot maatschappelijk succes en de bijdrage van de bibliotheek daarin. Mia Stokmans Universiteit van Tilburg Zeewolde Themabijeenkomst De bibliotheek in ontwikkeling

Nadere informatie

Vacatures en samenstelling OR

Vacatures en samenstelling OR COMMISSIE BEVORDERING MEDEZEGGENSCHAP Vacatures en samenstelling OR SOCIAAL-ECONOMISCHE RAAD Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509 LK Den Haag T 070 3499 499 E communicatie@ser.nl www.ser.nl September

Nadere informatie

Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten

Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten Wat is bemiddeling? Bemiddeling is een krachtige professionele interventie waarbij een autonome en onafhankelijke 'derde' conflictpartijen

Nadere informatie

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren Nu beslissen De motieven om te starten met leerlingenparticipatie kunnen zeer uiteenlopend zijn, alsook de wijze waarop je dit in de klas of de school invoert. Ondanks de bereidheid, de openheid en de

Nadere informatie

ZELFSTURENDE TEAMS ENKELE THEORIEËN TER OVERDENKING EEUWKE BREMMER, MARK NIJSSEN & ERNST JAN REITSMA 6 NOVEMBER 2014

ZELFSTURENDE TEAMS ENKELE THEORIEËN TER OVERDENKING EEUWKE BREMMER, MARK NIJSSEN & ERNST JAN REITSMA 6 NOVEMBER 2014 ZELFSTURENDE TEAMS ENKELE THEORIEËN TER OVERDENKING EEUWKE BREMMER, MARK NIJSSEN & ERNST JAN REITSMA 6 NOVEMBER 2014 Basis elementen team 1. Een collectief doel; 2. Onderlinge afhankelijkheid door verschillende

Nadere informatie

Bouwstenen voor verandering in de lokale driehoek

Bouwstenen voor verandering in de lokale driehoek Bouwstenen voor verandering in de lokale driehoek Proces Typologie & Belangen & Samenspel Middelen Verandering Competenties formele rollen Typologie & Belangen & Proces Samenspel Middelen Verwarring Competenties

Nadere informatie

Case 1: de fusie. Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten?

Case 1: de fusie. Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten? Case 1: de fusie Wat was de aanleiding om 3TGO in te zetten? Twee regionale organisaties zijn samengegaan in een grotere, provinciegrens overlappende organisatie en de integratie verliep niet zo soepel

Nadere informatie

Klas in bedrijf. Werkbladen. Belang logistiek voor bedrijf. Peter Hantson. Opleiding secundair onderwijs Vakgroep Techniek (TE)

Klas in bedrijf. Werkbladen. Belang logistiek voor bedrijf. Peter Hantson. Opleiding secundair onderwijs Vakgroep Techniek (TE) Klas in bedrijf www.klasinbedrijf.be Werkbladen Techniek in de klas - Virtueel bedrijfsbezoek Film: Bedrijf en logistiek proces 1 Belang logistiek voor bedrijf Peter Hantson 2013 2015 Dit materiaal is

Nadere informatie

Basistraject lokaal jeugdbeleid

Basistraject lokaal jeugdbeleid Basistraject lokaal jeugdbeleid Inhoud en competenties per basismodule Basismodule Ruimte op 23 september en 23 oktoberi 2014 (Brussel) Kinderen en jongeren mogen er zijn en ruimte innemen, letterlijk:

Nadere informatie

De geleefde stad is de alledaagse stad waarin bewoners voortdurend (individuele) keuzes maken en initiatieven nemen

De geleefde stad is de alledaagse stad waarin bewoners voortdurend (individuele) keuzes maken en initiatieven nemen PUBLIEKE RUIMTE IN NEW TOWNS De afstand tussen de geplande en de geleefde stad Martijn Ubink Stedelijk Onderzoek & Advies Conferentie: nieuwe uitdagingen voor New Towns 31 oktober 2013 PUBLIEKE RUIMTE

Nadere informatie

BASECAMPvzw 2011. De missie van Basecamp vzw

BASECAMPvzw 2011. De missie van Basecamp vzw BASECAMPvzw 2011 De missie van Basecamp vzw 1 Doel Basecamp vzw groeide vanuit een kerngroep van begeleiders met elk een eigen theoretische, technische en sociale achtergrond. Omwille van deze achtergronden

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

DRAGERS VAN VERANDERING

DRAGERS VAN VERANDERING DRAGERS VAN VERANDERING Jezelf leren inzetten om veranderprocessen te doen slagen WAAROM DIT PROGRAMMA? Zachte skills voor meetbare resultaten Veranderprocessen slagen voor een belangrijk deel door de

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Economie - Moderne Talen AO AV 006 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 28 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 23 november 2006 1 Deel 1 Opleiding... 5

Nadere informatie

De oplossingsgerichte flowchart

De oplossingsgerichte flowchart De oplossingsgerichte flowchart Inleiding De oplossingsgerichte flowchart is een hulpmiddel om de werkrelatie te beschrijven tussen cliënt en hulpverlener. Het instrument kan bij elke client-hulpverlener

Nadere informatie

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven?

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven? Werving U wilt nieuwe vrijwilligers werven. Mensen die één keer aan een actie meedoen, mensen waar u af en toe een beroep op kunt doen, of mensen die voor langere tijd willen meewerken. U wilt hen in elk

Nadere informatie

Selectie-instrument HARRIE

Selectie-instrument HARRIE Selectie-instrument HARRIE 1 Inleiding Voor u ligt het selectie-instrument HARRIE ; een vragenlijst die u als collega van een medewerker met autisme kan invullen om voor uzelf inzichtelijk te maken of

Nadere informatie

omgeving wereld regie vanuit de jongere Jongeren leren organiseren

omgeving wereld regie vanuit de jongere Jongeren leren organiseren Jongeren leren organiseren Hoe kunnen jongeren regie hebben over eigen handelen en toch in verbinding zijn met alles om hen heen? Hoe verstaan jongeren de kunst om te bouwen aan netwerken, om een positie

Nadere informatie

POSITIEVE INTERVENTIE BRENGT GEDRAGSVERANDERING

POSITIEVE INTERVENTIE BRENGT GEDRAGSVERANDERING POSITIEVE INTERVENTIE BRENGT GEDRAGSVERANDERING in dit geval innovatiekracht Februari 2016 Involve Sophiaweg 89 6523 NH NIJMEGEN www.involve.eu contact met ons op voor afspraken over het gebruik 1 Veranderen

Nadere informatie

De interne communicatieadviseur

De interne communicatieadviseur De interne communicatieadviseur Dit zijn de kenmerken van een complex Verschillende ideeën Kleine wijzigingen kunnen grote gevolgen hebben Beweeglijke doelen Het pad ontrolt zich met iedere stap??? Geen

Nadere informatie

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Verslag werkatelier over participatie en samenspel tussen samenleving en gemeentebestuur op 4 juni 2015 van 20:00 tot 23:00 uur in het Dorpshuis

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot Graduaat Maatschappelijk werk Samenwerkingsvaardigheden AC2 40 n.v.t.

Nadere informatie

Competenties Werken in een kleinschalige woonomgeving

Competenties Werken in een kleinschalige woonomgeving Competenties Werken in een kleinschalige woonomgeving Basiscompetentie: Werken vanuit de relatie Werkt vanuit de relatie, heeft oprechte aandacht voor de cliëntbewoner en sluit nauw aan bij de cliëntbewoner.

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Kinderopvang in transitie Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Conclusies Ingrijpende maatschappelijke verandering vraagt aanpassing Transities leiden tot onzekerheid, spanning en afbraak Omgaan met transities

Nadere informatie

De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013. Bevindingen in een notendop

De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013. Bevindingen in een notendop De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013 Bevindingen in een notendop Traject in 4 fasen FASE 1 VERKENNEN Literatuurstudie Analyse diepteinterviews

Nadere informatie

Op welke manier spelen jullie in op de interesses van de leerlingen? Hoe komen afspraken en regels bij jullie in de klas en de school tot stand?

Op welke manier spelen jullie in op de interesses van de leerlingen? Hoe komen afspraken en regels bij jullie in de klas en de school tot stand? Vraag Afspraken maken Beter samen leven in de klas en in de school. Samen leven en samen leren kan niet zonder de nodige afspraken en regels. Ook hier zijn er tal van mogelijkheden om leerlingen inspraak

Nadere informatie

Vragenlijst Samen Werken

Vragenlijst Samen Werken TNO Arbeid TNO-vragenlijst 01830254 V0312563.v2 Vragenlijst Samen Werken Polarisavenue 151 Postbus 718 2130 AS Hoofddorp www.arbeid.tno.nl T 023 554 93 93 F 023 554 93 94 Datum Februari 2003 Auteurs Aukje

Nadere informatie

1 Het sociale ontwikkelingstraject

1 Het sociale ontwikkelingstraject 1 Het sociale ontwikkelingstraject Tijdens de schoolleeftijd valt de nadruk sterk op de cognitieve ontwikkeling. De sociale ontwikkeling is in die periode echter minstens zo belangrijk. Goed leren lezen,

Nadere informatie

Klas in bedrijf. Werkbladen. Bedrijf en logistiek proces - 3. Talenten en beroepen: logistiek. Peter Hantson

Klas in bedrijf. Werkbladen. Bedrijf en logistiek proces - 3. Talenten en beroepen: logistiek. Peter Hantson Klas in bedrijf www.klasinbedrijf.be Werkbladen Techniek in de klas Reëel bedrijfsbezoek Bedrijf en logistiek proces - 3 Talenten en beroepen: logistiek Peter Hantson 2013 2015 Dit materiaal is auteursrechtelijk

Nadere informatie

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Deze lijst is het onderzoekresultaat van een PWO-traject binnen de lerarenopleidingen van de KAHO Sint-Lieven,

Nadere informatie

Missie van de Oosteinder: Het verzorgen van primair onderwijs in Aalsmeer Oost vanuit een integratieve aanpak en katholieke geloofsovertuiging.

Missie van de Oosteinder: Het verzorgen van primair onderwijs in Aalsmeer Oost vanuit een integratieve aanpak en katholieke geloofsovertuiging. Missie van de Oosteinder: Het verzorgen van primair onderwijs in Aalsmeer Oost vanuit een integratieve aanpak en katholieke geloofsovertuiging. Wij zijn een katholieke school en daarom vinden het belangrijk

Nadere informatie

Examenprogramma muziek

Examenprogramma muziek Examenprogramma muziek Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 muziek 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende

Nadere informatie

Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen

Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen Klas in bedrijf www.klasinbedrijf.be Werkbladen Techniek in de klas Reëel bedrijfsbezoek Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen Peter Hantson 2013 2015 Dit materiaal is auteursrechtelijk beschermd.

Nadere informatie

inverbandmet een voorbeeld van een procesonderdeel

inverbandmet een voorbeeld van een procesonderdeel Leiderschapsprofiel Bij leiderschapstrajecten werk ik onder andere graag met de visie van Robert E. Quinn; Het concurrerende waarden model. Of het er nu om gaat je persoonlijk leiderschap te onderzoeken

Nadere informatie

COMMUNITY DEVELOPMENT. Flankerend College Bachelor Social Work UNA Studiejaar

COMMUNITY DEVELOPMENT. Flankerend College Bachelor Social Work UNA Studiejaar COMMUNITY DEVELOPMENT Flankerend College Bachelor Social Work UNA Studiejaar 2012-2013 Samenlevingsopbouw Concepten en gerichte benadering Kernprincipes en processen Verschillende classificaties en werkmodellen

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

Dialogisch verstaan tussen mensen uit verschillende culturen

Dialogisch verstaan tussen mensen uit verschillende culturen 9 Inleiding Hoe creëren wij een sfeer in onze steden waar iedereen zich thuis voelt? Hoe gaan we om met verschillende culturele feesten en bijbehorende rituelen? Hoe gaan we om met ons gemeenschappelijk

Nadere informatie

Luc Van Gorp. Voorzitter Zoekconferentie

Luc Van Gorp. Voorzitter Zoekconferentie Luc Van Gorp Voorzitter Zoekconferentie Welkom Situering & opvolging Slimmer zorgen voor morgen Het was 5 voor 12 Vandaag zijn we 22 april 2014 Kernvraag zoekconferentie Welke toekomstige scenario s willen

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Lemniscaat Kompas. 1 Vijf aspecten van communicatie geïntegreerd

Lemniscaat Kompas. 1 Vijf aspecten van communicatie geïntegreerd http://lemniscaatacademie.com francis@lemniscaatacademie.be Lemniscaat Kompas 1 Vijf aspecten van communicatie geïntegreerd RELATIE Verhouding INHOUD FOCUS Het thema waar het echt om gaat CONTEXT Cultuur

Nadere informatie

Over mixen, matchen en switchen. Vrijetijdsbeleving van kinderen in armoede

Over mixen, matchen en switchen. Vrijetijdsbeleving van kinderen in armoede Over mixen, matchen en switchen. Vrijetijdsbeleving van kinderen in armoede Filip Coussee & Griet Roets Vakgroep Sociale Agogiek, Universiteit Gent 28 juni 2011 Wat is het probleem? Jeugdwerk en culturele

Nadere informatie

DEEL I: MAATSCHAPPELIJK MEEDOEN KADERS VOOR VRIJWILLIGE INZET & MANTELZORGONDERSTEUNING

DEEL I: MAATSCHAPPELIJK MEEDOEN KADERS VOOR VRIJWILLIGE INZET & MANTELZORGONDERSTEUNING DEEL I: MAATSCHAPPELIJK MEEDOEN KADERS VOOR VRIJWILLIGE INZET & MANTELZORGONDERSTEUNING 2015-2018 INLEIDING Dit document geeft kaders bij de actieplannen vrijwillige inzet en mantelzorgondersteuning. Het

Nadere informatie

Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf?

Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf? 1 Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf? Zet een kruisje bij het antwoord dat voor jou passend is - eerder juist indien je meestal op die manier handelt - eerder onjuist indien je slechts zelden op

Nadere informatie

OUDER IN BALANS 17 OKTOBER 2013 WELKOM!

OUDER IN BALANS 17 OKTOBER 2013 WELKOM! OUDER IN BALANS 17 OKTOBER 2013 WELKOM! Inspiratie- en reflectie avond Luisteren, spreken en doen ACTIE opwarmertje Oefening: je spierspanning voelen Heb je spanning gevoeld? Waar? Wist je dat al voor

Nadere informatie

1. Wat is Dalton Dalton is no method, no system. Dalton is an influence. Geschiedenis 1. 2.

1. Wat is Dalton Dalton is no method, no system. Dalton is an influence. Geschiedenis 1. 2. 1. Wat is Dalton Dalton is no method, no system. Dalton is an influence. (Dalton is geen methode, geen systeem, maar een manier van denken.) Helen Parkhurst, founder Met meer dan 400 scholen is het daltononderwijs

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Studiedagen GOK derde cyclus oktober/november 2008 1. Leerlingen- en ouderparticipatie is 2. Waarom? 3. Hoe? 4. Instrument voor analyse beginsituatie

Nadere informatie

Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub

Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub Leeftijd: 12-16 jaar Tijdsduur: 1 uur Doelen - De jongeren denken na over de betekenis van de muur tussen Israël en de Palestijnse gebieden in het dagelijks

Nadere informatie

Met het nieuwe welzijnsbeleid werkt de gemeente Tiel vanuit de volgende uitgangspunten:

Met het nieuwe welzijnsbeleid werkt de gemeente Tiel vanuit de volgende uitgangspunten: Opdrachtformulering kwartiermaker integrale welzijnsopdracht Aanleiding De gemeenteraad van de gemeente Tiel heeft in haar vergadering van juli 2014 het besluit genomen om een inhoudelijke discussie te

Nadere informatie

( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen

( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen ( Verantwoord ) Beleidsvoerend Vermogen Herman Siebens SOK - Beveren-Waas 10 / 12 / 2010 Er verandert heel wat meer met minder! toenemende druk richting autonomie openheid naar de maatschappelijke omgeving

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt Werk vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt (Samen)werken met autisme Autisme heeft invloed op het hele leven, dus ook op de werkplek. Autisme brengt talenten en kwaliteiten met zich mee

Nadere informatie

Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)

Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) Portfolio-opdracht 1 O 2 Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) De Handelsroute Uitgeverij Sarphati Niveau Keuzedeel Kwalificatie Dossierdatum 2 Ondernemend gedrag Niveau 2-dossiers Kerntaak en werkproces

Nadere informatie

Doel. Visie. Een aanbod van Bernard Velthuis. Missie. Groeien door je innerlijke dialoog. Dialoog onderzoekt van binnen naar buiten

Doel. Visie. Een aanbod van Bernard Velthuis. Missie. Groeien door je innerlijke dialoog. Dialoog onderzoekt van binnen naar buiten Een aanbod van Bernard Velthuis Doel Visie Groeien door je innerlijke dialoog Dialoog onderzoekt van binnen naar buiten Missie Spreek tot elkaars verbeelding Talent Gesprek Creatie Gesprek Spiegel Gesprek

Nadere informatie

Opdrachtgeverschap en samenwerking in een gekanteld sociaal domein

Opdrachtgeverschap en samenwerking in een gekanteld sociaal domein Opdrachtgeverschap en samenwerking in een gekanteld sociaal domein Noortje Gerritsen en Alinda van Bruggen 25 maart 2014 Casus Gedoe in raad over veronderstelde willekeur bij toekenning voorzieningen en

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit

Cultuureducatie met Kwaliteit ontwerp fourpack Cultuureducatie met Kwaliteit Onze ambities 1 2 3 Stappenplan Het kwadrant Drie domeinen 1 Intake 5 Scholingsactiviteiten VERBREDEN 2 Assessment 6 Meerjarenvisie In huis 3 Ambitiegesprek

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap 10 Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Kim van der Hoeven 1. Inleiding Ontwikkelingen in maatschappij en samenleving denk met name aan de

Nadere informatie

Petra Portengen BV. 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen!

Petra Portengen BV. 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen! Petra Portengen BV 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen! 'Life is not about waiting for the storms to pass... It's about learning how to

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Examinering in de beroepspraktijk van het mbo

Examinering in de beroepspraktijk van het mbo Examinering in de beroepspraktijk van het mbo Een uitdagend evenwicht Halvard Jan Hettema Servicepunt examinering mbo 23 november 2016 Geheel van maatregelen Betrouwbaarheid van afname in de reële beroepscontext

Nadere informatie

Leergang Allround Leiderschap

Leergang Allround Leiderschap Leergang Allround Leiderschap Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Allround Leiderschap Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de kijk op leiderschap

Nadere informatie

Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht. A. Uitgangspunten

Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht. A. Uitgangspunten Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht A. Uitgangspunten 1. Respect voor verschillen en de noodzaak van overeenstemming Over goed en kwaad en over de waarde

Nadere informatie

Progressief universalisme in een ruimer kader: Inzichten uit het INCh-project

Progressief universalisme in een ruimer kader: Inzichten uit het INCh-project Progressief universalisme in een ruimer kader: Inzichten uit het INCh-project Dorien Van Haute UGent Caroline Vermeiren UAntwerpen EXPOO-congres 2017 INCh-project Integrated Networks to combat Child poverty

Nadere informatie

Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams

Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams Tijd: 2 ½ uur Sociale Wijkteam leden Een collectieve leerbijeenkomst staat in het teken van participatie van jongeren die

Nadere informatie

Spelenderwijs LEAN Startup leren!

Spelenderwijs LEAN Startup leren! Spelenderwijs LEAN Startup leren! 28 mei Breda Playing Lean - leer en oefen de principes van LEAN Startup in 90 min.! Playing LEAN is een bordspel dat is geïnspireerd op de bestseller 'The Lean Startup

Nadere informatie

ORIËNTATIERAPPORT XXX

ORIËNTATIERAPPORT XXX ORIËNTATIERAPPORT XXX DOEL ORIËNTATIERAPPORT Doel van dit rapport is een duidelijk beeld te geven van de voornaamste persoonlijke gedragskenmerken van de betrokkene. Op basis van deze bevindingen worden

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie

de krijtlijnen van de leegte

de krijtlijnen van de leegte de krijtlijnen van de leegte soms kan men bij het zien van iets een gevoel krijgen van déja-vu, een aanvoelen dat dit ergens op zijn plaats is in je eigen ideeënwereld. dit verklaart de grote affiniteit

Nadere informatie

Basistraject lokaal jeugdbeleid

Basistraject lokaal jeugdbeleid Basistraject lokaal jeugdbeleid Inhoud en competenties per basismodule Basismodule Ruimte op 23 september en 23 oktoberi 2014 (Brussel) Kinderen en jongeren mogen er zijn en ruimte innemen, letterlijk:

Nadere informatie

Haal meer uit overlegmomenten en groepsbijeenkomsten

Haal meer uit overlegmomenten en groepsbijeenkomsten Haal meer uit overlegmomenten en groepsbijeenkomsten Hoewel overlegmomenten en groepsbijeenkomsten vaak noodzakelijk zijn en erg veel kunnen opleveren, bestaat er bij vele professionals toch vaak wat frustratie

Nadere informatie

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport Sanne Gielen Inleiding Starten met een nieuwe sport is voor iedereen spannend; Hoe zal de training eruit zien? Zal de coach aardig zijn? Heb ik een klik met mijn teamgenoten? Kán ik het eigenlijk wel?

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Intercultureel leren. Workshop. Studievoormiddag 6 juni 2014

Intercultureel leren. Workshop. Studievoormiddag 6 juni 2014 Intercultureel leren Workshop Studievoormiddag 6 juni 2014 Aan de slag Hoeveel procent van mijn vrije tijd breng ik door met mensen van mijn eigen culturele achtergrond versus mensen met een andere culturele

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer

Examenprogramma maatschappijleer Examenprogramma maatschappijleer Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 maatschappijleer 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken

Nadere informatie

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

MOTIVATIE-ONDEZOEK MEDEWERKERS

MOTIVATIE-ONDEZOEK MEDEWERKERS MOTIVATIE-ONDEZOEK MEDEWERKERS Instructie voor het invullen van de vragenlijst: Deze vragenlijst bestaat uit vijf modules: Module 1: De samenwerking tussen medewerkers en collega s binnen het eigen team

Nadere informatie

Dwarse verbanden: natuur en techniek, wereldoriëntatie, cultuuronderwijs, enz

Dwarse verbanden: natuur en techniek, wereldoriëntatie, cultuuronderwijs, enz Datum 15-04-2015 Dwarse verbanden: natuur en techniek, wereldoriëntatie, cultuuronderwijs, enz Barend van Heusden Marnix Academie Utrecht, 18 maart 2016 Datum 15-04-2015 2 Inleiding Een heel bekende tegenstelling:

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

PRONTO Veranderingstraject met Draagvlak

PRONTO Veranderingstraject met Draagvlak PRONTO Veranderingstraject met Draagvlak Netwerkmeeting Mobilteitscoördinatoren 26 maart 2013 27-3-2013 pag. 1 Agenda Betere mobiliteit (zonder mobiliteitsbeleid) Waarom Veranderen? Hoezo, door medewerkers??

Nadere informatie

Gastheer Koninklijke BAM Groep

Gastheer Koninklijke BAM Groep Gastheer Koninklijke BAM Groep William van Niekerk Director Corporate Social Responsibility Opening Jacqueline Schlangen Directeur Vernieuwing Bouw Vernieuwing Bouw ontwikkelt door in de Bouwcampus Vrije

Nadere informatie

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt:

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt: Achtergrond Basisschool De Regenboog staat in de wijk Zuid-west in Boekel en valt onder het bestuur van Zicht PO. Evenals de andere scholen onder dit bestuur gaan wij de komende periode vorm geven aan

Nadere informatie

IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN

IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN IK-DOELEN BIJ DE DALTONUITGANGSPUNTEN 1 2 3 4 5 A Samen werken (spelen) Hierbij is het samenwerken nog vooral doel en nog geen middel. Er is nog geen sprake van taakdifferentiatie. De taak ligt vooraf

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels 360 feedback 3.1 Student: M. camp Studentnummer: 11099003 Klas: WDH31 Datum: 2-02-2014 Personen welke de formulieren hebben ingevuld: - M. Camp - Menno Lageweg - Ir. S.W.L. van Herk - D.J. Jager M. Camp

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

HANDVAARDIGHEID HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1

HANDVAARDIGHEID HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1 HANDVAARDIGHEID HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.9.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

COACHING TRAINING and CONSULTANCY. verschil: Productief maken van diversiteit

COACHING TRAINING and CONSULTANCY. verschil: Productief maken van diversiteit Work with Joy COACHING TRAINING and CONSULTANCY De spanning van het verschil: verschil: Productief maken van diversiteit Dr. Joyce Rupert Wat is diversiteit? ieder kenmerk waarvan mensen het gevoel hebben

Nadere informatie

gunstige gelegenheid

gunstige gelegenheid gunstige gelegenheid Dit boekje, dat u inzichten en tips & tricks biedt voor inclusiviteit, wordt u aangeboden door het Platform Den Haag Inclusief. De Haagse werkgevers die zich in dit platform hebben

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

8 Politieke processen: omgaan met macht

8 Politieke processen: omgaan met macht 8 Politieke processen: omgaan met macht Politieke processen: omgaan met macht 3 Inleiding 3 De organisatie: formeel en feitelijk 3 De academische organisatie 5 Tactische hulpmiddelen 5 Voorbereiding 6

Nadere informatie

Piter Jelles Strategisch Perspectief

Piter Jelles Strategisch Perspectief Piter Jelles Strategisch Perspectief Strategisch Perspectief Inhoudsopgave Vooraf 05 Piter Jelles Onze missie 07 Onze ambities 07 Kernthema s Verbinden 09 Verbeteren 15 Vernieuwen 19 Ten slotte 23 02 03

Nadere informatie

Een recept voor Vakmanschap. Bejegeningsstijl en opleiding van personeel

Een recept voor Vakmanschap. Bejegeningsstijl en opleiding van personeel Een recept voor Vakmanschap Bejegeningsstijl en opleiding van personeel 6 november 2015 Veiligheid, humaniteit en re-socialisatie 2 De cruciale schakel Het personeel is de cruciale schakel om de missie

Nadere informatie

A. Algemeen. B. Functioneel. C. Schools. D. Tips. E. Interventie

A. Algemeen. B. Functioneel. C. Schools. D. Tips. E. Interventie kinesitherapie A. Algemeen B. Functioneel C. Schools D. Tips E. Interventie A. Algemeen Grof motorisch bewegen vertrekt vanuit het eigen lichaam, maar vraagt ook heel wat organisatie in ruimte en tijd

Nadere informatie

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg.

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Vzw Ondersteuningsstructuur Bijzondere Jeugdzorg info@osbj.be - www.osbj.be Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Deel 2: aandachtspunten voor organisaties Naar aanleiding van het

Nadere informatie

LOOPBAAN-ANKERTEST. Wat zijn loopbaan-ankers? Welke baan past bij je?

LOOPBAAN-ANKERTEST. Wat zijn loopbaan-ankers? Welke baan past bij je? LOOPBAAN-ANKERTEST Welke baan past bij je? Waarom werk je? Welke aspecten motiveren je in jouw werk? Welke inhoudelijke zaken moet je werk bevatten zodat je het naar je zin hebt en met plezier en resultaat

Nadere informatie