Antwoorden 6 vwo 3 Middellandse Zeegebied

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Antwoorden 6 vwo 3 Middellandse Zeegebied"

Transcriptie

1 Antwoorden 6 vwo Middellandse Zeegebied De vele gezichten van het Middellandse Zeegebied a Actief, er komt rook uit de krater van de Etna. b De Afrikaanse plaat duikt onder de Tyrrheense plaat. c Circa km. d Volgens figuur stroomt de lava in de e eeuw vooral naar het oosten en zuiden waardoor de noordwestzijde de veiligste route is om naar boven te gaan. e De lavastromen beginnen op verschillende plekken. a Steppeklimaat, Middellandse Zeeklimaat, hooggebergteklimaat, zeeklimaat. b Grassteppe, altijd groene vegetatie, zomergroen loofwoud, naaldwoud, hooggebergtevegetatie. c Bij de monding van de Rhône bestaat deze rivier uit meerdere geulen in plaats van één geul. Bovendien bevindt zich daar een moeras (GB / GB 0-0). a juist, Turkije is uitzondering; juist; juist. b onjuist, zie GB 87A / GB 88A; juist, zie GB A / GB A. c Spanje en Italië; Turkije; Griekenland. a In Spanje wordt meer verdiend aan toerisme dan in Nederland, maar er wonen wel meer mensen waarover deze inkomsten verdeeld moeten worden. b De inkomsten uit internationaal toerisme zijn veel groter dan de uitgaven aan internationaal toerisme. c De landen rond de Middellandse Zee trekken veel meer internationale toeristen dan dat de eigen inwoners deelnemen aan het internationaal toerisme. Zie kaart GB 9F /GB 9F. d Eigen antwoord: lekker weer, strand, cultuur, landschap, eten, sfeer. a Westelijk Kreta:,,. Oostelijk Kreta:,,. b Deze bergdorpjes vind je vooral in westelijk Kreta. Daar is het meeste reliëf en komen de minste toeristen. c De inwoners van de kuststreek zijn in deze dorpjes geboren of hebben er familie wonen. 6 a natuurlijke kenmerken kust: een lange en grillige kustlijn met veel eilanden is moeilijk te bewaken; staatkundige situatie: Spanje heeft twee enclaves aan de noordkust van Afrika die moeilijk te bewaken zijn. b De immigranten hebben vooral Noordwest- Europa als bestemming en gebruiken de landen langs de Middellandse Zee om Europa binnen te komen. c Landbouw.

2 Platentektoniek rond de Middellandse Zee a Alleen in Zuid-Europa komen de jongste plooiingsgebieden (Alpien) voor. b Tijdens de caledonische en de hercynische plooiingsfases zijn gebergten in Noord-, Midden- en West- Europa ontstaan. c A. d Sedimentgesteente. e Het waren ondiepe zeeën. a De bodem van de Adriatische Zee ligt ondiep en bestaat dus uit licht gesteente zoals graniet. Continentale korst is vooral graniet. b De Tyrrheense plaat en de Afrikaanse plaat. a A oceaan-continent; B oceaan-continent; C continent-continent. b Uit bron 7 is op te maken dat het Middellandse Zeegebied bestaat uit verschillende kleine en grote aardplaten, ieder met een eigen bewegingsrichting. a De Apulische plaat en de Tyrrheense plaat bewegen naar elkaar toe (convergentie). b Bij subductie duikt een oceanische plaat de mantel in. De plaat smelt, licht magma stijgt op en er ontstaan vulkanen op de plaat die aan het oppervlak blijft. c De vulkanen bevinden zich volgens bron 7 op de Tyrrheense plaat. Dit betekent dat de Apulische plaat onder de Tyrrheense plaat duikt. d Botsing van twee continentale platen e Bij de laars van Italië, waar een stuk continent van de Apulische plaat op de rest van Italië botst, zijn de Apennijnen ontstaan. a Continentale korst. Kalksteen en ondiepe zeebodem zijn kenmerkend voor continentale korst. b De huidige omvang van de oceaan is kleiner dan miljoen jaar geleden. c Omdat dit deel van de Afrikaanse plaat uit zwaar oceanisch gesteente bestaat (basalt) en de Egeïsche plaat uit lichter, continentaal gesteente. d Afrika beweegt in noordelijke richting. De Egeïsche plaat wordt uitgerekt in zuidelijke richting. e Doordat de plaats waar de oceaanbodem van de Afrikaanse plaat wegduikt (Helleense boog) steeds zuidelijker komt te liggen, wordt de Egeïsche plaat uitgerekt. Hierdoor wordt deze plaat dunner en is het oorspronkelijke gebergte grotendeels onder water verdwenen. 6 a Opheffing en plooiing van beide gebieden. b Spanje. Op GB 76A / GB 70A is te zien dat in Spanje veel oudere gesteenten voorkomen, en op GB 76B / GB 70B dat er in Spanje naast jonge gebergten ook oude gebergten zijn. c Endogeen: opheffing; exogeen: riviererosie. d De opheffing zal langzamer verlopen zodat de rivier tijd heeft om het dal te verbreden/uit te ruimen.

3 Een onrustig gebied a Italië, Griekenland en Turkije. b Deze landen liggen op de actiefste plaatranden. Daar bewegen de platen met de grootste snelheid. c Hoe hoger het risico op aardbevingen, des te groter het aantal aardbevingen in de periode d Nee, niet voor alle landen. Libië en Egypte hebben wel een verhoogd aardbevingsrisico maar kenden in de periode 99-0 geen aardbevingen. e Turkije. f Zware aardbevingen komen voor met een lage frequentie. Een periode van 6 jaar is daarvoor veel te kort. a Hoe dieper de aardbevingshaard zich bevindt, hoe kleiner de kans op schade/slachtoffers. b Bij subductie schuift een oceanische plaat onder een andere plaat door. De oceanische plaat schuurt langs de andere plaat waarbij druk wordt opgebouwd. Op de plek waar de druk te groot wordt, schiet de oceanische plaat door en ontstaat een aardbeving. Deze plek kan zowel ondiep als diep liggen (zie schets). c Bij een transforme breuk bewegen twee platen langs elkaar en is de haard ondiep. d Italië ligt op de Apulische plaat. Die bestaat uit lichte continentale korst en duikt met moeite weg onder een andere (lichte) continentale plaat. Dat gaat niet vanzelf. a In westelijke richting. b Acht à negen jaar. c Het westelijk deel van de Noord-Anatolische breuk; bij de stad Istanbul. d GB 6D / GB 6D. a Ten zuiden van Kreta ligt een subductiezone. De Afrikaanse plaat duikt in een boogvorm weg onder de Egeïsche plaat. Ongeveer 00 km ten noorden van deze Helleense boog is de Afrikaanse plaat zo diep weggedoken, dat het materiaal van deze korst wordt omgesmolten en een boog van vulkanische eilanden vormt. b Deze zone ligt te dicht bij de subductiezone (oorzaak). De onderduiking is nog niet zover dat er aardkorst is gesmolten en als magma op kan stijgen (gevolg). c Thira en Thirisia zijn de randen van een caldera; Nea Kameni is een actieve stratovulkaan die is ontstaan in deze caldera. a C is juist. Hoe langer een vulkaan niet uitbarst, hoe meer magma zich ophoopt in de magmakamer en hoe groter de eerstvolgende uitbarsting zal zijn. b C. c Toeristen bekijken de traag stromende lava in plaats van op de vlucht te slaan voor een explosieve uitbarsting. d De Etna kent regelmatig uitbarstingen, terwijl de Vesuvius sinds 9 niet meer actief is geweest.

4 6 a Het westelijk deel van het Middellandse Zeegebied b Aardbevingen kondigen zich in tegenstelling tot vulkaanuitbarstingen niet aan. Aardbevingen komen op heel veel plaatsen verspreid over het Middellandse Zeegebied voor, en vulkanisme is beperkt tot een paar plaatsen. c Bij de aardbeving van 0 mei zijn veel gebouwen onstabiel geworden waardoor deze bij de aardbeving van 9 mei zijn ingestort, met meer dodelijke slachtoffers als gevolg. d Het is heel lastig om historische gebouwen aardbevingsbestendig te maken. Klimaat en vegetatie rond de Middellandse Zee a A, B, C. b Droge en hete zomer, veel schapen en geiten, branden, verweringslaag is dun of ontbreekt. c De wintertemperatuur die onder de 8 C ligt. d In de zomer, dan is het erg warm en is er weinig water beschikbaar terwijl de bladeren wel water verdampen. a Zomergroen loofwoud, naaldwoud, hooggebergtevegetatie, grassteppe. b Zomergroen loofwoud: te koude winter; naaldwoud: het hele jaar door te koud; hooggebergtevegetatie: het hele jaar door te koud; grassteppe: te droog. c Breedteligging. a De cactus heeft stekels en is daardoor bestand tegen vraat door geiten en schapen. De cactus is ook leerachtig, waardoor verdamping in de zomer tot een minimum wordt beperkt. b B, D. c Voorbeeld 7: alleen hier heeft de eik een boomvorm bereikt doordat er geen begrazing plaatsvindt. a Droge zomer en neerslag in de winter, hete zomer en zachte winter. b In de winter is het neerslagoverschot groot en in de zomer is er een neerslagtekort. c Het gaat om de jaarlijkse hoeveelheid neerslag en de grote seizoensverschillen komen niet tot uiting. d Spanje en Turkije. e In alle vier de landen is steeds het westen natter dan het oosten. f Reliëf. a De depressies bewegen in de winter over het Middellandse Zeegebied. b In de zomer verschuift het subtropisch maximum van 0 N.B. naar het Middellandse Zeegebied. Bij een hogedrukgebied daalt de lucht en verdampt het vocht. Het is dan ook droog in de zomer. In de winter ligt het subpolair minimum boven het Middellandse Zeegebied. Er komt warme lucht vanuit het zuiden en koude lucht vanuit het noorden die boven het Middellandse Zeegebied botsen en depressies veroorzaken. De winter is dan ook nat. c De zee-invloed.

5 d Vóór het passeren van de depressie. Rondom een depressie (lagedrukgebied) waait de wind tegen de wijzers van de klok in. Dit betekent dat voorafgaand aan het passeren van de depressie de wind uit het zuiden waait. 6 a A klimaat en ondergrond; B klimaat en ondergrond; C klimaat; D klimaat en ondergrond. b In de badlands van bron 6 ligt los materiaal. De mens kan hier nauwelijks landbouw bedrijven omdat gewassen moeilijk in dit materiaal wortelen. In de natte wintermaanden zal regen dit materiaal meenemen naar de rivieren die daardoor de kleur van het meegespoelde materiaal aannemen (bron 7). De invloed van de bewoners op het Middellandse Zeegebied a : de heuvels met flauwe hellingen. b Deze werden niet gebruikt vanwege de onveiligheid en de malaria die men niet kon bestrijden. c Het massatoerisme zorgde voor werkgelegenheid buiten de landbouw waardoor veel boeren en jongeren naar de toeristengebieden vertrokken. d Schaalvergroting en mechanisering in de landbouw als gevolg van toetreding tot de EU. a A, B, C. b De mensen hebben zich het meest aangepast aan de geofactor klimaat; de geofactor ondergrond is het meest door de mensen aangepast. c Door de aanleg van (horizontale) terrassen kan de neerslag beter infiltreren. Hierdoor zal minder water de helling afstromen en de bodemerosie afnemen. d Tarwe en gerst. Deze gewassen werden in de winter aangeplant als de bodem voldoende vocht bevat als gevolg van voldoende nuttige neerslag. a Het sterkst toegenomen: aardbeien; het sterkst afgenomen: aardappelen. b De Spaanse landbouw is steeds meer deel uit gaan maken van de Europese markt. Aardbeien worden voor grote delen van Europa geproduceerd, en aardappelen kunnen beter in Noord-Europa worden verbouwd. c Tomaten, paprika s, aardbeien, citroenen, mandarijnen. d A en D: grootschalig; B, C en E: kleinschalig. e Droogtelandbouw. f Irrigatielandbouw. a het oppompen van grondwater, het opvangen van rivierwater in stuwmeren. b Stuwmeren, anders zou dit water naar zee stromen; het grondwater dat wordt opgepompt wordt niet of minder snel aangevuld. c De productiviteit/opbrengst op geïrrigeerde gronden is vele malen hoger dan op niet-geïrrigeerde gronden. d Murcia ligt in het droge zuiden en Baskenland ligt in het veel nattere noorden.

6 a Boeren ontvingen subsidies en konden gaan moderniseren en uitbreiden. Bovendien vond specialisatie plaats (zie bron 0). b In alle landen rondom de Middellandse Zee is de hoeveelheid beschikbaar water per persoon tussen 90 en 00 afgenomen. Voor de landbouw is steeds meer (irrigatie)water nodig. c Het is fossiel water dat in vroegere nattere periodes hier is gevallen en nu opgeslagen ligt in waterhoudende gesteentelagen. d Op GB E / GB E is te zien dat vrijwel geen neerslag valt bij het Kufrabekken. Er vindt nauwelijks aanvulling van grondwater plaats, terwijl wel grondwater wordt gewonnen. e In Egypte stroomt de Nijl van waaruit water wordt gebruikt voor irrigatielandbouw. Libië heeft die mogelijkheid niet. 6 Landdegradatie rond de Middellandse Zee a Door de grote neerslagvariabiliteit en het voorkomen van hevige buien zal bij elke vorm van landbouw landdegradatie plaatsvinden. b De humuslaag is rond de Middellandse Zee over het algemeen dun of afwezig, en over bodemerosie spreek je alleen wanneer de humuslaag wordt aangetast. c A en D. a September of oktober. Dan begint het regenseizoen na de droge periode. b Ja, want in een heel jaar valt maximaal 600 mm. c Er is zo veel grond uit de omgeving meegespoeld, dat het regenwater erdoor gekleurd wordt. d Ja, want bij normale regenhoeveelheden houden bomen wel grond vast, maar bij deze grote hoeveelheden lukt dat niet en spoelen de bomen zelf weg. a Ac, Bf, C-6/a-e, Db, Ed. b De processen verlopen heel traag of treden met een heel lage frequentie (oorzaak) op waardoor gevolgen pas op lange termijn merkbaar zijn. c Het gebruik van bulldozers en oppompen van grondwater. a De modderstroom bereikt de straten van de stad Sarno en sleurt van alles mee. b Veel neerslag en het kappen van bomen voor woningbouw door de Camorra. c Bron : bij bosbranden verdwijnt bos. Regenwater infiltreert minder goed en zal over de oppervlakte afstromen. a A: aardverschuivingen; B: rivieren treden makkelijk buiten hun oevers, bodemerosie; C: verzilting; D: verdroging. b A: Hoe meer bedekking door vegetatie, hoe meer water zal infiltreren. B: Hoe fijner de korrelgrootte, hoe lager de infiltratiesnelheid. c Wanneer de regenintensiteit hoog is, zal de bodem snel verzadigd raken waardoor de infiltratiesnelheid steeds kleiner wordt. d Bedekking met vegetatie.

7 6 a De gebieden met erosie door water liggen vooral aan de flanken van gebergten. b Het zijn reliëfrijke gebieden waar bovendien veel neerslag valt. c Het water heeft diepe geulen in het landschap achtergelaten. d Daar zijn grote hoogteverschillen over kleine afstanden (overgang bergen naar kustvlakte). e Door de opkomst van het toerisme zijn veel nieuwe accommodaties en voorzieningen gebouwd waardoor bos is verdwenen en meer bodemerosie optreedt. SAMENVATTING a A Egeïsche plaat, B Tyrrheense plaat, C Iberische plaat, D Anatolische plaat, E Apulische plaat. b Convergent. c D. d Uitsluitend exogene processen: E; uitsluitend endogene processen: A; endogene en exogene processen: B, C en D. a Wegzakken en uitrekken. b De Cycladen. c Twee goede antwoorden mogelijk: Kreta en Peloponnesos. a Italië, Griekenland en Turkije. Hier bewegen de aardkorstplaten met de grootste snelheid. b Het westelijk deel van de Afrikaanse kust. Door het westelijk deel loopt een grens tussen aardkorstplaten en door het oostelijk deel niet. c De diepte van de haard en de tijdsduur van de aardbeving. d Door het naleven van de bouwvoorschriften kunnen veel slachtoffers worden voorkomen. Door corruptie en vriendjespolitiek worden bouwvergunningen afgegeven voor gebouwen die niet aan de voorschriften voldoen. Daardoor worden de risico s onnodig groot. a Ac, Bd, Ca, Db. b Hoe langer de uitbarsting op zich laat wachten (lage uitbarstingsfrequentie), hoe groter de drukopbouw en dus hoe gevaarlijker de uitbarsting. c De Vesuvius. Deze ligt vlak bij een dichtbevolkt gebied en is al 0 jaar niet uitgebarsten. a Het klimaat in het Middellandse Zeegebied, met zijn hete droge zomers en natte winters. b kleinschalige landbouw, transhumance, terrassen aanleggen, gebruik van wintertarwe, gewassen met lange wortels. c toerisme, schaalvergroting in de landbouw. 6 A, B, C, D, E.

8 7 a A, B en F b B c C, D, E

5 havo 2 End. en ex. processen 1-4

5 havo 2 End. en ex. processen 1-4 5 havo 2 End. en ex. processen 1-4 Rusteloze aarde De Toch miljoenenstad ging het in 79 Napels na Chr. ligt grandioos op nog geen mis 10km De inwoners van de Vesuvius, van niemand Pompei waren lijk zich

Nadere informatie

Aardrijkskunde Bewegende aarde Leerjaar 2ha HBAK Antwoordmodel

Aardrijkskunde Bewegende aarde Leerjaar 2ha HBAK Antwoordmodel Aardrijkskunde Bewegende aarde Leerjaar 2ha HBAK Antwoordmodel ------------------------------------------------------------------------------------------ Let op: - Je bent zelf verantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Werkblad bij de geoquest Vulkanen

Werkblad bij de geoquest Vulkanen Naam: Werkblad bij de geoquest Vulkanen 1. Wat zijn vulkanen? Een vulkaan is een berg opgebouwd uit lava en as. 2. a)hoe ontstaan vulkanen? Vulkanen ontstaan door breuken in de aardkorst. Door de stromingen

Nadere informatie

Inleiding Waarom dit onderwerp?

Inleiding Waarom dit onderwerp? Inleiding Ik zou graag willen weten hoe vulkanen ontstaan. En wat de oorzaak kan zijn dat vulkanen uitbarsten. Waarom dit onderwerp? Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik laatst heel vaak de Etna op tv

Nadere informatie

De horizontale bewegingen van de platen

De horizontale bewegingen van de platen De horizontale bewegingen van de platen!sommige platen bestaan uit oceanische korst, sommige uit continentale korst, sommige uit beiden.!een continentale plaat is lichter dan een oceanische plaat Platen

Nadere informatie

Natuurrampen. Natuurrampen. Enkele voorbeelden... Oorzaken: bijvoorbeeld lawine, aardbeving, orkaan, overstroming, tsunami en vulkaanuitbarsting.

Natuurrampen. Natuurrampen. Enkele voorbeelden... Oorzaken: bijvoorbeeld lawine, aardbeving, orkaan, overstroming, tsunami en vulkaanuitbarsting. Natuurrampen Natuurrampen Natuurrampen Enkele voorbeelden... Oorzaken: bijvoorbeeld lawine, aardbeving, orkaan, overstroming, tsunami en vulkaanuitbarsting. Gevolgen: bijvoorbeeld bedolven mensen, doden,

Nadere informatie

Aardrijkskunde hoofdstuk 6 Middellandse-Zeegebied

Aardrijkskunde hoofdstuk 6 Middellandse-Zeegebied Aardrijkskunde hoofdstuk 6 Middellandse-Zeegebied 2 Klimaat en water in het Middellandse-Zeegebied 2.1 De kenmerken van het mediterrane klimaat Het Middellandse-Zeegebied ligt in de subtropische landschapszone.

Nadere informatie

Naam: VULKANEN. Vraag 1. Uit welke drie lagen bestaat de aarde? Vraag 2. Hoe dik is de aardkorst gemiddeld?

Naam: VULKANEN. Vraag 1. Uit welke drie lagen bestaat de aarde? Vraag 2. Hoe dik is de aardkorst gemiddeld? Naam: VULKANEN Voordat je begrijpt hoe vulkanen ontstaan, moet je eerst weten hoe de aarde in elkaar zit. De aarde is een bol die uit drie lagen bestaat. De binnenste laag is de kern. De temperatuur is

Nadere informatie

De Geo. 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 5. www.degeo-online.nl. 1ste druk

De Geo. 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 5. www.degeo-online.nl. 1ste druk De Geo 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw Antwoorden hoofdstuk 5 www.degeo-online.nl 1ste druk De Geo, aardrijkskunde voor de onderbouw van th - Docentenhandleiding 1 TH 1 ThiemeMeulenhoff Utrecht/Zutphen,

Nadere informatie

Aardrijkskunde Samenvatting Hoofdstuk 2 Endogene en Exogene processen 2 t/m 12

Aardrijkskunde Samenvatting Hoofdstuk 2 Endogene en Exogene processen 2 t/m 12 Aardrijkskunde Samenvatting Hoofdstuk 2 Endogene en Exogene processen 2 t/m 12 2: De opbouw van de aarde Kern: 3700 km dik, binnenste deel vast, buitenste deel vloeibaar -> aardmagnetisme Aardmantel: 2900

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 AARDE Klimaat en landschap

Hoofdstuk 2 AARDE Klimaat en landschap Hoofdstuk 2 AARDE Klimaat en landschap Feitjes over de aarde: 1. De aarde is een bol met een scheve aardas 2. graadnet paralellen = breedtecirkels bijv. evenaar max. 90 graden meridianen = lengtecirkels

Nadere informatie

Extra CaseQuest 1 Watergebruik in het Middellandse Zeegebied

Extra CaseQuest 1 Watergebruik in het Middellandse Zeegebied Extra CaseQuest 1 Watergebruik in het Middellandse Zeegebied 1/5 Inleiding Het Middellandse Zeegebied ligt in een landschapszone die vanwege zijn klimaat prettig is om te wonen of om er als toerist op

Nadere informatie

Aardrijkskunde H2 Endogene en exogene processen

Aardrijkskunde H2 Endogene en exogene processen Aardrijkskunde H2 Endogene en exogene processen P2 Opbouw van de aarde Vroeger was de aarde een klont roodgloeiend gesteente, door de afstand tot de zon is dat afgekoeld en de buitenste laag gestold. De

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer...

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer... INHOUD Inleiding...6 1 Aardbevingen...8 2 Bergen... 10 3 Bosbranden... 12 4 Koraal... 14 5 Lawines... 16 6 Meteorieten... 18 7 Onweer... 20 8 Opwarming van de aarde... 22 9 Orkanen... 24 10 Overstromingen...

Nadere informatie

INDONESIË. Natuurlijke en landschappelijke kenmerken

INDONESIË. Natuurlijke en landschappelijke kenmerken INDONESIË Natuurlijke en landschappelijke kenmerken Structuur [1/2] De kandidaat kan gebiedskenmerken van een ontwikkelingsland beschrijven en analyseren. Het betreft: a. sociaal-geografische en fysisch-geografische

Nadere informatie

Aarde : De Middellandse Zee. Willem Korevaar. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/55588

Aarde : De Middellandse Zee. Willem Korevaar. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/55588 Auteur Willem Korevaar Laatst gewijzigd 05 January 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/55588 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

AARDRIJKSKUNDE VOOR DE TWEEDE FASE. VWO zakboek samenvattingen begrippen examentips

AARDRIJKSKUNDE VOOR DE TWEEDE FASE. VWO zakboek samenvattingen begrippen examentips AARDRIJKSKUNDE VOOR DE TWEEDE FASE VWO zakboek samenvattingen begrippen examentips Aan de slag met het Wereldwijs zakboek Het Wereldwijs zakboek helpt je bij de voorbereiding op toetsen, schoolexamens

Nadere informatie

Nascholing Middellandse-Zeegebied

Nascholing Middellandse-Zeegebied Nascholing Middellandse-Zeegebied Programma Presentatie drs. Pim Beukenkamp (FGW/UU UU): geologie en landschap van het Middellandse- Zeegebied (10.00-11.15) 11.15) Idem: Prof. Steven de Jong (FGW/UU UU)

Nadere informatie

Antwoorden 6 vwo 5 Aarde. 1 Circulatiesystemen

Antwoorden 6 vwo 5 Aarde. 1 Circulatiesystemen Antwoorden 6 vwo 5 Aarde Circulatiesystemen a De instraling en uitstraling variëren in de tijd en per locatie (dynamisch). De totale hoeveelheid instraling en uitstraling op de aarde zijn wel gelijk aan

Nadere informatie

Aarde: De aarde als natuurlijk systeem; samenhangen en diversiteit

Aarde: De aarde als natuurlijk systeem; samenhangen en diversiteit Aarde: De aarde als natuurlijk systeem; Aardrijkskunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht domeinen CE Aardrijkskunde A1: Geografische benadering B1: Samenhang en verscheidenheid in de wereld C1: De aarde

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde oud progr vwo 2010 - I

Eindexamen aardrijkskunde oud progr vwo 2010 - I Actieve aarde Opgave 7 Platentektoniek en klimaat Bestudeer bron 1 die bij deze opgave hoort. 1p 25 Welke atlaskaart moet je gebruiken om inzicht te krijgen in de plaattektonische bewegingen vanaf het

Nadere informatie

Daarbij stierven 200 duizend mensen.

Daarbij stierven 200 duizend mensen. Filmpje op www.youtube.com/watch?v=vua_y9c4zu4&feature=related Google trefwoorden: filmpje, plaattektoniek, teleac, youtube Aardbevingen Beweging in de aarde In 2004 was de tsunami in Azië na aardbeving

Nadere informatie

AARDE 2 VWO ANTWOORDENBOEK HOOFDSTUK 6 MIDDELLANDSE-ZEEGEBIED

AARDE 2 VWO ANTWOORDENBOEK HOOFDSTUK 6 MIDDELLANDSE-ZEEGEBIED HOOFDSTUK 6 Paragraaf 1 Oriëntatie 1 a Ja. Alle legenda-eenheden komen in beide gebieden voor. b Het betreft woestijngebieden waar alleen door toevoer van water landbouw mogelijk is. 2 a Hellingshoek groter

Nadere informatie

1 Landschap en klimaat in Turkije

1 Landschap en klimaat in Turkije 1 Landschap en klimaat in Turkije 1 landschap, klimaat, Turkije, Europa, Azië, Azië 2a 2b 2c 3a 3b Istanbul door twee bruggen De Bosporus eigen antwoord (verschilt per atlas) zee 4a 1 Istanbul 2 Ankara

Nadere informatie

Aarde : De Middellandse Zee. Willem Korevaar. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/55588

Aarde : De Middellandse Zee. Willem Korevaar. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/55588 Auteur Willem Korevaar Laatst gewijzigd 09 november 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/55588 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

De Geo. 2 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden werkboek A hoofdstuk 3. eerste druk

De Geo. 2 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden werkboek A hoofdstuk 3.  eerste druk De Geo 2 th Aardrijkskunde voor de onderbouw Antwoorden werkboek A hoofdstuk 3 www.degeo-online.nl eerste druk Hoofdstuk 3 Europa: van de bergen naar de zee Start 1 a de invloed van de rivieren op het

Nadere informatie

Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6. Vakantielanden

Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6. Vakantielanden Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6 Vakantielanden Het klimaat is in Zuid-Europa anders dan in Nederland. In de zomer is het er warm en droog, in de winter is het er ongeveer zoals zomers in Nederland.

Nadere informatie

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Aarde Opgave 3 Klimaat in Siberië Bestudeer de bronnen 1 en 2 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Gebruik de bronnen 1 en 2 en de atlas. In zowel Chatanga als Ojmjakon valt weinig neerslag

Nadere informatie

3 De islamitische wereld

3 De islamitische wereld 3 De islamitische wereld Start 1 a islamitische wereld b 1 landschap 2 cultuur 3 inrichting 2 Bijna iedereen is er moslim. Turkije ligt in de islamitische wereld. Er liggen rijke olielanden. Moskeeën horen

Nadere informatie

Vulkaanuitbarsting in het nieuws!

Vulkaanuitbarsting in het nieuws! Kopieerblad 1 Vulkaanuitbarsting in het nieuws! Vulkaanuitbarsting in het nieuws! Wat weet je over de vulkaanuitbarsting die heeft plaatsgevonden? Waar heeft de vulkaanuitbarsting plaatsgevonden? Duid

Nadere informatie

De Geo. 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 3. www.degeo-online.nl. 1ste druk

De Geo. 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 3. www.degeo-online.nl. 1ste druk De Geo 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw Antwoorden hoofdstuk 3 www.degeo-online.nl 1ste druk De Geo, aardrijkskunde voor de onderbouw van th - Docentenhandleiding 1 TH 1 ThiemeMeulenhoff Utrecht/Zutphen,

Nadere informatie

Kernpunten. Conclusie en nawoord. Essay naar de temperaturen binnen de kern van de aarde. Auteur: Sebastien Immers. Copyright Augustus 2010

Kernpunten. Conclusie en nawoord. Essay naar de temperaturen binnen de kern van de aarde. Auteur: Sebastien Immers. Copyright Augustus 2010 Kernpunten Essay naar de temperaturen binnen de kern van de aarde. Conclusie en nawoord Auteur: Sebastien Immers Copyright Augustus 2010 Voor meer informatie: info@immerspher.com Internetadressen: http://www.immerspher.com

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-II

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-II Actieve aarde Opgave 7 Opheffing van gesteenten en ertsen in het Scandinavisch Hoogland Gebruik de bronnen 10 en 11 van het bronnenboekje. In de derde afbeelding (afbeelding C) van bron 10 zijn de cijfers

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Aardwetenschappers kijken naar de structuur van het oppervlak en inwendige van de aarde, en de processen die zich daar afspelen. De aarde lijkt op het eerste gezicht nogal hard en vast,

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Mexico, Indonesië en Turkije 1 een grote bevolkingsomvang 1

Vraag Antwoord Scores. Mexico, Indonesië en Turkije 1 een grote bevolkingsomvang 1 Wereld Opgave 1 Opkomende markten 1 maximumscore 2 Mexico, Indonesië en Turkije 1 een grote bevolkingsomvang 1 Alleen als alle drie de landen genoemd zijn 1 scorepunt toekennen. 2 maximumscore 2 veel traditionele

Nadere informatie

Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen

Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen Introductie: Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen Griekenland is wereldwijd gezien een van de landen met de hoogste seismische activiteit en het is het land met de hoogste seismische activiteit

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Wereld Opgave 1 De millenniumdoelen 1 maximumscore 1 Een juist argument is: Het percentage inwoners dat minder dan $ 1,25 per dag te besteden heeft geeft aan welk deel van de bevolking in extreme armoede

Nadere informatie

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat

Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Toets_Hfdst2_WeerEnKlimaat Antwoorden Samengesteld door: visign@hetnet.nl Datum: dinsdag 31 januari 2017 Tijd: 11:02 Samenstelling: Geowijzer Vraag: 3, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 11, 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15,

Nadere informatie

Spanningen en ecologische problemen binnen regio s 11

Spanningen en ecologische problemen binnen regio s 11 Geogenie p. 76-83 Atlas p.... Spanningen en ecologische problemen binnen regio s 5.. Amazoniië,, van werelldwiijjd bellang 1. De ecologie van het regenwoud Noteer met behulp van je atlas de jaarlijkse

Nadere informatie

2 Landschapszones op aarde SO 1

2 Landschapszones op aarde SO 1 Aardrijkskunde 1 havo/vwo 2 Landschapszones op aarde SO 1 Deze toets bestaat uit tien vragen: open vragen en meerkeuzevragen. Ook zijn er vragen waarbij de atlas (Grote Bosatlas, editie 54) nodig is. Bij

Nadere informatie

Verdeling van al het water op aarde

Verdeling van al het water op aarde Water op Aarde Verdeling van al het water op aarde Gemiddeld genomen verdampt uit de oceanen meer water dan via neerslag terugkomt. Boven land is meer neerslag van verdamping. Het verschil stroomt via

Nadere informatie

Excursie Vesuvius. De uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus

Excursie Vesuvius. De uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus Excursie Vesuvius De uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus Aan de voet van de Vesuvius lagen 2000 jaar geleden al verschillende steden zoals Pompeji en Herculaneum. Met een mogelijke uitbarsting

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2009 - I

Eindexamen aardrijkskunde havo 2009 - I Beoordelingsmodel Aarde Opgave 1 Gletsjers 1 maximumscore 2 verwering 1 sedimentatie 1 2 maximumscore 2 zijmorenen de grens markeren van de vroegere omvang van de gletsjer 1 de gletsjer in het verleden

Nadere informatie

Hoe komen de verschillende klimaten op Aarde tot stand?

Hoe komen de verschillende klimaten op Aarde tot stand? Klimaat Wat is klimaat? Klimaat is de gemiddelde toestand van het weer over een langere periode op een bepaalde plaats. Veel meteorologische instituten hanteren een periode van 30 jaar voor de berekening

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2010 - I

Eindexamen aardrijkskunde havo 2010 - I Beoordelingsmodel Wereld Opgave 1 Een demografische vergelijking tussen Nederland en Japan 1 maximumscore 3 Deze fase wordt gekenmerkt door een laag geboorte- en een laag sterftecijfer / een klein geboorte-

Nadere informatie

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Eindexamen vwo aardrijkskunde 213- Aarde Opgave 3 Mount Saint Helens Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Gebruik bron 1. 3p 9 Hoe wordt het type krater

Nadere informatie

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Naam GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Groot Brittannië Groot-Brittannië is Schotland, Engeland en Wales samen. Engeland is het grootst van Groot-Brittannië en Wales het kleinst. Engeland heeft meer dan 46

Nadere informatie

Een vulkaan onder Nederland

Een vulkaan onder Nederland lespakket Natuurkunde studie Aardwetenschappen Een vulkaan onder Nederland Jij bent de geoloog in dienst en verantwoordelijk voor het geruststellen van de (Europese) bevolking. Jij moet bepalen wie er

Nadere informatie

3 havo 4 water, 2 t/m 4

3 havo 4 water, 2 t/m 4 3 havo 4 water, 2 t/m 4 Mozambique: soms te veel India: vaak te weinig De blauwe planeet: alles stroomt Welke kringloop heeft de meeste betekenis voor de mens en waarom? De lange kringloop (B) omdat deze

Nadere informatie

Jaartaak 2012-2013 MEX CO. Mexico-Stad. Nick Dewaele 3GL. Ruben Hawer Massimo Montanari

Jaartaak 2012-2013 MEX CO. Mexico-Stad. Nick Dewaele 3GL. Ruben Hawer Massimo Montanari Jaartaak 2012-2013 MEX CO Mexico-Stad Nick Dewaele 3GL Ruben Hawer Massimo Montanari 2 Inhoudsopgave Situering... 4 Aantrekkingspolen... 6 Natuurlijke factoren... 6 Klimaat 7 Landschap 7 Reliëf 7 Fauna

Nadere informatie

Examen VWO. aardrijkskunde. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. aardrijkskunde. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2013 tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur aardrijkskunde Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 67 punten te behalen. Voor elk

Nadere informatie

Soorten vulkanen. Tefra vulkaan: Werkende vulkaan: Er zijn heel veel soorten vulkanen en ik ga er 6 opnoemen en er wat over vertellen dat zijn,

Soorten vulkanen. Tefra vulkaan: Werkende vulkaan: Er zijn heel veel soorten vulkanen en ik ga er 6 opnoemen en er wat over vertellen dat zijn, Voorwoord Ik doe mijn werkstuk over vulkanen, ik doe hem over vulkanen omdat ik er echt niets over wist, en het leek me een superleuk en interessant onderwerp, ik ga u iets leren wat voor soorten uitbarstingen

Nadere informatie

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade Chris Oxlade Chris Oxlade Anita Ganeri Anita Ganeri Boeken in deze serie e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 e-book: 978-94-6175-822-4 gebonden versie: 978-94-6175-285-7 e-book:

Nadere informatie

PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD

PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD PERIODESCHRIFT AARDRIJKSKUNDE EUROPA EN DE WERELD HET KLIMAAT Het klimaat is, zo luidt de officiële definitie, het gemiddelde weer over een periode van 30 jaar. Dat wil zeggen dat het klimaat in een bepaald

Nadere informatie

Antwoorden 6 vwo 2 Landschapszones

Antwoorden 6 vwo 2 Landschapszones Antwoorden 6 vwo Landschapszones De schatkamer op aarde verdwijnt langzaam a Als het stroomgebied van de Amazonerivier. b 00 km breed en 00 km lang. c Een polair klimaat: het hooggebergteklimaat; een maritiem

Nadere informatie

De Noordzee HET ONTSTAAN

De Noordzee HET ONTSTAAN De Noordzee De Noordzee is de zee tussen Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De Noordzee is een ondiepe (30-200 m) randzee van de Atlantische oceaan met

Nadere informatie

c) Waarom denk jij dat straten en vliegvelden a) Wat is het onderwerp van dit artikel? b) In welk werelddeel ligt Costa Rica?

c) Waarom denk jij dat straten en vliegvelden a) Wat is het onderwerp van dit artikel? b) In welk werelddeel ligt Costa Rica? Wereldoriëntatie A B C a) Waar rommelt het? b) Wat is de naam van de vulkaan? c) Hoe hoog was de aswolk? 2) Lees tekst 1 op pagina 13 hiernaast. a) Wat weet jij al over vulkanen? Maak een woordweb met

Nadere informatie

Examen HAVO. aardrijkskunde. tijdvak 2 woensdag 21 juni uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk.

Examen HAVO. aardrijkskunde. tijdvak 2 woensdag 21 juni uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Examen HAVO 2017 tijdvak 2 woensdag 21 juni 13.30-16.30 uur aardrijkskunde Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

Opdracht: natuurramp in Mocoa, Colombia

Opdracht: natuurramp in Mocoa, Colombia Opdracht: natuurramp in Mocoa, Colombia Inleiding Bron 1 (uit: www.nos.nl 4 april 2017) "De dreiging van een natuurramp was er al lang en toch heeft dit ons overvallen", vertelt een inwoner van Mocoa,

Nadere informatie

Examen HAVO. aardrijkskunde. tijdvak 1 vrijdag 13 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk.

Examen HAVO. aardrijkskunde. tijdvak 1 vrijdag 13 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Examen HAVO 2016 tijdvak 1 vrijdag 13 mei 9.00-12.00 uur aardrijkskunde Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade Chris Oxlade Chris Oxlade Anita Ganeri Anita Ganeri Boeken in deze serie e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 e-book: 978-94-6175-822-4 gebonden versie: 978-94-6175-285-7 e-book:

Nadere informatie

BEWEGENDE AARDE: KWARTET

BEWEGENDE AARDE: KWARTET BEWEGENDE AARDE: KWARTET Theoretisch kader In dit kwartetspel leer je door middel van het beantwoorden van vragen over van alles dat met het bewegen van de aarde te maken heeft. Elk kwartet heeft een onderwerp,

Nadere informatie

Hoogteverschillen in Europa

Hoogteverschillen in Europa Hoogteverschillen in Europa 1 1 2 3 4 Europa kent veel verschillende landschappen. Dat komt door: a. Grote verschillen in reliëf b. Verschil in afstand tot zee c. Verschil in afstand tot evenaar Benoem

Nadere informatie

AARDE. 5 havo 2 End. en ex. processen 14-16

AARDE. 5 havo 2 End. en ex. processen 14-16 AARDE 5 havo 2 End. en ex. processen 14-16 Natuurlijke gevaren in de VS De westkust van de VS: een gecompliceerde situatie Convergente, divergente en transforme plaatbewegingen. Welke situatie is afwijkend

Nadere informatie

Werkwinkel: Geografische denkvaardigheden

Werkwinkel: Geografische denkvaardigheden Werkwinkel: Geografische denkvaardigheden Dag van de Aardrijkskunde 3 7 I. Mestdagh A. Vermeulen KLIMAATTYPE: WARM ALTIJD NAT KLIMAAT VEGETATIETYPE: TROPISCH REGENWOUD TROPISCH REGENWOUD - Boomgroei mogelijk

Nadere informatie

1 Kun je aan planten zien wat je aan moet?

1 Kun je aan planten zien wat je aan moet? 1 Kun je aan planten zien wat je aan moet? Hoofdstuk 1 Les 1 Zoek het op Bij de evenaar staat de zon hoog. Het is er warm en daardoor verdampt het water. Die warme damp stijgt op en koelt af: dan gaat

Nadere informatie

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade

e-book: gebonden versie: e-book: gebonden versie: Chris Oxlade Chris Oxlade Chris Oxlade Anita Ganeri Anita Ganeri Boeken in deze serie e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 e-book: 978-94-6175-822-4 gebonden versie: 978-94-6175-285-7 e-book:

Nadere informatie

Determineren van gesteente

Determineren van gesteente Aarde Paragraaf 1 en atlasvaardigheden Determineren van gesteente Als je een gesteente bestudeert en daarna vaststelt wat de naam van het gesteente is, dan ben je aan het determineren. Je kunt gesteenten

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl aardrijkskunde 2011 - I

Eindexamen vmbo gl/tl aardrijkskunde 2011 - I Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 punt toegekend. De Nederlanders en hun vakantiebestemmingen 1 maximumscore 1 De Veluwe / het Veluwemeer 2 maximumscore 2 1 = juist

Nadere informatie

Naam: FRANKRIJK en recreatie

Naam: FRANKRIJK en recreatie Naam: _ FRANKRIJK en recreatie Iedereen kent wel de Eiffeltoren. Van een kaart van je vriendje die in Frankrijk op vakantie was. Of, misschien ben je er zelf geweest. Je hebt vast en zeker ook gehoord

Nadere informatie

Wat doe je in deze les? Handleiding Uitbreidingsles Studerend lezen niveau B

Wat doe je in deze les? Handleiding Uitbreidingsles Studerend lezen niveau B Handleiding Uitbreidingsles Studerend lezen Een onderdeel van Nieuwsbegrip XL zijn de strategielessen. De strategielessen zijn bedoeld om de strategieën voor begrijpend lezen bij de leerlingen te introduceren

Nadere informatie

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde.

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. 1-Maak een begrippenlijst van de rood gedrukte begrippen. 2-Wat zijn de drie elementen van weer en klimaat?

Nadere informatie

Het Middellandse-Zeegebied in beeld en kaart. www.joop.vdschee.nl/mid.zee Joop van der Schee Onderwijscentrum 2008 Vrije Universiteit Amsterdam 1

Het Middellandse-Zeegebied in beeld en kaart. www.joop.vdschee.nl/mid.zee Joop van der Schee Onderwijscentrum 2008 Vrije Universiteit Amsterdam 1 Het Middellandse-Zeegebied in beeld en kaart www.joop.vdschee.nl/mid.zee Joop van der Schee Onderwijscentrum 2008 Vrije Universiteit Amsterdam 1 Opbouw workshop Het Middellandse-Zeegebied 1. Wat weten

Nadere informatie

Lesbrief BIJZONDERE SCHATTEN OPDRACHT 1 - SCHATGRAVEN IN DE NOORDZEE

Lesbrief BIJZONDERE SCHATTEN OPDRACHT 1 - SCHATGRAVEN IN DE NOORDZEE Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO BIJZONDERE SCHATTEN De haven van Rotterdam wordt te klein. Voor de in- en uitvoer van goederen is meer ruimte nodig in de haven. Daarom komt er een uitbreiding

Nadere informatie

HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN

HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN 54 II. Hoe kunnen we verklaren dat we in België vaak een wisselvallig weer hebben? Wat wordt bedoeld met wisselvallig weer? De verklaring: op ca. 50 NB hebben we een botsing

Nadere informatie

Humboldt. Humboldt. Pico del Teide 1 HV LEEROPDRACHTENBOEK AARDRIJKSKUNDE VOOR DE ONDERBOUW

Humboldt. Humboldt. Pico del Teide 1 HV LEEROPDRACHTENBOEK AARDRIJKSKUNDE VOOR DE ONDERBOUW 1 H V Humboldt Humboldt Alexander von Humboldt (1769-1859) was een Duitse wetenschapper en ontdekkingsreiziger. Veel mensen zien hem als de eerste moderne geograaf. Terwijl andere wetenschappers vooral

Nadere informatie

Score-overzicht. 2 0 Correctievoorschrift: Uit het antwoord moet blijken dat in het oosten de matigende invloed van de zee kleiner is.

Score-overzicht. 2 0 Correctievoorschrift: Uit het antwoord moet blijken dat in het oosten de matigende invloed van de zee kleiner is. Score-overzicht Naam examen: VMBO KB aardrijkskunde 2015 variant h1 voorbeeld Examen variant: 72ddd358-7c9a-4615-895a-7259fa320cdd_85247134_5c833992-ecd3-4524-9ae1- ebefe2c4ade9 Datum afname: 15/10/2015

Nadere informatie

Weer en klimaat. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Weer en klimaat. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/87209 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Cyprus. Inleiding. Nicosia (Lefkosia)

Cyprus. Inleiding. Nicosia (Lefkosia) Cyprus Inleiding Cyprus ligt in Zuidoost Europa. Het is het derde grootste eiland in de Middellandse Zee. Het bevindt zich ongeveer op 70 km onder de zuidkust van Turkije, en op 150 km van Syrië. Voor

Nadere informatie

Roestig land. De Wijstgronden

Roestig land. De Wijstgronden Roestig land De Wijstgronden Verslag van de lezing en excursie van Professor R. T. van Balen en Nico Ettema voor de Werkgroep Geologie en Landschap. Bedafse Bergen, Uden. 10.00-1600 uur. Een mooie herfstdag.

Nadere informatie

Plaattektoniek. Fieke van Lith. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Plaattektoniek. Fieke van Lith. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Fieke van Lith 17 October 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/88104 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde.

Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. Opdrachten bij Weer en klimaat. (Tekstboek en de ELO) 3.1.1. Temperatuurverschillen op aarde. 1-Maak een begrippenlijst van de rood gedrukte begrippen. 2-Wat zijn de drie elementen van weer en klimaat?

Nadere informatie

Een les met WOW - Neerslag

Een les met WOW - Neerslag Een les met WOW - Neerslag Weather Observations Website VMBO WOW handleiding 1 Colofon Deze handleiding is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van het

Nadere informatie

Studiewijzer Middellandse zeegebied_t5 Aardrijkskunde 11 e klas VWO

Studiewijzer Middellandse zeegebied_t5 Aardrijkskunde 11 e klas VWO Studiewijzer Middellandse zeegebied_t5 Aardrijkskunde 11 e klas VWO Een slecht gevuld waterreservoir bij Huesca, in het Zuiden van Spanje. De oude kerk staat normaal onderwater. Volkskrant juli 2006. Bewaar

Nadere informatie

De eigenlijke top van de Teide zelf mag in deze tijd van het jaar niet beklommen worden omdat er te veel ijs ligt. Tot de refuge mag je wel komen.

De eigenlijke top van de Teide zelf mag in deze tijd van het jaar niet beklommen worden omdat er te veel ijs ligt. Tot de refuge mag je wel komen. De eigenlijke top van de Teide zelf mag in deze tijd van het jaar niet beklommen worden omdat er te veel ijs ligt. Tot de refuge mag je wel komen. Wij zijn duidelijk niet de enigen die de klim naar de

Nadere informatie

Lesplan Vulkanen in Griekenland Werkbladen

Lesplan Vulkanen in Griekenland Werkbladen Introductie: In het Hellenische Gebied kon er continu recente vulkanische activiteit (in geologische termen) waargenomen worden, van ongeveer 40 miljoen jaar geleden tot nu. Sporen van oudere vulkanische

Nadere informatie

Huidige situatie en verwachtingen voor rivierafvoeren, (water)temperaturen en grondwater

Huidige situatie en verwachtingen voor rivierafvoeren, (water)temperaturen en grondwater Huidige situatie en verwachtingen voor rivierafvoeren, (water)temperaturen en grondwater De wateraanvoer van de Rijn is laag voor de tijd van het jaar, hij bedraagt momenteel 1165 m3/s. Naar verwachting

Nadere informatie

aardrijkskunde havo 2017-I

aardrijkskunde havo 2017-I Wereld Opgave 1 Wereldkoffiemarkt 1 maximumscore 1 Uit het antwoord moet blijken dat de teelt/productie van koffiebonen plaatsvindt in (semi)perifere landen en de verwerking / consumptie vooral plaatsvindt

Nadere informatie

Vrijdag 9 januari : Luswandeling

Vrijdag 9 januari : Luswandeling Vrijdag 9 januari 2015 Soort Plaats Afstand Stijgen Dalen Duur : Luswandeling : Vilaflor : 14 km : 750 m : 750 m : 5 uur Vandaag doen we een wandeling in de buurt van het dorp Vilaflor. Deze plaats ligt

Nadere informatie

Waarom is er waterschaarste in de Arabische Wereld? Agenda: Waterschaarste in de Arabische Wereld. WB p afwerken oef.

Waarom is er waterschaarste in de Arabische Wereld? Agenda: Waterschaarste in de Arabische Wereld. WB p afwerken oef. Waarom is er waterschaarste in de Arabische Wereld? Agenda: Waterschaarste in de Arabische Wereld. WB p34-37 taak 18/11: WB p37- afwerken oef. stroomgebied Waterschaarste in de Arabische Wereld 1.Situering

Nadere informatie

Vulkanen. Voorwoord! Ik heb dit onderwerp gekozen omdat, ik een onderwerp wou dat niet vaak voor komt. En dan kan je er ook nog iets van leren. Blz.

Vulkanen. Voorwoord! Ik heb dit onderwerp gekozen omdat, ik een onderwerp wou dat niet vaak voor komt. En dan kan je er ook nog iets van leren. Blz. Vulkanen Blz. 1 Vulkanen Voorwoord! Ik heb dit onderwerp gekozen omdat, ik een onderwerp wou dat niet vaak voor komt. En dan kan je er ook nog iets van leren. Blz.2 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 voorblad Blz.

Nadere informatie

IJSLAND: EEN LAND VAN WATER EN VUUR

IJSLAND: EEN LAND VAN WATER EN VUUR Naam: Klas : Nr: Datum: IJSLAND: EEN LAND VAN WATER EN VUUR A. Roegis & L. Van Eycken 2014-2015 BACHELORPROEF HOGENT Aardrijkskunde IJsland: een land van water en vuur Pagina 2 Deze werkbundel mag gebruikt

Nadere informatie

Nadere informatie. Weersverwachting

Nadere informatie. Weersverwachting Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 16 mei 2011 Nummer 2011-06 Droogtesituatie verandert weinig, ondanks regen De wateraanvoer van de Rijn

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie

Leesboekje de seizoenen

Leesboekje de seizoenen Leesboekje de seizoenen Leesboekje De Seizoenen Pagina 1 Dit is de winter. Dit is de sneeuw. Dit is de hagel. Dit is de ijzel. Dit is het ijs. Dit is het donker. Dit is het licht. Dit is de kat. Dit is

Nadere informatie

Examen HAVO. aardrijkskunde. tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk.

Examen HAVO. aardrijkskunde. tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Examen HAVO 2014 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-16.30 uur aardrijkskunde Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Een les met WOW - Neerslag

Een les met WOW - Neerslag Een les met WOW - Neerslag Weather Observations Website HAVO - VWO WOW handleiding 1 Colofon Deze handleiding is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van

Nadere informatie

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen.

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen. 5 Lastige woorden Blad Zand en klei Heide Een lage plant met paarse bloemen. Voedingsstoffen Voedsel dat planten nodig hebben om te groeien. Boomgaard Een stuk land met fruitbomen. Greppel Een kleine droge

Nadere informatie