Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE"

Transcriptie

1 Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel ENERGIEBEHEER IN DE PRAKTIJK Thomas Deville Cenergie CVBA

2 Doelstelling(en) van de presentatie Inzicht in de praktijk van een goed energiebeheer Energetische optimalisatie van een patrimonium via: Inventarisatie Energieboekhouding Energiekadaster / Benchmark Audits Energiebesparende maatregelen en duurzame renovatie Nieuwe gebouwen duurzamer bouwen Doorgeven van energiebewustzijn 2

3 Algemeen schema van de presentatie Energiebeheer in de praktijk: wat en waarom? 4 taken van een goede energiezorg in de praktijk Inventariseren en benchmarken van gebouwen Energieboekhouding Bestaande gebouwen optimaliseren Duurzaam bouwen en renoveren: energie en comfort 3

4 Energiezorg: wat? Het op een structurele en economisch verantwoorde wijze uitvoeren van: organisatorische maatregelen technische maatregelen gedragsmaatregelen... om het gebruik van energie te minimaliseren.

5 Energiezorg: waarom? Substantiële besparing Besparing behouden gedurende langere tijd Hoger comfort en tevredenheid gebruikers Positieve maatschappelijke uitstraling Positieve milieu-impact Beter inzicht in beheer gebouwenpark

6 Energiezorg: waarom? 100% 90% Dreigende ontsparing Monitoring en Energiezorg Efficiënte installaties Optimalisatie regelingen 70%

7 De 5 taken van een goede energiezorg Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

8 Taak 2: Inventariseren gebouwen Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

9 Inventarisatie gebouwen: wat? Verzamelen belangrijke info gebouwen Opstellen van Energiekadaster Benchmarken van gebouwen t.o.v. gelijkaardige gebouwen Bepalen prioriteiten volgens besparingspotentieel

10 Inventarisatie gebouwen: waarom? Rationeel toewijzen van energie-audits Responsabilisering diensten en gebouwgebruikers Sensibiliseren beslissingnemers via duidelijke grafieken Eén van de belangrijke energie-analyse instrumenten

11 Informatie verzamelen Plannen / As-built dossier Kengetallen (oppervlakte, verliesoppervlakte, personeelsleden/bewoners, bouwjaar, ) Gebouwverantwoordelijke Onderhoudscontracten Inventaris technieken Inventaris energiestromen (meters, contracten, ) Historiek besparende maatregelen (auditrapporten, uitgevoerde maatregelen, )

12 Energiekadaster

13 Energiekadaster: wat? Het energiekadaster van een patrimonium klasseert de gebouwen van het patrimonium in functie van hun energetische kwaliteit en dit zowel kwalitatief als kwantitatief.

14 Energiekadaster: hoe? Kwalitatief: Uitdrukken van het patrimonium volgens verbruik per m² verbruik: klimaatgecorrigeerde verbruik (bij voorkeur gemiddelde over 3 jaar) m²: bruto bruikbare vloeroppervlakte Kengetal kwh/m²

15 Energiekadaster Kengetal kwh/m² Kengetallen en besparingspotentieel Kengetal (kwh/m²) A B C D E F G H I J School Kwh/m²

16 Energiekadaster: hoe? Kwantitatief: Uitdrukken van het besparingspotentieel door kwalitatieve waarde te vermenigvuldigen met absoluut verbruik. kwh/m² x kwh Kengetal kwh²/m² Een hoog verbruik/m² en een hoog absoluut verbruik geeft het grootste besparingspotentieel

17 Energiekadaster Kengetal kwh²/m² Kengetallen en besparingspotentieel Kengetal (kwh/m²) Besparingsindicatie (kwh²/m²) 0 A B C D E F G H I J School 0 Kwh/m² kwh²/m²

18 Energiekadaster Prioriteiten

19 Benchmarking

20 Benchmarking: wat? het eigen specifiek verbruik volgens vergelijkingsgrootheden zoals bijv. oppervlakte of het aantal gebruikers afzetten tegen de verbruiken van vergelijkbare gebouwen of kengetallen.

21 Benchmarking: via eenvoudige kengetallen Benchmarking via eenvoudige kengetallenmethode: brandstofverbruik in kwh/m kwh brandstof / m² Thema-audit verwarming prioritair aangewezen Brandweerkaz erne Administratief centrum Sporthal Boutem Sporthal Koningslaan Sporthal slachthuislaan School 1 Veststraat School 13 Streekbaan Zwembad 67% Werkelijk %

22 Benchmarking: meerdere variabelen Voorzichtig zijn bij benchmarking via kengetallen: gebouwkarakteristieken erg bepalend, bijvoorbeeld een gemiddeld kantoor kwh electricity / m² m² per FTE <50% cooling and <50% electr. heating >=50% cooling and <50% electr. heating <50% cooling and >=50% electr.heating >=50% cooling and >=50% electr. heating Linear (<50% cooling and <50% electr. heating) Linear (>=50% cooling and <50% electr. heating) Cenergie (2007), ebench and ErbisWeb

23 Benchmarking: meerdere variabelen Binnen één homogene groep meer zinvolle indicatie van besparingspotentieel Offices with a high energy saving potential kwh electricity per m² m² per FTE Kantoor <50% koeling en <50% elektr. Verw. Cenergie (2007), ebench and ErbisWeb

24 Benchmarking: meerdere variabelen Gemiddeld kantoor 311 kwh/m² (54% elektriciteit and 46% brandstof) Koeling (inclusief bevochtiging, ventilatoren, etc.) kwh/m² Nieuw kantoor met betere isolatie en dubbel glas: - 62 kwh/m² Nieuw gekoeld kantoor met dubbel glas: + 38 kwh/m² vergeleken met oud, niet-gekoeld kantoor met enkel glas!

25 Taak 3: Energieboekhouding Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

26 Energieboekhouding: wat? Energieboekhouding: Een energieboekhouding is een instrument om het energie- en waterverbruik doorheen de tijd te kunnen registreren, analyseren, evalueren en rapporteren.

27 Energieboekhouding: waarom? Verhogen van inzicht in energieverbruik en -factuur Bewaking van energieverbruiken en kosten via verwachte verbruiken Opsporen en alarmeren van abnormaal energieverbruik Vergelijken met andere gebouwen of referentiewaarden Evalueren van besparingsmaatregelen Evalueren van prestaties van onderhoudsfirma s Optimaliseren van tarieven en keuze van energieleverancier in de vrije energiemarkt Opstellen van budgetten op basis van historische verbruiken Het aanmoedigen van energiebewustzijn Kortom het is een noodzakelijk instrument voor een goed REG-beleid

28 Energieboekhouding : Waarom? Consommations standards Consommation en m³/an Evolution par année

29 Energieboekhouding : Waarom? Energiezorg zonder energieboekhouding is even rationeel als bedrijfsvoering zonder (financiële) boekhouding

30 Energieboekhouding en onderhoud Aanzet tot tussenkomst: Abnormale verbruiken tov verwacht verbruik Alarmen owv plotse wijzigingen Hoge kengetallen Acuut of structureel probleem? Acuut oplossen via onderhoudsfirma Bij structureel probleem besparingspotentieel inventariseren via audit

31 Enkele voorbeelden

32 VB 1: Opsporen lekken/problemen

33 Defecte waterontharder 33 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

34 Defecte thermostaat Permanente verwarming op hoge temperatuur Kosten ( ) jan 2004 feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan 2005 Werkelijk Verwacht feb mrt Erbisweb :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

35 VB 2: Opvolgen onderhoud/regeling

36 Energetische handtekening 36 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

37 VB 3 : Opvolgen resultaten

38 Opvolgen tegen verwachting 38 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

39 Resultaat 39 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

40 VB 4 : Rendement PV-installatie

41 Rendement met schaduw 41 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

42 Rendement zonder schaduw 42 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

43 Rendementsverlies opvolgen Ook op te volgen rendementsverlies door: Vuil Defect Leeftijdsgebonden verlies 43 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

44 VB 5: Advanced monitoring

45 Advanced monitoring Automatische datacaptatie Data op kwartierbasis Webbased analyse Automatische alarmering en rapportering Budgetbewaking en doorfacturatie

46 Advanced monitoring Datalogger, PDA of handmatig Gebouw Beheer Systeem Andere data zoals productie of weer Energie Monitoring Netbeheerder (slimme meters) CTS server Systeem Energiebedrijf Meetbedrijf (grootverbruik) grafieken alarmen analyses rapporten

47 Advanced Monitoring 47 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

48 Advanced Monitoring Basislast pompen + extractie sanitair

49 Analyse gasverbruik 49 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

50 Regeling Stookketel slaat aan om 2u s morgens!

51 Analyse online 51 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

52 Advanced monitoring: financieel

53 Advanced monitoring: financieel Welke factoren kunnen de keuze van followupmethode beïnvloeden? Budget Jaarlijkse energiekost Beschikbare tijd (niet te verwaarlozen) Grootte van het of de gebouw(en) Aantal gebouwen Technische wensen

54 Advanced monitoring: kost Budgettaire manoeuvreerruimte voor service van extern bedrijf (via datalogger) voor drie meters per gebouw Installatie van datalogger: vanaf Jaarlijks serviceforfait: Hangt van grootte van installatie, technische mogelijkheden en bijgeleverde service af Extra kosten per gebouw: Bekabeling: 3 x +/-30 m/meter x 6 /m = 540 Terbeschikkingstelling van impulskasten (water, gas, elektriciteit): (schatting, zonder metervervanging) Communicatiekosten: 100 /jaar.gebouw

55 Advanced monitoring: kost Rentabiliteit van een dergelijke investering (schattingen) : gemiddelde investering per gebouw = /gebouw voor apparatuur. 50 /jaar/meetpunt en gebouw voor de service Bedrag van de premie (apparatuur, bekabeling, impulskasten, diensten gedurende 3 jaar): 50% (energiepremie A4) Geschatte financiële besparing per gebouw: +/- 8 % min. (15 20% bereiken is niet onmogelijk!) Investeringsbedrag delen door 8% van jaarlijkse energie- en waterkost Tijd te besteden aan opmetingen en analyses eventueel mee incalculeren

56 Taak 4: Optimaliseren van bestaande gebouwen Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

57 Bestaande gebouwen optimaliseren: hoe? Uitwerken van educatieve, organisatorische & concrete technische maatregelen op basis van: Huidige toestand gebouw en installaties Energie- en watergebruik Instelling regeling Meetcampagnes Benchmark en energiekadaster: kengetallen t.o.v. andere gebouwen Huidig comfort Kosten-batenanalyse Energie-audit

58 Bestaande gebouwen optimaliseren: hoe? Energie-audit: regeling! In het weekend continu dagregime! Klok 12u verschoven: nachtverlaging overdag! Groen: temperatuur continu boven 20 C Rood: warmer s nachts Bron: metingen Cenergie

59 Bestaande gebouwen optimaliseren: hoe? Energie-audit: controle evenwichtsfles Retour collector lager dan retour van fles totaalgrafiek week 2 naar ketel: minder condensatie! 59 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m woensdag 23/feb/11 0:00 woensdag 23/feb/11 12:00 donderdag 24/feb/11 0:00 donderdag 24/feb/11 12:00 vrijdag 25/feb/11 0:00 vrijdag 25/feb/11 12:00 zaterdag 26/feb/11 0:00 zaterdag 26/feb/11 12:00 zondag 27/feb/11 0:00 zondag 27/feb/11 12:00 maandag 28/feb/11 0:00 maandag 28/feb/11 12:00 dinsdag 01/mrt/11 0:00 dinsdag 01/mrt/11 12:00 Buitentemp. Aanvoer EF Ketel Retour Tijdstip EF Ketel Aanvoer EF Col Retour EF Col Temperatuur in C

60 Bestaande gebouwen optimaliseren: hoe? Kortsluiting in evenwichtsfles 60 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B Be rc he m

61 Bestaande gebouwen optimaliseren: hoe? Energie-audit: concrete technische maatregelen Beoordelen op hun efficiëntie op het vlak van kostenbesparing en rendabiliteit. De mogelijke subsidies in rekening brengen bij het berekenen van de financiële rendabiliteit. De maatregelen onderverdelen in 3 categorieën: maatregelen met een geringe investering die onmiddellijk kunnen worden geïmplementeerd (TVT < 2 jaar); maatregelen die een grotere investering vergen en een langere terugverdientijd hebben; maatregelen die een bijkomende studie vergen en kunnen geïmplementeerd worden op het moment dat gedacht wordt aan een grondige renovatie of vervanging.

62 Bestaande gebouwen optimaliseren: hoe? Energie-audit: aandachtspunten Niet teveel energie-audits tegelijkertijd: focus in eerste instantie op: gebouwen met maximaal besparingspotentieel onderdelen van gebouw met maximaal besparingspotentieel (vb. thema audit verwarming) low cost maatregelen op basis van ervaring eerste audits kunnen tweede reeks van audits doelgerichter

63 Bestaande gebouwen optimaliseren: hoe? Energie-audits: implementatie Voorzie begeleiding bij implementeren van maatregelen Snelle implementatie aantal maatregelen met aantoonbare besparingen -> motivatie

64 Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Beheer gebouwen: aandachtspunten indien eigenaar huurder: onderhandel REG-maatregelen: meer huur indien REGmaatregelen worden uitgevoerd óf onderhandel minimale comfortvoorwaarden en nieuwe huur en laat eigenaar energie- en waterfacturen betalen indien onderhoudsfirma: overweeg energieprestatieclausule indien energieprestatieclausule... besteed meerdere gebouwen tegelijkertijd uit voorzie steeds eigen energieboekhouding

65 Opvolging resultaten? Vb: energiebesparing stookplaatsrenovatie

66 Regressie gas voor maatregel #

67 Regressie gas na maatregel #

68 Bepaling besparing via CUSUM #

69 Duurzaam bouwen en renoveren: wat? Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

70 Duurzaam bouwen Ecologische aspecten: Materialen Energie Ruimtegebruik, Transport Economische aspecten: Rendabele maatregelen Lange levensduur Flexibiliteit Ergonomische aspecten: Esthetiek Comfort en veiligheid Integratie in de omgeving Ecologische Economische aspecten aspecten Ergonomische aspecten

71 Duurzaam bouwen Het doel is een gebouw te realiseren met een zo beperkt mogelijke impact op het milieu en de omgeving, waar het comfort voor de gebruikers uitstekend is. 80% van de milieudruk van gebouwen situeert zich in het energieverbruik tijdens de gebruiksfase. Gebouwgebonden energiebesparende maatregelen op lange termijn zijn bijgevolg doorslaggevend Integrale ontwerpaanpak noodzakelijk.

72 Integraal ontwerpen Sterk gereduceerde energiebehoefte Multidisciplinair bouwteam Commissioning, om te krijgen wat je wil Gebouw en installaties versmelten Hoger comfort Langere ontwerptijd, korte realisatiefase investeren in brains i.p.v. bakstenen

73 Integraal ontwerpen Dossierkennis Bron: Annex 47: Oliver Bauman

74 Duurzaam bouwen: comfort en energie Duurzaam gebouw = maximaal comfort minimaal energie gebruik

75 Duurzaam bouwen: comfort en energie El-Tertiary = European research-project cogefinancieerd door BIM en VEA Online enquête comfort en gebruik van 866 werknemers verspreid over 24 belgische kantoren (Nov 2007 ) Meer info: BE.pdf

76 Duurzaam bouwen: comfort en energie 10 meest invloedrijke variabelen op gebouwniveau Effect on satisfaction score comfort general. 14,0% 12,0% 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0% -2,0% -4,0% Control heating Ventilati on via windo ws Feel good wo rk Gender male General wo rksitu ation Sedenta ry work Thermal mass Thermal loss Cooling Comfort able seat etc. Co mfo rt gen. building 12,1% 7,1% 3,5% 2,6% 2,4% -2,3% 1,2% -1,2% 1,0% 0,9%

77 Besluiten: comfort en energie Comfortabel gebouw: meer controle door gebruikers (eventueel bijgestaan door intelligent GBS) meer robust HVAC-systeem Energiezuinig? veel daglicht (met zonnewering) opengaande ramen geen actieve koeling (tocht) geen bevochtiging minder comfort klachten tijdens zomer -> koeling vermeden minder comfort klachten tijdens winter -> excessieve comfort eisen tijdens winter vermeden geen vraag naar bevochtiging -> bevochtiging vermeden 20-40% energiebesparing bij behoud van comfort-niveau door rationaliseren van comfortdoelstellingen!

78 Om te onthouden van de presentatie Inzicht in de praktijk van een goed energiebeheer Energetische optimalisatie van een patrimonium via: Inventarisatie Energieboekhouding Energiekadaster / Benchmark Audits Energiebesparende maatregelen en duurzame renovatie Nieuwe gebouwen duurzamer bouwen Doorgeven van energiebewustzijn 78

79 Contact Thomas Deville Projectleider Energiemanagement Coördinaten : : 03 /

Opleiding Duurzaam gebouw:

Opleiding Duurzaam gebouw: Opleiding Duurzaam gebouw: Energiebeheer (energieverantwoordelijke) Leefmilieu Brussel Beheer van het verbruik: energieboekhouding Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstellingen van de presentatie Het nut

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Follow-up en monitoring van duurzame gebouwen Leefmilieu Brussel Energiemonitoring: uitdagingen, implicaties en voordelen Vincent DIERICKX Cenergie cvba Doelstelling(en) van

Nadere informatie

:: Energiezorg in scholen

:: Energiezorg in scholen :: Energiezorg in scholen www.cenergie.be Daisy Dierickx (daisy.dierickx@cenergie.be ) Cenergie, productmanager energie-audits Johan Coolen (johan.coolen@cenergie.be) Cenergie, productmanager onderzoek

Nadere informatie

Energiezorgsysteem + premies voor gemeenten. Brussel, 29 juni 2007 Ronny Thevis

Energiezorgsysteem + premies voor gemeenten. Brussel, 29 juni 2007 Ronny Thevis Energiezorgsysteem + premies voor gemeenten Brussel, 29 juni 2007 Ronny Thevis Inhoud 1. Voorstelling Infrax 2. Energiezorgsysteem voor gemeenten 3. Premies voor gemeenten 1. Voorstelling Infrax WVEM IVEG

Nadere informatie

Energiezorg in de praktijk. Energiezorg. Inhoud. Energiezorg - Definitie

Energiezorg in de praktijk. Energiezorg. Inhoud. Energiezorg - Definitie Inhoud Energiezorg in de praktijk :: Jonathan Fronhoffs :: projectleider energiezorg Energiezorg Energiekadaster en benchmarking Energieboekhouding Principes Resultaten Energie-audits Types Resultaten

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Leefmilieu Brussel Duurzaam bouwen vanuit de invalshoek van energie. Anne-Laure MAERCKX CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie Een denkoefening

Nadere informatie

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? 7 mei 2015 Inge Goessens Vlaams EnergieBedrijf Inhoud Korte voorstelling VEB De overheid als energieverbruiker Uw energiefactuur verlagen

Nadere informatie

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een secundaire school

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een secundaire school Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een secundaire school 1. INLEIDING Veel verwarmingsinstallaties in schoolgebouwen draaien op volle toeren,

Nadere informatie

Energiezorg en Energiezorgsystemen

Energiezorg en Energiezorgsystemen Energiezorg en Energiezorgsystemen Centexbel Frank Van Overmeire een gezamenlijk initiatief van: met steun van: Inhoud Energiezorg: is het op een structurele en economisch verantwoorde wijze uitvoeren

Nadere informatie

Energieboekhouding Professionele tools

Energieboekhouding Professionele tools Energieboekhouding Professionele tools :: Vorming Energieverantwoordelijken :: Brussels Hoofdstedelijk-Gewest :: 22 maart 27 :: Jonathan Fronhoffs, Cenergie cvba :: Elektriciteitsverbruik 1.6 1.4 Beste

Nadere informatie

ESCO. Ronny Thevis. Antwerpen, 26 oktober 2011

ESCO. Ronny Thevis. Antwerpen, 26 oktober 2011 ESCO Ronny Thevis Antwerpen, 26 oktober 2011 Inhoud ESCO - aanbod ESCO - een succes? ESCO - voorbeeldproject ESCO aanbod ESCO = Energy Services Company Globale aanpak: HVAC Relighting Gebouwschil Hernieuwbare

Nadere informatie

Eandis 1. Ondersteuning en premies openbare besturen 29 juni 2007

Eandis 1. Ondersteuning en premies openbare besturen 29 juni 2007 1 Ondersteuning en premies openbare besturen 29 juni 2007 Vlaamse gemengde distributienetbeheerders elektriciteit 2 Vlaamse gemengde distributienetbeheerders aardgas 3 Ondersteuning DNB: overzicht DNB

Nadere informatie

Energieboekhouding BRISE. Thomas Deville. Facilitator Duurzame gebouwen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Energieboekhouding BRISE. Thomas Deville. Facilitator Duurzame gebouwen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Energieboekhouding BRISE Thomas Deville Facilitator Duurzame gebouwen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Doelstelling(en) van de presentatie Het belang van de invoering van een energieboekhouding

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam Gebouw

Seminarie Duurzaam Gebouw Seminarie Duurzaam Gebouw Een duurzaam energiebeheer voor iedereen Leefmilieu Brussel 31/01/13 PLAGE Scholen 2009-2013 St-Hubertuscollege Pierre URBAIN & Marc LEMYE SeGEC Secrétariat Général de l Enseignement

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel Onderzoek naar elektriciteitsverbruik Stéphane Barbier CENERGIE DOELEN Gemiddeld consumptie Zijn factuur analyseren Wat is het elektriciteitsverbruik

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Verwarming en sanitair warm water: ontwerp en regeling Leefmilieu Brussel Follow-up van een duurzaam gebouw Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstellingen van de presentatie Overzicht

Nadere informatie

Energiebeheer in de VDAB :

Energiebeheer in de VDAB : Energiebeheer in de VDAB : Opzet en resultaten 2006-2013 Alain Caytan - Energiecoördinator VDAB Energiebeheer in de VDAB Indeling presentatie : VDAB : situering en kerncijfers Energiezorg in de VDAB :

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw:

Opleiding Duurzaam gebouw: Opleiding Duurzaam gebouw: Energiebeheer (energieverantwoordelijke) Leefmilieu Brussel Beheer van het verbruik: het energiekadaster Emmanuel HECQUET ICEDD asbl Doelstellingen van de presentatie Het begrip

Nadere informatie

Welkom. Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen

Welkom. Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen Welkom Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen Aanbod Energiediensten voor Lokale Besturen Wat zijn EnergieDiensten voor Lokale Besturen? Energie

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame renovatie: kort overzicht Leefmilieu Brussel Duurzaam bouwen vanuit de invalshoek van energie. Anne-Laure MAERCKX CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie Een denkoefening

Nadere informatie

Energie Monitoring Systeem (EMS) Grip op uw energiekosten en verbruik

Energie Monitoring Systeem (EMS) Grip op uw energiekosten en verbruik Energie Monitoring Systeem (EMS) Grip op uw energiekosten en verbruik Specialisten in energiebeheer Wilt u weten hoeveel en wanneer uw bedrijf energie verbruikt? Wilt u meer duidelijkheid over de opbouw

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw : Energie

Opleiding Duurzaam gebouw : Energie Opleiding Duurzaam gebouw : Energie Leefmilieu Brussel Verbruiken beheer : het energiekadaster Emmanuel HECQUET ICEDD asbl Doelstellingen van de presentatie Het begrip «energiekadaster» verduidelijken

Nadere informatie

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt?

Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? Johan Duyck Hebt U ook het gevoel dat uw geld langs deuren en ramen buiten vliegt? 1 Hoe begin ik eraan? 1 Besparen zonder geld uit te geven. 2 Besparen via zinvolle investeringen. 3 Investeren in alternatieve

Nadere informatie

ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN

ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN Griet Janssen KENNISCENTRUM ENERGIE (KCE) Thomas More OMC Ecoproduction 27 maart 2014 INHOUD Voorstelling KCE Aspecten energiebeheer in gebouwen Optimalisatiestrategie:

Nadere informatie

FOLLOW-UP VAN HET ENERGIEVERBRUIK

FOLLOW-UP VAN HET ENERGIEVERBRUIK FOLLOW-UP VAN HET ENERGIEVERBRUIK Hoe kunt u de voorwaarden voor de follow-up van het energieverbruik in uw milieuvergunning naleven? WAAROM? U bent de beheerder van een gebouw en u wilt de exploitatievoorwaarden

Nadere informatie

Wat? Waarom? zo zie je meteen het licht! Invoeren van de energieboekhouding

Wat? Waarom? zo zie je meteen het licht! Invoeren van de energieboekhouding E1 zo zie je meteen het licht! Invoeren van de energieboekhouding Wat? Waarom? Energiebesparende acties bouw je niet op los zand. Het is belangrijk om eerst het energieverbruik in kaart te brengen en de

Nadere informatie

(Energie) management-actieplan

(Energie) management-actieplan (Energie) management-actieplan Eis 3.B.2 Barendrecht, Oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk Inhoud 1. Inleiding 3

Nadere informatie

Energiemanagement. Laaghangend fruit. !!! E. Huigen - Enervedo Energie Advies. ! www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247

Energiemanagement. Laaghangend fruit. !!! E. Huigen - Enervedo Energie Advies. ! www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247 Energiemanagement Laaghangend fruit E. Huigen - Enervedo Energie Advies www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247 Definitie energiemanagement Energiemanagement of energiezorg' is het op structurele

Nadere informatie

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0 Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 4.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: oktober 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam bouwen

Seminarie Duurzaam bouwen Seminarie Duurzaam bouwen Hernieuwbare energie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Leefmilieu Brussel Monitoring van PV-systemen, zonneboilers en warmtepompen David MARTENS CENERGIE Doelstelling(en)

Nadere informatie

Energie efficiëntie: een totaalpakket

Energie efficiëntie: een totaalpakket Energie efficiëntie: een totaalpakket VEB Klantendag (16/10/2015) Inge Goessens Directeur Energie-efficiëntie Agenda De overheid als grootverbruiker Beheer en data vormen de sleutel Energie efficiëntie

Nadere informatie

Dienstregeling 2015 KBS Sluis Klein Willebroek

Dienstregeling 2015 KBS Sluis Klein Willebroek regeling 2015 KBS Sluis Klein Willebroek lijst van : januari 2015 Sluis Klein Willebroek donderdag 01 jan - - - - 13:34-00:00 Nieuwjaar vrijdag 02 jan - - 11:06 18:06 02:12 14:36 07:00 zaterdag 03 jan

Nadere informatie

Even voorstellen. Philip Blaauw. INNAX GEBOUW & OMGEVING Directie 0885533000 pblaauw@innax.com

Even voorstellen. Philip Blaauw. INNAX GEBOUW & OMGEVING Directie 0885533000 pblaauw@innax.com Even voorstellen Philip Blaauw INNAX GEBOUW & OMGEVING Directie 0885533000 pblaauw@innax.com INNAX GROUP is een onafhankelijk Energie Diensten Bedrijf = ESCO voor het verduurzamen van gebouwen INNAX GROUP

Nadere informatie

Klanken uit het Energie Overleg. 4 de Vastgoedforum 27/2/2015

Klanken uit het Energie Overleg. 4 de Vastgoedforum 27/2/2015 Klanken uit het Energie Overleg 4 de Vastgoedforum 27/2/2015 Interne milieuzorg in 2003 Milieubeleidsverklaring Vlaamse Regering van 18 juli 2003 De Vlaamse overheid wenst inzake milieuzorg een voorbeeldfunctie

Nadere informatie

EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen

EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen Vastgoedforum 27 februari 2015 Ellen Moons Vlaams Energieagentschap Overzicht Inhoud artikel 5 Toepassingsgebied entiteiten - gebouwen Besparingsdoelstelling

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam Bouwen

Seminarie Duurzaam Bouwen Seminarie Duurzaam Bouwen Leefmilieu Brussel Brusselse stadswoningen gerenoveerd tot passiefhuizen: Voorbeeldgebouwen Camille DE SMET LEEFMILIEU BRUSSEL/ DPMT PROMOTIE DUURZAAM BOUWEN Doelstellingen van

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand Learnshop EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand tel: 0416-543060 Fax: 0416-543098 email: Web: paul.van.wezel@nimaris.nl

Nadere informatie

Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen

Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen Els Cornelis, Provincie Vlaams-Brabant, Klimaatteam 29 oktober 2015 Vlaams-Brabant Klimaatneutraal

Nadere informatie

www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems

www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems BAM Techniek - Energy Systems Uw energie- en gebouwmanager Energie is absoluut onmisbaar voor de

Nadere informatie

Scope 3 doelstelling Pilkes

Scope 3 doelstelling Pilkes Januari 2015 Extern Vanaf november 2013 is Pilkes door TÜV gecertificeerd voor niveau 3 van de CO 2-Prestatieladder. Begin 2015 hopen we dat ons CO2 reductiesysteem voldoet aan de eisen van niveau 5, de

Nadere informatie

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd HOGERE DOEL Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch wonen is! PROGRAMMA

Nadere informatie

Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente

Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente Klimaatneutrale Organisatie 2020 De ondersteuningscampagne voor gemeenten die zich engageren om in 2020 een klimaatneutrale organisatie

Nadere informatie

CO 2 -Prestatieladder

CO 2 -Prestatieladder CO 2 -Prestatieladder Energiemanagement actieplan Schilderwerken De Boer Obdam B.V. 2015 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 Auteur(s): R. de Boer (Schilderwerken

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, 28 oktober 2014 Auteur: E. Oudshoorn Geaccordeerd door: L.A. Droog Directeur E. Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk CO 2 prestatieladder

Nadere informatie

Als u op 3 van deze 5 vragen met ja antwoordt moet u zeker blijven zitten!!! U wil besparen op uw water- en energieverbruik?

Als u op 3 van deze 5 vragen met ja antwoordt moet u zeker blijven zitten!!! U wil besparen op uw water- en energieverbruik? mevisco.be Als u op 3 van deze 5 vragen met ja antwoordt moet u zeker blijven zitten!!! U wil besparen op uw water- en energieverbruik? U wil uw verbruik en uw bedrijfsprocessen opvolgen? U wil uw verbruik

Nadere informatie

Collectieve woningen: renovaties met hoge energieprestatie

Collectieve woningen: renovaties met hoge energieprestatie Seminarie Duurzaam Bouwen : Collectieve woningen: renovaties met hoge energieprestatie 11/12/2015 Leefmilieu Brussel Studie rond het energetisch ontwerp, een belangrijke fase in het renovatieproces Charline

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Hands on energiescan sportverenigingen. Energiek vooruit 18 september 2014

Hands on energiescan sportverenigingen. Energiek vooruit 18 september 2014 Hands on energiescan sportverenigingen Energiek vooruit 18 september 2014 Inhoud 1. Wat houdt de scan in? 2. Uitkomst van de scan 3. Aandacht voor financiering 4. Workshop 1. Wat houdt de scan in? Intake

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

Boot - DEM/DT/BE_MFAO-BOO, Financieel Advies en Ondersteuning - DEM/DL/BE_TS-MFAO, Fiscaal - DEM/DT/BE_MFAO-FIS, Gespreksvaardigheden Gr.1...

Boot - DEM/DT/BE_MFAO-BOO, Financieel Advies en Ondersteuning - DEM/DL/BE_TS-MFAO, Fiscaal - DEM/DT/BE_MFAO-FIS, Gespreksvaardigheden Gr.1... - DEM/DT/BE_MFAO-BOO, Financieel Advies en Ondersteuning - DEM/DL/BE_TS-MFAO, - DEM/DT/BE_MFAO-FIS,... Week 6 (4 feb 2013-10 feb 2013) maandag (04/02) dinsdag (05/02) woensdag (06/02) donderdag (07/02)

Nadere informatie

Welkom. REG in gemeentegebouwen Provincie West-Vlaanderen 22/09/2015

Welkom. REG in gemeentegebouwen Provincie West-Vlaanderen 22/09/2015 Welkom REG in gemeentegebouwen Provincie West-Vlaanderen 22/09/2015 Energiediensten Eandis geeft u raad, ondersteunt, coördineert en voert uit Infrastructuurwerken Buitenverlichting Synergie en minder

Nadere informatie

Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3. 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Algemeen 2.2 Per scope

Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3. 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Algemeen 2.2 Per scope Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 CO 2 -prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): F. Reijm () A.T. Zweers (A.T.

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

Praktijkgids Energieboekhouding en monitoring & targeting

Praktijkgids Energieboekhouding en monitoring & targeting 1 Inleiding... 1 2... 1 3 Monitoring & technieken... 4 1 Inleiding Om de energiekosten van een bedrijf te verminderen, is het essentieel dat men begrijpt hoe de energie verbruikt wordt binnen het bedrijf.

Nadere informatie

Uw energierekening periode: 11 april 2013-24 april 2014

Uw energierekening periode: 11 april 2013-24 april 2014 Postbus 40021 (PAC 1RA721A), 6803 HA Arnhem De Bijvank 37 7091TB37 Uw energierekening bladzijde 1 van 5 uw klantnummer 11903849 uw contractrekening 3001907467 EAN code elektriciteit 871687120055008437

Nadere informatie

Cenergie: referenties m.b.t. duurzaam bouwen, onderzoek en EU

Cenergie: referenties m.b.t. duurzaam bouwen, onderzoek en EU Duurzaam bouwen en Europese projecten in de praktijk Departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) i.s.m. VVSG en AVCB-VSGB Brussel, Auditorium Maria Baers, 9 oktober 2007 Johan Coolen, productmanager

Nadere informatie

controle over je energiekosten by IZEN energy systems

controle over je energiekosten by IZEN energy systems h controle over je energiekosten by IZEN energy systems Wie zijn we? energy systems EcoHome is het totaalconcept van IZEN energy systems om bestaande woningen op een comfortabele manier energiezuiniger

Nadere informatie

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd EERST NOM PROJECT 2013 RIJSWIJK Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel VERWARMINGSINSTALLATIES EN SWW INSTALLATIES EFFICIENT ONTWERPEN Kasper DERKINDEREN CENERGIE Doelstellingen van de presentatie Hoe een verwarmings

Nadere informatie

Projectvoorstelling Centrum Duurzaam Bouwen en Wonen Kamp C, Westerlo

Projectvoorstelling Centrum Duurzaam Bouwen en Wonen Kamp C, Westerlo Projectvoorstelling Centrum Duurzaam Bouwen en Wonen Kamp C, Westerlo Geert De bruyn & Luc Stijnen Kamp C Westerlo,, 4 oktober 2002 Het bouwteam Bouwheer Provincie Antwerpen Architectuur en ruimtelijke

Nadere informatie

Onderhoud & Energie. integrale benadering van gebouwbeheer

Onderhoud & Energie. integrale benadering van gebouwbeheer Onderhoud & Energie integrale benadering van gebouwbeheer & Quadrance & Energy Matters partners in onderhoud en energie De DEMING Circle laat zien dat continue verbetering alleen mogelijk is door plannen

Nadere informatie

Reduceren van energie in bestaande magazijnen

Reduceren van energie in bestaande magazijnen Reduceren van energie in bestaande magazijnen Arjen Lagerweij 06 2191 7307 a.lagerweij@evo.nl https://www.linkedin.com/in/arjenlagerweij EVO Warehousing Verhogen rendement van magazijnen 19 miljoen m 2

Nadere informatie

Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 1.0

Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 1.0 Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 1.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: december 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk 1 1. Reductiebeleid

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

Handleiding energiezorg lokale overheden

Handleiding energiezorg lokale overheden Handleiding energiezorg lokale overheden in het kader van de Samenwerkingsovereenkomst met de Vlaamse overheid 12 juli 2002 Inhoudstafel Inhoudstafel INHOUDSTAFEL 2 1. INLEIDING 3 2. ENERGIEZORG WAT EN

Nadere informatie

Een pro-actief energiebeleid uitgelicht

Een pro-actief energiebeleid uitgelicht Een pro-actief energiebeleid uitgelicht Kris Baert - 1 e Vlaamse Energiecongres - 20 oktober 2009 slide 1 Inhoud Duurzaamheid Rationeel energiegebruik Groene stroom CO 2 bilan slide 2 DUURZAAM meerwaarde

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

Energie management actieplan

Energie management actieplan Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 Zwatra B.V. Auteur(s): R. Egas, directie & CO2-functionaris, Zwatra B.V.

Nadere informatie

Uw energierekening periode: 13 september 2011-7 september 2012

Uw energierekening periode: 13 september 2011-7 september 2012 Postbus 40021 (PAC 1RA721A), 6803 HA Arnhem Simsonstraat 8 HS 1076 VJ AMSTERDAM 1076VJ8XHS Uw energierekening bladzijde 1 van 5 uw klantnummer 11138629 uw contractrekening 3001439036 EAN code elektriciteit

Nadere informatie

Graag informeren wij u over de behaalde resultaten in 2014 inzake de CO 2 -prestatieladder.

Graag informeren wij u over de behaalde resultaten in 2014 inzake de CO 2 -prestatieladder. MDB B.V. 5 Memo Onderwerp CO 2 prestatieladder nieuwsbrief MDB en SSC Graag informeren wij u over de behaalde resultaten in 2014 inzake de CO 2 prestatieladder. Scope 1, directe CO 2emissies door aardgas,

Nadere informatie

ESCO. Energienamiddag Limburg 28 maart 2014

ESCO. Energienamiddag Limburg 28 maart 2014 ESCO Energienamiddag Limburg 28 maart 2014 Infrax Distributienetbeheerder: ELEKTRICITEIT KABELTELEVISIE RIOLERING AARDGAS 126 Gemeenten alle gemeenten in Limburg 2 mio aansluitingen 1 600 medewerkers Infrax

Nadere informatie

:: Energiezorg bij Rotonde

:: Energiezorg bij Rotonde :: Energiezorg bij Rotonde Geert De bruyn Productiedirecteur 12 december 2008 :: Wie is Cenergie cvba? :: Cvba in 1997 gestart als Spin-off van UA STEM :: Multidisciplinair ingenieursbureau van 30 medewerkers

Nadere informatie

De knip op de beurs met de energieaudit

De knip op de beurs met de energieaudit E2 De knip op de beurs met de energieaudit Wat? Waarom? Rijzen de energiefacturen de pan uit? Blijven de energiekosten ondanks alle besparingsinitiatieven toch opvallend hoog? Staat een nieuwbouw- of verbouwproject

Nadere informatie

Opleiding «Duurzaam gebouw : ENERGIE»

Opleiding «Duurzaam gebouw : ENERGIE» Opleiding «Duurzaam gebouw : ENERGIE» PROGRAMMA Plaats : Brussel Voor iedereen, in functie van de gebouwbestemming : OF MODULE «ENERGIE IN INDIVIDUELE OF COLLECTIEVE HUISVESTING (< 10 EENHEDEN)» (6 dagen)

Nadere informatie

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid lokaal bestuur Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid stad Hasselt Hasselt 20/20/20 stadsdiensten Hasseltse gemeenschap 20% reductie HEB Duurzaamheidsdienst

Nadere informatie

Energie management actieplan

Energie management actieplan Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 Keiser Verkeerstechniek B.V. Auteur(s): M. Keiser, directeur, Keiser

Nadere informatie

Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool?

Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool? Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool? Masterclass door Clarence Rose, DNA in de Bouw / Azimut Bouwbureau en Carl-peter Goossen, DNA in de Bouw / BouwNext 2 Masterclass Introductie NZEB-tool

Nadere informatie

Brammer Energy Savings

Brammer Energy Savings Brammer Energy Savings Brochure 120853 Wij weten waar het om draait Energiebesparing is een belangrijk onderwerp, zo ook in het onderhoud. Bekend is dat energiekosten 90% van de totaal gemaakte kosten

Nadere informatie

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 De Vlaamse Overheid als verbruiker De Vlaamse Overheid verbruikt circa 300 miljoen euro energie

Nadere informatie

ENERGIE. besparen. vandorp.eu

ENERGIE. besparen. vandorp.eu ENERGIE besparen ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energieprijzen zal dit in 10 jaar al gauw

Nadere informatie

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen

Praktijkervaringen met WKK. 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Praktijkervaringen met WKK 19.03.2013 Boris Fornoville, Stad Antwerpen Technologie WKK met motoren Technologie WKK met motoren warmtedistributie motorblok alternator Randvoorwaarden WKK Haalbaarheid: Voldoende

Nadere informatie

Energiemonitoring Vastgoedbedrijf Enschede

Energiemonitoring Vastgoedbedrijf Enschede Energiemonitoring Vastgoedbedrijf Enschede Sprekers: Rob Nengerman en Marc Spierenburg Datum 30-05-2013 Plaats Enschede Inhoud presentatie Energiemonitoring Welkom in Spinnerij Oosterveld Vastgoedbedrijf

Nadere informatie

Energie besparen met KNZB

Energie besparen met KNZB sheet Energie besparen met KNZB #1 Grip op energie met slimme meters Energiemeters: de kassa van de energiewereld De energiemeters zijn de kassa van de energiewereld. Tenslotte zijn de energieverbruiken

Nadere informatie

Hoe verbruikt ú minder gas?

Hoe verbruikt ú minder gas? Hoe verbruikt ú minder gas? Ardo de Graaf 06-520 56179 52 0 NB s zomers meer zon op noordelijk halfrond s Winters meer zon op zuidelijk halfrond Warme golfstroom zomer&winter, deze komt ongeveer tot het

Nadere informatie

uw portaal voor technisch facilitair management unica online

uw portaal voor technisch facilitair management unica online uw portaal voor technisch facilitair management unica online , Altijd en overal inzicht in uw technische installaties Snel en eenvoudig een storing melden? Inzicht in het energiegebruik van uw installaties?

Nadere informatie

Zuinig met energie, niet met comfort Bespaar tot 40% op uw energiefactuur

Zuinig met energie, niet met comfort Bespaar tot 40% op uw energiefactuur Zuinig met energie, niet met comfort Bespaar tot 40% op uw energiefactuur 1 Answers for infrastructure. Optimaliseer het energiebeheer van uw gebouw Gebouwen slorpen maar liefst 40% van het wereldwijde

Nadere informatie

ENERGIENEUTRAAL KANTOOR STEBO- ONDERNEMERSATELIER: REËLE ENERGIEPRESTATIES

ENERGIENEUTRAAL KANTOOR STEBO- ONDERNEMERSATELIER: REËLE ENERGIEPRESTATIES 3 de prijs vakjury Session A3 Shaping the ZE future best practice building examples ENERGIENEUTRAAL KANTOOR STEBO- ONDERNEMERSATELIER: REËLE ENERGIEPRESTATIES Geert De bruyn, business development manager

Nadere informatie

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant De bakens verzetten Verduurzamen van commercieel vastgoed Machiel Karels - consultant Het glas is half leeg PROFIT 20-6- 20-6- Meer dan 25% van gebouwgebruikers klaagt over de huisvesting Ziekteverzuim

Nadere informatie

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U.

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U. NAV STUDIENAMIDDAG MASSIEF PASSIEFBOUW IN DE PRAKTIJK: AANPAK VAN ONTWERP TOT REALISATIE NAAR EEN PASSIEVE WONING OP BASIS VAN TRADITIONELE BOUWMETHODES ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP

Nadere informatie

Energie management actieplan

Energie management actieplan Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 A.N. van Impelen en Zonen Werkhoven B.V. Auteur(s): Dhr. A.E.N. van Impelen,

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw : Energie

Opleiding Duurzaam gebouw : Energie Opleiding Duurzaam gebouw : Energie Leefmilieu Brussel AUDIT VAN DE VENTILATIE- EN KLIMATISATIE-INSTALLATIES Jonathan MATTHEWS ICEDD Doelstellingen van de presentatie De belangrijkste mankementen in bestaande

Nadere informatie

Naar een besparings programma voor energie in 2014

Naar een besparings programma voor energie in 2014 Wat is de interesse van deze groep? Naar een besparings programma voor energie in 2014 Team werk van Frans,Gerard, Theo en Danny, samen geïnteresseerd in energie besparing, met veel inzet gemaakt, zonder

Nadere informatie

Energie- en prestatiemonitoring

Energie- en prestatiemonitoring Energie- en prestatiemonitoring Onderdeel van integraal gebouwbeheer 9 november 2011 Machiel Karels Agenda 1. Wat willen we? 2. Wat gebeurt er om ons heen? 3. Wat er mogelijk is? 4. Wat we zouden moeten

Nadere informatie

GRONDIGE ENERGIEAUDIT

GRONDIGE ENERGIEAUDIT BRUSSEL BESTEK ENERGIEAUDITS GRONDIGE ENERGIEAUDIT MINIMUM BESTEK Doel De energieaudit heeft als doel enerzijds een staat van het energieverbruik van een gebouw of een productieproces op te stellen, rekening

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Leefmilieu Brussel Energie becijferen Jonathan FRONHOFFS Cenergie cvba Doelstelling(en) van de presentatie Opfrissen van de theoretische

Nadere informatie