Bestrijding ongewenste kruiden op verharding. Gemeente Ede

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bestrijding ongewenste kruiden op verharding. Gemeente Ede"

Transcriptie

1 Bestrijding ongewenste kruiden op verharding Gemeente Ede

2 Inhoudsopgave SAMENVATTING INLEIDING BELEID EN REGELGEVING Europees Toelating RoundUp Kaderrichtlijn water Landelijk Provinciaal beleid Waterschap Gemeentelijk VERGELIJKING METHODES Niet-chemische methodes Heet water methode Borstelen Branden DOB Milieuconsequenties Onderhoudsbeelden Conclusies Implementatie DOB-methode KOSTENSCENARIO S BEELDVORMING COMMUNICATIE CONCLUSIES LITERATUURLIJST...16

3

4 SAMENVATTING De gemeente Ede bestrijdt de ongewenste kruiden op verhardingen al sinds 1986 zonder chemische middelen. De methodes die gebruik maken van glyfosaat (het enige middel dat op verharding is toegestaan) zijn in de loop der jaren verfijnd. Gebruik van glyfosaat op verhardingen is in ieder geval tot 31 december 2015 toegestaan. De diverse beleidsuitvoerende instanties op (inter)nationaal en regionaal niveau zijn over het algemeen kritisch over het gebruik van glyfosaat. De milieuprestaties van zowel niet-chemische methodes (borstelen, heet water, branden, hete lucht) en chemische methodieken (sensorgestuurd, strijkers, schijfvernevelaars) zijn verbeterd. De chemische onkruidbestrijding mag alleen nog volgens de DOB-methode (Duurzame OnkruidBestrijding) worden uitgevoerd. De LCA (LevensCyclus Analyse) voor de DOB-methode is gunstig ten opzichte van de niet chemische methodes. De DOB-methode is goedkoper dan de niet-chemische methodes. Invoering van de DOB-methode betekent wel een breuk met een periode van 25 jaar zonder chemische bestrijding. Het imago van Ede als gifvrije gemeente loopt daarbij schade op. Als voor DOB-methode wordt gekozen is een goede communicatie noodzakelijk. 1. INLEIDING De gemeente Ede bestrijdt de ongewenste kruiden op verharding en in de plantsoenen sinds 1986 zonder chemische middelen. Sinds die tijd is een aantal malen overwogen om vanwege kostenbesparing weer chemische middelen in te zetten, voor het laatst in Inmiddels zijn de methodieken voor het toedienen van chemische middelen verfijnd. Het enige toegestane middel op verharding is Round-up (werkzaam bestanddeel glyfosaat) een curatief middel dat alleen volgens de DOB-methode (Duurzame onkruid bestrijding) mag worden gebruikt. De DOB-methode is goedkoper dan het beheer met niet-chemische middelen. Over effecten op het milieu van de verschillende methodes is ook meer bekend. Een reden om de mogelijke bestrijding met chemische middelen opnieuw te bekijken. 2. BELEID EN REGELGEVING 2.1. Europees TOELATING ROUNDUP Over de toelating van de bestrijding met Roundup op verhardingen heeft een tijd lang onduidelijkheid bestaan. De Europese registratie voor diverse bestrijdingsmiddelen had geëvalueerd moeten zijn voor de expiratiedatum van 30 juni Wegens de hoge werkdruk bij de Europese registratiecommissie wordt deze deadline niet gehaald. De EU heeft nu in het besluit 2010/77/EU aangekondigd dat herevaluatie moet worden uitgevoerd voor 31 december Daarbij wordt wel aangetekend dat must pay particular attention to the protection of the groundwater in vulnerable areas, in particular with respect to non-crop uses. De uitkomst van de evaluatie is bepalend voor het wel of niet verlengen van de toelating na 31 december KADERRICHTLIJN WATER Doelstelling is dat het oppervlaktewater vanaf 2015 een goede chemische en ecologische waterkwaliteit moet hebben. Waterbeheerder en andere betrokkenen worden aangemoedigd per stroomgebied samen te werken en stroomgebiedbeheerplannen op te stellen. De Ministerraad heeft 27 november 2009 de stroomgebiedbeheerplannen definitief vastgesteld. Het grondgebied van Ede valt binnen het stroomgebied Rijndelta. Het uiteindelijke doel is dat de ecologie van waterlichamen zoveel mogelijk een natuurlijke toestand (Goede Ecologische Toestand) benadert. In Nederland zijn veel wateren hydromorfologisch aangepast aan menselijk gebruik, of wateren zijn door de

5 mens aangelegd. Voor sterk veranderde en kunstmatige waterlichamen zijn de doelen aangepast tot doelen die passen bij de hydromorfologische beïnvloedingen in deze wateren. De wateren in Ede behoren tot deze kunstmatige waterlichamen. Risicobeheersing Als nieuwe Europese regelgeving is de REACH (Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische stoffen) geïntroduceerd. Deze regeling vervangt een hoeveelheid bestaande regels ten aanzien van de verantwoordelijkheid voor schade en risico s. De regeling beoogt om de verantwoordelijkheid in de hele keten van handel en gebruik te implementeren. Het doel van REACH is dat bedrijven een hoog risiconiveau waarborgen voor het milieu door onder andere hiervoor bedrijfsmilieuplannen aan te passen. Ook overheden die zelf stoffen verwerken (bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen gebruiken) worden hier als bedrijf aangemerkt Landelijk Op 15 september 2011 heeft de Tweede Kamer de volgende motie aanvaard: De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de Europese en Nederlandse toelating van glyfosaat is gebaseerd op oude, niet-onafhankelijke en niet-openbare studies en de laatste toelating dateert van 2002; overwegende, dat uit wetenschappelijk onderzoek van na 2002 blijkt dat glyfosaat, een stof die bijvoorbeeld voorkomt in onkruidverdelgings-middel Roundup, geboorteafwijkingen, hormoonverstorende effecten, dode reptielen en amfibieën en verstoorde bodemsystemen veroorzaakt; overwegende, dat glyfosaat een concrete bedreiging vormt voor de productie van drinkwater uit oppervlaktewater; overwegende, dat de gemiddelde afzet van glyfosaat de afgelopen jaren 960 ton was; overwegende, dat een groot deel van het glyfosaatgebruik voor niet-commerciële doeleinden is en het maatschappelijk belang van het gebruik gering; overwegende, dat er alternatieve bestrijding van onkruid mogelijk is; verzoekt de regering een verbod in te stellen voor gebruik van gewasbeschermingsmiddelen met glyfosaat voor niet-commerciële doeleinden, en gaat over tot de orde van de dag. Organisaties als het Vewin interpreteren dit als een verbod voor toepassing door gemeenten evenals Greenpeace en andere organisaties. Anderen plaatsen nog vraagtekens bij het begrip niet-commerciële doeleinden en de ingangstermijn van het besluit. Stroomgebiedbeheerplannen In de Stroomgebiedbeheerplannen is het volgende opgenomen: Glyfosaat en het afbraakproduct AMPA beïnvloeden het waterecosysteem negatief. De normen voor de kwaliteit van het oppervlaktewater opgenomen: MTR (Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau, weergegeven als concentratie waaraan het oppervlaktewater minimaal moet voldoen) en VR (verwaarloosbaar risiconiveau). Voor glyfosaat is het MTR ad hoc vastgesteld op 77 µg/l en het VR op 0,77 µg/l. Voor AMPA is het MTR ad hoc vastgesteld op 79,7 µg/l en het VR op 0,79 µg/l. De drinkwaternorm is 0,1 µg/l. Tussenevaluatie nota Duurzame Gewasbescherming (2007) De emissie van onkruidbestrijdingsmiddelen vanaf verhard oppervlak is een belangrijk knelpunt bij de drinkwaterbereiding uit oppervlaktewater. Daarom is een zorgvuldig en duurzaam gebruik van deze middelen op verhard oppervlak noodzakelijk. Voor de stof glyfosaat heeft het CTB inmiddels als gevolg van een rechterlijke uitspraak een herbeoordeling uitgevoerd met het prototype van het nieuwe toetsmodel voor de drinkwaterfunctie van oppervlaktewater. Dit heeft geleid tot een aanpassing van het bij de toelating behorende gebruiksvoorschrift. Verwacht mag worden dat dit doorwerkt in een vermindering van de emissie naar oppervlaktewater. Het water uit de gemeente Ede komt via het Valleikanaal uiteindelijk in de Randmeren en het Ijsselmeer. In dit gebied is één drinkwaterinnamepunt aanwezig, nl. Andijk. Dit innamepunt kent geen problemen met glyfosaat en AMPA. blz. 4

6 2.3. Provinciaal beleid De Provincie is verantwoordelijk voor het grondwater. Het beleid van de provincie Gelderland is dat binnen grondwaterbeschermingsgebieden geen bestrijdingsmiddelen zijn verboden Waterschap Het Waterbeheersplan is een verdere uitwerking van de Stroomgebiedbeheerplannen. In het beheersgebied van Waterschap Vallei & Eem zijn negentien waterlichamen aangewezen. Voor al deze waterlichamen moeten volgens de KRW (Kader Richtlijn Water) ecologische doelen worden geformuleerd en gerealiseerd. Binnen de gemeente Ede zijn de Lunterse beek, een deel van de Zijdewetering en het Valleikanaal aangewezen. Eén van de acties om de ecologische doelen te bereiken is het terugdringen van de diffuse bronnen.. Het Waterschap Vallei en Eem heeft het afgelopen decennium geprobeerd de gemeenten te bewegen af te stappen van chemische onkruidbestrijding Gemeentelijk In In de weer met neerslag, Hemelwaterbeleid Ede staat de volgende passage vermeld. Aangenomen kan worden dat het afstromende regenwater van dergelijke relatief rustige wegen zonder overwegende bezwaren kan worden geïnfiltreerd in de bodem of geloosd op oppervlaktewater, indien op het van onderhoud verontreiniging zoveel mogelijk wordt voorkomen door inzamelen van het afval, vegen en het niet toepassen van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen. 3. VERGELIJKING METHODES 3.1. Niet-chemische methodes De bestrijding van onkruid op verharding is nu aanbesteed door middel van een prestatiebestek. De aannemer bepaalt welke middelen worden ingezet om het onkruid te bestrijden, alleen voor specifieke oppervlakken worden methodes uitgezonderd. Chemische bestrijding is nergens toegestaan. De methodes die worden toegepast zijn borstelen, branden en heet water HEET WATER METHODE a. WAVE (Water Als Vitaal Element) Het water wordt met behulp van een verwarmingsunit op hoge temperatuur (ca. 95 C) gebracht. Bij deze methode wordt met sensorsturing gewerkt. Voor de onbereikbare plekken wordt een handunit ingezet. De verwarmingsunit wordt gevuld met (oppervlakte)water. b. Stomen Er wordt stoom (ca. 110 C) gebruikt om de plant te doden. Stoom koelt snel af en kan geen ondergrondse delen vernietigen. Dit in tegenstelling tot WAVE. Voor stomen kan geen oppervlaktewater worden gebruikt. Voor beide methodieken geldt dat er relatief veel vulpunten nodig zijn, dus relatief veel transportbewegingen.

7 Figuur 1 Wave machine (van de Wave-site) BORSTELEN Borstelmachines halen door hun draaiende beweging de bovengrondse delen van planten weg. Rond obstakels wordt gebruik gemaakt van een bosmaaier. Door het borstelen ontstaat veegafval, dat met een veegmachine moeten worden opgeruimd. Vaak wordt het borstelen daarom gevolgd door een veegronde van een veegmachine in combinatie met een bladblazer. Door een combinatie van werkzaamheden is er direct een schone straat. Tegenwoordig zijn er ook veegmachines met daarop een borstel gemonteerd. Nadeel van borstelen is dat alleen de bovengrondse delen worden gedood. De wortels blijven dus achter. Sommige soorten onkruid groeien weer verder. Ook blijven er metaaldeeltjes achter door slijtage van de borstels BRANDEN a. Branden Bij branden wordt het bovengrondse deel van de plant verbrand. De branderbak kan gesplitst zijn waardoor ook goten bereikbaar zijn. Door de hoge temperatuur kan brand ontstaan (door droge takken, papiersnippers e.d.). Het gasverbruik ligt vrij hoog. Figuur 2 Ecoflame brander b. Hete lucht schroeien In de brander worden grote hoeveelheden lucht opgewarmd. De schroeikamer wordt boven de plant gehouden en de plant wordt verhit naar 150 á 180 C. De celwand barst, celvocht ontsnapt, de eiwitten stollen en de sapstroom wordt volledig onderbroken. De hete lucht dringt door tot in de wortels waardoor hergroei langer uitblijft en uitputting van de plant plaatsvindt. Voordeel van deze techniek is dat de plant niet volledig verbrand hoeft te worden. Met veel minder energie wordt hetzelfde bereikt. Tevens is de werksnelheid hoger ten opzichte van andere methoden. blz. 6

8 Figuur 3 Hete lucht machine van Zacho 3.2. Duurzaam Onkruid Beheer (DOB-methode) In 2004 is de optie voor chemische onkruidbestrijding besproken door de gemeenteraad van Ede. Sindsdien zijn de technieken voor selectieve toediening van glyfosaat verbeterd. Duurzaam onkruidbeheer (DOB) is ontwikkeld om de milieubelasting van onkruidbestrijding op verhardingen te verminderen. De DOBmethode is sinds 2007 verplicht bij toepassing van glyfosaat op verhardingen, het enige middel dat is toegestaan op verhardingen. Het Ctgb (College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en biociden) heeft als gevolg hiervan op 29 januari 2010 een wijziging in het Wettelijk Gebruiksvoorschrift en Gebruiksaanwijzing (WGGA) van Roundup Evolution gepubliceerd: Toepassing van Roundup Evolution op verhardingen is uitsluitend toegestaan onder certificaat volgens de criteria voor toepassing van onkruidbestrijdingsmiddelen op basis van glyfosaat op verhardingen van de Barometer duurzaam Terreinbeheer of een door het Ctgb vergelijkbaar verklaard certificatiesysteem. Binnen de DOB-methode kan men kiezen voor verschillende bestrijdingsmethoden zoals mechanisch, thermisch of chemisch. Kiest men echter voor chemische onkruidbestrijding dan gelden een aantal regels die de afspoeling van herbiciden naar het oppervlaktewater moeten tegengaan. Kern van de DOB-methode bestaat dan ook uit een aantal praktische richtlijnen waarmee beheerders en uitvoerders van onkruidbestrijding duidelijke afspraken kunnen maken over voorwaarden, preventie, inzet van methoden en middelen en registratie van eventueel middelengebruik. Bij gebruik van glyfosaat bepalen toedieningstechnieken voor een flink deel het verbruik en de emissie van de toegepaste middelen. Hoe meer middel op het onkruid en hoe minder op de verharding, hoe minder middel uiteindelijk via afstromend regenwater in oppervlaktewater terecht komt. Het is daarom van belang te weten welke technieken welk middelverbruik hebben en in welke mate ze selectief zijn in het bespuiten, raken van de plantjes. In de praktijk kan dan gerichter worden gekozen voor het werken met technieken en instellingen die minimaal verbruik geven. De huidige DOB-verbruiksnorm is 720 gram glyfosaat per ha per jaar en 360 g glyfosaat per ha per werkronde, of wel respectievelijk 2 en 1 liter product per ha. Het toe te passen product is Roundup evolution met als werkzame stof glyfosaat. De belangrijkste technieken zijn schijfvernevelaars, sensorgestuurde en strijk methode. Sensorgestuurde bestrijding (weedseeker) In deze methode wordt het middel alleen afgegeven als door middel van een infraroodsensor is vastgesteld dat er onkruid staat.

9 Figuur 4 Het principe van de weedseeker Strijkmethode Bij de strijkmethode wordt met een natte rol over het te behandelen oppervlak gereden. Plantjes die er boven uit steken worden op deze manier geraakt. Alleen het te behandelen vegetatie wordt geraakt, dit is dan ook de methode met de minste afgifte. Voorwaarde is wel dat de verharding vrij vlak ligt. Figuur 5 Greentouch van Agricult Schijfvernevelaar Schijfvernevelaars zijn toedieningstechnieken die, door middel van druppeling op roterende schijven, het middel in fijne uniforme deeltjes over een bepaald oppervlak Figuur 6 de Tramus-city van Mankar De ene techniek scoort beter op selectiviteit en verbruik, de andere techniek beter op effectiviteit. Een algemene conclusie dat een bepaalde techniek onder alle omstandigheden het minste middel verbruikt, is dan ook niet mogelijk. Het antwoord is maatwerk en hangt af van de onkruidsituatie, mate van vlakliggen van de verharding, etc. blz. 8

10 Het beeld dat wordt bereikt is vergelijkbaar met de heetwater methode. Maar in tegenstelling tot de andere technieken wordt het onkruid geheel gedood. Selectieve technieken hebben vooral meerwaarde als de onkruidbezetting minder dan 10 % is. De resultaten in het rapport tonen aan dat de norm van maximaal 1 L Roundup evolution per ha per werkronde op werkeenheidniveau mogelijk is bij goed gebruik van de geteste machines. Goede afstelling van de techniek is een must om minimaal verbruik te realiseren. De beperkingen die thans aan gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen worden gesteld, maken dat beheerders en aannemers voor geïntegreerde aanpakken moeten kiezen; combinaties van preventie, nietchemische methoden en waar nodig en toegestaan chemisch om het onkruid te bestrijden. De slotconclusie uit Effectiviteit, selectiviteit en middelverbruik van innovatieve toedieningtechnieken voor onkruidbestrijding op verharding met glyfosaat uit 2010 is: De beperkingen die thans aan chemische onkruidbestrijdingsmiddelen gesteld worden, maken dat beheerders en aannemers voor geïntegreerde aanpakken moeten kiezen: combinaties van preventie, niet-chemische en, waar nodig en toegestaan, chemisch om het onkruid te bestrijden Milieuconsequenties Onkruidbestrijding heeft hoe dan ook milieuconsequenties. Het is altijd lastig de verschillende milieueffecten met elkaar te vergelijken. Een manier om ze te vergelijken is de levenscyclusanalyse. Life Cycle Analyse is een methodiek om op een systematisch manier de milieueffecten van een product of dienst te evalueren volgens een 'van wieg tot graf' benadering. Hierbij worden alle levensstadia van een product in ogenschouw genomen en de milieueffecten bekeken die optreden bij winning van grondstoffen, via productie en gebruik tot en met het afvalstadium. Op zo'n manier kan de 'overall' milieubelasting van een product worden beoordeeld en kunnen op basis daarvan alternatieven met elkaar worden vergeleken of kunnen de milieukritische schakels in de levenscyclus van een product worden getraceerd. LCA's beogen objectieve informatie te verschaffen om vanuit milieuoogpunt juiste keuzes tussen producten te kunnen maken of producten zodanig te ontwerpen dat de algehele milieubelasting minimaal is. ISO geeft het algemene raamwerk, de principes en eisen voor het uitvoeren van LCA. figuur 7 schematische weergave LCA-factoren

11 De laatste update voor deze LCA berekening is in 2005 uitgevoerd. Inmiddels zijn voor zowel de niet-chemische als de chemische methoden de technieken verder verfijnd. Een nieuwe berekening zal er dus iets anders uitzien. Figuur 8 De LCA voor DOB-laag, de enige toegestane methode met chemische middelen, is dus het laagst. In deze figuur wordt gesproken over DOB hoog en DOB laag. Bij DOB hoog wordt uitgegaan van een afspoelpercentage van 25% en is inmiddels niet meer toegestaan. Bij DOB laag wordt uitgegaan van een afspoelpercentage van 3 %. Het vergelijken van de diverse methodes heeft altijd een bepaalde mate van subjectiviteit in zich. Met de LCA-methodiek wordt de totale milieubelasting in beeld gebracht. De objectiviteit is het grootst als alles kan worden teruggerekend naar een zelfde eenheid, bijvoorbeeld hoeveelheid CO2 uitstoot. Bij de LCA-berekening voor DOB is sprake van verschillende grootheden, zoals CO2-uitstoot en toxicologische aspecten. Er zit dus een wegingsfactor in. Het is niet zo dat door een iets andere aanname de LCA drastisch verandert. De LCA-waarde gaat wel uit van een correcte uitvoering van de DOB-methode. Goed toezicht is daarom essentieel. Greenpeace rapport Op 30 juni heeft Greenpeace het rapport Herbicide tolerance and GM crops/ Why the world should be Ready to Round Up glyphosate gepubliceerd. Het belangrijkste deel van de conclusie: Recent onderzoek toont aan dat onkruidbestrijdingsmiddelen op basis van glyfosaat, zoals Roundup, schadelijke effecten kunnen hebben voor menselijke gezondheid en het milieu. Blootstelling van mensen aan glyfosaat wordt in verband gebracht met verschillende gezondheidsgevaren zoals gevolgen voor voortplanting, kanker en neurologische effecten. Glyfosaat beïnvloedt chemische processen in de bodem en bodembiologie, resulterend in uiteenlopende gevolgen, waaronder verminderde meststofopname en verhoogde gevoeligheid voor plantenziekten. Glyfosaat kan ook uitlekken naar grond- en oppervlaktewater, met gevolgen voor natuurlijke organismen en mogelijke vervuiling van drinkwater. Glyfosaat en Roundup zijn verre van vriendelijke bestrijdingsmiddelen en een herbeoordeling van hun veiligheid voor menselijke en dierlijke gezondheid en het milieu is urgent. Diverse wetenschappelijke artikelen blz. 10

12 De laatste jaren is er het nodige gepubliceerd over glyfosaat. Aanvankelijk dacht men dat glyfosaat een heel specifieke werking had in het metabolisme in de plant en verder niet giftig was voor andere organismen. Inmiddels is wel duidelijk dat er diverse negatieve effecten van glyfosaat op andere organismen zijn.die effecten worden geconstateerd bij hogere doses dan in het veld worden aangetroffen bij correct gebruik. Ook zijn bij het gebruik van het middel in gewassen verschuivingen in het bodemleven aangetoond. Een ander probleem dat zich in de landbouw voordoet is de vorming van resistentie tegen glyfosaat voor enkele onkruiden. Van diverse wetenschappelijke artikelen is een samenvatting beschikbaar. Beslisboom chemisch of niet-chemisch Onderstaand figuur is ontleend aan Onkruidbeheer op verharding in de gemeente Barneveld. Figuur 9 Beslisboom chemische/niet-chemische onkruidbestrijding (Gemeente Barneveld) 3.4. Onderhoudsbeelden De beelden na de bestrijding verschillen enigszins per methode: Methode Beeldkwaliteit Zichtbaarheid Effecten DOB Minder fraai Niet direct Hardnekkige onkruiden blijven langer weg

13 WAVE Minder fraai Direct Hardnekkige onkruiden worden vertraagd, maar komen terug Branden Minder fraai Direct Hardnekkige onkruiden worden vertraagd, maar komen terug Hete lucht Minder fraai Direct Hardnekkige onkruiden worden vertraagd, maar komen terug Stomen Minder fraai Direct Hardnekkige onkruiden worden vertraagd, maar komen terug Borstelen Schoon Direct Onkruiden worden gemaaid en komen snel weer op. Er is bijkomende schade aan o.a. straatmeubilair De DOB-methode heeft zeker met hardnekkige onkruiden zoals kweek, varkensgras een langduriger effect. Gemiddeld zijn er per wijk 20 tot 40 hotspots, grotere plekken waar onkruid voortdurend terugkomt. Het is afwachten hoe een aannemer exact zal omgaan met bestek waar de DOBmethode is toegestaan. Het ligt voor de hand te kiezen voor een beeld of prestatiebestek. Qua vereiste beeldkwaliteit is een bedekking van 10 % de grens waar een aannemer onder moet blijven. Als het ingrijpmoment ook ligt bij de 10 % dan zal veelal een schijfvernevelaar worden ingezet. Dan heeft een aannemer niet genoeg aan de maximale hoeveelheid glyfosaat per hectare en zullen aanvullende technieken nodig zijn. Mogelijk verschuift het ingrijpmoment, waarbij al in een eerder stadium met chemische middelen wordt gewerkt. In dat geval zal de beeldkwaliteit licht verbeteren Relaties met andere onderhoudterreinen Afkoppelen hemelwater Waar het hemelwater rechtstreeks op het oppervlaktewater wordt geloosd is het af te raden RoundUp te gebruiken. Aangezien de Edese wateren uiteindelijk lozen op wateren die het Waterschap heeft aangemerkt als waterlichaam moeten diffuse lozingen (zo kan eventuele afspoeling worden genoemd) worden beperkt. Bij de verlenging van de toelating van glyfosaat door EU wordt specifiek vermeld dat er bijzondere aandacht moet worden besteed aan de bescherming van grondwater in gevoelige gebieden. Dat is natuurlijk voor meerdere uitleg vatbaar, maar gebruik van RoundUp is af te raden in gebieden met waterpasserende verharding. Waterbodem Via de verharding kan altijd een kleine fractie van het glyfosaat of AMPA via het riool in de waterbodem terechtkomen. De in de literatuur vermelde halfwaardetijden daarvan verschillen, maar het is niet waarschijnlijk dat het leidt tot effecten voor het waterbodemsysteem en extra kosten bij het baggeren. Bladafval Bij correct gebruik van de DOB-methode zijn er geen resten van glyfosaat of AMPA in het bladafval te verwachten. De stichting Skal (voert de keuringen voor het EKOkeurmerk uit) geeft geen EKO-keurmerken meer af voor compost op basis van inputcertificaten. In dat geval zouden er in de keten geen chemische middelen mogen worden gebruikt. Dat is dus geen beperkende factor, maar een producent van hoogwaardige bladproducten zou om die reden wel blad kunnen weigeren Conclusies De vergelijking tussen chemische en niet chemische onkruidbestrijding is nooit helemaal objectief te maken. De meest objectieve methode, de LCA-berekening, valt uit ten gunste van de DOB-laag methode. Deze methode moet dan wel correct worden uitgevoerd en staat of valt dus met controle. Dat is geen eenvoudige opgave en de gemeente Ede heeft daar geen ervaring mee. blz. 12

14 3.7. Implementatie DOB-methode De Stichting MilieuKeur (SMK) is de belangrijkste organisatie die certificaten kan verstrekken voor duurzaam terreinbeheer. Ze publiceert ook een checklist Toepassing glyfosaat op verhardingen. (zie digitale bijlage) De belangrijkste punten in de checklist: Voorbereiding en planning (bv. kaartmateriaal met te beheren gebied) Registraties: wat moet er allemaal bijgehouden worden Verhardingen waar niet op gespoten mag worden Maximale toegestane gebruikshoeveelheden Weersomstandigheden: hoe moet dat bijgehouden worden Apparatuur en toepassing De DOB-methode vergt daarmee de nodige voorbereiding, begeleiding en toezicht. 4. KOSTENSCENARIO S Vergelijking op m2 basis In 2008 is het prestatiebestek Verwijderen van ongewenste kruiden op verharding in de gemeente Ede met een looptijd van 3,5 jaar en de mogelijkheid het te verlengen voor twee een periode van één jaar. Het bestek is aanbesteed voor een bedrag van ,-. Per jaar is dat ,- Het oppervlak in dit bestek was m2 met daarnaast m gootlengte. Die gootlengte betekent ca m2 oppervlak. Berekend over dit oppervlak zijn de kosten 0,11/m 2. De aannemer is vrij om zelf de methode te kiezen, maar chemische middelen zijn niet toegestaan. Vergeleken met de kengetallen in tabel 1 hieronder is dat een lage vierkante meterprijs. In de diverse artikelen en nota s wordt verwezen naar de kengetallen genoemd in het Alterra-rapport. Tabel 1 Kengetallen onkruidbeheer Werkpakket Kosten onkruidbeheer op verharding op standaard niveau Kosten /m2/jaar1 DOB 0,06-0,12 Borstelen 0,19-0,38 Heet water 0,22-0,32 Branden 0,21-0,35 Deze vierkante meterprijs ligt duidelijk onder de kengetallen. Hoe kan dat? In het opgegeven oppervlak is m2 rijbaan opgenomen. Naar verwachting zal daar weinig onkruid groeien. Als dit oppervlak niet wordt meegerekend wordt de prijs 0,14 /m2/jaar/ Bij een goed veegbeheer groeit er minder onkruid in de goot. In de praktijk is gebleken dat goten juist een probleem vormen en dat ze vrij bewerkelijk zijn (opgehoopt vuil). Er zijn tegenwoordig veegwagens met voorop een stalen borstel gemonteerd. Het kan zijn dat de aannemer ver onder de kostprijs is gaan zitten om het werk te krijgen. Die indruk bestaat niet. Ook de op één na laagste aanbestedingssom ligt in dezelfde orde van grootte. Ede zou relatief veel gemakkelijk te onderhouden verhard oppervlak hebben. Dat is ook niet waarschijnlijk met bomen in verharding, juist plekken waar weinig wordt gelopen en kruiden goed groeien. Wel is het werk door een plaatselijke aannemer aangenomen, die goed ingespeeld is op de Edese situaties en dit werk als één van zijn kerntaken goed kan. Totale kostenplaatje In onderstaande tabel zijn alle kosten betreffende de verschillende methoden op een rij gezet. In de tabel is een correctie gemaakt voor het oppervlak aan afgekoppeld

15 gebied. Hier mag geen DOB-methode worden toegepast. Ook zijn extra voorbereidingskosten opgenomen voor o.a. zeer nauwkeurig tekenwerk betreffende uit te sluiten gebieden en op te stellen bestek. Deze kosten zijn eenmalig. De kosten voor toezicht zijn hoger dan bij het huidige bestek, omdat niet alleen naar de output (beeldkwaliteit), maar ook naar de input (hoeveelheid middel, weersomstandigheden, etc.) moet worden gekeken. Als conclusie is duidelijk te zien dat de DOB-methode qua financiën goed voor de dag komt. Tabel 2 Kostenscenario s methode Huidig bestek DOB laagste kengetal 0,06 DOB laagste gecorrigeer d voor afkoppeling DOB hoogste kengetal 0,12 Borstelen kengetal Heet water kengetal Branden kengetal M 2 prijs bij totaal besteksop p. Kosten bij totaal besteksopp. Prijs M 2 bij gecorrige erd opp. Kosten bij gecorrigeerd besteksopp. * 0, ,- 0, ,- Periodieke extra begeleidings kosten Eenmalige kosten Excl. Opleidingskos ten, communicatie e.d.** 0, ,- 0, , , , , , , ,- + 0, ,- 0, , , ,- + 0,19-0,38 (~0,29) 0,22-0,32 (~0,27) 0,21-0,35 (~0,28) , , , , , ,- * in gecorrigeerd opp. is de hoeveelheid rijbaan in het bestek niet meegenomen. ** opleidingskosten en communicatie zijn niet bekend en hier dus niet meegenomen Uiteindelijk zal bij een aanbesteding pas duidelijk worden hoeveel goedkoper een aanbesteding met de DOB-methode echt wordt. Bij een lage vierkantemeterprijs lijkt een besparing van ,- mogelijk. De aanbestedingsperiode moet dan wel meerdere jaren (minimaal 3) bedragen. Aannemers moeten het risico kunnen spreiden over meerdere jaren. In een natte zomer kan in sommige perioden niet worden gespoten terwijl dan juist het onkruid op de verhardingen flink groeit. Een aannemer moet dan aan de slag met niet-chemische middelen om toch aan de beeldkwaliteit te voldoen. Bij een aanbesteding over korte termijn is het risico voor een aannemer groter en dat vertaalt zich in de aanneemprijs. Indirecte kosten Bij een correcte toediening van het glyfosaat vallen er geen indirecte kosten te verwachten. Waterbodems komen niet in een andere categorie door de eventuele belasting met glyfosaat of AMPA. Ook de afvoer en verwerking van afvalstoffen wordt niet beïnvloed door het gebruik zolang de afnemers geen Ecokeurmerk nastreven blz. 14

16 voor producten op basis van het afval (compost, bladaarde). De SKAL stond dat toe voor compost op basis van inputcertificaten, maar bouwt die regeling af. 5. BEELDVORMING Tegen het bestrijden van ongewenste kruiden met chemische middelen wordt verschillend aangekeken. Voor tegenstanders kan het een emotionele betekenis hebben. Imago De gemeente Ede gebruikt al sinds 1986 geen chemische middelen. Dat draagt bij aan het beeld van de gemeente Ede als duurzame gemeente. Groen, gezond en actief is de slogan waarmee Ede zich promoot. 25 jaar lang heeft de gemeente een consistent beleid gevoerd. Inwoners Hoe de bewoners zullen reageren is niet bekend. De meningen zullen verdeeld zijn. De voorbeeldfunctie van de gemeente kan naar twee kanten toe uitwerken. Het gebeurt nu dat soms bewoners zelf Roundup gebruiken op openbaar terrein, dat zal dan minder worden. Het kan ook zijn dat bewoners juist gif gaan gebruiken omdat de gemeente het ook doet. Het wordt moeilijker om bewoners uit te leggen dat de diffuse verontreinigingen in afgekoppeld gebied moeten worden teruggedrongen. Andere overheden Zowel door de landelijke overheid als de waterschappen wordt aangedrongen op terugdringing van diffuse bronnen. Ze pleiten voor beperking van chemische onkruidbestrijding. 6. COMMUNICATIE Als er besloten wordt de onkruidbestrijding uit te voeren met chemische middelen is een goede berichtgeving en uitleg een vereiste. Kernpunten zijn: Bezuinigingen zijn de aanleiding om diverse alternatieven te bekijken. De chemische onkruidbestrijding volgens de DOB-methode is goedkoper, op deze wijze kunnen de gevolgen van bezuinigingen worden beperkt. De uiteindelijke milieuschade door de DOB-methode is gering en minder dan bij de gehanteerde mechanische methodes. Het bestuur is zich bewust van de omslag die dit met zich meebrengt na 25 jaar zonder chemische middelen. Wat merkt de burger er van. Hoe ziet het er op straat uit: een korte toelichting van de methodiek en het onderhoudsbeeld. 7. CONCLUSIES Bestrijding van ongewenste kruiden op verharding volgens de DOB-methode levert mogelijk een besparing van ,-/jaar op. De Levenscyclus analyse is voor de DOB methode gunstiger dan voor andere methodes. Het beleid van de diverse overheden sluit het gebruik van glyfosaat op verhardingen niet uit, maar proberen wel het gebruik te ontmoedigen. Door toepassing van de DOB methode sluit de gemeente Ede een periode van 25 jaar af zonder gebruik van chemische middelen. Dat leidt tot imagoverlies. De juiste toepassing van de DOB-methode staat of valt met de controle. Er moet zowel op input (hoeveelheid glyfosaat en omstandigheden waaronder het wordt gebruikt) als output (beeldkwaliteit) worden gestuurd. De begeleiding is dus intensief.

17 Een teruggang in beeldkwaliteit kan worden voorkomen door toepassing van de DOBmethode. Mogelijk verbetert de beeldkwaliteit nog enigszins ten opzichte van het huidige niveau. 8. LITERATUURLIJST Gemeente Barneveld (2008), Onkruidbeheer op verharding in de gemeente Barneveld. (Ecoconsult). Greenpeace (2011), Herbicide tolerance and GM crops, Why the world should be Ready to Round Up glyphosate. Nederlandse samenvatting: Herbiciden tolerantie en gentechgewassen Hattum T.van, Marsman E., Haverkamp S., (2011), Glyfosaat in stedelijk water, H2O/2011, p Kempenaar, C. et al, (2010), Effectiviteit, selectiviteit en middelverbruik van innovatieve toedieningtechnieken voor onkruidbestrijding op verharding met glyfosaat, Rapport Plant Research International LBOW, (2006), Naar een verantwoord onkruidbeheer op verhardingen, Beleidsadvies voor emissiebeperking in het onkruidbeheer op verhardingen National Pesticide Information Center, Glyphosate technical fact sheet RIVM (2010), Surface water intended for the abstraction of drinking water after use of plant protection products on hard surfaces. Rapport SMK (Stichting Milieukeur) (2011), Certificatieschema barometer duurzaam terreinbeheer, Criteria Toepassing Glyfosaat op Verhardingen SMK (Stichting Milieukeur), Checklist Toepassing Glyfosaat op Verhardingen Waterschap Vallei en Eem (2009), Waterbeheersplan Withagen A.C.L., (2003), Resultaten monitoring afspoeling glyfosaat en AMPA en waarnemingen van onkruidbeelden in zeven proefgemeenten. Rapport Plant Research International diverse documenten Zobiole L.H.S. et al, (2010), Glyphosate affects micro-organisms in rhizospheres of glyphosate-resistant soybeans samenvattingen van diverse artikelen gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften blz. 16

Onkruidbeheer op verhardingen

Onkruidbeheer op verhardingen Toegankelijk maken van kennis Onkruidbeheer op verhardingen Ceciel van Iperen, projectmanager Openbare Ruimte en Infrastructuur Presentatie CROW - 'Onkruidbeheer op verhardingen' 1 Inhoud 1. CROW 2. Publicatie

Nadere informatie

Onkruidbestrijding. Rapportage milieuvriendelijke alternatieven. Tevens bijlage bij de kadernota

Onkruidbestrijding. Rapportage milieuvriendelijke alternatieven. Tevens bijlage bij de kadernota Onkruidbestrijding Rapportage milieuvriendelijke alternatieven Tevens bijlage bij de kadernota 2013-2016 Onkruidbestrijding, bijlage bij de Kadernota 2013-2016 1 Onkruidbestrijding Inleiding In september

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bestrijding onkruid op verharding

Raadsvoorstel. Bestrijding onkruid op verharding Raadsvoorstel Inleiding Tijdens de raadsvergadering van 14 mei 2013 is een ordevoorstel aangenomen van meerdere fracties om in een volgende informatievergadering een voorstel over het gebruik van RoundUp

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Inhoudsopgave 1

INHOUDSOPGAVE. Inhoudsopgave 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave 1 Onkruidbeheer op verharding 2 1.1 Veranderingen in de wetgeving 2 1.2 Alternatieve methoden 3 1.3 Consequenties gemeente Woudrichem 4 ONKRUIDBEHEER OP VERHARDING Onkruid op

Nadere informatie

Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad-

Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad- Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad- Inleiding Voor de bestrijding van onkruiden op verharding worden in Nederland momenteel methoden toegepast die vallen onder de hoofdcategorieën:

Nadere informatie

De DOB Methode. De DOB Methode. Naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen. Publieksrapport. Supported by EU Life

De DOB Methode. De DOB Methode. Naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen. Publieksrapport. Supported by EU Life De DOB Methode De DOB Methode Naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen Publieksrapport Supported by EU Life De DOB Methode Inleiding Onkruidbestrijding op verhardingen vraagt veel aandacht. Veel groen

Nadere informatie

Resultaten enquête Praktijknetwerk Duurzaam Terreinbeheer

Resultaten enquête Praktijknetwerk Duurzaam Terreinbeheer // Resultaten enquête Praktijknetwerk Duurzaam Terreinbeheer Chris van Dijk november Doel van het netwerk Stappen zetten naar duurzamer terreinbeheer Knelpunten benoemen Kennis en ervaring uitwisselen

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) (d.d. 15 juli 2013) Nummer Onderwerp Gebruik glyfosaat

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) (d.d. 15 juli 2013) Nummer Onderwerp Gebruik glyfosaat van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) (d.d. 15 juli 2013) Nummer 2836 Onderwerp Gebruik glyfosaat Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller Uit een recent onderzoek

Nadere informatie

CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER. Criteria Brons. Datum van ingang: 1 maart 2013. Herziening per: 1 april 2013.

CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER. Criteria Brons. Datum van ingang: 1 maart 2013. Herziening per: 1 april 2013. CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER Criteria Brons Datum van ingang: 1 maart 2013 Herziening per: 1 april 2013 Vastgesteld door: Code: Volgnummer: SMK BDT.12 BDT.1 Publicatie van dit schema

Nadere informatie

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan.

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. Doelgroep: Doel: Aannemers/uitvoerders van chemische onkruidbestrijding op verhardingen

Nadere informatie

Onkruidbestrijding op verhardingen. Een zoektocht naar niet chemische alternatieven

Onkruidbestrijding op verhardingen. Een zoektocht naar niet chemische alternatieven Onkruidbestrijding op verhardingen Een zoektocht naar niet chemische alternatieven Aanleiding - Brief staatssecretaris Wilma Mansveld - Aangenomen motie m.b.t. gifvrije onkruidbestrijding (11 november

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel. Initiatiefvoorstel van het raadslid de heer Van Lammeren, getiteld: Amsterdam gifvrij. De Gemeenteraad van Amsterdam,

Initiatiefvoorstel. Initiatiefvoorstel van het raadslid de heer Van Lammeren, getiteld: Amsterdam gifvrij. De Gemeenteraad van Amsterdam, Gemeenteblad Jaar 2012 Publicatiedatum * Onderwerp van het raadslid de heer Van Lammeren, getiteld: Amsterdam gifvrij. Aan de De van Amsterdam, Gezien het initiatiefvoorstel van het raadslid Van Lammeren,

Nadere informatie

Toelichting DOB Online

Toelichting DOB Online Toelichting DOB Online Algemeen In de DOB-richtlijnen zijn strikte voorwaarden opgenomen met betrekking tot de weeromstandigheden waaronder chemische onkruidbestrijding op verhardingen mag worden uitgevoerd.

Nadere informatie

Raadsvergadering, 28 juni 2011. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Onkruidbestrijding op verharding

Raadsvergadering, 28 juni 2011. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Onkruidbestrijding op verharding Raadsvergadering, 28 juni 2011 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Onkruidbestrijding op verharding Nr.: - Agendapunt: Voorbespreking Datum: 12 april 2011 Onderdeel raadsprogramma: 3 Wonen en Ruimtelijke Ontwikkeling

Nadere informatie

Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen

Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen quick scan Gemeente Woudenberg Grondgebied / Beheer en Buitendienst februari 2008 concept Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen quick scan dossier : B6209-01.001

Nadere informatie

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan.

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. Doelgroep: Doel: Aannemers/uitvoerders van chemische onkruidbestrijding op verhardingen

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Toezegging Duurzaam Onkruid Beheer

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Toezegging Duurzaam Onkruid Beheer Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Toezegging Duurzaam Onkruid Beheer Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 1062 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Wethouder Tankir heeft in de

Nadere informatie

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW 27858 Gewasbeschermingsbeleid 27625 Waterbeleid Nr. 326 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 oktober 2015 In

Nadere informatie

NOTITIE. Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut. Onkruidbestrijding op verharding en de milieueffecten

NOTITIE. Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut. Onkruidbestrijding op verharding en de milieueffecten NOTITIE Aan Raadscommissie RWN Datum 16 december 2013 Via College van B&W / Kopie Van Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut Zaaknummer Betreft Onkruidbestrijding op verharding

Nadere informatie

Toezegging Raad 29 juni 2006: Herziening onkruidbestrijdingsmethode op verhardingen, keuze wel of niet chemisch. 1. Toelichting Raadsvoorstel

Toezegging Raad 29 juni 2006: Herziening onkruidbestrijdingsmethode op verhardingen, keuze wel of niet chemisch. 1. Toelichting Raadsvoorstel Aan de Raad Made, 26 februari 2008 Raadsvergadering: 17 april 2008 Nummer raadsnota: 13 Onderwerp: Toezegging Raad 29 juni 2006: Herziening onkruidbestrijdingsmethode op verhardingen, keuze wel of niet

Nadere informatie

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Rotterdam

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Rotterdam Bevindingen praktijkproef gebruik Ultima in de gemeente Rotterdam Peter van Welsem Gebruik Ultima op verhardingen november 2013 2013 Deventer, Peter van Welsem Advies en Begeleiding Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Aan Van Doorkiesnummer

Aan Van Doorkiesnummer Memo Aan Van Doorkiesnummer De raadscommissie L&B Frank de Wit Onderwerp Datum Scenario s afbouw chemische onkruidbestrijding op verhardingen 10-09-2013 1 Achtergrond In juni jl. heeft het College de Raad

Nadere informatie

Duurzaam Onkruidbeheer op Verhardingen (DOB)

Duurzaam Onkruidbeheer op Verhardingen (DOB) Duurzaam Onkruidbeheer op Verhardingen (DOB) Infra & beheer December 2008 Samenvatting Aanleiding Er vindt veel afspoeling van bestrijdingsmiddelen plaats vanaf de verhardingen. De kwaliteit van het oppervlaktewater

Nadere informatie

Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland?

Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland? Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland? Studiedag PAN-Europe Brussel 8 juni 2015 ing. M.J. (Rien) Klippel sr. Beleidsmedewerker Emissies T 088-2461355 M 06-53734538 e rien.klippel@scheldestromen.nl

Nadere informatie

Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005

Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005 Omslag_Nota389.qxp 12 04 2006 13:50 Pagina 1 Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005 C.J. van Dijk, C. Kempenaar, M. Vlaswinkel & A.C.L. Withagen Nota 389 Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer

Nadere informatie

Voor onkruidbestrijding in de openbare ruimte zijn er verschillende methoden voor handen, welke in de bijlagen kort worden toegelicht.

Voor onkruidbestrijding in de openbare ruimte zijn er verschillende methoden voor handen, welke in de bijlagen kort worden toegelicht. RAADSINFORMATIEBRIEF De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: 14/12/2012 Zaaknummer: ZK12004310 Afdeling: Afdeling Ruimte Contactpersoon: F. Versteegh Uw brief van: Onderwerp:

Nadere informatie

Milieubewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding

Milieubewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding Milieubewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding WAVE is de nieuwe standaard in onkruidbestrijding. Het is milieuvriendelijk, effectief, zuinig met water en aantrekkelijk in prijs WAVE bestrijdt onkruid

Nadere informatie

DOB 2.0 Shortlist 1: richtlijnen voor tactische planning (jaarplanning) onkruidbeheer verhardingen

DOB 2.0 Shortlist 1: richtlijnen voor tactische planning (jaarplanning) onkruidbeheer verhardingen DOB 2.0 Shortlist 1: richtlijnen voor tactische planning (jaarplanning) onkruidbeheer verhardingen Doelgroep: Doel shortlist: Planners van onkruidbeheer verhardingen (professionele terreinbeheerders).

Nadere informatie

Toedieningstechnieken. Methoden Machines Milieu-effecten Kostprijs Innovaties

Toedieningstechnieken. Methoden Machines Milieu-effecten Kostprijs Innovaties Toedieningstechnieken Methoden Machines Milieu-effecten Kostprijs Innovaties Mechanische methoden Vegen Borstelen Maaien en schoffelen Vegen remt groei onkruid Combinatie vegen en borstelen Vegen Effect

Nadere informatie

Bevindingen praktijkproef. onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater. in de gemeente Slochteren

Bevindingen praktijkproef. onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater. in de gemeente Slochteren Bevindingen praktijkproef onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater in de gemeente Slochteren Woord vooraf Het herbicide Ultima is een in 2013 toegelaten middel met onder andere een toepassing op half

Nadere informatie

Pesticidenreductie. Wetgevend kader: historiek

Pesticidenreductie. Wetgevend kader: historiek Pesticidenreductie - Wetgevend kader - Alternatieve technieken - Welke afwijkingen zijn mogelijk - Aangevraagde afwijking: case UZA Wetgevend kader: historiek 2001, 2004 en 2008: Vlaams pesticidenreductie-besluit

Nadere informatie

Beheerplan onderhoud groen

Beheerplan onderhoud groen Beheerplan onderhoud groen 1. Inventarisatie openbaar groen Het openbaar groen in de gemeente is geïnventariseerd en in beeld gebracht met het software beheerspakket DGdialog. Onder het openbaar groen

Nadere informatie

Reiniging openbare ruimte

Reiniging openbare ruimte Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Reiniging openbare ruimte 1. Scope/afbakening De productgroep Reiniging openbare ruimte omvat de volgende diensten: onkruidbestrijding op

Nadere informatie

Van gewasbescherming naar integrale aanpak plantgezondheid

Van gewasbescherming naar integrale aanpak plantgezondheid Van gewasbescherming naar integrale aanpak plantgezondheid Helma Verberkt Beleidsspecialist Gewasbescherming / Plantgezondheid LTO Glaskracht Nederland 4 december 2013 Ontwikkelingen op nationaal en Europees

Nadere informatie

Collegevoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Terugdringen chemiegebruik onkruidbestrijding

Collegevoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Terugdringen chemiegebruik onkruidbestrijding Collegevoorstel Inleiding: De gemeente Heusden wil de chemische onkruidbestrijding terugdringen en op termijn zelfs totaal afschaffen, uit milieuoverwegingen, maar ook omdat de gemeente een groene gemeente

Nadere informatie

1 Publieksrapport: de DOB methode, naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen

1 Publieksrapport: de DOB methode, naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen Datum: 30 september 2010 Aan: College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden Betreft: Actieplan onkruidbestrijding op verharding, inzake bezwaarnummers 2010-08 en 2010-09 Inleiding

Nadere informatie

Het beste alternatief voor onkruidbestrijding

Het beste alternatief voor onkruidbestrijding Mk-II Het beste alternatief voor onkruidbestrijding Weed-IT bestrijdt het onkruid effectief en milieuvriendelijk door gebruik te maken van een revolutionair gepatenteerd systeem voor de herkenning van

Nadere informatie

Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen: Gemeente Woerden 15.003115

Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen: Gemeente Woerden 15.003115 Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen: Geldorp, Erwin dinsdag 17 februari 2015 14:57 raadsleden@woerden.nl;!burgemeester en wethouders Stadhuis; IConcernzaken TWEE series schriftelijke vragen ex

Nadere informatie

Algemene Inspectiedienst. aid. Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen. Mei 2008

Algemene Inspectiedienst. aid. Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen. Mei 2008 Algemene Inspectiedienst aid Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen Mei 2008 Problematiek Openbaar Groen Verkeerd gebruik van glyfosaat op verhardingen leidt tot Emissie naar oppervlaktewater Problemen

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER Marleen Mertens Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling (ADLO) INVLOED VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN Positieve effecten: Bijdrage

Nadere informatie

Prijsbewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding

Prijsbewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding Prijsbewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding WAVE onkruidbestrijding met 100% heet water Effectieve onkruidbestrijding met minimale hoeveelheden heet water door de gepatenteerde sensortechniek.

Nadere informatie

Algemene Inspectiedienst. Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)

Algemene Inspectiedienst. Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) Algemene Inspectiedienst Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen Richard van t Wout (controleur Plant

Nadere informatie

Handleiding online DTB-Registratiemodule. Algemeen. Versie 2013. Aanmelden

Handleiding online DTB-Registratiemodule. Algemeen. Versie 2013. Aanmelden Algemeen Binnen de DOB-methode kunnen mechanische, thermische of chemische onkruidbestrijdingmethoden worden ingezet. Kiest men voor chemische onkruidbestrijding op verhardingen dan is het verplicht te

Nadere informatie

Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten. MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse

Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten. MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten MSc D. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 BESLUIT AFGELEIDE TOELATING Op 27 augustus 2015 is van TOUWEN & CO B.V. Oostzijde 300 1508 ET ZAANDAM een aanvraag voor een afgeleide

Nadere informatie

Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup

Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup 1. Aanleiding In het overleg van de commissie Water van 11 november 2013 heeft de heer Kievit het college verzocht om het

Nadere informatie

Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Raadsvergadering: 26 mei 2005 Nummer raadsnota: 15 Onderwerp:

Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Raadsvergadering: 26 mei 2005 Nummer raadsnota: 15 Onderwerp: Aan de Raad Made, 3 mei 2005 Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Raadsvergadering: 26 mei 2005 Nummer raadsnota: 15 Onderwerp: onkruidbestrijding op (half-)verhardingen Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit

Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit We leven in een land vol water. Daar genieten we van. We zwemmen, vissen, besproeien de tuin, varen in bootjes en waarderen

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen

abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen Contactpersoon: Rob Faasen December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

Bestrijding volgens het boekje. 10 Tips voor een verantwoorde aanpak van onkruid, plantenziekten en ongedierte

Bestrijding volgens het boekje. 10 Tips voor een verantwoorde aanpak van onkruid, plantenziekten en ongedierte Bestrijding volgens het boekje 10 Tips voor een verantwoorde aanpak van onkruid, plantenziekten en ongedierte Bestrijding volgens het boekje, waarom is dat zo belangrijk? Heeft u last van onkruid, ongedierte

Nadere informatie

Behoud effectief middelenpakket: verantwoord gebruik en risico van einde toelating. Arjan de Bever Berkel Enschot 27 maart 2013

Behoud effectief middelenpakket: verantwoord gebruik en risico van einde toelating. Arjan de Bever Berkel Enschot 27 maart 2013 Behoud effectief middelenpakket: verantwoord gebruik en risico van einde toelating Arjan de Bever Berkel Enschot 27 maart 2013 Inhoud presentatie Emissie oppervlaktewater Normen & waarden Kaderrichtlijn

Nadere informatie

GLYFOSAAT EN AMPA IN HET STROOMGEBIED VAN DE MAAS

GLYFOSAAT EN AMPA IN HET STROOMGEBIED VAN DE MAAS Maart 2009 GLYFOSAAT EN AMPA IN HET STROOMGEBIED VAN DE MAAS Resultaten van de meetcampagne in het jaar 2008 MANAGEMENT SAMENVATTING Auteur drs. Jurgen Volz ii Glyfosaat en AMPA in het stroomgebied van

Nadere informatie

Kosten onkruidbeheer op verhardingen

Kosten onkruidbeheer op verhardingen Kosten onkruidbeheer op verhardingen C.J. van Dijk & C. Kempenaar Rapport 432 Kosten onkruidbeheer op verhardingen C.J. van Dijk & C. Kempenaar Plant Research International, onderdeel van Wageningen UR

Nadere informatie

Aspecten van het gewasbeschermingsplan

Aspecten van het gewasbeschermingsplan Aspecten van het gewasbeschermingsplan In het gewasbeschermingsplan moeten de volgende aspecten aandacht krijgen: preventie; teelttechnische maatregelen; waarschuwings- en adviessystemen; niet-chemische

Nadere informatie

Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen

Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen Milieu effecten en kosten van beheersmethoden in de gemeente Utrechtse Heuvelrug M.M. Riemens, C.J. van Dijk & C. Kempenaar Plant Research International B.V.,

Nadere informatie

Onkruidbestrijding op verhardingen. Pascal Verkroost Beleidsdocument» Gemeente Waterland» juli 2014

Onkruidbestrijding op verhardingen. Pascal Verkroost Beleidsdocument» Gemeente Waterland» juli 2014 Onkruidbestrijding op verhardingen Pascal Verkroost Beleidsdocument» Gemeente Waterland» juli 2014 1. Inleiding Het college heeft een duurzaam en milieuvriendelijk beheer van de openbare ruimte voor ogen.

Nadere informatie

Ander onkruidbeheer op trottoirs en wegen in Súdwest-Fryslân

Ander onkruidbeheer op trottoirs en wegen in Súdwest-Fryslân Ander onkruidbeheer op trottoirs en wegen in Súdwest-Fryslân Naar verwachting mogen gemeenten vanaf 2016 geen gebruik meer maken van chemische bestrijdingsmiddelen zoals glyfosaat (Round-Up) om trottoirs,

Nadere informatie

Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad. Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken

Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad. Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken Plant Research International, Wageningen oktober 2013 2013 Wageningen, Stichting Dienst

Nadere informatie

De auteurs zijn werkzaam bij respectievelijk PPO AGV te Lelystad, Peter van Welsem Advies & Beheer te Deventer en WUR-PRI te Wageningen.

De auteurs zijn werkzaam bij respectievelijk PPO AGV te Lelystad, Peter van Welsem Advies & Beheer te Deventer en WUR-PRI te Wageningen. Optimalisatie onkruidbeheersing verhardingen Auteurs: Vlaswinkel, M.M., van Welsem, P, Kempenaar, C. Lelystad/Deventer/Wageningen, 23 oktober 2012 De auteurs zijn werkzaam bij respectievelijk PPO AGV te

Nadere informatie

Bestrijdingsmiddelen gebruik bij nietlandbouwkundige. toepassingen. Emissieschattingen Diffuse bronnen EmissieRegistratie.

Bestrijdingsmiddelen gebruik bij nietlandbouwkundige. toepassingen. Emissieschattingen Diffuse bronnen EmissieRegistratie. Emissieschattingen Diffuse bronnen EmissieRegistratie Bestrijdingsmiddelen gebruik bij nietlandbouwkundige toepassingen Versie mei 2016 In opdracht van RIJKSWATERSTAAT WVL Uitgevoerd door DELTARES niet-landbouwkundige

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

De Veranderende Zorgplicht

De Veranderende Zorgplicht De Veranderende Zorgplicht Ede 23 april 2015 Frans Debets Debets b.v. i.s.m. Een korte versie van een cursus op 14 juni 1- De Veranderende Waterwetwetgeving 1. Achtergronden en betekenis van de veranderingen

Nadere informatie

Onkruidbestrijding in weiland. in nazomer en herfst

Onkruidbestrijding in weiland. in nazomer en herfst Onkruidbestrijding in weiland in nazomer en herfst Inhoud Veel en goed ruwvoer Pag. 3 Pag. 10 Pag. 14 Pag. 15 Veel en goed ruwvoer Onkruidbestrijding in nazomer en najaar Middelen voor onkruidbestrijding

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

Chemievrij onkruidbeheer

Chemievrij onkruidbeheer Mid series in actie Chemievrij onkruidbeheer Begin 2016 is het zover. Vanaf die datum mogen gemeentes en hun aannemers niet langer gebruik maken van chemie voor het bestrijden van onkruid op verhardingen.

Nadere informatie

10 VERSTANDIGE EN SNELLE TIPS OM ONKRUID, PLANTENZIEKTEN EN ONGEDIERTE TEGEN TE GAAN. Tips die je nog niet wist, maar eigenlijk zou moeten weten!

10 VERSTANDIGE EN SNELLE TIPS OM ONKRUID, PLANTENZIEKTEN EN ONGEDIERTE TEGEN TE GAAN. Tips die je nog niet wist, maar eigenlijk zou moeten weten! 10 VERSTANDIGE EN SNELLE TIPS OM ONKRUID, PLANTENZIEKTEN EN ONGEDIERTE TEGEN TE GAAN. Tips die je nog niet wist, maar eigenlijk zou moeten weten! Iedereen met een tuin herkent het probleem: Onkruid, ongedierte

Nadere informatie

Onkruidbeheer middels een wave-machine

Onkruidbeheer middels een wave-machine Onderhoud van de openbare ruimte Natuurlijk vinden bewoners het prettig als de straat waarin ze wonen schoon is en het groen goed wordt bijgehouden. De gemeente zorgt ervoor dat straten, pleinen, grasvelden

Nadere informatie

Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen

Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen Factsheet 3: Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen Met deze factsheet kan bepaald worden welke reinigingsmethode gebruikt wordt en wat de geldende milieuregels, zoals benoemd in het voorblad,

Nadere informatie

Pesticidenvrij terreinbeheer regelgeving

Pesticidenvrij terreinbeheer regelgeving Pesticidenvrij terreinbeheer regelgeving Adelheid Vanhille 11 februari 2014 Pesticidenreductiedecreet en -besluit Uitgangspunten Pesticiden kunnen schadelijk zijn Mens Milieu Alternatieven Mechanisch Biologisch

Nadere informatie

Waterkwaliteit verbeteren!

Waterkwaliteit verbeteren! Waterkwaliteit verbeteren! Erwin Rebergen Beheerder grond- en oppervlaktewater 6 juni 2013 1 Onderwerpen Waarom spant zich in om de waterkwaliteit te verbeteren? Wat willen we bereiken? Hoe willen we een

Nadere informatie

3. Toepassing glyfosaat op verhardingen

3. Toepassing glyfosaat op verhardingen 3. Toepassing glyfosaat op verhardingen Toelichting De criteria zijn voor de organisatie die glyfosaat op verhardingen toepast relevant. Het certificaat kan zowel door de beherende terreineigenaar als

Nadere informatie

voorstel aan dagelijks bestuur Onderwerp Deelname van WPM in projecten voor 2 e tender innovatieprogramma KRW

voorstel aan dagelijks bestuur Onderwerp Deelname van WPM in projecten voor 2 e tender innovatieprogramma KRW voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : Jan Classens dagelijks bestuur : 9 september algemeen bestuur adviserend : algemeen bestuur besluitvormend : steller : Vivian

Nadere informatie

5. Zilver. 5.3 Brons Voor zover van toepassing voldoen aan de criteria voor Brons. Zie hiervoor niveau Brons van de Barometer Duurzaam Terreinbeheer.

5. Zilver. 5.3 Brons Voor zover van toepassing voldoen aan de criteria voor Brons. Zie hiervoor niveau Brons van de Barometer Duurzaam Terreinbeheer. 5. Zilver Toelichting De criteria voor niveau Zilver zijn bedoeld voor terreineigenaren. Criteria Indien een bedrijf/organisatie het Barometer Duurzaam Terreinbeheer certificaat op het niveau Zilver wil

Nadere informatie

Evaluatie Proef Ultima (augustus december 2013)

Evaluatie Proef Ultima (augustus december 2013) Evaluatie Proef Ultima (augustus december 2013) Gemeente Heemstede januari 2014 Inhoud 1. Samenvatting... 3 2. Proef... 4 3. Resultaten... 4 4. Aandachtspunten... 5 4.1. Effectiviteit... 5 4.2. Verschil

Nadere informatie

Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte

Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte 1. Gemeentelijk gras wordt nog wel gemaaid maar niet meer afgevoerd; men gaat vaak over op klepelen of sikkelen. Dode bomen

Nadere informatie

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort

12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12 Hemelwateruitlaat of riooloverstort 12.1 Inleiding Gemeenten hebben de taak om hemelwater en afvalwater in te zamelen. Het hemelwater wordt steeds vaker opgevangen in een separaat hemelwaterriool. Vanuit

Nadere informatie

Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen

Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen 24 april 2013 Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Verantwoording Titel Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Opdrachtgever

Nadere informatie

Let op: niet toepassen in bestaand gazon. Wettelijk gebruiksvoorschrift. Dit etiket is een boekje. Trek deze open rechts onderin.

Let op: niet toepassen in bestaand gazon. Wettelijk gebruiksvoorschrift. Dit etiket is een boekje. Trek deze open rechts onderin. Verkoop alleen toegestaan in onze ongeopende originele verpakking. Verpakking mag niet opnieuw worden gebruikt. Voor schade door onoordeelkundig gebruik wordt geen aansprakelijkheid genomen. Waarschuwingszinnen

Nadere informatie

SW Knipselkrant september 2014 t.e.m. oktober 2014

SW Knipselkrant september 2014 t.e.m. oktober 2014 SW Knipselkrant september 2014 t.e.m. oktober 2014 Nieuwe Oogst, 13 september 2014 www.schoon-water.nl, 15 september 2014 Tuin en Landschap, 19A, 11 september 2014 Aqualab Zuid (Facebook), 25 september

Nadere informatie

Achtergrond en aanleiding. Opzet en uitvoering van het onderzoek

Achtergrond en aanleiding. Opzet en uitvoering van het onderzoek Achtergrond en aanleiding Zuiveringsschap Hollandse Eilanden en Waarden bewaakt een goede waterkwaliteit van water in sloten, plassen, singels en meren, het zogenaamd oppervlaktewater. Bestrijdingsmiddelen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Quickscan. Onkruidbestrijding op verharding

Quickscan. Onkruidbestrijding op verharding Quickscan Onkruidbestrijding op verharding blad 1 van 15 Quickscan Onkruidbestrijding op verharding verkenning naar de mogelijkheid van het toepassen van chemische onkruidbestrijding op verharding in

Nadere informatie

Evaluatie van de richtlijnen voor Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen

Evaluatie van de richtlijnen voor Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen Evaluatie van de richtlijnen voor Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen C. Kempenaar & H. Kok Nota 350 Evaluatie van de richtlijnen voor Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen C. Kempenaar

Nadere informatie

DOB Nieuwsbrief Nr. 3

DOB Nieuwsbrief Nr. 3 DOB Nieuwsbrief Nr. 3 In 2002 is een meerjarig project van start gegaan dat moet leiden tot een duurzame vorm van onkruidbeheer op verhardingen. Duurzaam wil zeggen: een kosteneffectieve manier van onkruidbestrijding

Nadere informatie

Notitie. 1. Beleidskader Water

Notitie. 1. Beleidskader Water Notitie Ingenieursbureau Bezoekadres: Galvanistraat 15 Postadres: Postbus 6633 3002 AP Rotterdam Website: www.gw.rotterdam.nl Van: ir. A.H. Markus Kamer: 06.40 Europoint III Telefoon: (010) 4893361 Fax:

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN Toelatingsnummer HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 AFGELEIDE TOELATING Gelet op de aanvraag d.d. 20 februari 2014 (20145010 AB) van Boma Noorderlaan 131 B-2030 ANTWERPEN

Nadere informatie

Onkruidbeheer. Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen

Onkruidbeheer. Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen Welkom Onkruidbeheer Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen Overzicht Analyse Aanpak Verhardingen Methodes Onkruidgroei Gevolgen Zonder is gezonder? Soorten verhardingen Analyse

Nadere informatie

Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen

Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen Opbouw Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen ECOnext 17 april 2014 Adelheid Vanhille 1. Historiek Pesticidenreductiedecreet en besluit Europese richtlijn Duurzaam Gebruik Pesticiden Decreet

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) PUBLIC 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Beschikking van de Raad betreffende de

Nadere informatie

In de beslisnota wordt aan u gevraagd in te stemmen met de vastgestelde doelen en maatregelen.

In de beslisnota wordt aan u gevraagd in te stemmen met de vastgestelde doelen en maatregelen. Nummer Onderwerp : B-3.11.2008 : Beslisnota Kaderrichtlijn Water Korte inhoud : Water Beheer 21 e eeuw, 2008, Schoon en gezond water in Noord-Nederland 1. Implementatie Europese Kaderrichtlijn Water in

Nadere informatie

Knelpunt Onkruidproblematiek (Cultus)

Knelpunt Onkruidproblematiek (Cultus) Knelpunt Onkruidproblematiek (Cultus) Ondertitel: onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Onderdeel van: Nieuwe technieken Precisielandbouw - Machines Introductie project 1.

Nadere informatie

Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten

Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten wet- en regelgeving 2 mei 2014 Doel presentatie: Inzicht nieuwe/aankomende wet- en regelgeving m.b.t. aanpak invasieve water- en oeverplanten Inzicht nieuwe/aankomende

Nadere informatie

Onkruidbeheer op verhardingen in Asten

Onkruidbeheer op verhardingen in Asten Onkruidbeheer op verhardingen in Asten Discussienota voor een effectieve en milieuverantwoorde onkruidbestrijding op verhardingen C.J. van Dijk Plant Research International B.V., Wageningen December 2008

Nadere informatie

4.4 Opdracht: de boer

4.4 Opdracht: de boer 4.4 Opdracht: de boer Deze opdracht is verdeeld in vier delen. Namelijk de volgende: opdracht 1: milieubelasting opdracht 2: de appel opdracht 3: ziektes bij de appel opdracht 4: Beleid, boeren, bedrijven

Nadere informatie

Toepassen gebiedsgerichte grondwaterbescherming voor bestemmingsplan locatie Hongerdijk 16 te Bruchterveld

Toepassen gebiedsgerichte grondwaterbescherming voor bestemmingsplan locatie Hongerdijk 16 te Bruchterveld Notitie Contactpersoon Cor Lont Datum 27 juli 2012 Kenmerk N001-1208828CNL-afr-V01-NL Toepassen gebiedsgerichte grondwaterbescherming voor bestemmingsplan locatie Hongerdijk 16 te Bruchterveld Voor een

Nadere informatie

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Bioremediering wetgeving Richtlijn Duurzaam gebruik van pesticiden (EU 2009/128) Vlaanderen: Vlarem -

Nadere informatie

De NVWA toezicht op gewasbescherming. A.C.L. (Toon) Driessen Inspecteur Toezicht Ontwikkeling Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA)

De NVWA toezicht op gewasbescherming. A.C.L. (Toon) Driessen Inspecteur Toezicht Ontwikkeling Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) De NVWA toezicht op gewasbescherming A.C.L. (Toon) Driessen Inspecteur Toezicht Ontwikkeling Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) 1 Handhaving regelgeving gewasbeschermingsmiddelen. Indeling presentatie:

Nadere informatie

16-7-2014. Uitgangssituatie. Uitgangssituatie. Waterkwaliteit is verbeterd, maar doelstelling nog niet voltooid.

16-7-2014. Uitgangssituatie. Uitgangssituatie. Waterkwaliteit is verbeterd, maar doelstelling nog niet voltooid. Uitgangssituatie Evaluatie Nota duurzame gewasbescherming 2004-2010 Doel Doelstelling 2010 Resultaat ACTIEPLAN Gezond gewas, Schoon water Ecologische kwaliteit oppervlaktewater Drinkwaterkwaliteit Reductiemilieubelasting

Nadere informatie

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Resultaten WAHYD Hoe zit het in elkaar: afkijken bij Noord-Brabant In het onderzoeksproject WAHYD (Waterkwaliteit op basis van Afkomst en HYDrologische systeemanalyse)

Nadere informatie

B en W. nr d.d

B en W. nr d.d 1/15 B en W. nr. 13.1170 d.d. 17-12-2013 Onderwerp Scenariokeuze voor afbouw chemische onkruidbestrijding Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. per 1 januari 2014 de chemische onkruidbestrijding

Nadere informatie