NOTITIE. Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut. Onkruidbestrijding op verharding en de milieueffecten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NOTITIE. Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut. Onkruidbestrijding op verharding en de milieueffecten"

Transcriptie

1 NOTITIE Aan Raadscommissie RWN Datum 16 december 2013 Via College van B&W / Kopie Van Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut Zaaknummer Betreft Onkruidbestrijding op verharding en de milieueffecten Amstelveen 18 februari 2013 Beantwoording motie stoppen met Roundup van 24 april 2013 Naar aanleiding van de motie Stoppen met Roundup, die op 24 april 2013 door de Gemeenteraad is aangenomen, is bijgaande notitie Onkruidbestrijding op verharding en de milieueffecten van 16 december 2013 vastgesteld. Op deze wijze informeert het college de raadscommissie RWN over de wijze van onkruidbestrijding op verharding en de ervaringen met de proef in Westwijk. Daarmee is het eerste deel van de motie uitgevoerd. In het tweede punt van de motie werd gevraagd om het opstellen van een aanbestedingsplan dan wel een opdrachtomschrijving voor een andere bestrijdingswijze zonder Roundup. De extra financiële last van onkruidbestrijding zonder Roundup is geraamd op tenminste op jaarbasis. Het lijkt ons niet zinvol nu het tweede punt van de motie uit te voeren omdat middelen in deze omvang niet beschikbaar zijn. In de kadernota zou een bedrag in die orde van grootte voor nieuw beleid beschikbaar dienen te worden gesteld. In afwachting daarvan voegen wij de notitie toe aan het overdrachtsdossier voor de nieuwe gemeenteraad. Wethouder John Levie 1 Inleiding In september 2011 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen waarin wordt verzocht het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen met glyfosaat op termijn te gaan verbieden voor niet-commerciële doeleinden. De staatssecretaris Infrastructuur en Milieu heeft in een brief aan de Tweede Kamer aangegeven dat de motie zal worden uitgevoerd binnen enkele jaren, naar verwachting al met ingang van november Uitvoering van de motie is de afgelopen jaren meerdere malen uitgesteld omdat er, zoals blijkt uit onderzoek en ervaringen van gemeentes, de nodige kanttekeningen te plaatsen zijn bij het realiseren ervan en de te nuanceren effecten op het milieu. Ter beantwoording van het landelijke probleem om een oplossing te vinden voor een betaalbare, effectieve en tegelijkertijd milieuvriendelijke methode om het onkruid op verhardingen te bestrijden, is in opdracht van de staatssecretaris geïnventariseerd of een verbod van chemische middelen technisch en financieel haalbaar is. (Rapport ingenieursbureau Tauw 1 ). Dit rapport geeft onderzoeksgegevens als richtlijn om bij verschillende keuzes de gevolgen voor kosten en beeldeffect te kunnen bepalen. Naar aanleiding van de landelijke ontwikkelingen wordt sinds maart 2013 binnen de gemeente onderzoek gedaan naar alternatieven voor het gebruik van chemische middelen. Dit betreft zowel literatuuronderzoek als ervaringen in de praktijk. Bronnen voor het literatuuronderzoek zijn o.a. inventarisatie onkruidbeheersing op verhardingen van ingenieurs- 1 Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen, Tauw, april 2013, kenmerk R JGCrik-V03-NL [Notitie alternatieven

2 Pagina 2 van 8 bureau Tauw, onkruidbeheer op verhardingen van Plant Research International 2 en Onkruidbeheer op verhardingen in Purmerend van Plant Research International 3. Ook is kennis genomen van verschillende ervaringen van andere gemeentes als Leiden, Amsterdam Stadsdeel Zuid, Purmerend. Belangrijke uitgangspunt bij het onderzoek naar bestrijdingswijzen zijn de milieueffecten. In deze notitie wordt een uitwerking gegeven de huidige bestrijdingwijze en van de mogelijke alternatieven voor het bestrijden van onkruid in Amstelveen. Deze informatie is toegezegd aan de raad naar aanleiding van de motie stoppen met roudup die op 24 april 2013 door de raad is aangenomen. Allereerst zijn onder punt 2 de milieueffecten en de kosten van de verschillende methodes weergegeven. Vervolgens zijn onder punt 3 en 4 de huidige- en alternatieven bestrijdingswijzen in beeld gebracht. Onder punt 5 zijn de mogelijke neveneffecten van de afschaffing van chemische middelen weergegeven en onder punt 6 is de conclusie weergegeven. 2 Milieueffecten In een studie van de Interfacultaire Vakgroep Milieukunde (IVAM) van de Universiteit van Amsterdam, is een kwantitatieve vergelijking gemaakt van de milieuprestaties van verschillende onkruidbestrijdingsmethoden op verhardingen zoals branden, hete lucht, heet water en toepassingen van glyfosaat (jonkers 2012). De Gehele Levenscyclus Analyse (LCA) is in beschouwing genomen, van de productie van grondstoffen tot verwerken van afval. De LCA-score bestaat uit 17 milieueffectcategorieën die los van elkaar worden vergeleken en vervolgens (genormeerd en gewogen) bij elkaar worden opgeteld. Scores worden uitgedrukt in LCA punten. Hoe hoger de LCA score, hoe slechter de techniek scoort. Op grond van de totale milieuscores hebben de chemische onkruidbestrijdingstechnieken op basis van glyfosaat een aanzienlijk lagere impact dan de niet-chemische technieken. Tabel 1: LCA scores per bestrijdingswijze: Bestrijdingswijze LCA score* Toelichting DOB methode (chemische 0,3 0,5 middelen / select spray) Borstelen 2,8-7 In de hoogste score is ook de slijtage van de verharding meegerekend Heet water, hete lucht, branden 7-11 * Zie bijlage 1 voor een overzicht van de totale LCA scores (Plant research international) Bij de weging van de afzonderlijke milieueffecten aan de hand van gestandaardiseerde criteria wordt de grootste bijdrage aan de totaalscore bepaald door de categorieën klimaatverandering (gezondheid en ecosystemen), de uitputting van de fossiele grondstoffen en de emissie van fijnstof. Deze effecten komen allen hoofdzakelijk voort uit het gebruik van fossiele energie. 3 Bestrijden van onkruid met behulp van de DOB methode Momenteel wordt het onkruid verwijderd door middel van select spray. Alleen daar waar onkruid staat wordt gespoten met chemische middelen. Volgens de algemene gebruikersvoorschriften van het college van de toelating van gewasbeschermingsmiddelen is het gebruik van RoundUp uitsluitend toegestaan onder certificaat volgens de criteria van onkruidbestrijdingsmiddelen op basis van glyfosaat op verhardingen van de Barometer duurzaam terreinbeheer. Het certificatiesysteem volgens de Barometer duurzaam terreinbeheer 2 onkruidbeheer op verhardingen, Plant research international, rapport 432 Foto: verwijderen door middel van selectspray 3 Onkruidbeheer op verhardingen Purmerend, Plan research international, rapport met 484 een relatief kleine machine.

3 Pagina 3 van 8 voorziet in criteria voor de toepassing van glyfosaat op verhardingen. Deze criteria zijn gebaseerd op de DOB-criteria (Duurzaam Onkruidbeheer). Deze criteria gaan onder meer in op registratie, plekken waar wel of niet mag worden gespoten en de hoeveelheid glyfosaat die mag worden toegepast. De keuze tot het gebruik van deze methode is ten aanzien van het aspect duurzaamheid weloverwogen gemaakt op grond van verschillende onderzoeken waaruit blijkt dat de DOB methode geringere milieubelasting veroorzaakt met een lagere CO2 uitstoot en minder residu van schadelijke materialen, dan alternatieve methoden. Ook in het Tauw rapport is dit bevestigd. De keuze tot aanpassing is de politiek vertaalde landelijke en stedelijke publieke onrust ten aanzien van chemische bestrijding die meer gebaseerd lijkt op emoties dan op feiten Doodt de plant in zijn geheel. Geschikt voor alle kwaliteitsniveaus. Kan gemakkelijk op lastig bereikbare plaatsen komen. Door afspoeling bestaat het risico dat op termijn glyfosaat in het oppervlaktewater, grondwater en oppervlaktewater dat voor bereiding van drinkwater wordt gebruikt. Er zijn nu ongeveer 21 onkruidsoorten die ongevoelig lijken voor glyfosaat, waarvan er 4 op verhardingen in de openbare ruimte voorkomen. Het voorkomen van onkruiden die resistent zijn tegen glyfosaat lijkt toe te nemen [Status, 2013]. Vakbekwaamheidsbewijs (Spuitlicentie) nodig om bestrijdingsmiddelen te mogen spuiten. Er moet een boekhouding worden bijgehouden door zowel de aannemer als de gemeente. Momenteel voldoet de chemische methode aan de het beleidsmatig vastgestelde kwaliteitsniveau dat is vastgelegd in het beeldkwaliteitsplan. De werkzaamheden via de DOBmethode (Duurzaam Onkruid Beheer) ondergebracht bij een externe partij. De werkzaamheden vinden plaats onder strikte regels en certificering. Voor het behalen van het beleidsmatig afgesproken kwaliteitsniveau vinden twee bestrijdingsrondes per jaar plaats. De werkzaamheden worden uitgevoerd voor een bedrag van ongeveer ,- per jaar (grondslag = 2 ronden). Dit komt neer op een prijs per meter per jaar van 0,0278. Volgens een onderzoek van de Plant research International (onderdeel van de Universiteit Wageningen) geeft aan dat de chemische bestrijding 0,04-0,05/m²/jaar kost. Hierbij worden 2-3 rondes gemaakt. 4 Alternatieve bestrijdingwijze (zonder gebruik van chemische middelen) In dit hoofdstuk worden een aantal methoden voor het verwijderen van onkruid op verharding zonder het gebruik van chemische middelen in beeld gebracht. Hierbij is het uitgangspunt dat de huidige onderhoudkwaliteit minimaal behaald moet kunnen worden met de betreffende methode. 4.1 Heet water De plant wordt verwarmd door contact met water dat tegen het kookpunt is verwarmd. Deze methode is effectiever bij een buitentemperatuur, bij regen is de methode minder effectief. Deze methode als pilot is in Westwijk toegepast.

4 Pagina 4 van 8 Onkruid wordt uitgeput en zal op termijn afsterven. Afhankelijk van het systeem zijn er nauwelijks emissies. Planten worden niet ongevoelig voor deze behandeling. Afhankelijk van het systeem een gemiddeld tot hoog energiegebruik. Plantenresten blijven op straat achter (om dit te verwijderen moeten extra veegrondes plaatsvinden). Doordat relatief veel water wordt meegenomen is het gewicht van de apparatuur hoog. Dit geeft schades aan de verharding. Doodt in eerste instantie alleen de bovengrondse delen van het onkruid. Voor het behalen van het beleidsmatig afgesproken kwaliteitsniveau zijn in Westwijk 3 tot 4 bestrijdingsrondes per jaar uitgevoerd. De totale kosten voor de onkruidbestrijding in het pilotgebied bedroegen Dit komt neer op 0,0987 per m² per jaar. Onderzoek van de Plant research International (onderdeel van de Universiteit Wageningen) geeft echter aan dat de toepassing van heet water 0,22-0,29/m²/jaar kost, waarmee de jaarlijkse kosten voor Amstelveen circa zijn. Dit verschil in kosten is te verklaren uit het feit dat het toepassen van chemische onkruidbestrijding in de afgelopen jaren nu nog invloed had op de ontwikkeling van (de wortels van) het onkruid. Dit is door het effect van de chemische middelen minimaal.. Als de alternatieve methode van heet water meerdere jaren in de gehele gemeente wordt toegepast, gaat dit effect verloren en zijn de jaarlijkse kosten hoger omdat de capaciteit van de alternatieve bestrijdingswijze moet worden vergroot om het gewenste kwaliteitsniveau te behalen.. Er wordt uitgegaan van 3-4 rondes per jaar waarbij 70 % van de kosten voortkomen uit de onkruidkoker en 30% voor handarbeid, wat neer komt op het verwijderen van onkruid met een bosmaaier. Dit is de methode waarmee in Westwijk het afgelopen jaar ervaringen zijn opgedaan. De bevindingen zijn als volgt: Om eenzelfde kwaliteitsbeeld te realiseren is frequenter ingrijpen, dan met chemische middelen, noodzakelijk. De onkruidbestrijding is in algemene zin meer zichtbaar voor de burger. Hierbij kan meer overlast worden ervaren. Geluid, inbreuk verkeerssituaties, etc. Om het gewenste kwaliteitsbeeld te realiseren is naast de bestrijding door heet water ook de inzet van de bosmaaier noodzakelijk om het onkruid op moeilijk bereikbare plaatsen te verwijderen. De aannemer heeft het werk in beeldkwaliteit aangenomen en heeft in de pieken van het groeiseizoen extra inzet moeten plegen met bosmaaiers om aan de gestelde kwaliteit te kunnen blijven voldoen. Door een lagere effectiviteit per werkgang wordt het gehele werk intensiever. Tevens ontstaan eerder wijdverspreide wortelpakketten van kruiden die wederom lastiger te bestrijden zijn. Dit kan tot gevolg hebben dat tegels omhoog komen (doordat deze alternatieve methode net is gestart zijn deze effecten nog niet zichtbaar). Omwille van de grote machines is extra inzet gepleegd met een hand-unit. Dit is een kokend water unit op een pick-up bus die de moeilijk bereikbare plaatsen alsnog behandeld. De machine is minder efficiënt en heeft een minder groot bereik. De efficiëntie lijkt aanzienlijk af te wijken ten aanzien van grotere machines. De machine heeft knik-besturing en dit komt ten gunste van de verharding waarover gereden wordt. Ook de toepassing van laag-spanningsbanden zorgt voor een redelijke drukverdeling van het gewicht. Het blijft wel groot materieel dat in het straatbeeld aanwezig is.

5 Pagina 5 van 8 Diverse onkruiden en met name penwortel-onkruiden zijn moeilijker te bestrijden. De hitte van het kokende water dringt niet genoeg door in de plant. Hierdoor zijn meerdere werkgangen nodig om tot het zelfde resultaat te komen. De grote machines verbruiken per werkdag 80 liter aan dieselolie. Dit is slechts voor het verwarmen van het water en niet de motorische besturing van de machines zelf. Er is gekozen om deze alternatieve methode te toetsen in Amstelveen omdat dit minder overlast lijkt te geven bij het uitvoeren. Bij hete lucht en branden komt meer stoom/ warmte vrij en dat kan als overlastgevend ervaren worden. 4.2 Hete lucht Bij onkruidbestrijding met hete lucht wordt de plant in contact gebracht met hete lucht waardoor de plant wordt verwarmd boven de 55 tot 70 graden celsius. De warmte zelf dringt nauwelijks door tot het wortelstelsel. De plant kan dan ook weer uitgroeien na behandeling. Door uitputting wordt de kans op aangroeien na een aantal behandelingen steeds kleiner. Planten worden niet ongevoelig voor deze behandeling. De plant blijft na de behandeling aanwezig zodat niet direct een schoon beeld ontstaat. Doodt alleen de bovengrondse delen van het onkruid. Bepaalde planten kunnen vrij veel warmte verdragen en worden slechts weinig beschadigd. Voor het behalen van het beleidsmatig afgesproken kwaliteitsniveau moeten 7 tot 8 rondes per jaar worden uitgevoerd. Volgens een onderzoek van de Plant research International (onderdeel van de Universiteit Wageningen) zijn de kosten 0,15-0,19/m²/jaar. De jaarlijkse kosten zijn hiermee circa Branden Bij het gebruik van stootbranders wordt het onkruid in contact gebracht met hete gassen van een vlam. De plant wordt hiermee boven de grond bestreden. Sommige planten kunnen vanuit ondergrondse delen weer uitgroeien. Bij vochtig weer is branden minder effectief. Deze wijze van onkruidbestrijding wordt reeds zeer beperkt toegepast in de gemeente op de halfverhardingen (grind/lavapaden; circa 1% van het totale verhardingsareaal). Bovengrondse delen worden direct verwijderd door verbranding. Planten worden niet ongevoelig voor deze behandeling. Gevaar voor smelten van straatmeubilair en of asfalt. Minder effectief bij vochtig weer. Hoog energiegebruik. Doodt alleen de bovengrondse delen van het onkruid. Foto: materieel is duidelijk zichtbaar tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden. Voor het behalen van het beleidsmatig afgesproken kwaliteitsniveau moeten 6 tot 8 rondes per jaar worden uitgevoerd. Volgens een onderzoek van de Plant research International

6 Pagina 6 van 8 (onderdeel van de Universiteit Wageningen) zijn de kosten 0,14-0,18/m²/jaar. De jaarlijkse kosten zijn hiermee circa Borstelen De klassieke niet chemische methode is borstelen. Het bovengrondse deel wordt verwijderd, het nog levende wortelstelsel kan echter eventueel weer aangroeien. Grote capaciteit. Vrijwel overal toe te passen. Kan gecombineerd worden met de normale veeggangen. Na werkgang ziet het er meteen schoon uit. Geschikt voor alle (beeld)kwaliteitsniveaus. Uitstoot naar de lucht (stof, metaaldeeltjes). Doodt alleen de bovengrondse delen van het onkruid. Beschadiging van verharding en mogelijk aan straatmeubilair en auto s. Voor het behalen van het beleidsmatig afgesproken kwaliteitsniveau moeten 3 tot 4 rondes per jaar worden uitgevoerd. Volgens een onderzoek van de Plant research International (onderdeel van de Universiteit Wageningen) zijn de kosten 0,13-0,18/m²/jaar. De jaarlijkse kosten zijn hiermee circa Samenvattend zijn de de LCA scores en de kosten van de verschillende methoden als volgt: Tabel 2: LCA scores per bestrijdingswijze inclusief kosten Bestrijdingswijze LCA score* Toelichting (areaal Amstelveen) DOB methode (chemische 0,3 0, middelen / select spray) Borstelen 2, In de hoogste score is ook de slijtage van de verharding meegerekend Heet water, hete lucht, branden Neveneffecten op het afschaffen van chemische middelen De kans bestaat dat, in een situatie waarin het netheidsbeeld minder wordt, het particulier gebruik van middelen als RoundUp toeneemt. Het uiterst bemeten verbruik in de DOB methode. zoals nu door de gemeente wordt gehanteerd, zou wel eens in de schaduw kunnen staan van het (niet te toetsen) verbruik van particulieren, die met het overal vrij (goedkoop) verkrijgbare Roundup zelf concentraties kunnen samenstellen van het middel, om het onkruid goed te verwijderen.

7 Pagina 7 van 8 6 Conclusie Uit evaluatie van de milieueffecten blijkt dat verantwoord gebruik van Roundup (onkruidbestrijdingsmiddel op basis van glyfosaat) een aanzienlijk lagere impact heeft op het milieu dan technieken zonder Roundup (niet-chemische technieken). Om zonder gebruik van Roundup te kunnen voldoen aan het huidige kwaliteitsbeeld is een extra onderhoudsbudget noodzakelijk van minimaal per jaar. Deze financiële middelen zijn momenteel niet in deze omvang voorhanden. Mocht er vanwege aanpassing van de wetgeving of om andere redenen voor worden gekozen om het onkruid zonder Roundup te bestrijden dan zal er via de kadernota gezocht moeten naar financiële dekking. De methode van heet water en branden lijkt dan de beste combinatie. Bij bestrijding zonder het gebruik van Roundup neemt de onderhoudskwaliteit af en kan niet overal worden voldaan aan het door de gemeenteraad vastgestelde kwaliteitsniveau.

8 Pagina 8 van 8 Bijlage 1 totale milieuscore LCA (rapport 484 Plant research international) In Amstelveen is bij toepassing van de huidige DOB methode de score weergegeven onder 4 (chemisch; 8 cm sensor, 9% afspoeling) in de staafdiagram.

Raadsvoorstel. Bestrijding onkruid op verharding

Raadsvoorstel. Bestrijding onkruid op verharding Raadsvoorstel Inleiding Tijdens de raadsvergadering van 14 mei 2013 is een ordevoorstel aangenomen van meerdere fracties om in een volgende informatievergadering een voorstel over het gebruik van RoundUp

Nadere informatie

Aan Van Doorkiesnummer

Aan Van Doorkiesnummer Memo Aan Van Doorkiesnummer De raadscommissie L&B Frank de Wit Onderwerp Datum Scenario s afbouw chemische onkruidbestrijding op verhardingen 10-09-2013 1 Achtergrond In juni jl. heeft het College de Raad

Nadere informatie

Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad-

Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad- Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad- Inleiding Voor de bestrijding van onkruiden op verharding worden in Nederland momenteel methoden toegepast die vallen onder de hoofdcategorieën:

Nadere informatie

Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad. Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken

Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad. Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken Plant Research International, Wageningen oktober 2013 2013 Wageningen, Stichting Dienst

Nadere informatie

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Rotterdam

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Rotterdam Bevindingen praktijkproef gebruik Ultima in de gemeente Rotterdam Peter van Welsem Gebruik Ultima op verhardingen november 2013 2013 Deventer, Peter van Welsem Advies en Begeleiding Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Voor onkruidbestrijding in de openbare ruimte zijn er verschillende methoden voor handen, welke in de bijlagen kort worden toegelicht.

Voor onkruidbestrijding in de openbare ruimte zijn er verschillende methoden voor handen, welke in de bijlagen kort worden toegelicht. RAADSINFORMATIEBRIEF De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: 14/12/2012 Zaaknummer: ZK12004310 Afdeling: Afdeling Ruimte Contactpersoon: F. Versteegh Uw brief van: Onderwerp:

Nadere informatie

Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen

Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen 24 april 2013 Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Verantwoording Titel Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Opdrachtgever

Nadere informatie

Onkruidbeheer middels een wave-machine

Onkruidbeheer middels een wave-machine Onderhoud van de openbare ruimte Natuurlijk vinden bewoners het prettig als de straat waarin ze wonen schoon is en het groen goed wordt bijgehouden. De gemeente zorgt ervoor dat straten, pleinen, grasvelden

Nadere informatie

Collegevoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Terugdringen chemiegebruik onkruidbestrijding

Collegevoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Terugdringen chemiegebruik onkruidbestrijding Collegevoorstel Inleiding: De gemeente Heusden wil de chemische onkruidbestrijding terugdringen en op termijn zelfs totaal afschaffen, uit milieuoverwegingen, maar ook omdat de gemeente een groene gemeente

Nadere informatie

CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER. Criteria Brons. Datum van ingang: 1 maart 2013. Herziening per: 1 april 2013.

CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER. Criteria Brons. Datum van ingang: 1 maart 2013. Herziening per: 1 april 2013. CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER Criteria Brons Datum van ingang: 1 maart 2013 Herziening per: 1 april 2013 Vastgesteld door: Code: Volgnummer: SMK BDT.12 BDT.1 Publicatie van dit schema

Nadere informatie

Reiniging openbare ruimte

Reiniging openbare ruimte Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Reiniging openbare ruimte 1. Scope/afbakening De productgroep Reiniging openbare ruimte omvat de volgende diensten: onkruidbestrijding op

Nadere informatie

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan.

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. Doelgroep: Doel: Aannemers/uitvoerders van chemische onkruidbestrijding op verhardingen

Nadere informatie

Toelichting DOB Online

Toelichting DOB Online Toelichting DOB Online Algemeen In de DOB-richtlijnen zijn strikte voorwaarden opgenomen met betrekking tot de weeromstandigheden waaronder chemische onkruidbestrijding op verhardingen mag worden uitgevoerd.

Nadere informatie

Bevindingen praktijkproef. onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater. in de gemeente Slochteren

Bevindingen praktijkproef. onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater. in de gemeente Slochteren Bevindingen praktijkproef onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater in de gemeente Slochteren Woord vooraf Het herbicide Ultima is een in 2013 toegelaten middel met onder andere een toepassing op half

Nadere informatie

Onkruidbeheer. Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen

Onkruidbeheer. Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen Welkom Onkruidbeheer Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen Overzicht Analyse Aanpak Verhardingen Methodes Onkruidgroei Gevolgen Zonder is gezonder? Soorten verhardingen Analyse

Nadere informatie

Algemene Inspectiedienst. Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)

Algemene Inspectiedienst. Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) Algemene Inspectiedienst Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen Richard van t Wout (controleur Plant

Nadere informatie

Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup

Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup 1. Aanleiding In het overleg van de commissie Water van 11 november 2013 heeft de heer Kievit het college verzocht om het

Nadere informatie

Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen

Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen quick scan Gemeente Woudenberg Grondgebied / Beheer en Buitendienst februari 2008 concept Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen quick scan dossier : B6209-01.001

Nadere informatie

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan.

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. Doelgroep: Doel: Aannemers/uitvoerders van chemische onkruidbestrijding op verhardingen

Nadere informatie

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW 27858 Gewasbeschermingsbeleid 27625 Waterbeleid Nr. 326 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 oktober 2015 In

Nadere informatie

Achtergrond en aanleiding. Opzet en uitvoering van het onderzoek

Achtergrond en aanleiding. Opzet en uitvoering van het onderzoek Achtergrond en aanleiding Zuiveringsschap Hollandse Eilanden en Waarden bewaakt een goede waterkwaliteit van water in sloten, plassen, singels en meren, het zogenaamd oppervlaktewater. Bestrijdingsmiddelen

Nadere informatie

Chemievrij onkruidbeheer

Chemievrij onkruidbeheer Mid series in actie Chemievrij onkruidbeheer Begin 2016 is het zover. Vanaf die datum mogen gemeentes en hun aannemers niet langer gebruik maken van chemie voor het bestrijden van onkruid op verhardingen.

Nadere informatie

Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen

Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen Opbouw Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen ECOnext 17 april 2014 Adelheid Vanhille 1. Historiek Pesticidenreductiedecreet en besluit Europese richtlijn Duurzaam Gebruik Pesticiden Decreet

Nadere informatie

1 Publieksrapport: de DOB methode, naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen

1 Publieksrapport: de DOB methode, naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen Datum: 30 september 2010 Aan: College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden Betreft: Actieplan onkruidbestrijding op verharding, inzake bezwaarnummers 2010-08 en 2010-09 Inleiding

Nadere informatie

Pesticidenreductie. Wetgevend kader: historiek

Pesticidenreductie. Wetgevend kader: historiek Pesticidenreductie - Wetgevend kader - Alternatieve technieken - Welke afwijkingen zijn mogelijk - Aangevraagde afwijking: case UZA Wetgevend kader: historiek 2001, 2004 en 2008: Vlaams pesticidenreductie-besluit

Nadere informatie

Handleiding online DTB-Registratiemodule. Algemeen. Versie 2013. Aanmelden

Handleiding online DTB-Registratiemodule. Algemeen. Versie 2013. Aanmelden Algemeen Binnen de DOB-methode kunnen mechanische, thermische of chemische onkruidbestrijdingmethoden worden ingezet. Kiest men voor chemische onkruidbestrijding op verhardingen dan is het verplicht te

Nadere informatie

Inventaris & reductieplan. Project Krispijn

Inventaris & reductieplan. Project Krispijn Inventaris & reductieplan Project Krispijn Opgesteld door: Kader BV Versie: 1.0 Datum: februari 2015 Inhoud Inleiding... 3 1 Beschrijving project... 4 2 Verantwoordelijkheden... 4 3 Referentieperiode...

Nadere informatie

De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: Stef Jonker Datum: 26 januari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie... 4 2.1 Verantwoordelijke...

Nadere informatie

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Heemstede

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Heemstede Bevindingen praktijkproef gebruik Ultima in de gemeente Heemstede Peter van Welsem Gebruik Ultima op verhardingen in de gemeente Heemstede januari 2014 2014 Deventer, Peter van Welsem Advies en Begeleiding

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

Aluminium, LCA en EPD

Aluminium, LCA en EPD Symposium Duurzaam Aluminium 5 februari 2015 Aluminium, LCA en EPD Harry van Ewijk IVAM UvA BV www.ivam.uva.nl IVAM UvA BV Opgericht in 1993 vanuit de Vakgroep Milieukunde UvA is enige aandeelhouder 15

Nadere informatie

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Netters infra De emissie inventaris van: 2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: april 2014 Concept Versie 1 Maart 2014 Pagina

Nadere informatie

Onderzoek naar het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen in de Nederlandse particuliere tuin

Onderzoek naar het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen in de Nederlandse particuliere tuin Onderzoek naar het gebruik van onkruidbestrijdingsmiddelen in de Nederlandse particuliere tuin Contents 1 Inleiding & samenvatting 03 2 Gebruik onkruidbestrijdingsmiddelen: huidige situatie 3 Kennisniveau

Nadere informatie

Product Sustainability Indicator

Product Sustainability Indicator Product Sustainability Indicator Waarom een scorecard? Duurzaam bouwen is al lang geen trend meer. De vraag naar duurzame gebouwen groeit en daarmee de vraag naar duurzame producten. Maar wat is een duurzaam

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726

Raadsstuk. Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726 Raadsstuk Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726 1. Inleiding In de Visie en strategie beheer en onderhoud (2012/398572) ligt vast welke kwaliteitsambitie de gemeente

Nadere informatie

Onkruidbestrijding in weiland. in nazomer en herfst

Onkruidbestrijding in weiland. in nazomer en herfst Onkruidbestrijding in weiland in nazomer en herfst Inhoud Veel en goed ruwvoer Pag. 3 Pag. 10 Pag. 14 Pag. 15 Veel en goed ruwvoer Onkruidbestrijding in nazomer en najaar Middelen voor onkruidbestrijding

Nadere informatie

2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Netters infra De emissie inventaris van: 2015-1 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: juli 2015 Versie 3 juli 2015 Pagina 1 van

Nadere informatie

Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen

Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen Milieu effecten en kosten van beheersmethoden in de gemeente Utrechtse Heuvelrug M.M. Riemens, C.J. van Dijk & C. Kempenaar Plant Research International B.V.,

Nadere informatie

DuurzaamheidsKompas Wijzer in duurzaam bouwen

DuurzaamheidsKompas Wijzer in duurzaam bouwen DuurzaamheidsKompas Wijzer in duurzaam bouwen DuurzaamheidsKompas Tauw heeft in samenwerking met TNO en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen het DuurzaamheidsKompas ontwikkeld. Het DuurzaamheidsKompas

Nadere informatie

Emissie inventaris 2013. Visser Assen. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris 2013. Visser Assen. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris 2013 Visser Assen Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien juni 2014 Definitief S.G. Jonker R. van der Veen AMK Inventis Advies en Opleiding 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Scheikunde Hoofdstuk 2 Samenvatting Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Fossiele brandstof Koolwaterstof Onvolledige verbranding Broeikaseffect Brandstof ontstaan door het afsterven van levende organismen,

Nadere informatie

Bestrijding ongewenste kruiden op verharding. Gemeente Ede

Bestrijding ongewenste kruiden op verharding. Gemeente Ede Bestrijding ongewenste kruiden op verharding Gemeente Ede Inhoudsopgave SAMENVATTING...3 1. INLEIDING...3 2. BELEID EN REGELGEVING...3 2.1. Europees...3 2.1.1. Toelating RoundUp...3 2.1.2. Kaderrichtlijn

Nadere informatie

Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015

Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015 Halfjaarlijkse CO 2 rapportage 2015 Status: Definitief Datum van uitgifte: 16-08-2015 Datum van ingang: 07-09-2015 Versienummer: 1.0 Inhoud 1. INLEIDING... 3 2. CO 2 EMISSIES 1E HALFJAAR 2015... 4 2.1

Nadere informatie

Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten. MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse

Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten. MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten MSc D. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse

Nadere informatie

JM Vrij beheer b.v. Reductie onderzoek, doelstellingen en het energiemeetplan 2014-2020. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel

JM Vrij beheer b.v. Reductie onderzoek, doelstellingen en het energiemeetplan 2014-2020. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel JM Vrij beheer b.v. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel onderzoek, en het energiemeetplan 2014-2020 Conform niveau 3 op de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Documenten 1.B1.1, 3.B1.1 en 3.B2.2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

Het Minamata Verdrag:

Het Minamata Verdrag: Het Minamata Verdrag: Internationale ontwikkelingen voor het minimaliseren en voorkomen van kwikgebruik Farzia Hausil, NIMOS Datum: 14 maart 2013 Inhoud Key findings van het rapport UNEP Global Mercury

Nadere informatie

Energiemanagement plan

Energiemanagement plan Energiemanagement plan Overzicht energiestromen / -verbruikers en CO2-emissie inventarisatie 2014 Aannemingsbedrijf B.V. 1 Inleiding Het inventariseren en analyseren van de energiestromen binnen het bedrijf,

Nadere informatie

Pesticidenvrij terreinbeheer regelgeving

Pesticidenvrij terreinbeheer regelgeving Pesticidenvrij terreinbeheer regelgeving Adelheid Vanhille 11 februari 2014 Pesticidenreductiedecreet en -besluit Uitgangspunten Pesticiden kunnen schadelijk zijn Mens Milieu Alternatieven Mechanisch Biologisch

Nadere informatie

Onkruid & Bestuur Beheer Bewoner

Onkruid & Bestuur Beheer Bewoner Onkruid & Bestuur Beheer Bewoner Week van het Onkruid 2015 Presentatie Antea Group Marc de Jong Sr. adviseur Een verwondering Vraag Wie is er groenbeheerder? Wie is er verantwoordelijk voor onkruidbestrijding

Nadere informatie

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen M. van der Spek Hoveniers BV Benthuizen 30-10-2015 Hendrik-Jan Konijn Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding 2.0 Referentie

Nadere informatie

LCA-quickscan vergelijking onkruidbestrijdingsmethoden

LCA-quickscan vergelijking onkruidbestrijdingsmethoden LCA-quickscan vergelijking onkruidbestrijdingsmethoden In opdracht van Plant Research International Wageningen UR Eindrapport Niels Jonkers Amsterdam, 31 juli 2012 IVAM research and consultancy on sustainability

Nadere informatie

P. DE BOORDER & ZOON B.V.

P. DE BOORDER & ZOON B.V. Footprint 2013 Wapeningscentrale P. DE BOORDER & ZOON B.V. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 31 maart 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. K. De Boorder 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen. Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl

Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen. Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl Hogeschool van Amsterdam College Duurzaam Bouwen Tjerk Reijenga BEAR Architecten www.bear.nl Introductie Architect / directeur BEAR Architecten Bureau voor Ecologie, Architectuur en Renovatie (BEAR) Redacteur

Nadere informatie

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot Beleidsverklaring Co2 Deze beleidsverklaring met betrekking tot de CO2 uitstoot is onderdeel van het door M, van der Spek Hoveniersbedrijf B.V. gevoerde milieubeleid. M. van der Spek Hoveniersbedrijf B.V.

Nadere informatie

CO₂-nieuwsbrief. De directe emissie van CO₂ - vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 1.226 ton CO₂ -, 95% van de totale footprint.

CO₂-nieuwsbrief. De directe emissie van CO₂ - vanuit scope 1 is gemeten en berekend als 1.226 ton CO₂ -, 95% van de totale footprint. Derde voortgangsrapportage CO₂-emissie reductie Hierbij informeren wij u over de uitkomsten van onze Carbon Footprint en de derde CO₂ -emissie inventarisatie, betreffende de periode van juni 2014 tot en

Nadere informatie

Beslisfactoren voor onkruidbestrijding op verhardingen

Beslisfactoren voor onkruidbestrijding op verhardingen Beslisfactoren voor onkruidbestrijding op verhardingen LCA, risico-analyse, kostenanalyse en hinderbeleving Amsterdam, februari 2002 ing. R.J. Saft IVAM Environmental Research b.v./universiteit van Amsterdam

Nadere informatie

SCOPE 3 analyse van GHG genererende (keten) activiteiten

SCOPE 3 analyse van GHG genererende (keten) activiteiten SCOPE 3 analyse van GHG genererende (keten) Inhoud 1. Inleiding... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2. Bedrijf... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 3. Energieverbruik en energieverbruikers... Fout!

Nadere informatie

Samengevat is succes met Aquaflow voor 50% ontwerp, voor 25% vakkundige aanleg en communicatie en 25% regelmaat (of bovenstaande optie 3).

Samengevat is succes met Aquaflow voor 50% ontwerp, voor 25% vakkundige aanleg en communicatie en 25% regelmaat (of bovenstaande optie 3). Hoe kunt u langdurig van Aquaflow profiteren? Wat is er minimaal aan onderhoud nodig zodat het systeem tot in de verre toekomst naar tevredenheid functioneert? De basis van alle onderhoudsgemak is een

Nadere informatie

MKI score van wegen aanleg en onderhoud

MKI score van wegen aanleg en onderhoud MKI score van wegen aanleg en onderhoud Inleiding Duurzaam gebruik van materialen & grondstoffen is onder te verdelen in twee hoofdonderwerpen: Keuze voor materialen & grondstoffen. Hierbij spelen aspecten

Nadere informatie

Reken af met duist in stappen

Reken af met duist in stappen Reken af met duist in stappen Zo blijft resistente duist beheersbaar Duist is een lastig onkruid in wintertarwe. Dat komt met name doordat het een directe concurrent is voor het gewas. Het ontneemt voedsel

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief:

In deze nieuwsbrief: Nr. 66-5 maart 2010 In deze nieuwsbrief: Onderzoek naar glazen overkapping deel A27 Het verkeer over de A27 neemt toe en een deel van de snelweg zal in de toekomst worden verbreed. Omdat meer verkeer ook

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER Marleen Mertens Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling (ADLO) INVLOED VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN Positieve effecten: Bijdrage

Nadere informatie

Rapport 16 oktober 2014

Rapport 16 oktober 2014 CO 2 -EMISSIE INVENTARIS SCOPE 1 EN 2 OVER 2014 AANEMINGSBEDRIJF VAN DER ZANDEN BV EN VAN DER ZANDEN MILIEU BV IN HET KADER VAN DE CO 2 -PRESTATIELADDER Rapport 16 oktober 2014 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING...

Nadere informatie

Datum 29 september 2011

Datum 29 september 2011 Beleidsnotitie duurzame openbare verlichting 2011-2016 Kerngegevens Projectleider Afdeling B.I.C. Stolk Ruimte 3 Datum 29 september 2011 3 Behandeling Gemeenteraad Planstatus Casenummer Vastgesteld AB11.00502

Nadere informatie

NEVERGREEN ONKRUIDVRIJE BESTRATING

NEVERGREEN ONKRUIDVRIJE BESTRATING NEVERGREEN ONKRUIDVRIJE BESTRATING Onkruid is een doorn in het oog van beheerders, ontwerpers en bewoners. Door onkruidgroei op bijvoorbeeld vluchtheuvels ontstaan onoverzichtelijke verkeerssituaties en

Nadere informatie

Milieudoelen Jan Kuipers Nunspeet 2015-2016

Milieudoelen Jan Kuipers Nunspeet 2015-2016 Toelichting bij Plan van Aanpak Milieu Het milieuzorgsysteem van Jan Kuipers Nunspeet is opgezet volgens de norm ISO 14001:2004 en is vastgelegd in het VKAM handboek. Het milieuzorgsysteem voldoet ook

Nadere informatie

Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte

Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte Veel gemeenten bezuinigen op groenonderhoud en onderhoud van de openbare ruimte 1. Gemeentelijk gras wordt nog wel gemaaid maar niet meer afgevoerd; men gaat vaak over op klepelen of sikkelen. Dode bomen

Nadere informatie

Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen

Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen Vanuit de praktijk samen vernieuwend en duurzaam implementeren van KRW maatregelen Opzet Waarde netwerk 4 Achtergrond: Waarom waardenetwerken?

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) PUBLIC 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Beschikking van de Raad betreffende de

Nadere informatie

3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen. Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1

3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen. Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1 3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 2 INLEIDING 3 01. HET CO2-REDUCTIEBELEID VAN ONS BEDRIJF 3

Nadere informatie

Eerste voortgangsrapportage CO 2 -emissiereductie. Carbon Footprint 2010

Eerste voortgangsrapportage CO 2 -emissiereductie. Carbon Footprint 2010 Eerste voortgangsrapportage CO 2 -emissiereductie. Graag informeren wij u over de uitkomsten van onze eerste Carbon Footprint over 2010 en 2011, en de eerste Carbon Footprint Analyse over 2011. Daarin

Nadere informatie

Bijlage 0220.1 Plan van aanpak reductieprogramma Versie 04: april 2015 Pagina 1 van 5. 1. Plan van aanpak

Bijlage 0220.1 Plan van aanpak reductieprogramma Versie 04: april 2015 Pagina 1 van 5. 1. Plan van aanpak Pagina 1 van 5 1. Plan van aanpak Het plan van aanpak beschrijft de maatregelen die in de periode 2015 t/m 2018 genomen gaan worden teneinde de reductiedoelstellingen zoals beschreven in Bijlage 0220.1

Nadere informatie

Veiligheid en BBT/BREF. Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen

Veiligheid en BBT/BREF. Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen Veiligheid en BBT/BREF Annelies Faelens Departement LNE Afdeling Milieuvergunningen Inhoud 1. Richtlijn Industriële Emissies 2. BBT s en BREF s 3. Richtsnoeren voor het opstellen van BREF s 4. Veiligheid

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE DE LEERLINGENHANDLEIDING VMBO Naam: Klas: Datum: Pagina 2 INLEIDING Mensen maken op grote schaal gebruik van fossiele brandstoffen: aardolie, aardgas en steenkool. Fossiele brandstoffen ontstaan uit resten

Nadere informatie

transport grondstoffen verpakking water energie MANAGEMENT SUMMARY

transport grondstoffen verpakking water energie MANAGEMENT SUMMARY MANAGEMENT SUMMARY Aanleiding: De keuze voor het werken met disposable en versus de wasbare microvezel doeken in de professionele schoonmaak wordt vaak op basis van meerdere factoren gemaakt. Een van de

Nadere informatie

Beoogd effect Actuele en toepasbare gemeentelijke regelgeving op het vlak van de voorzieningen voor onderwijshuisvesting.

Beoogd effect Actuele en toepasbare gemeentelijke regelgeving op het vlak van de voorzieningen voor onderwijshuisvesting. Portefeuillehouder Datum raadsvergadering M.C.T. Bakker-Smit 18 december 2014 Datum voorstel 04 november 2014 Agendapunt Onderwerp Regelgeving voorzieningen onderwijshuisvesting De raad wordt voorgesteld

Nadere informatie

MPS-Fruit & Vegetables

MPS-Fruit & Vegetables MPS-Fruit & Vegetables MPS-FRUIT & VEGETABLES: De garantie voor duurzaamheid, betrouwbaarheid, hygiëne en transparantie Duurzaamheid, betrouwbaarheid, hygiëne en transparantie spelen een belangrijke rol

Nadere informatie

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 AMK Inventis Stef Jonker Januari 2016 Definitief 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 De organisatie...

Nadere informatie

Masterclass LCA. Wat kan je met LCA-studies in afvalland? Geert Bergsma

Masterclass LCA. Wat kan je met LCA-studies in afvalland? Geert Bergsma Masterclass LCA Wat kan je met LCA-studies in afvalland? Geert Bergsma CE Delft sinds 1978 Onafhankelijk onderzoek en advies Milieu, economie, techniek en beleid Energie, transport, afval, biomassa, voedsel,

Nadere informatie

DOB Nieuwsbrief Nr. 3

DOB Nieuwsbrief Nr. 3 DOB Nieuwsbrief Nr. 3 In 2002 is een meerjarig project van start gegaan dat moet leiden tot een duurzame vorm van onkruidbeheer op verhardingen. Duurzaam wil zeggen: een kosteneffectieve manier van onkruidbestrijding

Nadere informatie

2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: september 2015 Definitief Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie...

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 6208 28 maart 2012 Besluit van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 21 maart 2012, nr.

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BESLUIT AFGELEIDE TOELATING Op 24 maart 205 is van 3G Professioneel B.V. Scheepvaartweg 3356 LL Papendrecht Nederland een aanvraag voor een

Nadere informatie

KREDIET AANPAK TROTTOIRS EN BESTRATING IN SPAARNDAM EN HALFWEG

KREDIET AANPAK TROTTOIRS EN BESTRATING IN SPAARNDAM EN HALFWEG RUI 08/016 KREDIET AANPAK TROTTOIRS EN BESTRATING IN SPAARNDAM EN HALFWEG Aan de raad, Deels zijn de trottoirs in Spaarndam en Halfweg aan onderhoud dan wel vervanging toe. Belangrijkste oorzaak is wortelgroei

Nadere informatie

Budget voor uitvoeren amendement openstellen Duikeendtunnel

Budget voor uitvoeren amendement openstellen Duikeendtunnel Nieuwegein m Gemeenteraad % c r- - :. - -. r$ Q 2 013-302 Onderwerp Openstellen Duikeendtunnel Datum 13 september 2013 Raadsvoorstel Afdeling Portefeuillehouder A.J. Adfiani 1 Onderwerp Budget voor uitvoeren

Nadere informatie

leisteen een steengoede oplossing voor asbest!

leisteen een steengoede oplossing voor asbest! leisteen een steengoede oplossing voor asbest! De schoonheid en het unieke karakter van leisteen inspireert de mens al honderden jaren Asbest verplicht verwijderen U moet vóór 2024 het asbest van uw woning,

Nadere informatie

Milieubarometer 2009-2010

Milieubarometer 2009-2010 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N004 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2009-2010 Datum : 26 juli 2011 Milieubarometer 2009-2010 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

KETENANALYSE DIESELVERBRUIK SCOPE 3 EMISSIE

KETENANALYSE DIESELVERBRUIK SCOPE 3 EMISSIE KETENANALYSE DIESELVERBRUIK SCOPE 3 EMISSIE Erp, december 2014 Opgesteld door: R. Kanner (intern) A. Heerkens (extern) Geaccordeerd door: B. Kerkhof Namens de directie INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 1.1 Scope

Nadere informatie

Ketenanalyse vrachtwagenleverancier (4.A.1)

Ketenanalyse vrachtwagenleverancier (4.A.1) Ketenanalyse vrachtwagenleverancier (4.A.1) Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 2 REFERENTIES... 2 2. DOELSTELLING VAN DEZE KETENANALYSE... 2 3. BEPALEN VAN DE SCOPE VAN DEZE ANALYSE... 2 4. KETENANALYSE PRODUCTIE

Nadere informatie

Casestudy Valkenburgerstraat BREEAM-NL

Casestudy Valkenburgerstraat BREEAM-NL Management 9 Kennisoverdracht d.d. 12 augustus 2015 Case-study Valkenburgerstraat Omschrijving van het project Het programma bestaat uit een driesterren- en een viersterrenhotel. Het driesterrenhotel heeft

Nadere informatie

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Bij de keuze van producten voor bestratingen gelden verschillende afwegingsfactoren. De impact van een bepaalde keuze op het milieu is daar één van, een factor

Nadere informatie

Aluminium en duurzaamheid

Aluminium en duurzaamheid Aluminium en duurzaamheid samenvatting van het rapport Duurzaamheidsaspecten van aluminium geschreven in opdracht van het Aluminium Centrum. Niels Jonkers, Lieke Dreijerink Amsterdam, april 2011 IVAM research

Nadere informatie

32627 (Glas)tuinbouw. 27858 Gewasbeschermingsbeleid. Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu

32627 (Glas)tuinbouw. 27858 Gewasbeschermingsbeleid. Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu 32627 (Glas)tuinbouw 27858 Gewasbeschermingsbeleid Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 23 juni 2015 Mede

Nadere informatie

Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005

Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005 Omslag_Nota389.qxp 12 04 2006 13:50 Pagina 1 Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005 C.J. van Dijk, C. Kempenaar, M. Vlaswinkel & A.C.L. Withagen Nota 389 Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

CO 2 -Prestatieladder

CO 2 -Prestatieladder Adviesbureau B.V Sint Bavostraat 60C 4891 CK RIJSBERGEN Telefoon (076) 597 47 16 CO 2 -Prestatieladder 3.3.2 Emissie-inventaris met CO 2 -Footprint 7 juli 2014 www.apconbv.com ..........................................................................................

Nadere informatie

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste

Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste Vermeden broeikaseffect door recycling van e-waste 29-214 Datum: 27 juli 215 Versie: 1.1 In opdracht van: Opgesteld door: Hendrik Bijker Wecycle Laura Golsteijn Marisa Vieira Dit rapport is geschreven

Nadere informatie

20140813.v2 2014 Q1/Q2

20140813.v2 2014 Q1/Q2 2014 Voortgang CO2-prestatieladder 2014 OFS heeft, samen met OFN, in het begin van niveau 5 bereikt op de CO 2 -prestatieladder. Dit is de hoogst haalbare trede op de ladder. Zoals gebruikelijk blikken

Nadere informatie

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Webartikel 2014 Rendementen en CO -emissie van 2 elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Reinoud Segers 31-03-2014 gepubliceerd op cbs.nl CBS Rendementen en CO2-emissie elektriciteitsproductie

Nadere informatie