Duurzaam Onkruidbeheer op Verhardingen (DOB)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzaam Onkruidbeheer op Verhardingen (DOB)"

Transcriptie

1 Duurzaam Onkruidbeheer op Verhardingen (DOB) Infra & beheer December 2008

2 Samenvatting Aanleiding Er vindt veel afspoeling van bestrijdingsmiddelen plaats vanaf de verhardingen. De kwaliteit van het oppervlaktewater en de drinkwatervoorziening hebben hieronder te lijden. Daarom wordt het gebruik van chemische middelen de laatste jaren aan steeds meer wettelijke beperkingen gebonden. Deze beperkingen van de toepassingsmogelijkheden van chemische bestrijdingsmiddelen zijn mede aanleiding geweest voor inventarisatie en onderzoek naar andere methoden van bestrijding. Doel Het doel van deze startnotitie is om keuzes te maken op het gebied van onkruid beheer op verhardingen. Zodat er heldere beleidsuitgangspunten worden geformuleerd om nieuw beleid te ontwikkelen voor de onkruidbestrijding op de verhardingen. De laatste jaren zijn er veel nieuwe ontwikkelingen, zoals Europese richtlijnen, landelijk beleid, nieuwe wetgeving, certificering en verschillende nieuwe technieken. In deze notitie is de beschikbare informatie verzameld zodat er afgewogen keuzes kunnen worden gemaakt voor een kostenbewust en efficiënt beleid, met aandacht voor het milieu. Afwegingskader Voordat kan worden overgegaan tot het ontwikkelen van het uitvoerende beleidsdeel, dienen er door de bestuurders eerst een aantal afwegingen gemaakt te worden. De kaders op grond waarvan de keuzes gemaakt dienen te worden zijn als volgt: Wettelijk kader Landelijk beleid Ambitie Milieu Kosten Advies Na ambtelijke afweging van de kaders adviseren wij de volgende keuzes. 1. Gewenste beeldkwaliteit. Als uitgangspunt bij de onkruidbestrijding op verhardingen adviseren wij om allereerst het ambitieniveau vast te stellen door middel van het gewenste kwaliteitsbeeld. Dit geeft duidelijkheid aan de beleidsdoelstelling voor zowel de bestuurders als de uitvoerende dienst. 2. Preventieve bestrijding. In het kader van preventieve onkruidbestrijding adviseren wij om het veegbeheer te herzien. Het frequent vegen van alle verhardingen leidt namelijk tot minder onkruidgroei. Ook adviseren wij bij uit- en inbreidingen of renovaties meer aandacht te besteden aan preventieve maatregelen in de ontwerpfase. Voor een efficiënt en effectief onkruidbeheer op de verhardingen 2

3 is een juist ontwerp van groot belang. Een goede vroegtijdige afstemming tussen ontwerp en beheer (uitvoering) in de ontwerpfase is hier dus benodigd. 3. Voorstel tot curatieve bestrijding. Wanneer bij de curatieve bestrijding van onkruid op de verhardingen het kostenaspect doorslaggevend is, adviseren wij de DOB-chemische techniek. 4. Alternatief. Is echter een niet chemische bestrijding gewenst, dan adviseren wij om het onkruid volledig met de heet water techniek te bestrijden. Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 3

4 Inhoud Samenvatting... 2 Inhoud Inleiding Leeswijzer Huidige situatie Gemeente Dongeradeel... 7 Conclusie Werkwijze tot nieuw beleid Afwegingskader Wettelijk kader DOB-systematiek Certificering Landelijk beleid Ambitie Milieueffecten Kosten Preventieve onkruidbestrijding Preventieve maatregelen in ontwerp- en bij aanleg Preventieve maatregelen bij beheer Kostenbesparing van preventieve maatregelen Curatieve methoden van onkruidbestrijding Branden Borstelmachine en bosmaaier Heet water DOB chemisch Geadviseerd besluit Lijst van afkortingen Bronnen Bijlagen

5 1. Inleiding Achtergrond en doel van de notitie Veel groen tussen tegels of klinkers is nadelig voor de toegankelijkheid,veiligheid en levensduur van de verhardingen. Bovendien is een schoon beeld van de verhardingen gewenst. Tot op heden wordt het onkruid chemisch bestreden. Op dit moment zijn er echter diverse aanleidingen om het beleid te heroverwegen. In deze notitie worden de belangrijkste afwegingscriteria voor onkruidbeheer op verhardingen op hoofdlijnen behandeld. Zodat het bestuur beleidsuitgangspunten kan formuleren waarmee nieuw beleid ontwikkeld kan worden. Aanleidingen Aanleidingen om nieuw beleid te formuleren zijn: Beperkte mogelijkheden bij chemische bestrijding Vanuit hogere overheden (Europa, Rijk, Provincie) wordt aangedrongen op het terugdringen van deze middelen. Aanleiding hiervoor is de vervuiling van het oppervlaktewater met onkruidbestrijdingsmiddelen. De Kader Richtlijn Water geeft duidelijk richting aan het terugdringen hiervan, maar ook de toelating- en gebruiksaspecten van het meest toegepaste middel glyfosaat zijn verscherpt. Bovendien streeft de provincie Fryslân naar een chemievrij beheer van de openbare ruimte. De Gemeente Dongeradeel heeft zich tot op heden hieraan niet geconformeerd. Wettelijk gezien mag chemische onkruidbestrijding op verhardingen alleen nog volgens een duurzame emissiebeperkende methode. De discussie of chemische onkruidbestrijding nog langer maatschappelijk te verantwoorden is speelt bij dit onderwerp al langer op de achtergrond, en wordt steeds actueler. Huidige beeld van onkruidgroei De afgelopen twee jaar is het onkruid op de verhardingen in de Gemeente Dongeradeel zoveel als mogelijk DOB-chemisch bestreden. Maar door de beperkte gebruiksaspecten vindt er tijdens perioden met veel neerslag geen bestrijding plaats. De capaciteit van de tractie is hierdoor sterk verminderd. Hierdoor is het onkruidbeeld op de verhardingen verslechterd. Klimaatverandering De afgelopen reeks van jaren worden we geconfronteerd met hogere temperaturen wat resulteert in een langer groeiseizoen. Kenmerkend is ook dat de neerslag in grotere hoeveelheden en vaak in korte tijd valt. Dit alles stimuleert onkruidgroei. Afbakening De inhoud van de notitie is beperkt tot informeren en het adviseren over beleidsuitgangspunten. Om tijd en middelen te besparen is het uitvoerende beleidsdeel is nog niet nader uitgewerkt en komt dus niet aan de orde. Het gaat dus nadrukkelijk om keuzes op hoofdlijnen. Onderwerpen zoals bijvoorbeeld het exacte Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 5

6 benodigde budget en de organisatorische aanpak van uitbesteden of eigen beheer worden afhankelijk van de bestuurlijke keuzes nader onderzocht en uitgewerkt. Omdat de kosten wel een belangrijk aspect vormen in de keuzes, is er met indicatieve prijzen gewerkt. Welke afkomstig zijn uit landelijke onderzoeken en een ruime marge hebben. Doel Het doel van deze startnotitie is bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuw beleid voor de onkruidbestrijding op de verhardingen in de Gemeente Dongeradeel. Waarbij de ambitie en overige uitgangspunten, duidelijk zullen zijn voor zowel de bestuurders als de uitvoerende medewerkers 1.1 Leeswijzer In deze notitie komen achtereenvolgens aan de orde: Hoofdstuk 2: de huidige situatie in de Gemeente Dongeradeel. Hoe wordt het onkruid bestreden en wat is het resultaat? Hoofdstuk 3: de werkwijze om tot nieuw beleid te komen. Het betreft een schematische weergave in de vorm van een doelenboom. Hoofdstuk 4: afwegingskader. Wat zijn de wettelijke kaders? Hoe is het landelijke beleid geformuleerd? Wat is de gewenste beeldkwaliteit? En wat is de ambitie voor een duurzaam beheer in relatie met de kosten? Hoofdstuk 5: preventieve onkruidbestrijding. Een beschrijving van maatregelen om de onkruidgroei te beperken. Hoofdstuk 6: Voor de curatieve bestrijding van onkruid op verhardingen zijn mechanische, thermische en chemische technieken beschikbaar. In dit hoofdstuk zijn de voor- en nadelen van de technieken toegelicht. Hoofdstuk 7: geadviseerd besluit. In dit hoofdstuk worden enkele keuzes en achterliggende argumenten voorgelegd. 6

7 2. Huidige situatie Gemeente Dongeradeel Waarom onkruidbestrijding De bestrijding van onkruid op verhardingen is nodig wanneer de onkruid groei de kwaliteit van de verharding nadelig beïnvloed. Hierbij gaat het om de: Functionele kwaliteit. Bij overmatige onkruidgroei vermindert de waterafvoer, verkeersveiligheid en begaanbaarheid van de verhardingen. Civieltechnische kwaliteit. Op elementverhardingen ontstaat de onkruidgroei in de voegen tussen de elementen. Wanneer dit niet tijdig wordt verwijderd, zullen de elementen omhoog gedrukt worden(opdruk). Deze oneffenheid heeft weer vuilophoping tot gevolg waardoor de situatie verslechtert. Beeldkwaliteit. (beleving) Inwoners wensen een schone verharding. Huidige werkwijze Tot 2003 werd de chemische onkruidbestrijding in de Gemeente Dongeradeel door aannemers uitgevoerd. De jaarlijkse directe kosten waren toen excl. Btw. Na een marktvergelijking in 2003 wordt de bestrijding echter in eigen beheer uitgevoerd. De eigen dienst kon destijds de werkzaamheden goedkoper uitvoeren dan de markt. Onder andere door flexibele inzet van het personeel. Tot 2007 bedroegen de jaarlijkse kosten excl. Btw. Door de abrupte wetswijziging in 2006 (zie paragraaf 4.1 glyfosaatbesluit) was het nodig om nieuw beleid te ontwikkelen voor de onkruidbestrijding op verhardingen. Er was landelijk echter veel onduidelijkheid bij opdrachtgevers en aannemers over de definitieve richtlijnen (DOB) en criteria voor de verplichte certificatie. Deze waren nog niet bekend. Door het ontbreken van de criteria en kosten voor de nieuwe verplichte werkwijze, was het niet mogelijk om voor het seizoen 2007 nieuw beleid te formuleren, laat staan deze ook nog te implementeren. Om een voorstel tot nieuw beleid te ontwikkelen dienden eerst alle mogelijke manieren van bestrijding te worden geïnventariseerd. De voor- en nadelen hiervan dienden te worden onderzocht zodat er keuzes konden worden voorgelegd aan de raad. Vervolgens is het college geïnformeerd en hebben we voorgesteld om voorlopig het onkruid chemisch zo veel als mogelijk te bestrijden volgens de DOB methodiek. Tevens is het college geïnformeerd over een waarschijnlijke kostenstijging van minimaal 30% op de onkruidbestrijding in de toekomst. Vanaf 2007 vindt de onkruidbestrijding zo veel mogelijk op DOB- chemische wijze plaats. Echter dient de registratie, het middelverbruik, en de afstemming met een voldoende frequent veegbeheer te worden verbeterd. Mede door de beperkte toepassingsmogelijkheden wordt het traditionele beeld niet het gehele jaar gehaald. Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 7

8 Oorzaken hiervan zijn: Omdat alleen bij weinig neerslagkans mag worden gespoten wordt het aantal werkbare dagen in het seizoen gehalveerd. Dit kan worden ondervangen door de capaciteit te verhogen maar leidt dan wel tot hogere kosten. De inzet van chemische middelen nabij oppervlakte water is beperkt zodat andere methoden ingezet dienen te worden. Ook dit leidt tot hogere kosten. De toegepaste methodiek beperkt de frequentie tot twee bestrijdingsrondes omdat anders de toegepaste hoeveelheid middel wordt overschreden. De verhardingen worden niet overal met dezelfde frequentie geveegd. Met name bij smalle fietspaden en parkeerplaatsen wordt onvoldoende geveegd. Met als gevolg een grotere onkruiddruk. Door extra inhuur van machines en alternatieve bestrijding bij het oppervlakte water zijn de kosten gestegen. De jaarlijkse kosten zijn gestegen tot ca Conclusie Het toepassen van alleen DOB-chemische bestrijding met de huidige tractiecapaciteit kan dus leiden tot een mindere beeldkwaliteit. Mogelijk is dit te voorkomen door een efficiëntere inzetbaarheid. Maar ook andere curatieve methoden, of een combinatie hiervan dienen te worden onderzocht. Het beleid met betrekking tot het vegen van de verhardingen zal ook herzien moeten worden. Bij voortzetting van de chemische bestrijding is een frequent veegbeheer verplicht. Maar ook bij de keuze voor een niet-chemische bestrijding is een voldoende frequent veegbeheer nodig. Voorkomen van onkruidgroei is goedkoper dan bestrijden. We stellen voor om de onkruidbestrijding en het veegbeer gelijktijdig te herzien. 8

9 3. Werkwijze tot nieuw beleid Om nieuw beleid te ontwikkelen voor het onkruidbeheer op de verhardingen dienen er vooraf essentiële keuzes gemaakt te worden waardoor er duidelijke beleidsuitgangspunten worden geformuleerd. Hierbij gaat het niet alleen om de wijze van bestrijden, maar ook om het gewenste kwaliteitsbeeld in relatie met de milieueffecten en kosten. In onderstaande figuur is de werkwijze schematisch uitgebeeld. Voorstel tot nieuw beleid. Ontwikkelen van nieuw beleid voor onkruidbeheer op verhardingen. Beleidsuitgangspunten Keuze door raad. Startnotitie Inventariseren van wettelijke verplichtingen en uitgangspunten. Beeldkwaliteit Welke beeldkwaliteit is gewenst? Methode Hoe gaan we bestrijden? Wettelijke kaders Nieuwe wetgeving en landelijk beleid. Kosten Wat zijn de indicatieve kosten? Milieueffecten Wat is de ambitie m.b.t. duurzaam beheer? Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 9

10 4. Afwegingskader Voordat er specifiek beleid kan worden ontwikkeld dienen er eerst een aantal keuzes te worden gemaakt. Zodat de beleidsuitgangspunten duidelijk worden. Wat is onze ambitie m.b.t. beeldkwaliteit en duurzaam beheer? Wat zijn de beperkingen? En wat zijn de kosten en milieueffecten? 4.1 Wettelijk kader Deze paragraaf biedt een overzicht van de wettelijke kaders en verplichtingen op Europees en landelijk niveau. Kaderrichtlijn Water De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) is vanaf eind 2000 van kracht en verplicht de EU-lidstaten om de watersystemen die gebruikt worden voor menselijke consumptie, zoals drinkwaterwinning te beschermen. De EU-lidstaten zijn verplicht maatregelen te treffen zodat: de watertoestand niet verslechtert; een goed ecologisch potentieel wordt bereikt; lozingen van bepaalde stoffen wordt gestopt; drinkwater minder gezuiverd hoeft te worden. Dit betekent dat minder bestrijdingsmiddelen of resten hiervan, in het watersysteem mogen komen. In Nederland vertaalt de rijksoverheid De KRW in landelijke beleidsuitgangspunten, kaders en instrumenten. In 2009 moet in stroomgebiedbeheerplannen zijn aangegeven hoe de waterkwaliteit kan worden verbeterd. In 2015 moet de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater van Europa op orde zijn. Wanneer de norm van glyfosaat in het oppervlaktewater ook na duurzame toepassing van het middel niet voldoende zal dalen, zijn er aanvullende maatregelen te verwachten. Of mogelijk wordt de toepassing van glyfosaat op de verhardingen in de toekomst zelfs verboden. Wet verontreiniging oppervlaktewater Aanvullend kan de waterkwaliteitsbeheerder, meestal het waterschap, via de Wet verontreiniging oppervlaktewater (Wvo) ook eisen stellen aan de emissie van bestrijdingsmiddelen. Het Wetterskip Fryslan stelt nog geen extra eisen aan de aan de emissie van glyfosaat. Momenteel is er een nieuwe waterwet in voorbereiding. Hierin worden alle bestaande wetten geïntegreerd. Het wordt dan inzichtelijker welke regelgeving van toepassing is op het beheer van het watersysteem. 10

11 Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden De Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden stelt de volgende eisen: het bestrijdingsmiddel moet een toelating van het CTGB hebben voor gebruik op verharding; een bewijs van vakbekwaamheid (voorheen spuitlicentie) is verplicht voor de toepasser; een gewasbeschermingplan is vereist. Glyfosaatbesluit In 2006 heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) besloten dat het gebruik van glyfosaat, de werkzame stof in Roundup Evolution, met ingang van 2007 aan beperkingen is gebonden aan professionele gebruikers. Per 1 januari 2007 mogen middelen op basis van glyfosaat alleen nog via de DOB-systematiek (zie 4.1.1) of een vergelijkbaar gecertificeerd systeem worden toegepast. Het voornemen was dus om de professionele gebruikers te laten certificeren. Tot op heden is dit nog niet verplicht. Handhaving van het glyfosaatbesluit gebeurt door de Algemene Inspectiedienst (AID). De AID let ondermeer op de opgegeven oppervlakten waarop gespoten wordt, en op de registratie van het middelengebruik. De controle gebeurt zowel bij de beherende organisatie als de uitvoerder. Ook wordt er gecontroleerd op het correct gebruik van de apparatuur en het bewijs van vakbekwaamheid. Particulieren mogen op basis het wettelijk gebruiksvoorschrift geen glyfosaat meer toepassen op verhardingen. De toelating van het middel geldt tot juli Het nog onzeker of het middel daarna nog gebruikt mag worden DOB-systematiek DOB staat voor Duurzaam OnkruidBeheer. Het is een beslissingsondersteunend systeem dat gericht is op kosteneffectief en milieuverantwoord onkruidbeheer op verharding. DOB is ontwikkeld door Plant Research International in opdracht van VEWIN, Monsanto, Waterschap Hollandse Delta en de Rijksoverheid. DOB geeft kaders waarmee doelen, kosten en milieueffecten op rationele en transparante wijze met elkaar in evenwicht gebracht kunnen worden. DOB is uitgewerkt in praktische richtlijnen (shortlists) voor bestuurders/beleidsmedewerkers, planners en uitvoerders. De essentie van de emissiebeperkende maatregelen is: rekening houden met de neerslagvoorspelling; een doseringsmaximum; verbodgebieden bij drinkwater-innamepunten in oppervlakte water; De richtlijnen hebben betrekking op chemische bestrijding maar ook op nietchemische onkruidbestrijdingsmethoden. Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 11

12 4.1.2 Certificering Zoals reeds eerder genoemd is er sinds de invoering van het glyfosaat besluit veel onduidelijkheid over het wettelijk gebruiksvoorschrift en de voorgenomen verplichte certificering voor professionele gebruikers. Omdat de DOB richtlijnen voor het juiste gebruik van glyfosaat omvangrijk en ingewikkeld zijn is er door het SMK (Stichting Milieukeur) een certificaat ontwikkeld. In tegenstelling is tot eerdere berichtgeving is de certificering echter nog niet opgenomen in het wettelijk gebruikvoorschrift en dus niet verplicht. Barometer Duurzaam Terreinbeheer Sinds 2005 kunnen beherende organisaties zich al wel vrijwillig laten certificeren via de Barometer Duurzaam Terreinbeheer. Dit systeem is ontwikkeld door SMK. Het is een certificatiesysteem waarmee een organisatie verschillende ambitieniveaus in duurzaamheid van het beheer van de openbare ruimte kan laten certificeren. Certificaat Toepassing van onkruidbestrijdingsmiddelen op basis van glyfosaat op verhardingen. In 2008 is hier voor de toepassers het certificatie schema Criteria voor toepassing van onkruidbestrijdingsmiddelen op basis van glyfosaat aan toegevoegd. Het certificatieschema, waarvan de criteria zijn gebaseerd op de DOB-richtlijnen, maakt het mogelijk een certificatie-instelling zoals Kiwa of SGS, te laten controleren of door de toepasser aan de richtlijnen wordt voldaan. De certificering is bedoeld als kwaliteitsborging voor een duurzame toepassing. Het voornemen lijkt om het certificatieschema in de toekomst te verplichten. Samenvatting afwegingskader. Hoewel de wetgeving dus reeds vanaf 1 januari 2007 van kracht is, heeft het tot juni 2008 geduurd voordat er duidelijkheid is gekomen betreffende de definitieve criteria en certificatiemogelijkheden met betrekking tot het Duurzaam Onkruidbeheer op Verhardingen. De criteria zijn nu definitief vastgesteld. Echter is certificering bij het toepassen voor chemische bestrijdingsmiddelen niet verplicht, maar op vrijwillige basis. Organisaties met de ambitie tot een duurzaam beheer kunnen dus wel gecertificeerd worden. Het is dus wel verplicht om de chemische bestrijding volgens DOB richtlijnen uit e voeren. 4.2 Landelijk beleid Deze paragraaf gaat in op de beleidslijnen op landelijk niveau. Het beleid van de rijksoverheid is gericht op een verlaging van het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en het terugdringen van de belasting voor de drinkwaterwinning. Rijksoverheid De rijksoverheid streeft ernaar het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen terug te dringen. De doelstellingen voor de langere termijn zijn vastgelegd in het Nationaal 12

13 Milieubeleidsplan. In de nota Duurzame gewasbescherming uit 2004 zijn doelstellingen op nationaal niveau geformuleerd voor de vermindering van de milieubelasting van het oppervlaktewater door bestrijdingsmiddelen. Belangrijke punten zijn: het realiseren van een duurzame gewasbescherming (onkruidbeheer); het verminderen van de afhankelijkheid van bestrijdingsmiddelen; een reductie van het aantal knelpunten voor de drinkwatervoorziening in 2010 met 95% ten opzichte van 1998; een reductie van de milieubelasting door bestrijdingsmiddelen in 2010 met ten minste 95% ten opzichte van Uit een tussenevaluatie blijkt dat de beoogde reductie nog niet is gehaald. Een trendbreuk is noodzakelijk om in 2010 de doelstelling te behalen. Advies LBOW Het Landelijk Bestuursoverleg Water (LBOW) heeft in 2006 een advies uitgebracht over onkruidbeheer, op basis van de projectgroep Onkruidbestrijding verhard opperlak (OVO). Vanwege de effecten van chemische bestrijdingsmiddelen op de drinkwaterwinning heeft het LBOW het volgende geadviseerd: Allereerst moet worden ingezet op het voorkomen van onkruidgroei door het nemen van preventieve maatregelen in de ontwerp-, reconstructie- en aanlegfase en het beheer. Er moet een verantwoorde keuze voor onkruidbestrijding worden gemaakt op basis van de milieueffecten en de kosten van de beheermethoden. De verschillende methoden worden in hoofdstuk 6 toegelicht. De milieueffecten worden door middel van de Levenscyclusanalyse (LCA) in paragraaf 4.4 behandeld. Aan het gebruik van chemische onkruidbestrijding moeten de volgende voorwaarden worden gesteld: - alleen toepassen volgens een systeem met emissiebeperkende maatregelen; - verplichte certificering voor de toepasser; - in beschermde gebieden (inname punten voor drinkwater) geen chemische middelen meer toestaan; - instanties moeten blijven toetsen of aan de geldende drinkwater- en waterkwaliteitsnormen wordt voldaan. De door het LOBW voorgestelde maatregelen zijn niet vastgelegd in wet- en regelgeving. Het advies is een richtlijn waar de partijen binnnen het LOBW zich aan hebben geconformeerd. Dit zijn de Rijksoverheid, VNG, IPO, de Unie van Waterschappen en VNO/NCW. Alleen voor het gebruik van glyfosaat geldt dus een wettelijke beperking (zie 4.1). Provinciaal beleid Het beleid van de Provincie Fryslan is eveneens gericht op het terugdringen van de emissies van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen naar het oppervlaktewater. In 2003 is er op initiatief van de Provincie een samenwerking opgestart onder Friese overheden voor het afbouwen van het gebruik van chemische Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 13

14 onkruidbestrijdingsmiddelen in het groen en op de verhardingen. Met als doelstelling het gebruik te reduceren tot nul in Bij deelname dienden de partijen een intentieverklaring te ondertekenen waarmee de partijen zich tot 2007 zich aan de doelstelling verbonden. Het project is inmiddels afgerond en heeft tot op heden geen vervolg gekregen. De Gemeente Dongeradeel heeft niet deelgenomen aan dit project. Hoewel het project is afgelopen, wordt er door de Provincie jaarlijks nog wel geïnventariseerd hoeveel chemische onkruidbestrijdingsmiddelen door de overheden worden gebruikt. 4.3 Ambitie Welke ambitie heeft het bestuur met betrekking tot het gewenste resultaat en het duurzaam beheer van de openbare ruimte? Gewenste kwaliteit In het verleden is er geen duidelijk kwaliteitsambitie vastgesteld voor de onkruidgroei op verhardingen. De onbeperkte inzet van chemische bestrijdingsmiddelen gaf hier ook geen aanleiding toe. Bij een toenemende onkruiddruk werd er frequenter bestreden. Het beschikbare budget was hiervoor toereikend. Bij onderzoek en keuze naar een nieuwe bestrijdingsmethode is dit echter wel wenselijk. Zowel voor de uitvoerende dienst (of derden) als voor de bestuurders geeft dit duidelijkheid over de beleidsdoelstelling. Hierbij ontstaat er een heldere relatie tussen het gewenste kwaliteitsbeeld en de daarbij behorende kosten. Voorgesteld wordt om hierbij gebruik te maken van de kwaliteitscatalogus openbare ruimte van de CROW ( zie bijlage). Dit is een landelijke standaard voor onderhoudsniveaus. In deze standaard wordt gebruikt gemaakt van streefbeelden waardoor kwaliteit ook meetbaar zal zijn. Het ambitiethema onkruid op verhardingen onderscheid vijf streefbeelden. In de praktijk wordt veelal een keuze gemaakt uit de niveaus A, B of C omdat de andere niveaus vaak te ambitieus (A+) dan wel niet gewenst (D) zijn. In de bijlage zijn de beelden overzichtelijk weergegeven. De beelden bepalen het moment van ingrijpen. Het ambitieniveau B is vergelijkbaar met het onkruidbeeld in het verleden. Wij stellen dan ook voor om streefbeeld B als uitgangspunt te nemen voor het nieuwe beleid. Duurzaam inkopen De doelstelling van het ministerie van VROM is dat de rijksoverheid in 2010 duurzaamheid als zwaarwegend criterium meeneemt bij 100% van haar inkopen. Voor andere overheden (provincies, gemeenten en waterschappen) wordt gestreefd naar 50%. Het programma Duurzaam inkopen stimuleert overheden om milieu- en sociale aspecten mee te nemen bij de inkoop van producten en diensten. Het doel is 14

15 het vinden van een gezonde en structurele balans tussen sociaal-economische ontwikkeling, de natuurlijke omgeving, maatschappelijk welzijn en milieuaspecten. SenterNovem werkt het programma Duurzaam inkopen uit en biedt onder meer instrumenten en criteria voor 80 productgroepen. Het onderwerp onkruidbestrijding op verhardingen valt onder de productgroep reiniging openbare ruimte. De criteria hiervoor zijn bij het opstellen van deze notitie nog niet bekend. 4.4 Milieueffecten Onkruidbestrijding beïnvloed het milieu, ongeacht de toegepaste methode. Er zal daarom een verantwoorde keuze moeten worden gemaakt, afgestemd op de milieudoelstellingen in de gemeentelijke situatie. Lokale overheden hebben bestuurlijke vrijheid bij het bepalen van hun milieudoelstellingen binnen de wettelijke kaders. Het bestuurlijk draagvlak is een belangrijke afwegingsfactor wanneer het gaat om de keuze voor bestrijdingsmethoden. Wetenschappelijke vergelijking van de milieueffecten vindt plaats via een LCA (levenscyclusanalyse). Hierin worden alle milieuaspecten van verschillende bestrijdingmethoden verrekend, van wieg tot graf. In zijn algemeenheid geld dat niet-chemische bestrijdingsmethoden slechter scoren op emissies naar lucht en chemische bestrijdingsmethoden slechter op emissie naar water. De milieubelasting van de verschillende thema s zijn bij elkaar opgeteld voor iedere methode. Onderstaande tabel geeft daarvan het resultaat. Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 15

16 Uit de tabel blijkt dat de methode DOB-chemisch het milieu het minst belast, en de methode borstelen het meest. Van de methoden zonder bestrijdingsmiddelen scoren branden en heet water het beste. Bij het gebruik van DOB chemisch wordt de kwaliteit van oppervlakte water relatief zwaar belast in vergelijking met de andere methoden. En juist dit is de aanleiding om het gebruik van chemische middelen op basis van glyfosaat terug te dringen. Bovendien zijn de zuiveringskosten voor de drinkwatervoorziening niet verwerkt in de LCA analyse. 4.5 Kosten. Methode Kosten per m² Totale Kosten ( /jaar) Onkruidbeeld Traditionele Methode (<2007) A Branden B Borstelen B Heet water B DOB-chemisch B Schaal onkruidbeelden: A+ (geen), A (weinig), B (redelijk), C (veel), D (zeer veel) De bedragen in de tabel zijn gebaseerd op landelijke kengetallen en dus indicatief met uitzondering van de traditionele methode. Voor de indicatie van de totale kosten voor de Gemeente Dongeradeel zijn de minimale en maximale indicatieve kosten doorberekend. In de praktijk kunnen deze bedragen nog enigszins veranderen. Er zijn geen offertes aangevraagd om de kosten beter in beeld te brengen. Reden hiervoor is dat het onderzoeken van alle methoden, voordat de raad een strategische keuze heeft gemaakt, vooruitlopen op de feiten betekent. Wat bovendien leidt tot extra kosten. Echter, een goede afweging tussen de beschikbare methoden houdt in dat ook naar de kosten gekeken moet worden. De getallen geven een goed beeld van de kostenverschillen tussen de methoden en kunnen daarom gebruikt worden om een principiële keuze te maken voor een van de bestrijdingsmethoden, waarbij het kostenaspect wordt meegewogen. Reeds eerder is de relatie met het veegbeheer al genoemd. Het verhogen van de frequentie van het veegbeheer resulteert in minder onkruidgroei. De kosten hiervoor worden niet toegerekend aan het onkruidbeheer. 16

17 5. Preventieve onkruidbestrijding Op landelijk niveau is afgesproken dat er meer aandacht moet komen voor onkruidpreventie. Preventieve maatregelen om onkruidgroei op verhardingen zoveel mogelijk te voorkomen leidt tot een aanzienlijke kosten besparing op de onkruidbestrijding. Oorzaken van onkruidgroei Onkruidgroei op de verharding vindt plaats op de zogenaamde elementenverharding en halfverhardingen. Onkruidgroei vindt met name plaats op die plekken: waar geen of weinig betreding is, bijvoorbeeld rond obstakels en paden welke niet frequent gebruikt worden waar te grote voegen tussen de element verharding zijn bijvoorbeeld op plekken rondom obstakels en bij schade aan de verharding zoals verzakkingen. waar een voedingsbodem aanwezig is in de vorm van vuil. Vuile goten heeft onkruidgrei tot gevolg. Vervolgens heeft polvorming weer tot gevolg dat er zich meer vuil gaat ophopen in de goten waardoor de situatie verergert. 5.1 Preventieve maatregelen in ontwerp- en bij aanleg Deze maatregelen zijn te onderscheiden in maatregelen in de ontwerp- en aanlegfase en maatregelen in het beheer. (ook voor reconstructies) Aandachtspunten voor de inrichting van de openbare ruimte zijn: Leg alleen daar verhardingen aan waar ze functioneel zijn. Dagelijks gebruik belemmert de onkruidgroei. Overbodige oppervlakte resulteert dus in onkruidgroei. Kies voor verhardingsmateriaal met minder open ruimte voor onkruid. - Bijvoorbeeld gesloten verharding in plaats van element verharding. (asfalt i.p.v. klinkers) - Maak gebruik van grotere elementen zodat er minder voegen zullen ontstaan. - Gebruik passtukken rondom palen en straatmeubilair. Of zorg bij aansluitingen voor een optimale aansluiting. Minder obstakels, bijvoorbeeld door het combineren van functies. - Meer verkeersborden aan een paal. - Of bijvoorbeeld hogere trottoirbanden i.p.v. veel afzetpaaltjes. Zorg dat een verharding goed te beheren is. Streef bijvoorbeeld naar vloeiende overgangen van trottoirbanden bij parkeerplaatsen voor een optimaal veegbeheer. Situeer kabels en leidingen in groenstroken in plaats van in verhardingen. Dit voorkomt latere opbrekingen welke vaak weer verzakkingen tot gevolg hebben. Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 17

18 Juiste beplantingskeuze. Houd bij de keuze van een boomsoort rekening met de verharding in relatie met beworteling. Gebruik soorten die niet oppervlakkig wortelen, zorg voor voldoende bewortelbare ruimte d.m. v. bomenzand/grond en gebruik wortelschermen langs verhardingen. 5.2 Preventieve maatregelen bij beheer Aandachtpunten voor het beheer zijn: Voorkom vuilophoping op en tussen de verharding. - frequent vegen van de verhardingen - voorkomen van groenafval op de verhardingen na het schoffelen en maaien - herstel verzakkingen zo snel mogelijk 5.3 Kostenbesparing van preventieve maatregelen De kostenbesparing van de preventieve maatregelen is afhankelijk van de investeringskosten en de beheerkosten van de openbare ruimte. Omdat deze gegevens landelijk niet worden bijgehouden, is er landelijk nog geen onderzoek verricht naar de besparingen. Maar het is duidelijk dat voorkomen van onkruidgroei goedkoper is dan bestrijden. Vooral omdat de kosten voor onkruidbestrijding gaan stijgen. Het verdient de aanbeveling om omvormingen ter voorkoming van onkruidgroei, uit te voeren bij reconstructies om de investeringskosten zo laag mogelijk te houden. Voor het aanpassen en omvormen van de inrichting is dus lange termijn benodigd. 18

19 6. Curatieve methoden van onkruidbestrijding In recente landelijke onderzoeken zijn (IVAM, Syncera Water) voor diverse methoden van onkruidbestrijding een aantal kenmerken (effectiviteit, kosten, milieueffecten) op een rijtje gezet. De meest gebruikte methoden en kenmerken worden hieronder beschreven Branden Beschrijving: Effect: Kosten: Milieubelasting: Nadelen: Bij het gebruik van een onkruidbrander worden de bovengrondse plantendelen door verhitting gedood. Rondom obstakels wordt een handbrander gebruikt. In het najaar dient vooraf worden geveegd te worden om bladafval te verwijderen. Ambitieniveau B is te behalen met 5 tot 6 rondes per jaar. 0,21 0,35 / m2 /jr Binnen deze totale milieubelasting scoort de milieubelasting op het thema broeikaseffect/klimaatverandering relatief hoog als gevolg van het brandstofverbruik. De effectiviteit van een brandsysteem is gering indien er een behoorlijke mate van onkruidbegroeiing aanwezig is. Daarom wordt deze methode alleen toegepast bij een streefbeeld van een zeer geringe onkruidbegroeiing. Kans op brand en beschadiging van brandbare en smeltbare elementen. Handbrander Brander 6.2 Borstelmachine en bosmaaier Beschrijving: Effect: Kosten: Milieubelasting: Borstelmachines halen d.m.v. een draaiende beweging de bovengrondse delen van de planten weg. Het veegafval wordt daarom gevolgd door een veegronde. Bij obstakels wordt een bosmaaier ingezet. Bij ambitieniveau B zijn vier borstelrondes per jaar nodig. 0,19-0,38 / m2 / jaar Binnen deze totale milieubelasting scoort de milieubelasting op de thema s broeikaseffect/klimaatverandering en Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 19

20 Nadelen: verzuring/luchtkwaliteit relatief hoog als gevolg van het brandstofverbruik. Aanvullende werkzaamheden als vegen en blazen zijn nodig en er zijn stortkosten. Snellere slijtage van verhardingen. Veegmachine Veegmachine met onkruidborstel 6.3 Heet water Beschrijving: Effect: Kosten: Milieubelasting: Nadelen: Deze methode is het meest in ontwikkeling. In een verwarmingsunit wordt water onder druk op hoge temperatuur gebracht (98 graden). Via een sensor wordt het hete water aangebracht op het onkruid in kleine hoeveelheden. Er is een handunit voor moeilijk bereikbare plaatsen. Bij ambitieniveau B zijn drie rondes per jaar nodig. 0,22 0,32 / m2 /jr Binnen deze totale milieubelasting scoort de milieubelasting op het thema verzuring/luchtkwaliteit relatief hoog als gevolg van het brandstofverbruik. Geen Wave machine met Holder kniktrekker kniktrekker Wave machine met Holder 20

21 6.4 DOB chemisch Beschrijving: Effect: Kosten: Milieubelasting: Nadelen Op plaatsen waar het gebruik van een herbicide volgens de DOB-richtlijnen is toegestaan wordt tweemaal per seizoen een bestrijdingsronde uitgevoerd. Het toegepaste middel is een herbicide op basis van de werkzame stof glyfosaat dat door middel van selectieve spuittechnieken wordt toegediend. In DOB worden beperkingen gesteld aan het spuiten met glyfosaat. Op plaatsen waar het gebruik van herbicide niet is toegestaan volgens de DOB-richtlijnen, wordt het onkruid door met behulp van niet-chemische methoden beheerd. (10%) De methode richt zich verder op beperken van de hoeveelheid bestrijdingsmiddel en op het verkleinen van de kans op afspoeling naar het oppervlaktewater. Voorbeelden van richtlijnen zijn: De spuitmachine is uitgerust met sensoren die onkruid waarnemen. Rond straatputjes mag alleen worden gespoten wanneer de goten minimaal 4 x per seizoen worden geveegd. Er mag niet worden gespoten met chemische middelen als er binnen 48 uur 40% kans op neerslag is. Maximaal voorgeschreven verbruik van actieve chemische stof per hectare. Bij ambitieniveau B zijn twee rondes per jaar nodig. 0,06 0,12 /m2 /jr Binnen deze totale milieubelasting scoort de milieubelasting op het thema ecotoxiciteit water (de giftigheid voor in het water levende organismen) relatief hoog tot zeer hoog als gevolg van afspoeling van bestrijdingsmiddel naar het oppervlaktewater. Bij slechte weersomstandigheden mag er geen bestrijding plaats vinden. De kans is aanwezig dat door slechte weersomstandigheden het ambitieniveau B tijdelijk niet wordt gehaald. Selectieve chemische onkruidbestrijding Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 21

22 Bij de kosten van de verschillende methode is te zien dat er steeds een flinke marge is gegeven. Dit komt omdat de kosten worden bepaald door vele aspecten. Van belang zijn onder andere: - Frequentie - Startsituatie - Soort verharding - Afvoeren materiaal (veegkosten, afvalkosten) 22

23 7. Geadviseerd besluit Na ambtelijke afweging van de kaders adviseren wij de volgende keuzes. 1. Gewenste beeldkwaliteit. Als uitgangspunt bij de onkruidbestrijding op verhardingen adviseren wij om allereerst het ambitieniveau vast te stellen door middel van het gewenste kwaliteitsbeeld. Dit geeft duidelijkheid aan de beleidsdoelstelling voor zowel de bestuurders als de uitvoerende dienst. Wij stellen voor om te kiezen voor ambitieniveau B als uitgangspunt voor het nieuwe beleid. 2. Preventieve bestrijding. In het kader van preventieve onkruidbestrijding adviseren wij om het veegbeheer te herzien. Het frequent vegen van alle verhardingen leid namelijk tot minder onkruidgroei. Ook adviseren wij bij uit- en inbreidingen of renovaties meer aandacht te besteden aan preventieve maatregelen in de ontwerpfase. Voor een efficiënt en effectief onkruidbeheer op de verhardingen is een juist ontwerp van groot belang. Een goede vroegtijdige afstemming tussen ontwerp en beheer (uitvoering) in de ontwerpfase is hier dus benodigd. 3. Voorstel curatieve bestrijding. Gezien de toenemende kosten van de onkruidbestrijding door de wettelijke beperkingen adviseren wij om het onkruid DOB-chemisch te bestrijden. Uit onderzoek blijkt dat dit de goedkoopste methode is. 4. Alternatief Bij keuze voor een niet-chemische methodiek willen we voortellen om te kiezen voor de onkruidbestrijding met heet water. Dit is het goedkoopste alternatief welke momenteel nog in ontwikkeling is. Naar verwachting zullen de kosten van deze toepassing op termijn gaan dalen. Nadat de raad een keuze heeft kunnen maken over het gewenste onkruidbeeld en bestrijdingswijze, zal dit vervolgens worden uitgewerkt in een uitvoerende beleidsnotitie. Duurzaam Onkruidbeer op Verhardingen 23

24 Lijst van afkortingen. CROW Ctgb DOB IPO IVAM Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water-, en Wegenbouw en de Verkeerstechniek. (Kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte.) College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Duurzaam Onkruid Beheer Interprovinciaal Overleg Onderzoeks- en adviesbureau voortgekomen uit Interfacultaire Vakgroep Milieukunde van de Universiteit van Amsterdam. KaderRichtlijn Water Landelijk BestuursOverleg Water LevensCyclusAnalyse Onkruidbestrijding Verhard Oppervlak Plan Research International (Universiteit Wageningen) Stichting MilieuKeur KRW LBOW LCA OVO PRI SMK VEWIN Vereniging van Waterbedrijven in Nederland VNO-NCW De grootste ondernemingsorganisatie van Nederland, voorheen Verbond van Nederlandse Ondernemingen en Nederlands Christelijk Werkgeversverbond. WVO Wet Verontreiniging Oppervlaktewater Bronnen Literatuur Onkruidbeheer op verharding. CROW 2008 Duurzaam onkruidbeheer op verhardingen. PRI 2007 Naar een verantwoord onkruidbeheer op verhardingen. Ministerie van Verkeer en Waterstaat 2007 Criteria voor toepassing van onkruidbestrijdingsmiddelen op basis van glyfosaat op verhardingen. SMK 2008 Kosten voor onkruidbestrijding op verhardingen. Syncera Water 2005 www. Dob-verhardingen.nl www. Ctgb.nl Organisaties Stichting Milieukeur Plant Research International BV 24

25 Bijlagen Ambitiethema onkruid op verharding A+ A B C D Er is geen onkruid. Er is weinig onkruid. Er is redelijk veel onkruid. Er is veel onkruid. Er is zeer veel onkruid.

De DOB Methode. De DOB Methode. Naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen. Publieksrapport. Supported by EU Life

De DOB Methode. De DOB Methode. Naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen. Publieksrapport. Supported by EU Life De DOB Methode De DOB Methode Naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen Publieksrapport Supported by EU Life De DOB Methode Inleiding Onkruidbestrijding op verhardingen vraagt veel aandacht. Veel groen

Nadere informatie

Collegevoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Terugdringen chemiegebruik onkruidbestrijding

Collegevoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Terugdringen chemiegebruik onkruidbestrijding Collegevoorstel Inleiding: De gemeente Heusden wil de chemische onkruidbestrijding terugdringen en op termijn zelfs totaal afschaffen, uit milieuoverwegingen, maar ook omdat de gemeente een groene gemeente

Nadere informatie

Onkruidbestrijding. Rapportage milieuvriendelijke alternatieven. Tevens bijlage bij de kadernota

Onkruidbestrijding. Rapportage milieuvriendelijke alternatieven. Tevens bijlage bij de kadernota Onkruidbestrijding Rapportage milieuvriendelijke alternatieven Tevens bijlage bij de kadernota 2013-2016 Onkruidbestrijding, bijlage bij de Kadernota 2013-2016 1 Onkruidbestrijding Inleiding In september

Nadere informatie

Toezegging Raad 29 juni 2006: Herziening onkruidbestrijdingsmethode op verhardingen, keuze wel of niet chemisch. 1. Toelichting Raadsvoorstel

Toezegging Raad 29 juni 2006: Herziening onkruidbestrijdingsmethode op verhardingen, keuze wel of niet chemisch. 1. Toelichting Raadsvoorstel Aan de Raad Made, 26 februari 2008 Raadsvergadering: 17 april 2008 Nummer raadsnota: 13 Onderwerp: Toezegging Raad 29 juni 2006: Herziening onkruidbestrijdingsmethode op verhardingen, keuze wel of niet

Nadere informatie

NOTITIE. Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut. Onkruidbestrijding op verharding en de milieueffecten

NOTITIE. Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut. Onkruidbestrijding op verharding en de milieueffecten NOTITIE Aan Raadscommissie RWN Datum 16 december 2013 Via College van B&W / Kopie Van Afdeling Wijkbeheer: T. van Hove/C. Groeneveld/F. van der Neut Zaaknummer Betreft Onkruidbestrijding op verharding

Nadere informatie

Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad-

Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad- Verbod chemische onkruidbestrijding op verhardingen -Informatieblad- Inleiding Voor de bestrijding van onkruiden op verharding worden in Nederland momenteel methoden toegepast die vallen onder de hoofdcategorieën:

Nadere informatie

Resultaten enquête Praktijknetwerk Duurzaam Terreinbeheer

Resultaten enquête Praktijknetwerk Duurzaam Terreinbeheer // Resultaten enquête Praktijknetwerk Duurzaam Terreinbeheer Chris van Dijk november Doel van het netwerk Stappen zetten naar duurzamer terreinbeheer Knelpunten benoemen Kennis en ervaring uitwisselen

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Inhoudsopgave 1

INHOUDSOPGAVE. Inhoudsopgave 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave 1 Onkruidbeheer op verharding 2 1.1 Veranderingen in de wetgeving 2 1.2 Alternatieve methoden 3 1.3 Consequenties gemeente Woudrichem 4 ONKRUIDBEHEER OP VERHARDING Onkruid op

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bestrijding onkruid op verharding

Raadsvoorstel. Bestrijding onkruid op verharding Raadsvoorstel Inleiding Tijdens de raadsvergadering van 14 mei 2013 is een ordevoorstel aangenomen van meerdere fracties om in een volgende informatievergadering een voorstel over het gebruik van RoundUp

Nadere informatie

Raadsvergadering, 28 juni 2011. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Onkruidbestrijding op verharding

Raadsvergadering, 28 juni 2011. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Onkruidbestrijding op verharding Raadsvergadering, 28 juni 2011 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Onkruidbestrijding op verharding Nr.: - Agendapunt: Voorbespreking Datum: 12 april 2011 Onderdeel raadsprogramma: 3 Wonen en Ruimtelijke Ontwikkeling

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) (d.d. 15 juli 2013) Nummer Onderwerp Gebruik glyfosaat

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) (d.d. 15 juli 2013) Nummer Onderwerp Gebruik glyfosaat van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) (d.d. 15 juli 2013) Nummer 2836 Onderwerp Gebruik glyfosaat Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller Uit een recent onderzoek

Nadere informatie

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Rotterdam

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Rotterdam Bevindingen praktijkproef gebruik Ultima in de gemeente Rotterdam Peter van Welsem Gebruik Ultima op verhardingen november 2013 2013 Deventer, Peter van Welsem Advies en Begeleiding Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Raadsvergadering: 26 mei 2005 Nummer raadsnota: 15 Onderwerp:

Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Raadsvergadering: 26 mei 2005 Nummer raadsnota: 15 Onderwerp: Aan de Raad Made, 3 mei 2005 Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : Raadsvergadering: 26 mei 2005 Nummer raadsnota: 15 Onderwerp: onkruidbestrijding op (half-)verhardingen Portefeuillehouder:

Nadere informatie

1 Publieksrapport: de DOB methode, naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen

1 Publieksrapport: de DOB methode, naar duurzamer onkruidbeheer op verhardingen Datum: 30 september 2010 Aan: College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden Betreft: Actieplan onkruidbestrijding op verharding, inzake bezwaarnummers 2010-08 en 2010-09 Inleiding

Nadere informatie

Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen

Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen quick scan Gemeente Woudenberg Grondgebied / Beheer en Buitendienst februari 2008 concept Duurzaam Onkruid Beheer op verhardingen quick scan dossier : B6209-01.001

Nadere informatie

CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER. Criteria Brons. Datum van ingang: 1 maart 2013. Herziening per: 1 april 2013.

CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER. Criteria Brons. Datum van ingang: 1 maart 2013. Herziening per: 1 april 2013. CERTIFICATIESCHEMA BAROMETER DUURZAAM TERREINBEHEER Criteria Brons Datum van ingang: 1 maart 2013 Herziening per: 1 april 2013 Vastgesteld door: Code: Volgnummer: SMK BDT.12 BDT.1 Publicatie van dit schema

Nadere informatie

Onkruidbestrijding op verhardingen. Een zoektocht naar niet chemische alternatieven

Onkruidbestrijding op verhardingen. Een zoektocht naar niet chemische alternatieven Onkruidbestrijding op verhardingen Een zoektocht naar niet chemische alternatieven Aanleiding - Brief staatssecretaris Wilma Mansveld - Aangenomen motie m.b.t. gifvrije onkruidbestrijding (11 november

Nadere informatie

Onkruidbeheer. Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen

Onkruidbeheer. Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen Welkom Onkruidbeheer Dis is de inleiding uit de cursus: onkruidbeheer op verhardingen Overzicht Analyse Aanpak Verhardingen Methodes Onkruidgroei Gevolgen Zonder is gezonder? Soorten verhardingen Analyse

Nadere informatie

DOB 2.0 Shortlist 1: richtlijnen voor tactische planning (jaarplanning) onkruidbeheer verhardingen

DOB 2.0 Shortlist 1: richtlijnen voor tactische planning (jaarplanning) onkruidbeheer verhardingen DOB 2.0 Shortlist 1: richtlijnen voor tactische planning (jaarplanning) onkruidbeheer verhardingen Doelgroep: Doel shortlist: Planners van onkruidbeheer verhardingen (professionele terreinbeheerders).

Nadere informatie

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan.

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. Doelgroep: Doel: Aannemers/uitvoerders van chemische onkruidbestrijding op verhardingen

Nadere informatie

Aan Van Doorkiesnummer

Aan Van Doorkiesnummer Memo Aan Van Doorkiesnummer De raadscommissie L&B Frank de Wit Onderwerp Datum Scenario s afbouw chemische onkruidbestrijding op verhardingen 10-09-2013 1 Achtergrond In juni jl. heeft het College de Raad

Nadere informatie

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW 27858 Gewasbeschermingsbeleid 27625 Waterbeleid Nr. 326 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 oktober 2015 In

Nadere informatie

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan.

DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. DOB 2.0 Shortlist 2: Inzet van bestrijdingsmiddelen op de plaatsen waar dit volgens DOB 2.0 Shortlist 1 is toegestaan. Doelgroep: Doel: Aannemers/uitvoerders van chemische onkruidbestrijding op verhardingen

Nadere informatie

De auteurs zijn werkzaam bij respectievelijk PPO AGV te Lelystad, Peter van Welsem Advies & Beheer te Deventer en WUR-PRI te Wageningen.

De auteurs zijn werkzaam bij respectievelijk PPO AGV te Lelystad, Peter van Welsem Advies & Beheer te Deventer en WUR-PRI te Wageningen. Optimalisatie onkruidbeheersing verhardingen Auteurs: Vlaswinkel, M.M., van Welsem, P, Kempenaar, C. Lelystad/Deventer/Wageningen, 23 oktober 2012 De auteurs zijn werkzaam bij respectievelijk PPO AGV te

Nadere informatie

Prijsbewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding

Prijsbewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding Prijsbewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding WAVE onkruidbestrijding met 100% heet water Effectieve onkruidbestrijding met minimale hoeveelheden heet water door de gepatenteerde sensortechniek.

Nadere informatie

Ander onkruidbeheer op trottoirs en wegen in Súdwest-Fryslân

Ander onkruidbeheer op trottoirs en wegen in Súdwest-Fryslân Ander onkruidbeheer op trottoirs en wegen in Súdwest-Fryslân Naar verwachting mogen gemeenten vanaf 2016 geen gebruik meer maken van chemische bestrijdingsmiddelen zoals glyfosaat (Round-Up) om trottoirs,

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Toezegging Duurzaam Onkruid Beheer

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Toezegging Duurzaam Onkruid Beheer Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Toezegging Duurzaam Onkruid Beheer Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 1062 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Wethouder Tankir heeft in de

Nadere informatie

Milieubewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding

Milieubewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding Milieubewust kiezen voor heetwateronkruidbestrijding WAVE is de nieuwe standaard in onkruidbestrijding. Het is milieuvriendelijk, effectief, zuinig met water en aantrekkelijk in prijs WAVE bestrijdt onkruid

Nadere informatie

Onkruidbeheer op verharding

Onkruidbeheer op verharding Directie Beheer & Handhaving 2012 Opgesteld door Michel Ghion 11-09-2012 Gemeente Amsterdam Inhoud 0 Samenvatting 5 1 Inleiding 7 1.1 Aanleiding 7 1.2 Probleemstelling 7 1.3 Doelstelling 7 1.4 Leeswijzer

Nadere informatie

Week van het Onkruid

Week van het Onkruid Week van het Onkruid Inrichting van de openbare ruimte in relatie tot onkruidbeheer op de verhardingen door Eric Pladdet van adviesbureau Greenengineers Week van het Onkruid 2015 Eric Pladdet 12 jaar werkzaam

Nadere informatie

Onkruidbestrijding op verhardingen. Pascal Verkroost Beleidsdocument» Gemeente Waterland» juli 2014

Onkruidbestrijding op verhardingen. Pascal Verkroost Beleidsdocument» Gemeente Waterland» juli 2014 Onkruidbestrijding op verhardingen Pascal Verkroost Beleidsdocument» Gemeente Waterland» juli 2014 1. Inleiding Het college heeft een duurzaam en milieuvriendelijk beheer van de openbare ruimte voor ogen.

Nadere informatie

Algemene Inspectiedienst. aid. Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen. Mei 2008

Algemene Inspectiedienst. aid. Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen. Mei 2008 Algemene Inspectiedienst aid Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen Mei 2008 Problematiek Openbaar Groen Verkeerd gebruik van glyfosaat op verhardingen leidt tot Emissie naar oppervlaktewater Problemen

Nadere informatie

Algemene Inspectiedienst. Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)

Algemene Inspectiedienst. Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) Algemene Inspectiedienst Inspectie- en opsporingsdienst van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) Gewasbeschermingsmiddelen en Openbaar Groen Richard van t Wout (controleur Plant

Nadere informatie

B en W. nr d.d

B en W. nr d.d 1/15 B en W. nr. 13.1170 d.d. 17-12-2013 Onderwerp Scenariokeuze voor afbouw chemische onkruidbestrijding Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. per 1 januari 2014 de chemische onkruidbestrijding

Nadere informatie

Onkruidbeheer op verhardingen in Asten

Onkruidbeheer op verhardingen in Asten Onkruidbeheer op verhardingen in Asten Discussienota voor een effectieve en milieuverantwoorde onkruidbestrijding op verhardingen C.J. van Dijk Plant Research International B.V., Wageningen December 2008

Nadere informatie

Quickscan. Onkruidbestrijding op verharding

Quickscan. Onkruidbestrijding op verharding Quickscan Onkruidbestrijding op verharding blad 1 van 15 Quickscan Onkruidbestrijding op verharding verkenning naar de mogelijkheid van het toepassen van chemische onkruidbestrijding op verharding in

Nadere informatie

Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten. MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse

Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten. MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten MSc D.D.J. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse Duurzaam terreinbeheer door Brabantse gemeenten MSc D. Keuper Ir. J. van Vliet Dr. P.C. Leendertse

Nadere informatie

Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen

Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen Opbouw Duurzaam gebruik van pesticiden op bedrijventerreinen ECOnext 17 april 2014 Adelheid Vanhille 1. Historiek Pesticidenreductiedecreet en besluit Europese richtlijn Duurzaam Gebruik Pesticiden Decreet

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Bestrijding ongewenste kruiden op verharding. Gemeente Ede

Bestrijding ongewenste kruiden op verharding. Gemeente Ede Bestrijding ongewenste kruiden op verharding Gemeente Ede Inhoudsopgave SAMENVATTING...3 1. INLEIDING...3 2. BELEID EN REGELGEVING...3 2.1. Europees...3 2.1.1. Toelating RoundUp...3 2.1.2. Kaderrichtlijn

Nadere informatie

5. Zilver. 5.3 Brons Voor zover van toepassing voldoen aan de criteria voor Brons. Zie hiervoor niveau Brons van de Barometer Duurzaam Terreinbeheer.

5. Zilver. 5.3 Brons Voor zover van toepassing voldoen aan de criteria voor Brons. Zie hiervoor niveau Brons van de Barometer Duurzaam Terreinbeheer. 5. Zilver Toelichting De criteria voor niveau Zilver zijn bedoeld voor terreineigenaren. Criteria Indien een bedrijf/organisatie het Barometer Duurzaam Terreinbeheer certificaat op het niveau Zilver wil

Nadere informatie

Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen

Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen Duurzame onkruidbestrijding op verhardingen Milieu effecten en kosten van beheersmethoden in de gemeente Utrechtse Heuvelrug M.M. Riemens, C.J. van Dijk & C. Kempenaar Plant Research International B.V.,

Nadere informatie

Toedieningstechnieken. Methoden Machines Milieu-effecten Kostprijs Innovaties

Toedieningstechnieken. Methoden Machines Milieu-effecten Kostprijs Innovaties Toedieningstechnieken Methoden Machines Milieu-effecten Kostprijs Innovaties Mechanische methoden Vegen Borstelen Maaien en schoffelen Vegen remt groei onkruid Combinatie vegen en borstelen Vegen Effect

Nadere informatie

Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen

Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen 24 april 2013 Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Verantwoording Titel Inventarisatie onkruidbestrijding op verhardingen Opdrachtgever

Nadere informatie

Het beste alternatief voor onkruidbestrijding

Het beste alternatief voor onkruidbestrijding Mk-II Het beste alternatief voor onkruidbestrijding Weed-IT bestrijdt het onkruid effectief en milieuvriendelijk door gebruik te maken van een revolutionair gepatenteerd systeem voor de herkenning van

Nadere informatie

Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland?

Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland? Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland? Studiedag PAN-Europe Brussel 8 juni 2015 ing. M.J. (Rien) Klippel sr. Beleidsmedewerker Emissies T 088-2461355 M 06-53734538 e rien.klippel@scheldestromen.nl

Nadere informatie

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Heemstede

Bevindingen praktijkproef. gebruik Ultima. in de gemeente Heemstede Bevindingen praktijkproef gebruik Ultima in de gemeente Heemstede Peter van Welsem Gebruik Ultima op verhardingen in de gemeente Heemstede januari 2014 2014 Deventer, Peter van Welsem Advies en Begeleiding

Nadere informatie

Beheerplan onderhoud groen

Beheerplan onderhoud groen Beheerplan onderhoud groen 1. Inventarisatie openbaar groen Het openbaar groen in de gemeente is geïnventariseerd en in beeld gebracht met het software beheerspakket DGdialog. Onder het openbaar groen

Nadere informatie

Voor onkruidbestrijding in de openbare ruimte zijn er verschillende methoden voor handen, welke in de bijlagen kort worden toegelicht.

Voor onkruidbestrijding in de openbare ruimte zijn er verschillende methoden voor handen, welke in de bijlagen kort worden toegelicht. RAADSINFORMATIEBRIEF De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: 14/12/2012 Zaaknummer: ZK12004310 Afdeling: Afdeling Ruimte Contactpersoon: F. Versteegh Uw brief van: Onderwerp:

Nadere informatie

Pesticidenreductie. Wetgevend kader: historiek

Pesticidenreductie. Wetgevend kader: historiek Pesticidenreductie - Wetgevend kader - Alternatieve technieken - Welke afwijkingen zijn mogelijk - Aangevraagde afwijking: case UZA Wetgevend kader: historiek 2001, 2004 en 2008: Vlaams pesticidenreductie-besluit

Nadere informatie

Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005

Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005 Omslag_Nota389.qxp 12 04 2006 13:50 Pagina 1 Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005 C.J. van Dijk, C. Kempenaar, M. Vlaswinkel & A.C.L. Withagen Nota 389 Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer

Nadere informatie

Reiniging openbare ruimte

Reiniging openbare ruimte Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Reiniging openbare ruimte 1. Scope/afbakening De productgroep Reiniging openbare ruimte omvat de volgende diensten: onkruidbestrijding op

Nadere informatie

Gebaiik van bestrijdingsmiddelen bij het onderhoud van verharding in de gemeente Heerhugowaard

Gebaiik van bestrijdingsmiddelen bij het onderhoud van verharding in de gemeente Heerhugowaard Rasdsvcrgadsripf I Voorstciiiurritn'o,-; t?r J~ 2 2 iah SV / (OD Agendanr. Voorstelnr. Onderwerp 2008-002 Gebaiik van bestrijdingsmiddelen bij het onderhoud van verharding in de gemeente Heerhugowaard

Nadere informatie

voorstel aan dagelijks bestuur Onderwerp Deelname van WPM in projecten voor 2 e tender innovatieprogramma KRW

voorstel aan dagelijks bestuur Onderwerp Deelname van WPM in projecten voor 2 e tender innovatieprogramma KRW voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : Jan Classens dagelijks bestuur : 9 september algemeen bestuur adviserend : algemeen bestuur besluitvormend : steller : Vivian

Nadere informatie

HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW

HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW LTO Glaskracht Nederland, Nederlandse Stichting voor Fytofarmacie (Nefyto), Unie van Waterschappen (UvW), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG),

Nadere informatie

Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad. Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken

Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad. Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken Onkruidbeheer op verhardingen in Lelystad Kosten en milieueffecten van verschillende onkruidbestrijdingstechnieken Plant Research International, Wageningen oktober 2013 2013 Wageningen, Stichting Dienst

Nadere informatie

Water nu en... KRW De Europese. Kaderrichtlijn water. Een grote kans voor. de verbetering van de. waterkwaliteit. en daarmee ook voor de

Water nu en... KRW De Europese. Kaderrichtlijn water. Een grote kans voor. de verbetering van de. waterkwaliteit. en daarmee ook voor de KRW De Europese Kaderrichtlijn water Een grote kans voor de verbetering van de waterkwaliteit en daarmee ook voor de drinkwatervoorziening. Water nu en... Vereniging van Waterbedrijven in Nederand KRW

Nadere informatie

In de beslisnota wordt aan u gevraagd in te stemmen met de vastgestelde doelen en maatregelen.

In de beslisnota wordt aan u gevraagd in te stemmen met de vastgestelde doelen en maatregelen. Nummer Onderwerp : B-3.11.2008 : Beslisnota Kaderrichtlijn Water Korte inhoud : Water Beheer 21 e eeuw, 2008, Schoon en gezond water in Noord-Nederland 1. Implementatie Europese Kaderrichtlijn Water in

Nadere informatie

Chemievrij onkruidbeheer

Chemievrij onkruidbeheer Mid series in actie Chemievrij onkruidbeheer Begin 2016 is het zover. Vanaf die datum mogen gemeentes en hun aannemers niet langer gebruik maken van chemie voor het bestrijden van onkruid op verhardingen.

Nadere informatie

Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten

Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten wet- en regelgeving 2 mei 2014 Doel presentatie: Inzicht nieuwe/aankomende wet- en regelgeving m.b.t. aanpak invasieve water- en oeverplanten Inzicht nieuwe/aankomende

Nadere informatie

Bevindingen praktijkproef. onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater. in de gemeente Slochteren

Bevindingen praktijkproef. onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater. in de gemeente Slochteren Bevindingen praktijkproef onkruidbestrijding d.m.v. Ultima en Heetwater in de gemeente Slochteren Woord vooraf Het herbicide Ultima is een in 2013 toegelaten middel met onder andere een toepassing op half

Nadere informatie

Handleiding online DTB-Registratiemodule. Algemeen. Versie 2013. Aanmelden

Handleiding online DTB-Registratiemodule. Algemeen. Versie 2013. Aanmelden Algemeen Binnen de DOB-methode kunnen mechanische, thermische of chemische onkruidbestrijdingmethoden worden ingezet. Kiest men voor chemische onkruidbestrijding op verhardingen dan is het verplicht te

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, januari 2011 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2 1.1

Nadere informatie

Samenscholing in de afvalwaterketen

Samenscholing in de afvalwaterketen 2010 Uitwerking deelthema bestrijdingsmiddelen Samenscholing in de afvalwaterketen effectieve en milieuverantwoorde onkruidbestrijding op verhardingen Deelthema bestrijdingsmiddelen 15-11-2010 0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup

Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup Huidig beleid WSHD met betrekking tot gebruik van het bestrijdingsmiddel roundup 1. Aanleiding In het overleg van de commissie Water van 11 november 2013 heeft de heer Kievit het college verzocht om het

Nadere informatie

Aspecten van het gewasbeschermingsplan

Aspecten van het gewasbeschermingsplan Aspecten van het gewasbeschermingsplan In het gewasbeschermingsplan moeten de volgende aspecten aandacht krijgen: preventie; teelttechnische maatregelen; waarschuwings- en adviessystemen; niet-chemische

Nadere informatie

Achtergrond en aanleiding. Opzet en uitvoering van het onderzoek

Achtergrond en aanleiding. Opzet en uitvoering van het onderzoek Achtergrond en aanleiding Zuiveringsschap Hollandse Eilanden en Waarden bewaakt een goede waterkwaliteit van water in sloten, plassen, singels en meren, het zogenaamd oppervlaktewater. Bestrijdingsmiddelen

Nadere informatie

Notitie inzake gebruik bestrijdingsmiddelen op verhardingen

Notitie inzake gebruik bestrijdingsmiddelen op verhardingen Notitie inzake gebruik bestrijdingsmiddelen op verhardingen Datum: april 2012 Opgesteld door: Jan Hekman (Eco Concult) Deze notitie bevat: 1. Inleiding: Toepassen van bestrijdingsmiddelen en niet-chemische

Nadere informatie

Toelichting DOB Online

Toelichting DOB Online Toelichting DOB Online Algemeen In de DOB-richtlijnen zijn strikte voorwaarden opgenomen met betrekking tot de weeromstandigheden waaronder chemische onkruidbestrijding op verhardingen mag worden uitgevoerd.

Nadere informatie

DOB Nieuwsbrief Nr. 3

DOB Nieuwsbrief Nr. 3 DOB Nieuwsbrief Nr. 3 In 2002 is een meerjarig project van start gegaan dat moet leiden tot een duurzame vorm van onkruidbeheer op verhardingen. Duurzaam wil zeggen: een kosteneffectieve manier van onkruidbestrijding

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015 Bestuursrapportage 204 Vechtstromen Versie 24 november 205 Deze rapportage bevat een overzicht op hoofdlijnen van de voortgang van de uitvoering van het waterbeleid en dient als basis voor jaarlijks bestuurlijk

Nadere informatie

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. Bijlage 1 Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA / RWA IBA KRW MOR NBW (-Actueel) OAS RIONED BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726

Raadsstuk. Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726 Raadsstuk Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726 1. Inleiding In de Visie en strategie beheer en onderhoud (2012/398572) ligt vast welke kwaliteitsambitie de gemeente

Nadere informatie

Nut en noodzaak zijn afhankelijk van een aantal factoren die voor inplanning van de verhardingen overdacht moeten worden, zoals:

Nut en noodzaak zijn afhankelijk van een aantal factoren die voor inplanning van de verhardingen overdacht moeten worden, zoals: Onkruidpreventie Preventieve maatregelen in de ontwerp en aanlegfase om onkruidgroei op verhardingen zoveel mogelijk te voor komen leidt tot minder inzet van mensen en middelen en een aanzienlijke kostenbesparing

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER Marleen Mertens Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling (ADLO) INVLOED VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN Positieve effecten: Bijdrage

Nadere informatie

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen

Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Voortgang en resultaat regionale uitwerking Bestuursakkoord Water, onderdeel afvalwaterketen Stand van zaken voorjaar 2015 In het Bestuursakkoord Water (BAW) van mei 2011 zijn afspraken gemaakt over onder

Nadere informatie

Het aanbesteden van onkruidbestrijding op verhardingen

Het aanbesteden van onkruidbestrijding op verhardingen 1 Het aanbesteden van onkruidbestrijding op verhardingen 2 1. KENNISMAKING Wie ben je? Hoe is het onkruidbeheer in je gemeente georganiseerd? Heb je ervaring met een bestek voor niet- chemische uitvoering

Nadere informatie

Onkruidbeheer middels een wave-machine

Onkruidbeheer middels een wave-machine Onderhoud van de openbare ruimte Natuurlijk vinden bewoners het prettig als de straat waarin ze wonen schoon is en het groen goed wordt bijgehouden. De gemeente zorgt ervoor dat straten, pleinen, grasvelden

Nadere informatie

Raadsmededeling - Openbaar

Raadsmededeling - Openbaar Raadsmededeling - Openbaar Nummer : 137/2013 Datum : 10 oktober 2013 B&W datum : 8 oktober 2013 Portefeuillehouder : J. Teeuwsen Onderwerp : plan van aanpak brede stoep Aanleiding Het college heeft de

Nadere informatie

Afdeling Maatschappelijk en Ruimtelijke Ontwikkeling, team Beheer Openbare Ruimte, augustus 2012

Afdeling Maatschappelijk en Ruimtelijke Ontwikkeling, team Beheer Openbare Ruimte, augustus 2012 Afdeling Maatschappelijk en Ruimtelijke Ontwikkeling, team Beheer Openbare Ruimte, augustus 2012 Beleidsnotitie: Adoptie openbaar groen Adoptie openbaar groen De spontane oproep van wethouder Stoel in

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

32627 (Glas)tuinbouw. 27858 Gewasbeschermingsbeleid. Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu

32627 (Glas)tuinbouw. 27858 Gewasbeschermingsbeleid. Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu 32627 (Glas)tuinbouw 27858 Gewasbeschermingsbeleid Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 23 juni 2015 Mede

Nadere informatie

Waterkwaliteit verbeteren!

Waterkwaliteit verbeteren! Waterkwaliteit verbeteren! Erwin Rebergen Beheerder grond- en oppervlaktewater 6 juni 2013 1 Onderwerpen Waarom spant zich in om de waterkwaliteit te verbeteren? Wat willen we bereiken? Hoe willen we een

Nadere informatie

Een weloverwogen fietspad is van beton

Een weloverwogen fietspad is van beton Duurzaam bouwen met beton Referentieprojecten infrastructuur Een weloverwogen fietspad is van beton Het AfwegingsModel Wegen (AMW) voor verhardingsconstructies, ontwikkeld door CROW, kan door alle disciplines

Nadere informatie

Jaarplan Gewasbescherming

Jaarplan Gewasbescherming Jaarplan Gewasbescherming Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek Jaarplan Gewasbescherming De Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek (BSNC) presenteerde

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel. Initiatiefvoorstel van het raadslid de heer Van Lammeren, getiteld: Amsterdam gifvrij. De Gemeenteraad van Amsterdam,

Initiatiefvoorstel. Initiatiefvoorstel van het raadslid de heer Van Lammeren, getiteld: Amsterdam gifvrij. De Gemeenteraad van Amsterdam, Gemeenteblad Jaar 2012 Publicatiedatum * Onderwerp van het raadslid de heer Van Lammeren, getiteld: Amsterdam gifvrij. Aan de De van Amsterdam, Gezien het initiatiefvoorstel van het raadslid Van Lammeren,

Nadere informatie

Managementsamenvatting Kwaliteit onderhoud openbare ruimte Vervolgmeting 2008

Managementsamenvatting Kwaliteit onderhoud openbare ruimte Vervolgmeting 2008 Managementsamenvatting Kwaliteit onderhoud openbare ruimte 2008 Vervolgmeting 2008 Managementsamenvatting Kwaliteit Onderhoud Openbare Ruimte 2008 projectnr. 187713 revisie 1.0 9 februari 2009 Opdrachtgever

Nadere informatie

Bijlage 0220.1 Plan van aanpak reductieprogramma Versie 04: april 2015 Pagina 1 van 5. 1. Plan van aanpak

Bijlage 0220.1 Plan van aanpak reductieprogramma Versie 04: april 2015 Pagina 1 van 5. 1. Plan van aanpak Pagina 1 van 5 1. Plan van aanpak Het plan van aanpak beschrijft de maatregelen die in de periode 2015 t/m 2018 genomen gaan worden teneinde de reductiedoelstellingen zoals beschreven in Bijlage 0220.1

Nadere informatie

Notitie Onkruidbeheer op Verhardingen 2014

Notitie Onkruidbeheer op Verhardingen 2014 Notitie Onkruidbeheer op Verhardingen 2014 Lof van het onkruid Godlof dat onkruid niet vergaat. Het nestelt zich in spleet en steen, breekt door beton en asfalt heen, bevolkt de voegen van de straat. Achter

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN Toelatingsnummer HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 AFGELEIDE TOELATING Gelet op de aanvraag d.d. 20 februari 2014 (20145010 AB) van Boma Noorderlaan 131 B-2030 ANTWERPEN

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen

abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen Contactpersoon: Rob Faasen December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

I GEÏNTEGREERDE TEELT

I GEÏNTEGREERDE TEELT I GEÏNTEGREERDE TEELT Geïntegreerde teelt RICHTLIJN 2009/128/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 21 oktober 2009 tot vaststelling van een kader voor communautaire actie ter verwezenlijking van

Nadere informatie

MEMO. Aan: Rosemarie Bisseling. Van: Hero Boonstra. Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam. Blad: 1 van 7. Onderwerp: CO2 Reductieplan

MEMO. Aan: Rosemarie Bisseling. Van: Hero Boonstra. Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam. Blad: 1 van 7. Onderwerp: CO2 Reductieplan MEMO Aan: Rosemarie Bisseling Van: Hero Boonstra Kopie aan: Antonie Langelaan HSE Kernteam Onderwerp: CO2 Reductieplan Datum: 16-11-2014 Blad: 1 van 7 Plaats: Bunnik CO2 Reductieplan 2015-2020 Zoals gevraagd

Nadere informatie

Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen: Gemeente Woerden 15.003115

Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen: Gemeente Woerden 15.003115 Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen: Geldorp, Erwin dinsdag 17 februari 2015 14:57 raadsleden@woerden.nl;!burgemeester en wethouders Stadhuis; IConcernzaken TWEE series schriftelijke vragen ex

Nadere informatie

Afstudeeropdracht. Win - Win

Afstudeeropdracht. Win - Win Agenda Afstudeeropdracht Aanleiding Twee elementen uitgelicht Methodologische verantwoording Normenkader Beheerplan wegen Richtlijnen en doelstellingen Kwaliteit van de doelstellingen De praktijk Conclusies

Nadere informatie

Onkruidbeheer op verharding in de gemeente Barneveld

Onkruidbeheer op verharding in de gemeente Barneveld Onkruidbeheer op verharding in de gemeente Barneveld Mei 2008 Eco Consult - Groen Milieu & Management Ingenieurs- en adviesbureau voor de groene sector, milieu en management Breukinklaan 52, 6951 NB Dieren

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 69 Besluit van 6 februari 2015, houdende wijziging van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden in verband met de invoering van een

Nadere informatie

Verkoop Openbaar Groen

Verkoop Openbaar Groen Beleidsnotitie Verkoop Openbaar Groen [Concept - Versie] Datum: Januari 2014 Naam: Beleidsnotitie Verkoop Openbaar Groen, afdeling Omgeving Sectie: Openbaar Groen 1 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 3 1.1

Nadere informatie