Geneesmiddelenbewaking door Lareb

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geneesmiddelenbewaking door Lareb"

Transcriptie

1 Geneesmiddelenbewaking door Lareb Verleden, heden en toekomst Drs. Joep Scholl Wetenschappelijk beoordelaar Lareb

2 Wat is er veranderd? Geneesmiddelenbewaking anno 2015 Geneesmiddelen en zwangerschap Ontwikkelingen bij Lareb

3

4 Once upon a time..

5 Wat is er veranderd?

6 Toename van patiënt meldingen

7 Toename van patiënt meldingen Consumenten melden meer symptomen, zorgverleners meer diagnoses1 1De Langen et al. Drug Saf 2008;31(6):515-24

8 Symptomen vs diagnose Patiënt melding: Benauwd / kortademig Longembolie Hartfalen Myocard infarct Pneumonitis

9 Bijwerkingen sprectrum voor middel X Pneumonitis MI Benauwdheid Hartfalen longembolie

10 Symptomen vs diagnose Meldingen van patiënt gebruiken voor meer kwalitatieve signalen Pilot onderzoek naar waarde patiënt meldingen bij verschillende soorten signalen

11 Wat veranderde er nog meer?

12 Toename van MAH meldingen

13 Waar komt deze toename (mede) door?

14 Toename van MAH meldingen

15 Toename van MAH meldingen Top 10 bijwerkingen van één van de erytropoëtinen (MAH + Lareb) ADR Death Hospitalisation Dialysis Pneumonia Haemoglobin decreased Rehabilitation therapy Malaise Transfusion Fall Fatigue Percentage 46,8 22,2 2,2 0,8 0,7 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6

16 Toename van MAH meldingen Pilot case-by-case beoordeling MAH meldingen - Geen nieuwe signalen Veel terugkomende associaties patient support programmes Vergt veel resources Onderzoek predictiemodel associaties - In ontwikkeling

17 Veranderingen: Last but not least.

18 Invloed van de media

19 Invloed van de media

20 Invloed van de media Top 5 bijwerkingen op cyproteron/ethinylestradiol BIJWERKING PERCENTAGE Pulmonary embolism 16,8 Thrombosis 12,9 Therapeutic response unexpected 4,5 Deep vein thrombosis 3,3 Headache 2,7 33,0%

21 Wat betekent het voorgaande voor onze database?

22 ADRs/1000 meldingen RVP? Thyrax / Cervarix

23 ADRs/1000 meldingen alleen HCP, geen MAH

24 Conclusie veranderingen Database in inhoudelijk aanzienlijk veranderd door toename van patienten meldingen, MAH meldingen en media aandacht Bovenstaande heeft invloed op (statistische) signaaldetectie Aanvullende methoden van signaaldetectie zijn noodzakelijk

25 Zoek je de speld in de hooiberg

26 ..of de juiste speld in een speldenberg?

27 Geneesmiddelenbewaking anno 2015

28 Geen nieuwe bijwerking, toch een signaal!

29 Oude wijn in nieuwe zakken?

30 Wat is hier aan de hand? Totaal aantal meldingen per maand

31 De Thyrax case Vanaf april 2014 toename in het aantal meldingen van klachten die lijken op hyperthyreoïdie

32 De Thyrax case

33 De Thyrax case: De bijwerkingen Bron: Rapport Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax

34 De Thyrax case: De gevolgen Bron: Rapport Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax

35 Nieuwe samenwerkingsverbanden

36 Samenwerking met patiëntenorganisaties

37 Samenwerking met patiëntenorganisaties Aanleiding: off-label gebruik ADHD medicatie Gezamenlijke ontwikkeling questionnaire Uitzetten enquete - Leden patientenorganisatie - Professionals (psychiaters) in het netwerk

38 Samenwerking met patiëntenorganisaties 75% had een ADR ervaren gedurende het gebruik van hun medicatie voor AD(H)D, waaronder Nicotine craving Rebound effect 50% stopte met de medicatie 60% vanwege ADRs 39% vanwege te weinig effectiviteit 30% omdat ze zonder geneesmiddelen wilden leven

39 Samenwerking met patiëntenorganisaties Respondenten werd (na toestemming voor contact) gevraagd een melding te doen 45 meldingen ingediend - Geen opvallende zaken

40 Geneesmiddelgebruik tijdens de zwangerschap: What s new?

41 Teratologie Informatie Service (TIS)

42 Wat is TIS? Kenniscentrum op het gebied van de mogelijke effecten van geneesmiddelengebruik en andere blootstellingen op de zwangerschap, het ongeboren kind en de lactatieperiode

43 Werkzaamheden TIS pregnant

44 Ontwikkelingen bij Lareb

45 Ontwikkelingen bij Lareb Doormeldsystemen Traceability van biologicals Counterfeit Nieuwe methoden voor signaaldetectie.

46 Faciliteren bij melden

47 Het kost zoveel tijd om een melding te doen bij Lareb!

48 Faciliteren bij melden

49 Faciliteren bij melden

50 Faciliteren bij melden

51 Faciliteren bij melden

52 Faciliteren bij melden DREAM Bij kanker.nl NHGDoc WEB-RADR.

53 Lareb en social media

54 WEB-RADR + Data-mining social media Meld app voor smartphone / tablet

55 WEB-RADR: Social media Asthenia MedDRA: ICD-10: R42 For more examples see demo.medwatcher.org Dizziness MedDRA: ICD-10: R53

56 WEB-RADR: App

57 WEB-RADR: App

58 WEB-RADR: App

59 Traceability of biologicals

60 Traceability biologicals Samenwerking Lareb Escher / TI Pharma 1. Oriënterend onderzoek traceerbaarheid ziekenhuisapotheek en meldingen Lareb (manuscript geaccepteerd door Drug Safety) 2. Aanvullend onderzoek Lareb meldingen (in progress)

61 Counterfeit / illegale geneesmiddelen

62 Counterfeit

63 Counterfeit Overleg tussen VWS, RIVM, IGZ, NVWA, NVIC, Dopingautoriteit, Lareb - Doel: stroomlijnen meldingen van vervalsingen / illegale middelen Onderdeel van grotere keten met o.a. Nefarma, Bogin, KNMP, douane, etc.

64 Conclusie

65 Conclusie Veel veranderingen gaande op diverse gebieden: - Meldingen in de database - Geneesmiddelen (biosimilars / counterfeit) - Scope van geneesmiddelenbewaking Veranderingen vragen om nieuwe aanpak / methoden

66 Toekomst van Lareb

Kenniscentrum Vaccinveiligheid

Kenniscentrum Vaccinveiligheid Lareb nieuwsbrief nr. 28, juni 2011 Inhoud Bijwerkingendag 2011 Teratologie Informatie Service Kenniscentrum Vaccinveiligheid Nieuwe signalen Publicaties PR campagne Lareb bestaat 20 Jaar Jaarbericht 2010

Nadere informatie

INLEIDING. Waarom geneesmiddelenbewaking?

INLEIDING. Waarom geneesmiddelenbewaking? INLEIDING Waarom geneesmiddelenbewaking? De formele geneesmiddelenbewaking (farmacovigilantie) startte in de jaren zestig van de vorige eeuw na de Softenon -affaire. Softenon (thalidomide) werd gebruikt

Nadere informatie

State of the art in veiligheidsinformatie en geneesmiddelenbewaking -door het oog van het CBG/MEB

State of the art in veiligheidsinformatie en geneesmiddelenbewaking -door het oog van het CBG/MEB 24 november 2015 Bijeenkomst PPN State of the art in veiligheidsinformatie en geneesmiddelenbewaking -door het oog van het CBG/MEB GVRweg, Utrecht Van wieg tot graf Anita Volkers Pharmacovigilance assessor

Nadere informatie

Wettelijk verplichte informatiematerialen CBG

Wettelijk verplichte informatiematerialen CBG Wettelijk verplichte informatiematerialen CBG Summary of the Product Characteristics (SmPC), patiëntenbijsluiter en verpakking Openbaar beoordelingsrapport van geneesmiddelen (EPAR) Trainingsmateriaal

Nadere informatie

Activiteitenplan Lareb 2013

Activiteitenplan Lareb 2013 Activiteitenplan Lareb 2013 CONFORM SUBSIDI EREGELI NG VWS -SUBSIDIES Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Geneesmiddelen 4 3. Vaccinveiligheid 16 4. Teratologie Informatie Service 18 5. Overige informatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 29 477 Geneesmiddelenbeleid Nr. 172 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding

Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Onderbouwing Conclusies Vaak is het door keuze van het juiste geneesmiddel mogelijk om borstvoeding veilig te handhaven 11. Niveau 4 Toelichting Indien

Nadere informatie

Activiteitenplan Lareb 2011

Activiteitenplan Lareb 2011 Activiteitenplan Lareb 2011 CONFORM SUBSIDIEREGELING VWS-SUBSIDIES 29 september 2010 Prof. dr. A.C. van Grootheest, directeur Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb, Goudsbloemvallei 7, 5237 MH s-hertogenbosch

Nadere informatie

11-10-2014. Ypsilon 30 jaar. Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart

11-10-2014. Ypsilon 30 jaar. Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart Ypsilon 30 jaar Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht - Ypsilon en onderzoekers trekken sinds die tijd met elkaar op Wat hebben we gezamenlijk bereikt!

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 32 772 Beleidsdoorlichting Volksgezondheid, Welzijn en Sport Nr. 7 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Zwangerschap bij de psychiatrische patient. Cijfers telefoondienst TIS. TIS kenniscentrum. vragen/exposities SSRI s 20-11-2015

Zwangerschap bij de psychiatrische patient. Cijfers telefoondienst TIS. TIS kenniscentrum. vragen/exposities SSRI s 20-11-2015 Zwangerschap bij de psychiatrische patient Bernke te Winkel Wetenschappelijk medewerker Teratologie Informatie Service TIS kenniscentrum Cijfers telefoondienst TIS Informatie geven Website (en boek) -

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting In dit proefschrift worden diverse meetinstrumenten beschreven, de de apotheker kan gebruiken als zorgverlener in het disease management van de patiënt met schizofrenie. Schizofrenie is een

Nadere informatie

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht Ypsilon 30 jaar Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart - Ypsilon en onderzoekers trekken met elkaar op sinds die tijd Epidemiologische studies genetica

Nadere informatie

Risk Management Plan. Implementeren: wie, wanneer, hoe? Suzanne Frankfort namens de RMP werkgroep PPN meeting, 21 juni 2011

Risk Management Plan. Implementeren: wie, wanneer, hoe? Suzanne Frankfort namens de RMP werkgroep PPN meeting, 21 juni 2011 Risk Management Plan Implementeren: wie, wanneer, hoe? Suzanne Frankfort namens de RMP werkgroep PPN meeting, 21 juni 2011 Agenda Risk Management Systeem/Plan (RMS/RMP) Wat is dat? RMP Werkgroep Doel van

Nadere informatie

Polikliniek ADHD voor volwassenen GGNet

Polikliniek ADHD voor volwassenen GGNet Polikliniek ADHD voor volwassenen GGNet Vragen Prevalentie ADHD bij volwassenen Kernsymptomen van ADHD Stelling: Rustig zitten tijdens het onderzoeksgesprek sluit hyperactiviteit uit. Stelling: Als iemand

Nadere informatie

Omgaan met bijwerkingen

Omgaan met bijwerkingen Vaccins Geneesmiddelen Zwangerschap en medicijnen Omgaan met bijwerkingen Een praktijkadvies inclusief handleiding melden Toepassen van dit advies draagt bij aan veiliger gebruik van geneesmiddelen Wat

Nadere informatie

Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax

Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax 3 juli 2015 Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax 1 Bijwerkingen na verpakkingswijziging Thyrax Samenvatting 3 1 Wat vooraf ging 5 2 De bijwerkingen 8

Nadere informatie

Polyfarmacie bij ouderen. Renate Schoemakers AIOS Ziekenhuisfarmacie 12 november 2015

Polyfarmacie bij ouderen. Renate Schoemakers AIOS Ziekenhuisfarmacie 12 november 2015 Polyfarmacie bij ouderen Renate Schoemakers AIOS Ziekenhuisfarmacie 12 november 2015 Inhoud Inleiding Farmacokinetiek Farmacodynamiek Problemen bij polyfarmacie Medicatiebeoordeling Take home messages

Nadere informatie

De verpleegkundige als melder van bijwerkingen?

De verpleegkundige als melder van bijwerkingen? De verpleegkundige als melder van bijwerkingen? Verslag van de resultaten van een enquête maart 2016 De verpleegkundige als melder van bijwerkingen? Samenvatting 3 1 Inleiding 4 2 Enquête 5 3 Resultaten

Nadere informatie

Elektronisch Medicijndoosje. Patiënten gebruiken een Medicijndoosje waarin GPRS/GSM

Elektronisch Medicijndoosje. Patiënten gebruiken een Medicijndoosje waarin GPRS/GSM Real ltime Mdi Medication Monitoring i Elektronisch Medicijndoosje j j Patiënten gebruiken een Medicijndoosje waarin GPRS/GSM technologie is ingebracht is ingebracht Elektronische AdHaler Patiënten gebruiken

Nadere informatie

Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid:

Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid: Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid: Medicatiemanagers als vaste waarde in het verpleegkundig team ter verbetering van de medicatieveiligheid. Rolf Toornvliet, ziekenhuisapotheker

Nadere informatie

Een derde van de geneesmiddelengebruikers houdt geneesmiddelen over

Een derde van de geneesmiddelengebruikers houdt geneesmiddelen over Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma, Anne Brabers, Joke Korevaar, Judith de Jong, Marloes van Dijk en Liset van Dijk. Een derde van de geneesmiddelengebruikers

Nadere informatie

Kwetsbare Ouderen en de Tweede Lijn

Kwetsbare Ouderen en de Tweede Lijn Kwetsbare Ouderen en de Tweede Lijn Addendum bij richtlijn CVRM Wat is mijn plek? Marianne van den Berg, apotheker Stelling een: De kwetsbare ouderen zijn voor mij een van de belangrijkste doelgroepen

Nadere informatie

Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening?

Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening? Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening? Datum ID Nummer 19 december 2013 13014 Auteur(s) Irene van Duijvendijk (Nictiz) Michiel ten Hove (Vektis) Eindredactie Kim Idzardi 1 19

Nadere informatie

Reactie Patiëntenfederatie NPCF op de VWS visie op geneesmiddelen: Nieuwe geneesmiddelen snel bij de patiënt, tegen aanvaardbare kosten

Reactie Patiëntenfederatie NPCF op de VWS visie op geneesmiddelen: Nieuwe geneesmiddelen snel bij de patiënt, tegen aanvaardbare kosten Bijlage bij: Reactie Patiëntenfederatie NPCF op de VWS visie op geneesmiddelen: Nieuwe geneesmiddelen snel bij de patiënt, tegen aanvaardbare kosten Inleiding Patiëntenfederatie NPCF neemt met belangstelling

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 599 Wijziging van de Geneesmiddelenwet ter implementatie van richtlijn 2011/62/EU om te verhinderen dat vervalste geneesmiddelen in de legale

Nadere informatie

Bijzonder Kenmerk: 'LIMgeneesmiddel. Intensive Monitoring)' IR V-2-2-1

Bijzonder Kenmerk: 'LIMgeneesmiddel. Intensive Monitoring)' IR V-2-2-1 1/10 Z-Index Alexanderstraat 11 2514 JL Den Haag Postbus 16090 2500 BB Den Haag T 070-37 37 400 F 070-37 37 401 info@z-index.nl www.z-index.nl KvK: Haaglanden 27177027 Auteur(s) Drs. L. Grandia Drs. E.

Nadere informatie

Chronobiologie en de bipolaire stoornis

Chronobiologie en de bipolaire stoornis Chronobiologie en de bipolaire stoornis Rixt Riemersma-van der Lek, psychiater Polikliniek voor bipolaire stoornissen Universitair Medisch Centrum Groningen Email: r.f.riemersma@umcg.nl GGNet Symposium

Nadere informatie

Zorgpad Stervensfase

Zorgpad Stervensfase Zorgpad Stervensfase de laatste stand van zaken Lia van Zuylen, internist-oncoloog Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Inhoud Belang markering stervensfase Zorgpad Stervensfase Nieuwe

Nadere informatie

Pijnbeleving bij patiënten met een chronische aandoening

Pijnbeleving bij patiënten met een chronische aandoening Kernboodschappen Resultaten: Pijnbeleving bij patiënten met een chronische aandoening Een onderzoek bij patiënten met een reumatische aandoening, 2008 3 op 4 patiënten heeft dagelijks pijn ondanks bevredigende

Nadere informatie

gehouden op woensdag 13 februari 2008 te Den Haag

gehouden op woensdag 13 februari 2008 te Den Haag C B G M E B Verslag 78 e Vergadering van de Contact Commissie Registratietie gehouden op woensdag 13 februari 2008 te Den Haag Aanwezigen: NEFARMA Dhr. A. H. Voorschuur Dhr. P. Reinders Mw L. Bakermans

Nadere informatie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Symposium ter gelegenheid afscheid Ad van Dooren Zelfredzaamheid van patiënten bij gebruik van veilige medicatie. Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Rudolf van Olden, arts Medisch Directeur

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 1932 Vragen van het lid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 208 Wijziging van de Geneesmiddelenwet ter implementatie van Richtlijn 2010/84/EU ter verbetering van de publieke gezondheid door het systeem

Nadere informatie

De ziekte van Graves

De ziekte van Graves De ziekte van Graves ZIEKTE VAN GRAVES Wat is de ziekte van Graves? De ziekte van Graves is een ziekte aan de schildklier, waarbij ons eigen afweersysteem antilichamen maakt, waardoor een te snel werkende

Nadere informatie

154 Samenvatting 155 Informatie over humane teratogeniciteit komt pas beschikbaar als een geneesmiddel tot de markt is toegelaten. Dit kan leiden tot discussies over zorgen t.a.v. mogelijk verhoogde risico

Nadere informatie

Pneumonie vaststellen bij onderzoek in verpleeghuizen

Pneumonie vaststellen bij onderzoek in verpleeghuizen Pneumonie vaststellen bij onderzoek in verpleeghuizen dr.ir. Jenny T. van der Steen VU medisch centrum, EMGO+ Instituut Afdeling Verpleeghuisgeneeskunde Definitie pneumonie bij onderzoek Definitie bepaalt

Nadere informatie

Risicominimalisatiemateriaal voor patiënten betreffende CellCept (mycofenolaatmofetil) en Myfortic (mycofenolaatnatrium)

Risicominimalisatiemateriaal voor patiënten betreffende CellCept (mycofenolaatmofetil) en Myfortic (mycofenolaatnatrium) Risicominimalisatiemateriaal voor patiënten betreffende CellCept (mycofenolaatmofetil) en Myfortic (mycofenolaatnatrium) Dit risicominimalisatiemateriaal voor mycofenolaat-bevattende producten is beoordeeld

Nadere informatie

PROTON II. Waarom en hoe transfunderen wij in Nederland? Dr. Rianne Koopman, internist Manager KCD, Sanquin Bloedbank

PROTON II. Waarom en hoe transfunderen wij in Nederland? Dr. Rianne Koopman, internist Manager KCD, Sanquin Bloedbank PROTON II Waarom en hoe transfunderen wij in Nederland? Dr. Rianne Koopman, internist Manager KCD, Sanquin Bloedbank Opzet presentatie Achtergrond PROTON I (PROfiles of TransfusiON recipients) Studie PROTON

Nadere informatie

Perspectief van de zorgondernemer. Prof. dr. Robert Slappendel, anesthesioloog Manager kwaliteit en Veiligheid Amphia Ziekenhuis

Perspectief van de zorgondernemer. Prof. dr. Robert Slappendel, anesthesioloog Manager kwaliteit en Veiligheid Amphia Ziekenhuis Perspectief van de zorgondernemer Prof. dr. Robert Slappendel, anesthesioloog Manager kwaliteit en Veiligheid Amphia Ziekenhuis Heeft dit zorgstelsel adequate prikkels om kwalitatief goede zorg te leveren?

Nadere informatie

SCHILDKLIERTHERAPIE MET RADIOACTIEF JODIUM

SCHILDKLIERTHERAPIE MET RADIOACTIEF JODIUM SCHILDKLIERTHERAPIE MET RADIOACTIEF JODIUM 298 Afspraak afdeling Nucleaire Geneeskunde Mevrouw/meneer Dag Datum Tijdstip Denkt u eraan uw recente jaarkaart van het Sint Franciscus Gasthuis mee te nemen.

Nadere informatie

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling Evidence tabel bij ADHD in kinderen en adolescenten (studies naar adolescenten met ADHD en ) Auteurs, Gray et al., 2011 Thurstone et al., 2010 Mate van bewijs A2 A2 Studie type Populatie Patiënten kenmerken

Nadere informatie

Bijeenkomsten De Commissie Praktijk is in 2013 vier keer bij elkaar geweest op 10 januari 2013, 2 april 2013, 12 september 2013 en 27 november 2013

Bijeenkomsten De Commissie Praktijk is in 2013 vier keer bij elkaar geweest op 10 januari 2013, 2 april 2013, 12 september 2013 en 27 november 2013 College ter Beoordeling van Geneesmiddelen Jaarverslag Commissie Praktijk 2013 1 mei 2014 De CBG Expertgroep Praktijk is in 2009 ingesteld om het CBG onafhankelijk te adviseren over alle praktische aspecten

Nadere informatie

Informatiebrief voor proefpersonen

Informatiebrief voor proefpersonen Memantine als additietherapie bij clozapine / MAC vervolgonderzoek [ april 2014] voor proefpersonen Vervolgonderzoek naar memantine toevoeging bij voortgezette behandeling met clozapine Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden voor niet-ingewijden Type 2 diabetes Diabetes is een ernstige chronische ziekte, die wordt gekenmerkt door te hoge glucosespiegels (de suikers ) in het bloed. Er zijn verschillende typen diabetes, waarvan

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Bouwmeester (PvdA) over ADHD in Nederland (2011Z03337).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Bouwmeester (PvdA) over ADHD in Nederland (2011Z03337). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

LKPZ SYMPOSIUM 2012. Perinatale psychopathologie: voorkomen bevalt beter. 20 september 2012 NEMO, Amsterdam

LKPZ SYMPOSIUM 2012. Perinatale psychopathologie: voorkomen bevalt beter. 20 september 2012 NEMO, Amsterdam LKPZ SYMPOSIUM 2012 Perinatale psychopathologie: voorkomen bevalt beter 20 september 2012 NEMO, Amsterdam LKPZ symposium 2012 Perinatale psychopathologie: voorkomen bevalt beter De laatste jaren is er

Nadere informatie

FIAgnostiek. Dieren in de geneeskunde. De professionalisering komt naar jullie toe. Uitnodiging NVFG Nieuwjaarsbijeenkomst. december 2015 nummer 3

FIAgnostiek. Dieren in de geneeskunde. De professionalisering komt naar jullie toe. Uitnodiging NVFG Nieuwjaarsbijeenkomst. december 2015 nummer 3 FIAgnostiek december 2015 nummer 3 NEDERLANDSE VERENIGING VOOR FARMACEUTISCHE GENEESKUNDE Dieren in de geneeskunde De professionalisering komt naar jullie toe Uitnodiging NVFG Nieuwjaarsbijeenkomst Inhoudsopgave

Nadere informatie

Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat

Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat N.B.: de inhoud van dit programma is slechts van adviserende aard en dient niet als vervanging voor professioneel en/of medisch advies. Als u verdere consultatie wenst,

Nadere informatie

Analyse medicatiebeoordelingen t.b.v. de KNMP Richtlijn Medicatiebeoordeling september 2012

Analyse medicatiebeoordelingen t.b.v. de KNMP Richtlijn Medicatiebeoordeling september 2012 Analyse medicatiebeoordelingen t.b.v. de KNMP Richtlijn Medicatiebeoordeling september 2012 Voorwoord Ter ondersteuning van de KNMP richtlijn Medicatiebeoordeling heeft Service Apotheek in samenwerking

Nadere informatie

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ Inleiding De toezichtketen in perspectief Toezicht door IGZ Onderzoek A. Huisman De toezichtketen in perspectief bij suïcides Persoonlijke adviezen Inleiding

Nadere informatie

In enkele seconden een medicatieoverzicht beschikbaar. De koers. Gert Koelewijn Programma Manager

In enkele seconden een medicatieoverzicht beschikbaar. De koers. Gert Koelewijn Programma Manager In enkele seconden een medicatieoverzicht beschikbaar De koers Gert Koelewijn Programma Manager 23 augustus 2012 Boodschap U opent het dossier van uw patiënt en krijgt binnen enkele seconden zijn medicatieoverzicht

Nadere informatie

Zwangere kan gerust antihistaminicum slikken. door Benedikte Cuppers - 06-04-2012

Zwangere kan gerust antihistaminicum slikken. door Benedikte Cuppers - 06-04-2012 Zwangere kan gerust antihistaminicum slikken Voorkeur voor loratadine en cetirizine door Benedikte Cuppers - 06-04-2012 Zwangere vrouwen met een allergie of met allergische rhinitis kunnen zonder grote

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Correspondentie

Nadere informatie

worden en hoe deze methode toegepast kan worden om de veiligheid van geneesmiddelen te bewaken.

worden en hoe deze methode toegepast kan worden om de veiligheid van geneesmiddelen te bewaken. Samenvatting Geneesmiddelen worden toegepast om ziektes te behandelen, te voorkomen en te diagnosticeren. In sommige gevallen ervaart de patiënt niet alleen het gewenste effect, maar kunnen ook ongewenste

Nadere informatie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Feiten en cijfers tot nu toe Managementsamenvatting Na twee en een half jaar kwaliteitsmetingen in de fysiotherapie is het een geschikt moment

Nadere informatie

J.N.G. Oude Elberink, J.A. Wijbenga, H. Folmer en M.L. van Noort

J.N.G. Oude Elberink, J.A. Wijbenga, H. Folmer en M.L. van Noort Registratie van geneesmiddelovergevoeligheid in het elektronisch patiëntendossier Auteurs Trefwoorden J.N.G. Oude Elberink, J.A. Wijbenga, H. Folmer en M.L. van Noort CTCAE-lijst, elektronisch patiëntendossier,

Nadere informatie

Oog voor bijwerkingen. OT en Zien congres, Rotterdam 25 september 2015 Rike van Eekeren, apotheker Lareb

Oog voor bijwerkingen. OT en Zien congres, Rotterdam 25 september 2015 Rike van Eekeren, apotheker Lareb Oog voor bijwerkingen OT en Zien congres, Rotterdam 25 september 2015 Rike van Eekeren, apotheker Lareb Bijwerkingencentrum Lareb Bewaking geneesmiddelenveiligheid Meldingen van bijwerkingen uit de praktijk

Nadere informatie

Vaak duizelig van pregabaline

Vaak duizelig van pregabaline Lareb Intensive Monitoring Vaak duizelig van pregabaline Aan het intensieve opsporingssysteem voor bijwerkingen van het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb hebben 1300 mensen die pregabaline gebruiken

Nadere informatie

Cardiovasculaire medicatie: gezondheidswinst versus valrisico

Cardiovasculaire medicatie: gezondheidswinst versus valrisico Cardiovasculaire medicatie: gezondheidswinst versus valrisico Geeske Peeters Susan Tett Samantha Hollingworth Danijela Gnijdic Sarah Hilmer Annette Dobson Ruth Hubbard Richtlijn Acuut Coronair Syndroom

Nadere informatie

Wetenschappelijke conclusies en redenen voor de conclusies

Wetenschappelijke conclusies en redenen voor de conclusies Bijlage IV Wetenschappelijke conclusies en redenen voor de wijziging van de voorwaarden van de vergunningen voor het in de handel brengen, en nadere uitleg over het onderscheid in de aanbeveling van het

Nadere informatie

Op weg naar strategisch talentmanagement! NFMD-16-4-2013

Op weg naar strategisch talentmanagement! NFMD-16-4-2013 Op weg naar strategisch talentmanagement! NFMD-16-4-2013 Even voorstellen Drs. Boudewijn Overduin! Oprichter en directeur Vergouwen Overduin! b.overduin@vergouwenoverduin.nl! Passie voor ontwikkeling met

Nadere informatie

Bijwerkingen bij ouderen WAT DOET LAREB? 18-4-2013. Bijwerkingen bij ouderen? Extra opletten! Leerdoelen / inhoud

Bijwerkingen bij ouderen WAT DOET LAREB? 18-4-2013. Bijwerkingen bij ouderen? Extra opletten! Leerdoelen / inhoud Bijwerkingen bij ouderen? Bijwerkingen bij ouderen 19 april 2013 Amsterdam, VUmc, Gerion "Denk veilig, kies veilig; Farmacologie en medicatieveiligheid bij ouderen in instellingen?" Rike van Eekeren, apotheker

Nadere informatie

Bijwerkingen van geneesmiddelen: herkennen en melden

Bijwerkingen van geneesmiddelen: herkennen en melden Bijwerkingen van geneesmiddelen: herkennen en melden December 2013 COIG, Bunnik Dr. F. van Hunsel, apotheker-epidemioloog www.lareb.nl Nieuwe geneesmiddelen Veiligheid geneesmiddel is altijd onzeker Hoe

Nadere informatie

Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen

Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel mycofenolaat mofetil te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie

Nadere informatie

Symptomen in de Palliatieve Fase

Symptomen in de Palliatieve Fase Symptomen in de Palliatieve Fase Internationale dag Palliatieve zorg Limburg 2015 Marieke van den Beuken- van Everdingen 36 symptomen die bij > 10% voorkomen vermoeidheid obstipatie snelle verzadiging

Nadere informatie

Eliane Duvekot. Eliane Duvekot

Eliane Duvekot. Eliane Duvekot Eliane Duvekot Eliane Duvekot Gezinsinterventies Het belang van een focus René Keet, psychiater GGZ Noord Holland Noord AMC Inhoud presentatie Psychosociale interventies bij schizofrenie Gezinsinterventies

Nadere informatie

Risicominimalisatie materiaal betreffende Exjade (deferasirox) voor patiënten met bloedtransfusie-afhankelijke aandoeningen en chronische

Risicominimalisatie materiaal betreffende Exjade (deferasirox) voor patiënten met bloedtransfusie-afhankelijke aandoeningen en chronische Risicominimalisatie materiaal betreffende Exjade (deferasirox) voor patiënten met bloedtransfusie-afhankelijke aandoeningen en chronische ijzerstapeling 2 Risicominimalisatie materiaal betreffende Exjade

Nadere informatie

Hart & Vaatcafé, 26 november 2015 Hartfalen, mijn hart pompt niet goed. Wat nu?

Hart & Vaatcafé, 26 november 2015 Hartfalen, mijn hart pompt niet goed. Wat nu? Hart & Vaatcafé, 26 november 2015 Hartfalen, mijn hart pompt niet goed. Wat nu? Vraag 1 Ik heb hartfalen en gebruik een b-blokker, hierbij ben ik duizelig. De dosering is gehalveerd en nu ben ik minder

Nadere informatie

ehealth E- health: trends en mogelijkheden voor Maastro Liesbeth Meijnckens 23 oktober 2013

ehealth E- health: trends en mogelijkheden voor Maastro Liesbeth Meijnckens 23 oktober 2013 ehealth E- health: trends en mogelijkheden voor Maastro Liesbeth Meijnckens 23 oktober 2013 Even voorstellen Mobiel bellen in 1999 Internet is als water uit de kraan 95% Nederlanders 75% van 65+ 30% van

Nadere informatie

24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht. Stoppen met roken. Drs. M. de Wee Verpleegkundig hoofd Oncologie TweeSteden ziekenhuis Tilburg

24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht. Stoppen met roken. Drs. M. de Wee Verpleegkundig hoofd Oncologie TweeSteden ziekenhuis Tilburg 24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht Stoppen met roken Drs. M. de Wee Verpleegkundig hoofd Oncologie TweeSteden ziekenhuis Tilburg Stoppen met roken Feiten over stoppen met roken en kanker Verpleegkundigen en

Nadere informatie

Onderzoek naar zorgvragen en behoeften van patiënten met een verslaving en ADHD of Autisme

Onderzoek naar zorgvragen en behoeften van patiënten met een verslaving en ADHD of Autisme Onderzoek naar zorgvragen en behoeften van patiënten met een verslaving en ADHD of Autisme dr. L.M. Kronenberg Prof. dr. van Achterberg Prof. dr. W. van den Brink Prof. dr. P. Goossens K. Slager-Visscher,

Nadere informatie

Ellen Rijckmans & Sebastian Scherer Tutor: Jella De Ville

Ellen Rijckmans & Sebastian Scherer Tutor: Jella De Ville Ellen Rijckmans & Sebastian Scherer Tutor: Jella De Ville Inhoudstafel 1. Casusvoorstelling 2. Differentiaaldiagnoses 3. Diagnostiek en klinische benadering 4. Behandeling 5. Bronnen Casus XXIV Een 32

Nadere informatie

Telecardiologie: Toekomst of heden?

Telecardiologie: Toekomst of heden? Telecardiologie: Toekomst of heden? Cardio 2010 Johan Vijgen Electrofysioloog Virga Jesse Ziekenhuis Hasselt Telegeneeskunde: definitie Voorwaarden om te slagen Toepassingen cardiologie Rol van de huisarts

Nadere informatie

Bijzonder Kenmerk: Reden van voorschrijven IR V-1-2-2

Bijzonder Kenmerk: Reden van voorschrijven IR V-1-2-2 1/11 Z-Index Alexanderstraat 11 2514 JL Den Haag Postbus 16090 2500 BB Den Haag T 070-37 37 400 F 070-37 37 401 info@z-index.nl www.z-index.nl KvK: Haaglanden 27177027 Auteur(s) Drs. L. Grandia Drs. M.

Nadere informatie

Veel vrouwen gebruiken medicijnen tijdens hun zwangerschap. Van veel van deze medicijnen zijn de mogelijke teratogene effecten vaak nog niet goed beke

Veel vrouwen gebruiken medicijnen tijdens hun zwangerschap. Van veel van deze medicijnen zijn de mogelijke teratogene effecten vaak nog niet goed beke 107 Veel vrouwen gebruiken medicijnen tijdens hun zwangerschap. Van veel van deze medicijnen zijn de mogelijke teratogene effecten vaak nog niet goed bekend. Onderzoek naar welke medicijnen gebruikt worden

Nadere informatie

Schaderapport Anesthesiologie 1993-2010

Schaderapport Anesthesiologie 1993-2010 Schaderapport Anesthesiologie 1993-2010 Hieke van Haarst manager preventie Bart Jongbloed preventiemanager MediRisk 19 december 2011 Inhoud presentatie 1. MediRisk organisatie 2. claims en schade algemeen

Nadere informatie

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 INSPIRE klantenevenement 14 november 2013 Inhoud Farmacie 2013 Workshop scenario analyse Toekomstbeeld VJA Praktijkvoorbeelden Visiedocument Jonge Zorgverleners

Nadere informatie

Veiligheid van geneesmiddelen en communicatie Bothoflezing, 18 november 2014, Agnes Kant

Veiligheid van geneesmiddelen en communicatie Bothoflezing, 18 november 2014, Agnes Kant Veiligheid van geneesmiddelen en communicatie Bothoflezing, 18 november 2014, Agnes Kant Waarschijnlijk ben ik de eerste spreker van de Bothof lezing, die Theo Bothof niet persoonlijk heeft gekend. Maar

Nadere informatie

Verslag 102 e CCR Regulier vergadering woensdag 7 oktober 2015 te Utrecht

Verslag 102 e CCR Regulier vergadering woensdag 7 oktober 2015 te Utrecht Verslag 102 e CCR Regulier vergadering woensdag 7 oktober te Utrecht 1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet alle aanwezigen welkom. De voorzitter staat stil bij het overlijden van mw. Kraaijeveld,

Nadere informatie

Big Data voor SEIN Samen de sleutel

Big Data voor SEIN Samen de sleutel Big Data voor SEIN Samen de sleutel ECP Jaarcongres 20 november 2014 Egge van der Poel ook namens Roland Thijs en Merel Wassenaar van SEIN Wie ben ik? Technische Natuurkunde Delft: 50/jaar * 80 jaar =

Nadere informatie

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden?

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden? METHOTREXAAT 1173 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de werking en bijwerkingen van Methotrexaat. De folder is bedoeld voor psoriasispatiënten die behandeld worden met Methotrexaat. Wat is

Nadere informatie

Zorg voor geest kost nog steeds het meest

Zorg voor geest kost nog steeds het meest Zorg voor geest kost nog steeds het meest Publicatiedatum: 28-11-2013 In is 19,6 miljard euro uitgegeven voor de behandeling van psychische stoornissen, 22% van de totale uitgaven voor zorg en welzijn

Nadere informatie

Medicatievoorschrijfbevoegdheid Vraag en antwoord. Nicole la Croix

Medicatievoorschrijfbevoegdheid Vraag en antwoord. Nicole la Croix Medicatievoorschrijfbevoegdheid Vraag en antwoord Nicole la Croix Medicatievoorschrijfbevoegdheid Hoe is het nu geregeld? Medicatievoorschrijfbevoegdheid Medicatievoorschrijfbevoegdheid Waarom pakken zij

Nadere informatie

Scherp Consultancy inspiratie en innovatie voor zorg en welzijn

Scherp Consultancy inspiratie en innovatie voor zorg en welzijn De digitale vaktherapeut, Kunst of quatsch Saskia Timmer Gnoon studiedag 24/11/11 Innovatie & organisatie ontwikkeling Missie, visie strategie Analyse en advies, concepten Realisatie projectmanagement

Nadere informatie

April 2016 Alexandra Kleberger, M ANP. Palliatieve zorg omtrent Hartfalen

April 2016 Alexandra Kleberger, M ANP. Palliatieve zorg omtrent Hartfalen April 2016 Alexandra Kleberger, M ANP Palliatieve zorg omtrent Hartfalen Deel I Wat is hartfalen? Oorzaken van hartfalen Symptomen Compensatiemechanismen Diagnostiek Behandeling Hartfalenpoli Vragen Deel

Nadere informatie

Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing!

Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing! Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing! Een perspectief vanuit de afnemer Melissa Buijens MSc. 1 november 2012 Stafmedewerker Inkoop & Logistiek Ziekenhuisapotheek Erasmus MC Een

Nadere informatie

Voorschrijven door internisten en cardiologen

Voorschrijven door internisten en cardiologen Cardiologie_Cardiologie 29-10-12 15:18 Pagina 1 Voorschrijven door internisten en cardiologen Beknopte weergave van de verkenning naar oorzaken van verschillen in voorschrijven van cholesterolverlagers

Nadere informatie

Ik ben zo benauwd. Titia Klemmeier/Josien Bleeker

Ik ben zo benauwd. Titia Klemmeier/Josien Bleeker Ik ben zo benauwd Titia Klemmeier/Josien Bleeker dyspneu ademnood kortademigheid benauwdheid Bemoeilijkte ademhaling Programma Inventarisatie leerdoelen Kennis over de praktijk? Alarmsymptomen Achtergrond

Nadere informatie

ehealth in mijn praktijk?! Datum 28 januari 2014, S.Timmer

ehealth in mijn praktijk?! Datum 28 januari 2014, S.Timmer ehealth in mijn praktijk?! Datum 28 januari 2014, S.Timmer 1 Introductie Saskia Timmer Changinghealthcare Academy (online) opleiden voor (e)health #ehealth #Socialemedia #CHCacademy 2 Kijkje in de digitale

Nadere informatie

De inrichting van wijkgerichte zorg in een innovatieve GGZ

De inrichting van wijkgerichte zorg in een innovatieve GGZ Workshop De inrichting van wijkgerichte zorg in een innovatieve GGZ Philippe Delespaul FACT Couleur Locale: Op weg naar een regionaal model in de GGZ Evoluon Eindhoven, 28 maart 2013 GGZ gemeente 1ste

Nadere informatie

Psychiatrisering en de terreur van het perfecte kind. Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

Psychiatrisering en de terreur van het perfecte kind. Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen Psychiatrisering en de terreur van het perfecte kind Psychiatriseren = Het moeilijke kind stelt de volwassene vragen: Wie is de volwassene is die hem of haar zo moeilijk vindt? Met welke ver(w)achtingen

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties

Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties Microsoft Dynamics CRM 2011 360 kijk op uw relaties 26 september 2013 Programma 10u15: GMI Customer Relationship Management Een oplossing binnen een breder kader (GMI 4D Solution Concept ). Willem van

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

COPD en hartfalen in de palliatieve fase

COPD en hartfalen in de palliatieve fase COPD en hartfalen in de palliatieve fase Manon Boddaert Arts palliatieve geneeskunde Bardo en Spaarne Ziekenhuis Antoon van Dijck Kwaliteit van leven Verloop COPD en hartfalen Markering palliatieve fase

Nadere informatie

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans!

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Eric Koster Clustercoördinator chronische ziekten en screeningen, directie Publieke Gezondheid Lid kernteam Inhoud 1. Aanleiding 2. Aanpak

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 29 477 Geneesmiddelenbeleid Nr. 254 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS

VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS OVER MIJ Veiligheid & voorschrijven van medicatie 6-11-2014 2 IK ZAL HET VANDAAG HEBBEN OVER Onderzoek doen OF waarom onderzoek doen leuk is en soms

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie