BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE"

Transcriptie

1 ARBEIDSINSPECTIE DIRECTIE MAJOR HAZARDS CONTROL BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE (BEDRIJVEN DIE ONDER DE WERKINGSSFEER VAN HET BESLUIT RISICO S ZWARE ONGEVALLEN 99 VALLEN) IN DE REGIO RIJNMOND/ZEELAND OVER DE PERIODE JANUARI 2002 TOT MAART 2003 Titel: Beknopte analyse van incidenten in de chemische industrie, in de regio Rijnmond/Zeeland, over de periode januari 2002 t/m maart 2003 Opgesteld door: Ing. W.M. van der Poel Datum:

2 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding en probleemstelling 3 2. Selectie van incidenten 3 3. Afhandeling geselecteerde meldingen door Arbeidsinspectie Gehanteerde analysemethode Keuze en verantwoording Toelichting op elementen van het tripodschema 4 5. Resultaten De gevolgen van de beschouwde incidenten Analyse en categoriseren oorzaken en probleemgebieden binnen de bedrijfsvoering Falende barrières Substandaardhandeling of activiteit ( de trigger van het incident) Achterliggende oorzaken De oorzakelijke relatie met onderhoudsmanagement De oorzakelijke relatie met het veiligheidsbeheerssysteem (Dubieuze) managementbeslissingen 9 6. Conclusies. 9 Pagina

3 3 1. INLEIDING EN PROBLEEMSTELLING In de periode van 1 januari 2002 t/m 31 maart 2003 nam Arbeidsinspectie (AI) kennis van in totaal 37 incidenten met gevaarlijke stoffen in bedrijven/inrichtingen in de regio Rijnmond/Zeeland die onder de werkingssfeer van het Besluit Risico s Zware Ongevallen (BRZO) 1999 vallen. Dit aantal incidenten betekent een forse toename t.o.v. voorgaande jaren. Op grond hiervan is besloten tot een nadere analyse van deze incidenten met als doel om zicht te verkrijgen op de achterliggende (basis-)oorzaken van deze incidenten. 2. SELECTIE VAN INCIDENTEN Ten behoeve van deze analyse zijn uit de hierboven vermelde 37 incidenten die incidenten geselecteerd waarbij: - het (ongewild) vrijkomen van één of meer gevaarlijke stoffen van primaire betekenis was voor de effecten van het incident; - op grond van een eerste beoordeling van de beschikbare informatie sprake was van een onmiddellijk of uitgesteld ernstig gevaar voor de gezondheid of veiligheid van werknemers en/of personen buiten de inrichting; - de AI het incident dusdanig diepgaand had onderzocht, dan wel de daarover ter beschikking staande informatie dusdanig betrouwbaar is gebleken, dat het trekken van conclusies in zake de directe en achterliggende oorzaken gerechtvaardigd is. Op basis van het voorgaande zijn aanvankelijk 20 van de 37 incidenten geselecteerd. Hiervan is één incident verder buiten beschouwing gelaten omdat van dat incident de oorzaken nog niet zijn vastgesteld. Resteert dus een selectie van 19 incidenten (= 54%). In onderstaande tabel1 wordt de verdeling van de geselecteerde incidenten naar het type bedrijf weergegeven. Tabel 1 Verdeling van geselecteerde incidenten naar type bedrijf Type bedrijf Aantal incidenten (%) Aantal BRZO-bedrijven in de regio (%) (basis-)chemie 8 (42%) 55 (63%) olieraffinaderijen 7 (37%) 6 (7%) chemische 1 (5%) 3 (3%) afvalverwerking niet procesgebonden 3 (16%) 23 (26%) opslag van vloeibare en gasvormige producten Totaal 19 (100%) 87 (100%)

4 4 3. AFHANDELING GESELECTEERDE MELDINGEN DOOR ARBEIDSINSPECTIE De afhandeling van ongevals-/incidentenonderzoeken in het geval van de geselecteerde incidenten heeft geleid tot de inzet van de in tabel 2 weergegeven instrumenten: Tabel 2 Status afhandeling incidenten (19) op peildatum Afhandeling incident door Arbeidsinspectie Aantal incidenten (%) Proces-verbaal Arbo-wet AI 5 (26%) Proces-verbaal gezamenlijk (AI/bevoegd gezag ex Wm/politie) 4 (21%) Rapport AI 4 (21%) Rapport bedrijf 3 (16%) Overige handhavinginstrumenten ingezet door AI 9 (47%) Overige interventies naar bedrijf 3 (16%) Melding aan Europese Unie middels programma MARS 7 (37%) 4. GEHANTEERDE ANALYSEMETHODE 4.1 Keuze en verantwoording T.b.v. deze analyse is gekozen voor de Tripod Incident Analyse en wel om de volgende redenen: 1. Tripod zoomt scherp in op de achterliggende oorzaken en omstandigheden die hebben geleid tot een incident (de waarom vraag). De methodiek typeert onder meer de dubieuze (management-)beslissingen, verborgen gebreken te categoriseren in 11 zogenaamde basisrisicofactoren ( general failure types ), omstandigheden ( preconditions ) waaronder een substandaard handeling of activiteit tot een incident kon leiden en doorbroken barrières (lines of defence). Tripod kan worden toegepast als een diagnose-instrument voor het meten van het niveau van risicobeheersing of de kwaliteit van de organisatie van de veiligheid en als een instrument voor het analyseren van (bijna)incidenten. 2. Tripod is ontwikkeld door en voor toepassing in de procesindustrie en wordt in de branche, zeker door de grote bedrijven, meer en meer gehanteerd. 3. Vanuit de resultaten van een Tripod analyse kunnen relaties worden gelegd met elementen van het Veiligheidsbeheerssysteem (VBS). 4. Met de uitkomsten van een Tripod analyse wordt op het niveau van de industrie gecommuniceerd. 4.2 Toelichting op elementen van het tripodschema In een ongevalscenario (het proces) kunnen een aantal factoren worden onderscheiden: 1. De onveilige (substandaard) handeling of activiteit (directe oorzaak) Bij veel incidenten zijn meestal één of meerdere substandaard activiteiten aan te wijzen waardoor preventieve en/of repressieve barrières werden doorbroken of faalden.

5 5 2. Preventieve en repressieve barrières Onder barrières worden hier verstaan de maatregelen of voorzieningen die in laatste instantie het incident hadden moeten voorkomen dan wel de gevolgen beperken (lines of defence, LOD s). 3. Omstandigheden Er is vrijwel altijd sprake van omstandigheden, waaronder een substandaardhandeling tot het doorbreken van barrières en dus tot het incident en de gevolgen daarvan kon leiden. De omstandigheden kunnen worden vastgesteld door antwoord te geven op meetbare vragen als: - duidelijke instructies en werkwijzen vastgesteld en waren betrokkenen hiervan op de hoogte? - voldoende toezicht? - sprake van werkdruk of tijdsdruk (strijdige doelstellingen)? - voldoende ervaring en opleiding? - juiste materialen en middelen beschikbaar? 4. Achterliggende (basis-)oorzaken (de verborgen gebreken) Op basis van de vastgestelde omstandigheden kunnen achterliggende oorzaken worden vastgesteld en t.b.v. een analyse worden gekoppeld aan gestandaardiseerde probleemgebieden ( general failure types ). 5. Dubieuze (management-)beslissingen De basis van het ongevalproces is in veel gevallen een onjuiste managementbeslissing en daarmede ook de basisoorzaak van een incident. In overeenstemming met de hiervoor beknopt omschreven elementen van het ongevalproces is voor elk van de geselecteerde incidenten het Tripodschema zoveel mogelijk ingevuld. 5. RESULTATEN 5.1 De gevolgen van de beschouwde incidenten Een overzicht van de gevolgen van de incidenten is gegeven in tabel 3. Tabel 3. Gevolgen (19 incidenten) Aard gevolgen incident Aantal incidenten (%) Persoonlijk letsel binnen inrichting 4 (21%) Persoonlijk letsel / klachten buiten inrichting 5 (26%) Vrijkomen gevaarlijke stof(fen) met ernstig risico voor personen 17 (89%) Brand / explosie 5 (26%) Ernstige schade of risico voor milieu en/of externe veiligheid 7 (37%) Materiele schade binnen inrichting 7 (37%)

6 6 5.2 Analyse en categoriseren oorzaken en probleemgebieden binnen de bedrijfsvoering Falende barrières Bedoeld worden hier het falen van preventieve of repressieve maatregelen die in laatste instantie het incident had kunnen voorkomen of de gevolgen beperken (zie tabel 4). Tabel 4 Omschrijving barrière Aantal (%) Werkwijze onjuist 11 (48%) Geen/onvoldoende inspectie/testen/onderhoud 9 (39%) Onvoldoende (operationele) procesbeheersing 3 (13%) Totaal 23 (100%) Substandaardhandeling of activiteit ( de trigger van het incident) Bij 13 van de 19 onderzochte incidenten kon een substandaardactiviteit, kort voorafgaande aan het incident (de onveilige handeling) worden geïdentificeerd, die (mede) oorzaak was van het doorbreken van beschermende barrières (zie tabel 5). In de overige 6 gevallen was sprake van falen van systemen als gevolg van niet of uitgesteld onderhoud of inspectie. Tabel 5 Substandaardactiviteit Aantal (%) Gebruik niet explosievrij gereedschap 1 (8%) Negeren alarmeringen 2 (15%) Onvoldoende zeker stellen voorafgaande aan een kritische 6 (46%) operatie Operatorfout 1 (8%) Geen persoonlijke beschermingsmiddelen 2 (15%) Gebruik onveilige middelen 1 (8%) Achterliggende oorzaken Bij het onderzoek van de 19 incidenten zijn in totaal 55 achterliggende oorzaken vastgesteld, dat is bijna 3 per incident. De oorzakelijke relaties zijn in overeenstemming met de Tripodstandaard gecategoriseerd in onderwerpen/probleemvelden (zie tabel 6).

7 7 Tabel 6 Onderwerp Aantal incidenten (%) Materieel en middelen 3 (16%) Kwaliteit, conditie, beschikbaarheid en actuele versus verwachte levensduur van materialen, gereedschappen en componenten van de installatie (betreft materialen en niet ontwerp of onderhoudsplanning Ontwerp 7 (37%) De wijze waarop materieel en installaties zijn ontworpen kunnen operaties moeizaam doen verlopen of onjuist gebruik in de hand werken Onderhoudsmanagement 14 (74%) De aanwezigheid en effectiviteit van onderhoudsstrategie en management, m.b.t. planning, beschikbaarheid van mensen en middelen en vormen van onderhoud Procedures/werkwijzen 4 (21%) Het al dan niet voorhanden zijn van nauwkeurige, relevante en heldere normering (richtlijnen, procedures, instructies en handleidingen) die ook werkelijk bekend zijn en worden toegepast. De wijze waarop regels worden samengesteld, uitgetest, gedocumenteerd en geïmplementeerd Omstandigheden die de kans op fouten verhogen 4 (21%) De omstandigheden waaronder mensen moeten werken: fysieke, medische, psychische en sociaal bepaalde factoren Housekeeping 1 ( 5%) Orde en netheid op en van de werkomgeving: beschikbaarheid en toepassing van faciliteiten voor het op orde houden van de werkomgeving Strijdige doelstellingen 1 ( 5%) De strijdigheid van verschillende doelstellingen, b.v. ten aanzien van productie, veiligheid, planning en bedrijfseconomische belangen: duidelijke richtlijn m.b.t. de te stellen prioriteiten Communicatie 6 (32%) Organisatie 2 (11%) Fouten in de organisatiestructuur, m.b.t. verantwoordelijkheden en bevoegdheden Opleiding en training 2 (11%) Het verstrekken van de juiste training aan diegenen die dit daadwerkelijk nodig hebben en het geven van gelegenheid om ervaring op te doen Afscherming tegen operationele verstoringen 3 (16%) Systeemfouten m.b.t. detectie, waarschuwing, herstel, beperking, vluchtmogelijkheden en evacuatie, evenals het gebruik van beschermingsmiddelen en het zijn voorbereid op noodsituaties

8 De oorzakelijke relatie met onderhoudsmanagement Bij 14 van de 19 onderzochte incidenten is een relatie met het falen van het onderhoudsmanagement vastgesteld. Dit betekent dat in 74% van de incidenten gebreken op het gebied van inspectie, testen of technisch onderhoud de uitsluitende of medeoorzaak was van het ontstaan van het incident. In 6 gevallen (32 %) was falend onderhoud zelfs de directe oorzaak voor het ontstaan en/of de gevolgen van het incident. De vastgestelde tekortkomingen variëren van structurele tekortkomingen op systeem- of strategieniveau tot (vermoedelijk) meer incidenteel falen. In tabel 7 wordt de relatie met onderhoud onderscheiden in drie aspecten van onderhoud. Tabel 7 Oorzakelijke relatie met onderhoud Aantal (%) (Hoofdzakelijk) het gevolg van het ontbreken van goed functionerend 8 (42%) onderhoudsmanagement of strategie (Hoofdzakelijk) te wijten aan de (onveilige) uitvoering van 3 (16%) onderhoudswerkzaamheden (Hoofdzakelijk) te wijten aan foutief onderhoud 5 (26%) De oorzakelijke relatie met het veiligheidsbeheerssysteem Alle onderzochte incidenten vonden plaats in bedrijven die onder de bijzondere verplichtingen van het BRZO 1999 vielen. Dit betekent onder meer dat deze bedrijven verplicht waren om een wettelijk voorgeschreven veiligheidsbeheerssysteem (VBS) in werking te hebben ter borging van alle technische en organisatorische voorzieningen ter voorkoming van zware ongevallen. In tabel 8 zijn de oorzakelijke relaties van het incident met het niet of onvoldoende functioneren van één of meer elementen van het VBS aangegeven. Tabel 8 VBS-element Omschrijving Aantal (%) nr. 1 Organisatie en personeel 3 (16%) 2 De identificatie van gevaren en de beoordeling van de 9 (47%) risico s van zware ongevallen 3 Het toezicht op de uitvoering: vaststelling en de 15 (79%) toepassing van procedures en instructies voor de beheersing van de veiligheid van de bedrijfsvoering 4 De wijze waarop gehandeld wordt bij wijzigingen 4 (21%) (management of change) 5 De planning voor noodsituaties (noodplan) 4 (21%) 6 Het toezicht op de prestaties: de vaststelling en 7 (37%) toepassing van procedures voor de permanente beoordeling van de uitvoering van het beleid ter voorkoming van zware ongevallen (evaluatie en bijstelling) 7 Audits en beoordeling: systematische periodieke evaluatie van het beleid (onderzoek en analyse) 1 (5%)

9 (Dubieuze) managementbeslissingen Hiermede worden bedoeld de (management-)beslissingen die mogelijk lang geleden zijn genomen, maar waarvan het negatieve effect of bijwerking duidelijk wordt ná het incident. Het zijn meestel passieve beslissingen: men laat een situatie ontstaan, waarin men langzamerhand de controle over wat er werkelijk in de organisatie gebeurt verliest: er is geen sprake meer van actief managen. Het zijn vaak beslissingen die op zich juist leken/waren, echter door onvoldoende in te spelen op veranderde situaties krijgen de dubieuze neveneffecten de kans om de organisatie binnen te sluipen. Voor 7 (37 %) van de 19 onderzochte incidenten kan een uitspraak worden gedaan over de rol van het management als basisoorzaak van het incident. Deze uitspraken zijn hieronder in tabel 9 gerubriceerd. Tabel 9 Managementbeslissing Aantal incidenten (%) Acceptatie van een onveilige werkwijze of situatie onder tijdsdruk 2 (11 %) of productiebelangen Toestaan dat, respectievelijk onvoldoende response, op een 3 (16 %) onvoldoende vastlegging van werkwijzen en procedures en de uitvoering daarvan, dan wel het insluipen van onvolkomenheden daarin Onvoldoende actief managen van de opzet en/of instandhouding 2 (11 %) van een veiligheidsbeheerssysteem Totaal 7 (37 %) 6. CONCLUSIES 1. De hierna geformuleerde conclusies hebben uitsluitend betrekking op de resultaten van het onderzoek van de selectie van incidenten. Hoewel de conclusies zeker indicatief zullen zijn voor de oorzaken van zware ongevallen in bredere zin, kan niet gesteld worden dat deze voldoende representatief zijn voor de doelgroep in zijn geheel. 2. Het onderzoek betreft een selectie van 19 incidenten in zogenaamde Major Hazard bedrijven (BRZO 1999), gelegen in de regio Rijnmond/Zeeland. Raffinaderijen (37 % tegen een aandeel in het selectiebestand van 7%) zijn in die selectie oververtegenwoordigd. Echter de bedrijven voor opslag/distributie van vloeibare en gasvormige producten (tankopslag) zijn getalsmatig enigszins ondervertegenwoordigd (16 % binnen de selectie en 23 % binnen selectiebestand). 3. In 16 (84%) van de 19 gevallen was er aanleiding voor het inzetten van handhavinginstrumenten: preventieve stillegging, het opmaken van een (gezamenlijk) proces-verbaal, schriftelijke waarschuwing of eis. 4. In een relatief gering aantal gevallen was er sprake van (ernstig) persoonlijk letsel van werknemers (4 incidenten; 21%). Het aantal incidenten waarbij sprake was van

10 10 (gezondheids-)klachten in de omgeving van het bedrijf of buurbedrijven, bedroeg 5 (26%). Wel was er in een relatief groot aantal gevallen sprake van een ernstig risico voor werknemers en/of het milieu/externe veiligheid, respectievelijk 89% en 37%. 5. Van de 19 incidenten waren er 7 (37 %) met dusdanig grote (potentiële) effecten dat melding aan de Europese Unie verplicht was (MARS). Deze meldingsplicht ontstond op grond van de volgende criteria: - omvang schade en risico voor werknemers en/of omgeving: 2 incidenten; - risico en omvang emissie/loss of Containment (LOC) : 4 incidenten; - persoonlijk letsel : 1 incident 6. De directe oorzaken voor het ontstaan van het incident of de omvang van de gevolgen, het doorbreken van de beschermende barrière, hadden in hoofdzaak betrekking op een onjuiste werkwijze/procedure (48%) en falend onderhoud (39%). 7. Vrijwel in alle gevallen was er sprake van achterliggende (systeem-)oorzaken, daardoor van structureel onvoldoende beheersing van veiligheidsrisico s. De belangrijkste achterliggende oorzaken liggen op het gebied van: - onderhoudsmanagement : (14 incidenten; 74%); - ontwerp : (7 incidenten; 37%); - communicatie : (6 incidenten; 32%). 8. In het onderzoek zijn ook oorzakelijke relaties met het (ontbreken van een goed functionerend) veiligheidsbeheerssysteem vastgesteld. Daarbij valt op dat het vooral schort aan een goede invulling van VBS-element 3: het toezicht op de uitvoering, te weten de vaststelling en de toepassing van procedures en instructies voor de beheersing van de veiligheid van de bedrijfsvoering, met inbegrip van het onderhoud van de installaties en de tijdelijke stops (15 incidenten; 79%). 9. Bij 7 (37%) van de 19 onderzochte incidenten kan een uitspraak worden gedaan over de oorzakelijke rol van het management. In die gevallen blijkt een onvoldoende veiligheidsbewuste en actieve opstelling van het management de feitelijke basisoorzaak van het incident of de structurele gebreken in de bedrijfsvoering. In de overige gevallen is de rol van het management niet onderzocht dan wel niet kunnen worden vastgesteld.

Incidentrapportage 1 oktober 2004 t/m 31 december 2005. Directie Major Hazard Control

Incidentrapportage 1 oktober 2004 t/m 31 december 2005. Directie Major Hazard Control Incidentrapportage 1 oktober 2004 t/m 31 december 2005 Directie Major Hazard Control Incidentrapportage Arbeidsinspectie Arnhem Rotterdam Roermond Directie: Major Hazard Control (MHC) Datum: juli 2006

Nadere informatie

Major Hazards Control

Major Hazards Control Ongevalsonderzoek Relatie met Brzo 1999 Major Hazards Control Jos van Liempt Arbeidsinspectie MHC Kennismaken met Rijksbreed 15 mei 2009 Ongevalsonderzoek Hoofdonderwerpen Doel Relatie met inspecties Wat

Nadere informatie

Werklijst bij het toezicht en ongevalsonderzoek ten aanzien van de Risico s bij Repressie van Zware Ongevallen

Werklijst bij het toezicht en ongevalsonderzoek ten aanzien van de Risico s bij Repressie van Zware Ongevallen Werklijst bij het toezicht en ongevalsonderzoek ten aanzien van de Risico s bij Repressie van Zware Ongevallen DOEL: Aanreiken van richtlijnen voor het houden van toezicht en uitvoeren van ongevalsonderzoek

Nadere informatie

Lijst van begrippen en definities

Lijst van begrippen en definities Ongeval met dood tot gevolg Iemand is dodelijk gewond als hij of zij bij een ongeval om het leven is gekomen of binnen dertig dagen na het ongeval aan de gevolgen van letsel overlijdt, met uitzondering

Nadere informatie

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Pagina 1 van 9 Samenvatting In 2007 zijn door de directie MHC bij 41 BRZO99 en Arie bedrijven Atex 137 inspecties uitgevoerd op een wijze als beschreven in het toezichtbeleid

Nadere informatie

Tab T Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie

Tab T Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie TAB T 5-1 Tab T nr. 5 Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie interne veiligheid een rankingmethode Bij de selectie installatiescenario s kunnen enkele principes worden gehanteerd die in onderstaande

Nadere informatie

Informatie voor BRZO inrichtingen

Informatie voor BRZO inrichtingen April 9, 2009 Werkwijzer intern noodplan 2 Basiseisen Intern Noodplan Informatie voor BRZO inrichtingen Werkwijzer intern noodplan BRZO eisen t.a.v. intern noodplan PBZO- en VR inrichtingen: - voorbereid

Nadere informatie

Analyse van basisoorzaken van gevallen van beroepsgebonden (psychische en niet-psychische) aandoeningen via de Tripod methode

Analyse van basisoorzaken van gevallen van beroepsgebonden (psychische en niet-psychische) aandoeningen via de Tripod methode Jan Sije Huismans Occupational health advisor Achmea Vitale gedetacheerd bij AkzoNobel Industrial Chemicals jan-sije.huismans@akzonobel.com Victor Roggeveen Veiligheidskundige en Tripod Facilitator Pelican

Nadere informatie

Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties

Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties Datum Kenmerk Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties Voor het invullen van dit formulier kunt u contact opnemen met de preventiemedewerker 1 (arbo en milieucoördinator) van uw faculteit

Nadere informatie

Hoe hoog ligt de Lat bij de Bedrijfsbrandweer. Michael de Gunst, Centrum Industriële Veiligheid/LEC BrandweerBRZO

Hoe hoog ligt de Lat bij de Bedrijfsbrandweer. Michael de Gunst, Centrum Industriële Veiligheid/LEC BrandweerBRZO Hoe hoog ligt de Lat bij de Bedrijfsbrandweer Michael de Gunst, Centrum Industriële Veiligheid/LEC BrandweerBRZO Bedrijfsbrandweer? Bedrijfsbrandweer = Organisatie van mensen en middelen die tot doel heeft

Nadere informatie

BEVOEGD GEZAG WET MILIEUBEHEER Eindrapport Inspectieproject Onderhoudsstops Brzo/ARIE 2010-2012

BEVOEGD GEZAG WET MILIEUBEHEER Eindrapport Inspectieproject Onderhoudsstops Brzo/ARIE 2010-2012 BEVOEGD GEZAG WET MILIEUBEHEER Eindrapport Inspectieproject Onderhoudsstops Brzo/ARIE 2010-2012 Pagina 1 Inhoudsopgave paginanummer 0. Managementsamenvatting 2 1. Inleiding 5 1.1. Aanleiding van het project

Nadere informatie

BSCAT en Managementsystemen

BSCAT en Managementsystemen BSCAT en Managementsystemen Veiligheidsdag Apply 15 april 2015 1 SAFER, SMARTER, GREENER De praktijk 2 Risicomanagementproces De Deming SAFER, SMARTER, GREENER Risico s zijn ook kansen No Risk no business

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie

Rol van de preventieadviseur bij onderhoud. 07 oktober 2010 Provinciaal Comité Vlaams Brabant ir Werner Vancayseele, QSE manager

Rol van de preventieadviseur bij onderhoud. 07 oktober 2010 Provinciaal Comité Vlaams Brabant ir Werner Vancayseele, QSE manager Rol van de preventieadviseur bij onderhoud 07 oktober 2010 Provinciaal Comité Vlaams Brabant ir Werner Vancayseele, QSE manager Voorstelling SPIE Belgium: activiteiten en markten Integrator van multitechnische

Nadere informatie

Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie

Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie Inleiding Ondanks alle preventieve maatregelen kan het toch zijn dat zich een ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie

Nadere informatie

Brzo 1999 & Arie. Een kennismaking

Brzo 1999 & Arie. Een kennismaking Brzo 1999 & Arie Een kennismaking Inhoud Inleiding 3 Het Brzo en de Arie op hoofdlijnen 4 Hoofdlijn van het Brzo 1999 4 Hoofdlijn van de Arie 4 Waar valt uw bedrijf onder? 5 Uw bedrijf valt onder het Brzo

Nadere informatie

Welzijnsbeleid - Risicoanalyse

Welzijnsbeleid - Risicoanalyse Welzijnsbeleid - Risicoanalyse Infodocument Welzijnsbeleid - Risicoanalyse 1 Wettelijke aspecten Elke werkgever moet zorgdragen voor het uitschakelen van gevaarlijke arbeidsomstandigheden. Hij dient de

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

PROTOCOL ONDERZOEK OVERHEDEN. ONGEVAL DSM MELAF 1 april 2003

PROTOCOL ONDERZOEK OVERHEDEN. ONGEVAL DSM MELAF 1 april 2003 PROTOCOL ONDERZOEK OVERHEDEN ONGEVAL DSM MELAF 1 april 2003 Definitieve versie 22 mei 2003 Arbeidsinspectie, directie Major Hazard Control, kantoor Roermond Gemeente Sittard Geleen Provincie Limburg Protocol

Nadere informatie

Incidentonderzoek Beleidsuitgangspunt VBS 18

Incidentonderzoek Beleidsuitgangspunt VBS 18 Incidentonderzoek Beleidsuitgangspunt VBS 18 FILOSOFIE DOELTREFFENDE INCIDENTENRAPPORTAGES, ONDERZOEKEN, ANALYSES EN VERVOLGACTIES ZIJN NOODZAKELIJK OM VERBETERINGEN IN DE PRESTATIES OP HET GEBIED VAN

Nadere informatie

Pierre Houben MCDM 7 e leergang December 2005 ECONOMISCHE AFHANKELIJKHEID VAN VEILIGHEID

Pierre Houben MCDM 7 e leergang December 2005 ECONOMISCHE AFHANKELIJKHEID VAN VEILIGHEID Pierre Houben MCDM 7 e leergang December 2005 ECONOMISCHE AFHANKELIJKHEID VAN VEILIGHEID DE ECONOMISCHE AFHANKELIJKHEID VAN VEILIGHEID Scriptie in het kader van de 7 e leergang MCDM Auteur: Pierre Houben

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

-2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn?

-2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn? -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn? -2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Noem enkele gevaren op het werk. -2- Noem werkzaamheden of omstandigheden

Nadere informatie

Melding incidenten op school protocol + formulier

Melding incidenten op school protocol + formulier Wettelijke basis: Artikel 3 Arbowet. Relatie met overige documenten: - Schoolregels; - Gedragregels; - Arbo-beleidsplan; - Pestprotocol; - Klachtenprocedure. Begripsomschrijving Volgens Van Dale is een

Nadere informatie

Actualiteitendag onderdeel Milieu BRZO 2015. Anna Collignon en Valérie van t Lam 1 oktober 2015

Actualiteitendag onderdeel Milieu BRZO 2015. Anna Collignon en Valérie van t Lam 1 oktober 2015 Actualiteitendag onderdeel Milieu BRZO 2015 Anna Collignon en Valérie van t Lam 1 oktober 2015 Index 1. Het BRZO 2015 2. Reikwijdte 3. Verplichtingen Algemene zorgplicht Kennisgeving PBZO VR Intern noodplan

Nadere informatie

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Februari 2014 Doelstelling project vg-documenten voor SodM Inzicht

Nadere informatie

Voorlichting, onderricht & Toezicht

Voorlichting, onderricht & Toezicht Interne instructie Arbeidsinspectie Voorlichting, onderricht & Toezicht INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving 3. SCHEMA STAPPEN BIJ HANDHAVING Vastgesteld

Nadere informatie

De Brzo-inspectie. Alle informatie over het gezamenlijke toezicht en de handhaving door de Inspectie SZW

De Brzo-inspectie. Alle informatie over het gezamenlijke toezicht en de handhaving door de Inspectie SZW De Brzo-inspectie Alle informatie over het gezamenlijke toezicht en de handhaving door de Inspectie SZW De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Haai RISK Leren van incidenten? Van aanbeveling naar daadwerkelijke verbetering. 30 October 2014 Peter A. Berlie, Senior Consultant, Teacher/Assessor

Haai RISK Leren van incidenten? Van aanbeveling naar daadwerkelijke verbetering. 30 October 2014 Peter A. Berlie, Senior Consultant, Teacher/Assessor Haai RISK Leren van incidenten? Van aanbeveling naar daadwerkelijke verbetering. 30 October 2014 Peter A. Berlie, Senior Consultant, Teacher/Assessor Business Process Management, en het managen van risico

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid Versie 4. VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche) Deelbranche(s) Camper en Caravan Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015 De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620 Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep NTA8620 Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M:

Nadere informatie

Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1

Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1 Certificatiecriteria VCA*/**/petrochemie versie 2008/5.1 Inhoudsopgave 1 Algemeen... 2 1.1 Doel van dit document... 2 1.2 Toepassingsgebied... 2 1.3 Beheer van dit document... 2 1.4 Referenties... 2 1.5

Nadere informatie

Protocol voor het handelen bij ongevallen

Protocol voor het handelen bij ongevallen Protocol voor het handelen bij ongevallen Maart 2016 Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbowet, is de werkgever verplicht om ongevallen op te nemen in een ongevallenregister en ernstige

Nadere informatie

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Welzijnsdag 12 november 2012 1 Inhoudsopgave Korte schets wetgeving De risicoanalyse Preventiemaatregelen Rolverdeling in

Nadere informatie

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u Leren van Landelijke Arbo Congres 18 mei 2015 Vera Sol, Adri Frijters. 2 Leren van : het proces Storybuilder: een schat aan informatie Stap 0 Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Stap 5 Een database met analyse

Nadere informatie

Werkvergunningen Permit to Work

Werkvergunningen Permit to Work Werkvergunningen Permit to Work Permit to Work Versie 1.1 2 van 8 Over Safety Analyse: Industriële veiligheid QHSE (Arboveiligheid) Certificeringen (ISO, VCA, VCU, etc.) QHSE advies Samenwerking met Academie

Nadere informatie

Verschillenanalyse tussen VCU 2007/04 en 2011/05

Verschillenanalyse tussen VCU 2007/04 en 2011/05 1.1 Wordt het VG beheerssysteem in de hoofdvestiging en in all bij de VCU certificatie betrokken nevenvestigingen toegepast en intern beoordeeld door de hoofdvestiging? Minimumeisen: De uitzendorganisatie

Nadere informatie

20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE

20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE 20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE In deze beknopte analyse van arbeidsgerelateerde ongevallen, gaat het over ongevallen waarbij sprake is van slachtoffers van agressie en geweld door mensen. De

Nadere informatie

VEILIG WERKEN OP HOOGTE

VEILIG WERKEN OP HOOGTE VEILIG WERKEN OP HOOGTE RICHTLIJN VAN DE ALGEMENE SCHOORSTEENVEGERS PATROONS BOND Voor wie is de richtlijn bedoeld? Deze richtlijn geldt voor alle werkenden (werkgevers, medewerkers, zelfstandig werkenden)

Nadere informatie

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL 1 Betrekken medewerkers bij de uitvoering van de RI&E. Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Handhaven Veiligheidscultuur Bevindingen en Dilemma s. Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD

Handhaven Veiligheidscultuur Bevindingen en Dilemma s. Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD Bevindingen en Dilemma s Prof. dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Drs. Robert A. Bezemer MTD 1 Opbouw Wat is veiligheidscultuur? - Wat merk je ervan? Quick Scan Veiligheidscultuur bij 14 BRZO-bedrijven: werkwijze

Nadere informatie

Onderzoek elektratechnische installaties bij ondernemers

Onderzoek elektratechnische installaties bij ondernemers Onderzoek elektratechnische installaties bij ondernemers Inleiding Deze rapportage beschrijft de resultaten en conclusies van de uitgevoerde inspecties van de elektrotechnische installatie bij een groep

Nadere informatie

Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013

Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Ronald Govers Mei 2013 Vastgesteld directie d.d. 4 juni 2013 2 Arbo jaarverslag 2012 Index 1. Inleiding blz.

Nadere informatie

DIRECTIE MAJOR HAZARD CONTROL. Toelichting op het toezichtsbeleid MHC Atex 137

DIRECTIE MAJOR HAZARD CONTROL. Toelichting op het toezichtsbeleid MHC Atex 137 DIRECTIE MAJOR HAZARD CONTROL Toelichting op het toezichtsbeleid MHC Atex 137 DOEL: Richtlijnen voor het houden van toezicht op naleving van artikel 5 BRZO 1999 & artikel 2.5b lid 2 van het Arbobesluit

Nadere informatie

Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond

Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond Veiligheidscultuur bij risico-bedrijven Sjoerd Post, DCMR Milieudienst Rijnmond Programma Veiligheidscultuur Inleiding Pilot Veiligheidscultuur Veiligheidscultuur inspecties Veiligheidcultuur beoordelingen

Nadere informatie

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen Dick Hortensius NEN Milieu&maatschappij Herziening NTA 8620 1 Inhoud Aanleiding en aanpak herziening NTA Belangrijkste aandachtspunten Afstemming

Nadere informatie

Industrietafel Milieu & Veiligheid 14 februari 2012. Theo Wesseling en Alice van Es

Industrietafel Milieu & Veiligheid 14 februari 2012. Theo Wesseling en Alice van Es Industrietafel Milieu & Veiligheid 14 februari 2012 Theo Wesseling en Alice van Es Programma Welkom en inleiding Veiligheid voorop Inhoudelijke samenvatting en afronding Borrel Veiligheid voorop! http://www.youtube.com/watch?feature=player_popout&

Nadere informatie

Werkvergunningen Permit to Work

Werkvergunningen Permit to Work Werkvergunningen Permit to Work Permit to Work Versie 1.1 2 van 9 Over Safety Analyse: Industriële veiligheid QHSE (Arboveiligheid) Certificeringen (ISO, VCA, VCU, etc.) QHSE advies Samenwerking met Academie

Nadere informatie

NTA 8620 en certificatie managementsystemen

NTA 8620 en certificatie managementsystemen NTA 8620 en certificatie managementsystemen 13 november 2014 Onderwerpen - Introductie SCCM - Ervaringen met ISO 14001 bij Odfjell - ISO 14001/OHSAS 18001 bij BRZO-bedrijven - Visie op relatie toezicht

Nadere informatie

Atex. ATmosphères EXplosives

Atex. ATmosphères EXplosives Atex ATmosphères EXplosives EU Richtlijnen / NL wetgeving Inspectieproces toezichthouder Inspectie focus en inspectie onderwerpen Inspectieresultaten 2007 2008 /2009 Ontstekingsbronnen ATEX ATEX 95 ATEX

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de directie en de raad van toezicht van Stichting Paradiso Amsterdam Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de in dit rapport opgenomen

Nadere informatie

Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag, 2007-05-IGZ IGZ-loket 088 120 5000 22 november 2007

Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag, 2007-05-IGZ IGZ-loket 088 120 5000 22 november 2007 Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Postadres Postbus 16119 2500 BC Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Telefax (070) 340 51 40 www.igz.nl Internet Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer

Nadere informatie

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek Ingevuld door: Naam Instelling: Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek In de documentenanalyse wordt gevraagd om verplichte documentatie en registraties vanuit de NTA 8009:2007 en HKZ certificatieschema

Nadere informatie

Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven

Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven 0 Prof. Dr Gerard I.J.M. Zwetsloot Veiligheidscultuur en de inbedding daarvan in chemie bedrijven Professor dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot 1 Opbouw Wat is veiligheidscultuur? Wat merk je ervan? Werkwijze

Nadere informatie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie 1 De Arbeidsinspectie in het kort De Arbeidsinspectie (AI) maakt deel uit van het ministerie van Sociale Zaken en

Nadere informatie

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002.

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002. Gesloten openheid Beleid informatiebeveiliging gemeente Leeuwarden 2014-2015 VOORWOORD In januari 2003 is het eerste informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld voor de gemeente Leeuwarden in de nota Gesloten

Nadere informatie

VCA 2008. Toelichting wijzigingen

VCA 2008. Toelichting wijzigingen Toelichting wijzigingen Inleiding VCA ValQ biedt ondersteuning bij: ontwikkeling van mens en organisatie ValQ helpt ook bij het opzetten van managementsystemen die kunnen worden gecertificeerd (VCA/OHSAS/ISO

Nadere informatie

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015 NTA 8620 versus ISO-systemen Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M: 06 50 21 34 27 mareille.konijn@rhdhv.com

Nadere informatie

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Doel Initiëren, coördineren, stimuleren en bewaken van Arbo- en Milieuwerkzaamheden binnen een, binnen de bevoegdheid van de leidinggevende,

Nadere informatie

Raad voor Accreditatie (RvA) Accreditatie van monsterneming

Raad voor Accreditatie (RvA) Accreditatie van monsterneming Raad voor Accreditatie (RvA) Accreditatie van monsterneming Documentcode: RvA-T021-NL Versie 3, 27-2-2015 Een RvA-Toelichting beschrijft het beleid en/of de werkwijze van de RvA met betrekking tot een

Nadere informatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie 130508 Nummer OHSAS-K83614/01 Vervangt - Uitgegeven 2014-07-01 Eerste uitgave 2014-07-01 Geldig tot 2017-07-01 Arbomanagementsysteemcertificaat BS OHSAS 18001 Kiwa heeft vastgesteld dat het door Rutges

Nadere informatie

Registratie en onderzoek (bijna-)ongevallen

Registratie en onderzoek (bijna-)ongevallen Registratie en onderzoek (bijna-)ongevallen Handboek Documenteigenaar/contactpersoon Sietse Smit Afdeling OV Vastgesteld MT Regionaal Bureau Vaststellingsdatum 23 mei 2011 Naam document Registratie en

Nadere informatie

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V.

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Een kwaliteitsmanagementsysteem helpt bij de beheersing van risico s Want

Nadere informatie

Opleidingsgebied ICT. Niveau Beginnend *zie omschrijving beoordelingscriteria Gevorderd* Bekwaam* Werkproces(sen) Beoordeling* 1 e 2 e eind

Opleidingsgebied ICT. Niveau Beginnend *zie omschrijving beoordelingscriteria Gevorderd* Bekwaam* Werkproces(sen) Beoordeling* 1 e 2 e eind Opleidingsgebied ICT Kwalificatiedossier en kerntaak ICT- en mediabeheer 2012-2013 Kerntaak 3: Beheren van (onderdelen van) informatie- of mediasystemen Kwalificatie en crebocode ICT-beheerder 95321 Leeromgeving

Nadere informatie

Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud

Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud Het aanschaffen van systemen en producten die een bepaalde veiligheid moeten waarborgen kan niet vergeleken

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Bedrijfshulpverlening

Basisinspectiemodule Bedrijfshulpverlening Basisinspectiemodule Bedrijfshulpverlening Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW. Verder is de

Nadere informatie

THEME Competence Matrix - Mechatronics

THEME Competence Matrix - Mechatronics COMPETENTIEGEGIED COMPETENTIE ONTWIKKELINGSSTAPPEN 1. Onderhouden van systemen en borgen van de betrouwbaarheid Hij/zij kan het elementaire onderhoud van machines en systemen, volgens planning uitvoeren.

Nadere informatie

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen?

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen? 5 Procescriteria In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we

Nadere informatie

Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van

Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van The Safety Bible Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

EMERGOS voor een scherpe bedrijfsnoodorganisatie. Beurs brandveiligheid in de zorg

EMERGOS voor een scherpe bedrijfsnoodorganisatie. Beurs brandveiligheid in de zorg EMERGOS voor een scherpe bedrijfsnoodorganisatie Beurs brandveiligheid in de zorg Op het terrein van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam woedt donderdagochtend een brand. Een energiecentrale van

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK. BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK. BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290 RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK School : De Vuurbaak Plaats : Urk BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290 Datum schoolbezoek : 9 februari 2006 Datum vaststelling : 27 maart 2006 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Operationeel technicus

Operationeel technicus Doel Uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden, alsmede bedienen van installaties/machines, binnen geldende werkprocessen en -afspraken en volgens wet- en regelgeving en interne richtlijnen, teneinde een bijdrage

Nadere informatie

Managementsystemen. De organisatie in beweging. door: Fred van der Wal Stienstra. BMD Advies Oost. Grondig en gedegen.

Managementsystemen. De organisatie in beweging. door: Fred van der Wal Stienstra. BMD Advies Oost. Grondig en gedegen. Managementsystemen De organisatie in beweging door: Fred van der Wal Stienstra Inhoud 1. Wat is een managementsysteem 2. Soorten managementsystemen 3. Centrale thema s arbeidsinspectie 4. Arbo managementsysteem

Nadere informatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Sint Clemensschool School

Nadere informatie

Veiligheidsaanpak onderhoudscontract Total Raffinaderij Antwerpen. Belgian Stakeholders meeting 22 maart 2010 ir. Werner VANCAYSEELE QSE manager

Veiligheidsaanpak onderhoudscontract Total Raffinaderij Antwerpen. Belgian Stakeholders meeting 22 maart 2010 ir. Werner VANCAYSEELE QSE manager Veiligheidsaanpak onderhoudscontract Total Raffinaderij Antwerpen Belgian Stakeholders meeting 22 maart 2010 ir. Werner VANCAYSEELE QSE manager Voorstelling SPIE Belgium: activiteiten en markten Integrator

Nadere informatie

Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden

Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden School: PCSS voor basisonderwijs De Arend Vestiging: Nunspeet Beschrijving: Protestants Christelijk Speciale School voor Basisonderwijs Onderzoek: drs. P.A. de Kloe

Nadere informatie

Auditstatuut. Systeemtoezicht Wegvervoer

Auditstatuut. Systeemtoezicht Wegvervoer Auditstatuut Systeemtoezicht Wegvervoer Datum: 17 januari 2013 Status: vastgesteld versie 1.0 Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Voorwoord 3 2 Audits 4 2.1 Systeemcriteria 4 3 Traject audit 5 3.1 Self-assessment

Nadere informatie

Zelfinspectie voorkomt calamiteiten in uw bedrijf

Zelfinspectie voorkomt calamiteiten in uw bedrijf voorkomt calamiteiten in uw bedrijf 1 Grip op bedrijfsrisico s: risico-inventarisatie Voor ondernemen is lef nodig. Want ondernemen betekent risico s nemen én beheersen. Daarom investeert u in risicomanagement.

Nadere informatie

Analyse van ongevallen in de Bouwnijverheid

Analyse van ongevallen in de Bouwnijverheid Analyse van ongevallen in de Bouwnijverheid Deze analyse is uitgevoerd naar aanleiding van het verzoek om meer inzicht te krijgen in de oorzaken van de aan de Arbeidinspectie (AI) gemelde en door deze

Nadere informatie

Vopak Fundamentals on Safety

Vopak Fundamentals on Safety Vopak Fundamentals on Safety Inleiding Iedereen die op een Vopak-lokatie werkt moet aan het eind van de werkdag naar huis kunnen gaan zonder op enigerlei wijze schade ondervonden of veroorzaakt te hebben.

Nadere informatie

Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk

Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk Investeringsvraagstuk 6kV installatie Optimizer+ in de praktijk Optimizer+ is het revolutionaire hulpmiddel voor het opstellen, beheersen en optimaliseren van uw onderhoudsconcept. De softwaretool stelt

Nadere informatie

Stand van zaken naleving brandveiligheidseisen bij opslagen van gevaarlijke stoffen. Actualisatie 2012

Stand van zaken naleving brandveiligheidseisen bij opslagen van gevaarlijke stoffen. Actualisatie 2012 Stand van zaken naleving brandveiligheidseisen bij opslagen van gevaarlijke stoffen Actualisatie 2012 Stand van zaken naleving brandveiligheidseisen bij opslagen van gevaarlijke stoffen Actualisatie 2012

Nadere informatie

Voorlopige INES meldingen 2015 Kerncentrale Borssele

Voorlopige INES meldingen 2015 Kerncentrale Borssele Voorlopige INES meldingen 2015 Kerncentrale Borssele INES, internationale graadmeter Binnen de nucleaire industrie geldt sinds 1990 de INES-schaal als maatstaf voor storingen en incidenten. De INESschaal

Nadere informatie

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven

Managementinformatie Onderhoudsbedrijven Managementinformatie Onderhoudsbedrijven Bas Terlingen en Guus van Schöll Themamiddag Kovon, 26-10-2005 1 Niveaus van managementinformatie Inzomen op detail informatie Gegevens verzamelen PM Strategisch

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit Reglement College van Bestuur Onderwijsstichting Esprit Amsterdam, vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht op 4 december 2015, door het College van Bestuur in haar vergadering van 7 december

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Arbo is gemeenschappelijke verantwoordelijkheid wg en wn. Effectiviteit van voorlichting. Wim van Alphen PHOV

Arbo is gemeenschappelijke verantwoordelijkheid wg en wn. Effectiviteit van voorlichting. Wim van Alphen PHOV Effectiviteit van voorlichting Wim van Alphen PHOV Arbo is gemeenschappelijke verantwoordelijkheid wg en wn Daarom wn in staat stellen deze verantwoordelijkheid op te pakken. Arbowet artikel 8 Wn voorlichting

Nadere informatie

Process Safety Indicators. Gebruik van leading en lagging indicators, om de process safety performance te verbeteren.

Process Safety Indicators. Gebruik van leading en lagging indicators, om de process safety performance te verbeteren. Process Safety Indicators Gebruik van leading en lagging indicators, om de process safety performance te verbeteren. Workshop PSI s (process safety indicators) Programma: Introductie API754 Groep discussie,

Nadere informatie

Onderhoud inrichten op toekomst

Onderhoud inrichten op toekomst Onderhoud inrichten op toekomst Leon Pelders, docent onderhoudsmanagement Mikrocentrum 1 Even voorstellen Naam: Leon Pelders - 51 jaar Opleiding: MTS Energietechniek HTS Industriële automatisering LOM17

Nadere informatie

De inspecties vragen na een verplichte melding aan de melders om zelf onderzoek te doen en hierover te rapporteren.

De inspecties vragen na een verplichte melding aan de melders om zelf onderzoek te doen en hierover te rapporteren. Handvatten voor onderzoek naar aanleiding van seksueel geweld tussen cliënten onderling of tussen cliënten en derden (niet zijnde medewerkers) met toelichting en verwachtingen van de inspecties De inspecties

Nadere informatie

Risico s, breng ze in kaart! De Bow-Tie methode 25 april 2012

Risico s, breng ze in kaart! De Bow-Tie methode 25 april 2012 Risico s, breng ze in kaart! De Bow-Tie methode 25 april 2012 Risico s in het ziekenhuis Welke spuit hoort bij welke pomp? Bron: UMCU cursus Patientveiligheid Luchtvaart en Olie NTA Veiligheidsmanagementsysteem:

Nadere informatie

Wat doet de Inspectie SZW?

Wat doet de Inspectie SZW? Wat doet de Inspectie SZW? De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen 2 Wat doet de Inspectie SZW? 1 Organisatie Meer effect met één Inspectie SZW

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie