Jaarverslag VACpunt Wonen 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag VACpunt Wonen 2010"

Transcriptie

1 Jaarverslag VACpunt Wonen 2010 Maart 2011 Stichting VACpunt Wonen Herculesplein AA Utrecht 1

2 2

3 Inleiding De langdurige formatie maakte 2010 tot een bijzonder jaar. Het nieuwe kabinet heeft zijn ambities op het gebied van wonen geformuleerd in hoofdstuk 12 van het regeerakkoord. In het beleid en de regelgeving op het gebied van volkshuisvesting komt meer ruimte voor het bedrijfsleven in de bouw en voor verschillen tussen regio's. Er komt in het ruimtelijke ordeningsbeleid aandacht voor krimpregio's. In samenwerking met krimpregio's wordt gezocht naar maatregelen om deze regio's nieuwe impulsen en ontwikkelingsmogelijkheden te geven. Het kabinet voert de adviezen van de commissie Fundamentele Verkenning Bouw (commissie-dekker) uit. Gebruikskwaliteit wordt niet expliciet genoemd in het regeerakkoord. Door het ontstaan van krimpregio s komen Adviescommissies Wonen in verschillende delen van het land voor verschillende uitdagingen te staan. Al in 2010 is VACpunt Wonen gestart met op maat ondersteunen van deze commissies. In 2011 gaan we daar zeker mee door. Daarnaast is en blijft energiebesparing een belangrijk thema voor het VAC-werk. Alleen als bewoners energiebesparende systemen en maatregelen snappen en er van overtuigd zijn dat ze geen negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid, zullen ze deze ook gebruiken. Juist binnen dit nieuwe regeerakkoord is het VAC-werk meer dan ooit nodig. De bouwsector krijgt meer het vertrouwen van de overheid, maar dat brengt ook meer verantwoordelijkheid met zich mee. Die verantwoordelijkheid houdt in dat wordt ingespeeld op de woonwensen van bewoners, dat er huizen gebouwd worden waar mensen willen wonen, kortom dat de stem van de bewoner in het bouwproces wordt gehoord. De Adviescommissies Wonen bestaan uit bewoners. Deskundige bewoners, die door jarenlange ervaring met het toetsen van bouwplannen en het onderzoeken van bewonerservaringen weten hoe mensen willen wonen én wat een huis gebruiksvriendelijk maakt. Deze jarenlange ervaringskennis is opgebouwd sinds Al voor de Tweede Wereldoorlog hielden vrouwen zich actief bezig met de kwaliteit van het wonen in ons land. De allereerste officiële VAC ontstond in Rotterdam, in de naoorlogse periode van wederopbouw. In 2011 is dat dus 65 jaar geleden. Op 30 december 2010 was het precies 45 jaar geleden dat de voorloper van VACpunt Wonen, het Landelijk Contact van de VAC s, officieel het licht zag. De koepel kwam voort uit de behoefte van het toenemende aantal Adviescommissies Wonen (VAC s) aan meer onderling contact en uitwisseling van kennis en ervaring. Beide jubilea worden in 2011 gevierd; de voorbereidingen zijn in 2010 al van start gegaan. Het VAC-werk heeft bestaansrecht. Het werk van de lokale en regionale vrijwillige Adviescommissies Wonen is nodig. De ontvangers van de adviezen waarderen de inbreng, deskundigheid en professionaliteit van de adviescommissies. In het jubileumjaar 2011 zal VACpunt Wonen alles in het werk stellen om het nieuwe kabinet hiervan te overtuigen. Ineke Werner directeur 3

4 4

5 Inhoud Inleiding... 3 Inhoud Feiten & cijfers Ondersteuning van de Adviescommissies Wonen Inleiding Scholing ToetsWijzer Jubileum Website, subsites en minipoll Publicaties voor Adviescommissies Wonen Onderzoek Continuïteit & werving Maatwerk Bevordering gebruikskwaliteit Inleiding De toekomst van de VAC-organisatie Deelname in normcommissies Meerwaarde van het VAC-advies Lobbyen Publiciteit en promotie Website en subsites Inspraak Samenwerking Verspreiden van kennis Externe projecten Energie besparen met woonkwaliteit Bewonerservaringen bij energiebesparende maatregelen Financiering Organisatie Interne organisatie Raad van Toezicht Raad van Toezicht Activiteiten Governance Schema aanstelling en aftreden leden RvT Bijlage 1 Cursussen & Workshops Bijlage 2 Knelpunten Bijlage 4 Publicaties over VACpunt Wonen

6 6

7 1. Feiten & cijfers VAC-werk in cijfers Aantal Adviescommissies Wonen Aantal vrijwilligers ruim 1400 bijna 1500 Aantal adviezen over woningen (in aantal ruim ruim woningen) Waarvan nieuwbouw ruim Waarvan verbouw/renovatie bijna Waarvan aan corporaties bijna ruim Waarvan aan projectontwikkelaars ruim bijna bijna Waarvan aan particulieren bijna 250 ruim 600 bijna 800 VACpunt Wonen VACpunt Wonen staat volgens haar statuten voor het behartigen van de belangen van de woonconsument en de bevordering van de kwaliteit van het wonen. Kwaliteit van wonen betekent: het veilig, gezond en comfortabel kunnen uitvoeren van dagelijkse activiteiten in woning en woonomgeving. Woningen en woonomgeving moeten ruimte bieden voor aanpassing aan behoeften en wensen van bewoners, ook als deze in de loop van de tijd veranderen. Met andere woorden: woningen moeten duurzaam zijn, energiezuinig, maar ook flexibel. VACpunt Wonen is, samen met de bij haar aangesloten Adviescommissies Wonen, de enige organisatie die vanuit het perspectief van de (toekomstige) gebruiker plannen voor woningen en de woonomgeving beoordeelt op gebruikskwaliteit en daarover adviseert. Er is veel (ervarings)kennis aanwezig over woonkwaliteit in het algemeen en voor doelgroepen in het bijzonder, zoals ouderen en mensen met een functiebeperking. Adviescommissies Wonen De Adviescommissies Wonen adviseren opdrachtgevers over ruimtelijke plannen en over plannen voor woningbouw, zowel nieuwbouw als renovatie. In een vroeg stadium van het bouwproces worden plattegronden en installatietekeningen bekeken. Er worden suggesties gedaan om woningen en woonomgeving nog gebruiksvriendelijker te maken. De commissies zijn in ca. 200 Nederlandse gemeenten actief. De Adviescommissies Wonen adviseren over: Woonomgeving Woongebouwen Woningen Utiliteitsgebouwen (ontwerp) bestemmingsplan, structuurplan, verkeersplan (kruispunten, keerlus, spoorbak e.d.), stedenbouwkundig plan, woonomgeving van zorgcomplex en winkelcentrum Appartementencomplex, gebouwen geen woongebouwen zijnde zoals gezondheidscentra, seniorenhotel, kerk met zorgeenheden Nieuwbouw, renovatie Hotel, gymzaal, zwembad, wijkgebouw, bedrijfsgebouwen, BSO, winkel, garagebedrijf, autoboulevard, kinderdagverblijf, bedrijfsverzamelgebouw, kantoorruimten, Kulturhus, praktijkruimte, MFC s, schoolgebouw, brandweerkazerne 7

8 Een groot deel van de adviezen ter verbetering van de praktische bruikbaarheid wordt door opdrachtgevers overgenomen. Het zijn vaak eenvoudige middelen waarmee grote verbeteringen te verwezenlijken zijn. Een paar voorbeelden: Woonomgeving Aanpassen functie van grasveld van hondenuitlaatplek naar speelvoorziening Aanbrengen duidelijke bewegwijzering Vermeerderen van het aantal fietsenstallingen voor bezoekers Aanbrengen van betere straatverlichting Realiseren veilige fietspaden door betere markering Aandacht voor groenonderhoud. Obstakels in de looproute voorkomen Aandacht voor samenhang tussen geplande woonfuncties en voorzieningen binnen een gebied Woongebouwen Meer oplaadpunten voor scootmobiels realiseren Verhogen balustrades ten behoeve van het veiligheidsgevoel van de bewoners en bezoekers De grootte en bereikbaarheid van de centrale berging vergroten Klapstoel in de lift aanbrengen voor mensen die slecht te been zijn De hellingbaan, die toegang verschaft tot het woongebouw, toegankelijk maken De lichtsterkte van de verlichting in de hal en de gang verminderen Open galerijen uitrusten met een opgeruwde coating Vluchtroute duidelijk aangeven Aandacht voor toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking door middel van kleuren, reliëf en geluid Woningen Leesbare en praktische handleiding voor bewoners van de technische installaties in de woning Aanbrengen hotelschakeling in de hal en overloop Aanpassen draairichting ramen ten behoeve van het schoonmaken van de raampartij Douchekraan niet onder de douche plaatsen Aandacht voor oververhitting (zonnescherm, oriëntatie e.d.) Aanbrengen opstelruimte bij diverse deuren in de woning De plaats van de thermostaat aanpassen voor betere inrichtingsmogelijkheden Meer wandcontactdozen aanbrengen en op de juiste hoogte. Meer daglicht in de keuken Aanbrengen meer bergruimte, door bijvoorbeeld aparte werkkast. Top 5 Knelpunten Woonomgeving Uit de jaarlijkse VAC-enquête wordt een Knelpunten Top 5 voor de woonomgeving opgesteld. In 2010 leidden de volgende vijf items tot de grootste problemen. (tussen haakjes staat de plaats in de Top 5 van 2009): 1. Parkeren (1) 2 Voorzieningen (4) 3. Toegankelijkheid/Bereikbaarheid (2) 4. Verkeersveiligheid / Ontsluiting woonwijk (3) 5. Sociale veiligheid (5) 8

9 2. Ondersteuning van de Adviescommissies Wonen 2.1 Inleiding VACpunt Wonen ondersteunt de bij haar aangesloten commissies bij het uitvoeren van hun taak. De commissies werken onder de namen VAC of WAC, vergezeld van een plaatsnaam. De naam VAC is geen beschermde naam; daarvoor is de naam te algemeen. Het beeldmerk van VACpunt Wonen en de Adviescommissies Wonen is wel beschermd. Een Adviescommissie Wonen kan zich alleen aansluiten bij VACpunt Wonen als voldaan is aan een aantal voorwaarden ten aanzien van deskundigheid en continuïteit. Er gelden verplichtingen ten aanzien van het aantal leden, van de financiering en ten aanzien van het volgen van cursussen. De term VAC is inmiddels een versteend begrip geworden. Het wordt echter nog wel als zodanig gehanteerd, omdat het voor velen duidelijk maakt wat de oorsprong van de advisering van de commissie is, namelijk de vrouwenadviescommissies. Sinds medio 2004, toen het Landelijk Contact veranderde in VACpunt Wonen, zijn ook mannen officieel welkom bij de Adviescommissies Wonen. Sindsdien neemt het aantal mannelijke VAC-leden gestaag toe naar 23% in In het ideale geval vormen de commissies qua samenstelling een afspiegeling van de maatschappij; dus vrouwen én mannen, met én zonder baan, autochtoon én allochtoon, oud én jong. De speerpunten van VACpunt Wonen in 2010 bij het ondersteunen van de Adviescommissies Wonen: Scholing: geven van 43 cursussen (REGULIER), ontwikkelen van 4 nieuwe cursussen, waarvan 2 in 2010 en 2 vanaf 2011 zullen worden aangeboden (PROJECT), inhoudelijk aanpassen van 1 cursus, aanpassen cursuspresentatie (PROJECT) ( 2.2) Aanbieden van het digitale toetsinstrument ToetsWijzer 2.0 (PROJECT) ( 2.3) Organiseren van het jubileum van het VAC-werk in 2011 (PROJECT), bestaande uit landelijk VACcongres, jubileumuitgave, heroprichting van VAC Rotterdam ( 2.4) Actueel houden website, begeleiding subsites voor Adviescommissies Wonen en minipoll (REGULIER) ( 2.5) Uitgeven publicaties voor Adviescommissies Wonen (tijdschrift, nieuwsbrief) (REGULIER) ( 2.6) Stimuleren van en ondersteunen bij onderzoek (REGULIER) ( 2.7) Bestaande commissies ondersteunen bij continuïteit en werving van leden (REGULIER) ( 2.8) Leveren van maatwerk (REGULIER) ( 2.9) 2.2 Scholing VACpunt Wonen ontwikkelt en organiseert cursussen. Alle leden van de bij VACpunt Wonen aangesloten commissies zijn verplicht de basiscursus VAC-werk in de woningbouw te volgen. Daarnaast moeten minimaal twee leden de cursus Ruimtelijke plannen en VAC-werk volgen en minimaal twee leden de beide modules van de cursus Succesvol adviseren met de ToetsWijzer 2.0. Er worden thema- en studiebijeenkomsten georganiseerd. VACpunt Wonen vindt het belangrijk dat leden van Adviescommissies Wonen hun kennis up to date houden. Door het volgen van cursussen en het bijwonen van thema- en studiebijeenkomsten blijft de deskundigheid van de VAC-leden op peil en worden de onderlinge contacten versterkt Cursussen aanbieden VACpunt Wonen heeft in cursussen, themabijeenkomsten en studiebijeenkomsten gegeven. Het streven voor 2010 was 43 cursussen en dat is dus ruimschoots gehaald. Er zijn opvallend meer reguliere cursussen georganiseerd dan in voorgaande jaren. Dit heeft te maken met de 9

10 introductie van de nieuwe ToetsWijzer 2.0 en de cursus Succesvol adviseren met de ToetsWijzer, module I en II. Voor beide modules zijn zalen met computers nodig en die zijn voor lokale commissies niet altijd eenvoudig (en goedkoop) te huren. De cursusinkomsten voor 2010 zijn vrijwel geheel gerealiseerd zoals begroot. Aantal cursussen Aantal deelnemers Reguliere cursussen 20 (7 in 2009) 300 (114 in 2009) Cursussen op locatie 32 (34 in 2009) 517 (457 in 2009) totaal 52 (41 in 2009) 817(571 in 2009) Tabel: verhouding regulier aanbod vs. cursussen op locatie Nieuwe cursussen Het streven voor 2010 was om 4 nieuwe cursussen te realiseren, waarvan er 2 al in 2010 zouden worden aangeboden en de andere 2 vanaf Dit is ruimschoots gerealiseerd. Cursus Succesvol adviseren met de ToetsWijzer I: de cursus is in 2009 ontwikkeld en vanaf januari 2010 aangeboden. Zie paragraaf 2.3. Studiebijeenkomsten energiebesparing: de ambitie van 6 studiebijeenkomsten energiebesparing is gehaald. De bijeenkomsten hebben plaatsgevonden bij DUBO Techniek + VolkerWessels, Brink Climate Systems, Ferroli Nederland, J.E. StorkAir en de duurzame wijken Stad van de zon in Heerhugowaard en EVA Lanxmeer in Culemborg. Studiebijeenkomsten over diverse onderwerpen: de ambitie was 4 studiebijeenkomsten organiseren. Hiervan zijn er 2 gerealiseerd (Multifunctioneel Centrum Bon Vie in Culemborg en UNETO-VNI). Themabijeenkomst Oververhitting: deze themabijeenkomst is grotendeels ontwikkeld in Vanaf voorjaar 2011 is de themabijeenkomst in het cursusprogramma opgenomen. Themabijeenkomst Brandveiligheid: deze themabijeenkomst is grotendeels ontwikkeld in Vanaf voorjaar 2011 is de themabijeenkomst in het cursusprogramma opgenomen. In de loop van 2010 is, naar aanleiding van een vraag van een Adviescommissie Wonen, het idee ontstaan om een themabijeenkomst Herstructurering te ontwikkelen. Deze komt bovenop het al genoemde aanbod van nieuwe cursussen. Hiervoor is een docent aangetrokken die ook een bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de themabijeenkomst. De ontwikkeling is in 2010 zo goed als afgerond. De eerste bijeenkomst wordt in februari 2011 gehouden Aanpassen cursussen In het kader van de introductie van de nieuwe digitale ToetsWijzer is de cursus Formuleren van een VAC-advies aangepast. De cursus is onder de nieuwe naam Succesvol adviseren met de ToetsWijzer 2.0, module II 4 keer gegeven in Zie paragraaf Verbetering presentatie en promotie cursusaanbod Om nog meer VAC-leden warm te maken voor het cursusaanbod van VACpunt Wonen is in 2010 extra aandacht besteed aan de verbetering van de presentatie van het cursusaanbod. Daarnaast zijn de cursussen meer gepromoot. Er zijn diverse acties ingezet om dit te realiseren. Zo is in januari 2010 een CursusKoerier in het leven geroepen. Deze digitale nieuwsbrief biedt een overzicht van de actuele cursusinformatie en verschijnt onregelmatig. In 2010 is de CursusKoerier maar liefst dertien keer verschenen. Daarnaast is de cursusinformatie op het besloten deel van de 10

11 website beter gestructureerd en uitgebreid met pagina s over cursussen op locatie, de studiebijeenkomsten en de docenten. De opzet en layout van het programmaboekje is niet aangepast, omdat er nog een groot aantal kaften op voorraad is. Wel zijn de cursusinformatie en de leerdoelen scherper geformuleerd. Bij het programmaboekje voor najaar 2010 (verspreiding in mei 2010) is een brief meegestuurd waarin VACleden worden opgeroepen zich te abonneren op de digitale nieuwsbrief van VACpunt Wonen (NB: bij een abonnement op de Koerier Online ontvangt men ook de CursusKoerier.) Ook is er een infoblad over de cursussen ontwikkeld. Hierin staat welke cursussen verplicht zijn, waar actuele informatie over de cursussen te vinden is en hoe men zich kan abonneren op de nieuwsbrieven van VACpunt Wonen. Dit infoblad wordt meegestuurd bij de bevestiging van de cursusaanmelding en besproken tijdens de basiscursussen. Studiebijeenkomst Eva-Lanxmeer Het maximale aantal commissieleden (25) was op de studiemiddag over de ecologische wijk EVA- Lanxmeer in Culemborg afgekomen. De middag begon met een kopje koffie en een Powerpointpresentatie door Gerwin Verschuur. Na de presentatie was het, ondanks het slechte weer, tijd om de wijk van dichterbij te bekijken. EVA-Lanxmeer is uitgegroeid tot een landelijk en internationaal voorbeeld voor duurzame stedenbouw en voor sociale en maatschappelijke ontwikkelingen. In het EVAconcept spelen (toekomstige) bewoners een belangrijke rol. Zowel bij de planontwikkeling als het beheer van een wijk. Persoonlijke betrokkenheid van mensen is een voorwaarde voor het realiseren van een duurzame leefomgeving. 2.3 ToetsWijzer 2.0 In 2009 is hard gewerkt aan de ontwikkeling van het digitale toetsinstrument ToetsWijzer 2.0. Vanaf 2010 is dit instrument beschikbaar voor de Adviescomnmissies Wonen. De cursussen Succesvol adviseren met de ToetsWijzer 2.0 module I en module II zijn ontwikkeld om de VAC-leden kennis te laten maken met dit nieuwe instrument. De cursussen worden in 2010 en 2011 onder kostprijs aangeboden, om zoveel mogelijk commissies de kans te geven de cursus snel te volgen. Voor beide modules geldt dat deze door minimaal twee leden per commissie gevolgd moet worden. 11

12 In 2010 is module I dertien keer gegeven; 182 VAC-leden volgden de cursus. Module II is vier keer gegeven en door 46 VAC-leden gevolgd. De ToetsWijzer 2.0 is 1975 keer bezocht door 686 verschillende bezoekers; gemiddeld kwam een bezoeker dus ongeveer drie keer op de site van de ToetsWijzer 2.0. Het instrument wordt dus al door 46 % van de Adviescommissies gebruikt. Deze Adviescommissies Wonen hebben de cursus Succesvol adviseren met de ToetsWijzer 2.0 deel I al gevolgd. Sommige commissies zijn gehecht aan een bepaalde manier van werken en vinden het lastig om over te stappen op een nieuwe methode. Om ook hen over de streep te trekken worden de cursussen voortdurend gepromoot en indien nodig bijgesteld. Medio 2010 hebben, na evaluatie, de grootste aanpassingen plaatsgevonden. Het ging hierbij zowel om aanpassingen in de ict als inhoudelijke bijstellingen. Tevens is een veel gestelde vragen (FAQ) rubriek toegevoegd aan de website. 2.4 Jubileum In 2011 is het 65 jaar geleden dat het VAC-werk is ontstaan. En wel in Rotterdam. In de Tweede Wereldoorlog waren door bombardementen veel huizen in Rotterdam gesneuveld. Direct na de oorlog werd begonnen met de wederopbouw en werden er in ras tempo nieuwe woningen neergezet. In die tijd was er nog een traditionele rolverdeling: mannen werkten buitenshuis en getrouwde vrouwen binnenshuis. Een aantal Rotterdamse vrouwen liep tegen onpraktische zaken aan in die nieuwe woningen. Zij zijn zich gaan verenigen en hebben vooraf inzage in de bouwplannen gevraagd. Zodat door hun inbreng de praktische bruikbaarheid van de woningen gewaarborgd werd. Dit fenomeen heeft zich als een olievlek over het land verspreid. Er kwamen steeds meer van zulke vrouwen adviescommissies (VAC s) voor de woningbouw. Daarmee groeide ook de behoefte aan een landelijk contactadres. Op 30 december 1965 zag daarom de stichting Landelijk Contact voor de Vrouwen Advies Commissies voor de woningbouw officieel het licht. Op 30 december 2010 was het dus 45 jaar geleden. Ook dit feit is het memoreren waard. Er zijn dus twee jubilea, die tezamen in 2011 gevierd gaan worden. In dit kader wordt een aantal activiteiten ontplooid, waarvan de voorbereidingen in 2010 al volop in gang zijn gezet. Jubileumdag Op 31 maart 2011 zal in theater De Flint in Amersfoort een feestelijke jubileumdag voor de VAC-leden plaatsvinden. Er is plaats voor 800 mensen, dus we hopen op een massale opkomst! We zijn blij dat we vier sprekers bereid hebben gevonden een lezing te geven. Liesbeth van der Pol, Rijksbouwmeester, vertelt onder meer over de frictie en spanning tussen schoonheid en gebruikskwaliteit in de woning- en utiliteitsbouw. Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, vertelt over de trends en ontwikkelingen op het gebied van wonen. Onno Dwars, manager duurzaamheid bij VolkerWessels Vastgoed, vertelt over verschillende duurzaamheidsconcepten in de woningbouw. Meindert Smallenbroek, directeur Stad en Bouw van het ministerie van BZK, wordt geïnterviewd door dagvoorzitter Gabrielle van Asseldonk. Jubileumuitgave Op de jubileumdag zal het jubileumboek van de VAC-organisatie gepresenteerd worden. Uitgangspunt voor het boek zijn de zes toetscriteria die het fundament onder het VAC-werk vormen: bruikbaar, toegankelijk, veilig, gezond & comfortabel, duurzaam en onderhoudsvriendelijk. Per thema worden de ontwikkelingen in het VAC-werk geschetst. 12

13 De VAC-organisatie is het ministerie van BZK (voorheen VROM) zeer erkentelijk voor de bijdrage aan de instandhouding van het VAC-werk. Bij wijze van dank wilden we daarom graag het eerste exemplaar van ons jubileumboek aan minister Piet Hein Donner uitreiken. Helaas heeft hij aangegeven niet aanwezig te kunnen zijn. We zijn blij dat Meindert Smallenbroek, directeur Stad & Bouw, zich bereid heeft verklaard op de dag aanwezig te zijn. Hij zal namens het ministerie de publicatie in ontvangst nemen. VAC-herinneringen In het kader van het jubileum is een aantal oud VAC-leden geïnterviewd. Onder hen ook Bep Breugem (2e van links). Zij stond namens het Landelijk Contact (voorloper van VACpunt Wonen) in 1998 met een stand op de Manifestatie 100 jaar Vrouw en Arbeid. Toen Bep Breugem die ochtend bij de Rai arriveerde, werd haar verteld dat koningin Beatrix haar standje zou gaan bezoeken! Bep ging snel aan de slag met het ophangen van tekeningen en het neerleggen van cursusmateriaal. Een VAC-lid die aan de overkant in de stand van een andere organisatie stond, werd snel opgetrommeld en zo konden zij samen de koningin ontvangen. Eén van de hofdames van Hare Majesteit bleek een VAC-vrouw te zijn. Wellicht dat het VAC-werk daarom haar interesse had gewekt. Ze vroeg Bep Breugem waar de VACcommissies precies op letten bij het beoordelen van een plan. We hadden oranje bloemen in onze stand, vanwege de oranje kleur in onze huisstijl. We hadden nooit gedacht dat die oranje bloemen nog op een andere manier van pas zouden komen. Jubileumfilm Tijdens de jubileumdag zal een korte film vertoond worden over de geschiedenis van het VAC-werk. Hiervoor zijn 17 oud VAC-leden geïnterviewd, waarvan 11 telefonisch en 6 op locatie. Van deze 17 mensen zijn er vervolgens 6 voor de camera geïnterviewd. Het geheel wordt begin 2011 verder uitgewerkt met foto s, animatie, muziek en voice-over en vervolgens afgemonteerd. 13

14 Felicitaties VACpunt Wonen heeft diverse personen en organisaties de gelegenheid geboden om de jarige VACorganisatie te feliciteren met haar jubileum. Zestien verzoeken zijn daartoe verstuurd. Inmiddels hebben dertien mensen laten weten aan onze uitnodiging gehoor te zullen geven. Deze collage van felicitaties zal op de jubileumdag vertoond worden. Heroprichting VAC Rotterdam In Rotterdam is de laatste jaren geen Adviescommissie Wonen meer actief geweest. Dat is jammer, gezien de grote bouwopgave in deze stad. Aangezien de allereerste VAC in Rotterdam is opgericht, heeft VACpunt Wonen in 2010 het initiatief genomen om een nieuwe Rotterdamse Adviescommissie Wonen op te richten. En dat is gelukt! Inmiddels zijn tien mensen in de nieuwe commissie actief; eind 2010 hebben zij alle aan de basiscursus VAC-werk in de woningbouw deelgenomen. Ten behoeve van de oprichting van deze commissie zijn convenanten gesloten met Com.Wonen en Vestia Rotterdam en er lopen nog onderhandelingen met andere partijen. 2.5 Website, subsites en minipoll De website biedt de Adviescommissies Wonen veel informatie en wordt dan ook steeds vaker bezocht: Unieke bezoekers Totaal bezoeken Webstatistieken Speciaal voor de Adviescommissies Wonen is er een besloten gedeelte, met informatie over cursussen en convenanten. Daarnaast vinden VAC-leden daar handige downloads zoals een PowerPoint presentatie, een discussieforum, toegang tot het digitale toetsinstrument ToetsWijzer 2.0 en een toolkit voor het doen van een woonkwaliteitonderzoek Energiebesparing. In 2010 zijn er twee nieuwe dossiers aangemaakt, over energiebesparing en over GPR Gebouw. Indien nodig worden de dossiers geactualiseerd. Het voornemen was om eind 2010 een minipoll voor de website te realiseren. Besloten is deze poll niet op het besloten gedeelte, maar op de homepage van de website te zetten. Op deze manier is de poll toegankelijk voor veel meer mensen en kunnen we ook de mening peilen van niet-vac-leden. In 2010 is een aantal stellingen bedacht, onder andere over berging en buitenruimte en over open vs. gesloten keuken. Deze worden vanaf begin januari 2011 op de site geplaatst. Daarnaast is de techniek om dit te realiseren uitgewerkt. Sinds medio 2009 hebben de Adviescommissies Wonen de mogelijkheid om een eigen website te onderhouden via de site van VACpunt Wonen. Commissies die zelf geen website hebben, krijgen zo de kans om op eenvoudige wijze hun naamsbekendheid te vergroten en zich te presenteren op het web. Het gebruik van een vast format zorgt voor meer herkenbaarheid en een professionele uitstraling. Op 31 december 2010 maken 23 commissies gebruik van deze mogelijkheid. De commissies betalen hiervoor 65 per kalenderjaar. De kosten voor het beheer van de website zijn met hoger dan begroot ( 1.650). Dit komt door extra vragen buiten de contractuele support om. 14

15 2.6 Publicaties voor Adviescommissies Wonen VACpunt Wonen geeft het tijdschrift WoonKwaliteit uit. Dit blad is vooral bestemd voor de Adviescommissies Wonen. De uitwisseling van informatie tussen de Adviescommissies Wonen wordt onder andere via dit blad gestimuleerd. Ook hebben ruim 40 externen een abonnement op dit blad dat ook voor hen nuttige informatie bevat. De oplage is in exemplaren. Ondanks het feit dat de oplage klein is, heeft het tijdschrift een belangrijke functie. Het is een tastbaar product dat elke twee maanden bij elke Adviescommissie Wonen in het land op de mat valt en is daarmee een bindend element voor het netwerk. De leden geven het blad vaak binnen de commissie aan elkaar door, dus het aantal lezers is groter dan de oplage. Ook wordt het regelmatig voor prdoeleinden gebruikt. Gezien de samenstelling van de achterban heeft een tastbaar product meerwaarde boven een (veel goedkopere) digitale uitgave. Eéns per twee maanden is er voor de Adviescommissies Wonen een digitale nieuwsbrief, getiteld Koerier Online, beschikbaar. In 2010 zijn daarnaast drie extra edities verschenen. VACpunt Wonen stelt de Adviescommissies Wonen circa 20 infobladen ter beschikking over zeer diverse onderwerpen: van het werven van vrijwilligers tot het vormgeven van een pr-beleid, van het maken van een begroting tot het maken van een website. In 2010 zijn zeven infobladen geactualiseerd. Daarnaast zijn er twee nieuwe bijlagen uitgebracht, één van een voorbeeld huishoudelijk reglement en een over GPR Gebouw, waarover meer in paragraaf Onderzoek Voor de VAC-organisatie is onderzoek van groot belang. Door het doen van onderzoek toetsen de Adviescommissies Wonen de door hen verstrekte adviezen. Bij een volgend adviestraject worden de uitkomsten meegenomen. VACpunt Wonen verzamelt zoveel mogelijk onderzoeksgegevens en destilleert daaruit trends en veranderingen in woonwensen. Ook voor de opdrachtgever bieden de VAC-onderzoeken waardevolle informatie over de woonbeleving van bewoners die weer gebruikt worden kan bij volgende bouwplannen. VACpunt Wonen stelt de Adviescommissies Wonen een onderzoeksinstrument ter beschikking waarmee zij WoonKwaliteitOnderzoeken (WKO s) kunnen uitvoeren. VACpunt Wonen verwerkt op aanvraag de onderzoeksgegevens en schrijft rapportages. VACpunt Wonen kan ook extra vragen voor de commissies formuleren die aan de standaardlijsten worden toegevoegd. In 2010 heeft VACpunt Wonen 5 onderzoeken verwerkt (waarvan 1 standaard WKO en 4 WKO s Energiebesparing) en geen rapportages geschreven. Vanwege de kosten verwerken Adviescommissies Wonen vaak zelf de gegevens en schrijven ze zelf het rapport. Het uitvoeren van een WKO is erg tijdrovend. Daarom doen veel commissies ook op andere manieren onderzoek, bijvoorbeeld een gezamenlijke fietstocht om de enge plekken in de gemeente in kaart te brengen, of check van de toegankelijkheid van het centrum. Er zijn 45 onderzoeken door de Adviescommissies Wonen uitgevoerd, een stuk minder dan de ambitie van 175 uit het werkplan De verwachte belangstelling voor de in 2008 verbeterde WKO Wonen & Zorg viel in 2010 tegen. Waar in 2009 nog 43 Adviescommissies Wonen van plan waren in 2010 een WKO Wonen & Zorg uit te gaan voeren, geven 12 Adviescommissies Wonen nu aan in 2011 een dergelijk WKO uit te gaan voeren. Toch heeft 13% van de Adviescommissies Wonen in 2010 geadviseerd over Wonen & Zorg. Een toename in vergelijking met 2009: 9%. 2.8 Continuïteit & werving De lokale commissies financieren hun advieswerk door een subsidie van de gemeente en/of een onkostenvergoeding van de opdrachtgever. Bovendien stelt de gemeente of een corporatie vaak een 15

16 aantal voorzieningen beschikbaar, zoals vergaderruimte, een kast voor het archief, het gebruik van een computer of de mogelijkheid om gratis te kopiëren. Het aantal commissies is, mede door de inzet van VACpunt Wonen, na een periode van stagnatie de laatste jaren weer toegenomen. In deze tijd van economische neergang en de daarmee gepaard gaande problemen in de bouwsector is dat geen kleine prestatie. Helaas zijn er elk jaar ook commissies die zich genoodzaakt zien om tot opheffing over te gaan. Er komt geen geld meer binnen om de onkosten te dekken, er is een gebrek aan bouwplannen of er zijn geen vrijwilligers meer te vinden. VACpunt Wonen zet zich in om recent opgeheven commissies nieuw leven in te blazen. VACpunt Wonen faciliteert deze commissies waar mogelijk. Ook geven bestaande commissies in de regio en de Provinciale Besturen ondersteuning. Daarnaast ondersteunt VACpunt Wonen op verzoek Adviescommissies Wonen bij het werven van nieuwe leden. Deze verzoeken kwamen van bestaande commissies, maar juist ook bij nieuwe en doorstartende commissies was behoefte aan dergelijke ondersteuning. VACpunt Wonen heeft o.a. de volgende zaken ter beschikking gesteld: persberichten met oproep voor nieuwe leden, toegespitst op de situatie ter plaatse folders over werving, over het VAC-werk en over VACpunt Wonen posters met wervingsteksten, op de commissie ter plaats toegesneden (A3 formaat) promotiematerialen, zoals keycords, winkelwagenmuntjes, memoblokjes Bij het op- en doorstarten van commissies door VACpunt Wonen heeft de koepel zelf contact gelegd met lokale en regionale media. Dit leidde in vrijwel alle gevallen tot publicatie. Er zijn vacatures geplaatst bij lokale vrijwilligerscentrales, er zijn wervingsteksten op de websites van gemeenten gezet en in bladen van corporaties. De werving heeft in vrijwel alle gevallen het gewenste succes. 2.9 Maatwerk VACpunt Wonen is de telefonische, schriftelijke en digitale vraagbaak voor de lokale Adviescommissies Wonen. VACpunt Wonen gaat regelmatig het land in en werkt aan de optimalisering van de contacten met de Adviescommissies Wonen. VACpunt Wonen wordt vaak geraadpleegd en er is steeds beter contact. Er worden vragen gesteld over allerhande onderwerpen, zoals organisatievraagstukken, technische onderwerpen, vrijwilligersbeleid, samenwerking en onderhandelingen met gemeenten, provincies, projectontwikkelaars en corporaties. In 2010 ging het om ongeveer 1100 telefoontjes. Daarnaast komen er wekelijks ca. tien vragen over dergelijke onderwerpen per binnen. Voorts bezoekt de directeur regelmatig (regionale en provinciale) bijeenkomsten van Adviescommissies Wonen. Zij houdt op verzoek lezingen over een door de Adviescommissies te bepalen onderwerp en beantwoordt vragen over inhoudelijke en organisatorische onderwerpen. In 2010 zijn er 33 bezoeken aan (bijeenkomsten van) Adviescommissies Wonen gebracht. 16

17 3. Bevordering gebruikskwaliteit 3.1 Inleiding De tweede hoofdtaak van VACpunt Wonen is het bevorderen van gebruikskwaliteit van woning en woonomgeving. Hieronder volgt een overzicht van de activiteiten die VACpunt Wonen in 2010 heeft ondernomen om deze taak uit te werken. De toekomst van de VAC-organisatie: behoud en uitbreiding VAC-netwerk, convenanten met opdrachtgevers (PROJECT) ( 3.2) Deelname in NEN Klimaat, Binnenmilieu, Brandveiligheid en Toegankelijkheid (REGULIER) ( 3.3) Meerwaarde van het VAC-advies ten opzichte van andere labels en keurmerken (PROJECT) ( 3.4) Lobbyen: jaarenquête, contacten met overheden, opdrachtgevers en belangenorganisaties, public relations (PROJECT & REGULIER) ( 3.5) Publicaties voor externen (REGULIER & PROJECT) ( 3.6) Website VACpunt Wonen: vergroten naamsbekendheid (PROJECT) ( 3.7) Inspraak (REGULIER) ( 3.8) Samenwerking in externe projecten (REGULIER & PROJECT) ( 3.9) 3.2 De toekomst van de VAC-organisatie Convenanten De VAC-organisatie beoogt een goede gebruikskwaliteit van woningen en woonomgeving door middel van het VAC-advies. Daarom streeft VACpunt Wonen naar continuïteit van het VAC-werk. Voldoende deskundigheid is hiervoor een belangrijke voorwaarde. Deskundigheid kost geld. Onder het motto De gebruiker betaalt sluit VACpunt Wonen sinds begin 2008 convenanten met regionaal en landelijk opererende projectontwikkelaars en corporaties. Bij de oprichting van nieuwe commissies bepaalt de commissie of zij de convenanten met gemeente, corporatie(s) en eventueel projectontwikkelaar(s) zelf sluit, of dat VACpunt Wonen dat doet. De opbrengsten van deze convenanten worden ingezet om de deskundigheid van de VAC-leden op niveau te brengen en te houden.. Sinds begin 2008 heeft VACpunt Wonen convenanten afgesloten met: 5 projectontwikkelaars 15 corporaties 3 gemeenten Daarnaast heeft VACpunt Wonen in 2010 onderhandelingen gevoerd met 11 projectontwikkelaars, 27 corporaties en 14 gemeenten. Er zijn zeventien nieuwe commissies, die volgens de nieuwe systematiek werken. Zeven van hen hebben zelf (een of meer) convenanten met lokale opdrachtgevers gesloten en nemen tegen betaling een pakket van producten en diensten af bij VACpunt Wonen. Tien commissies hebben VACpunt Wonen gevraagd de convenanten voor hen te sluiten. Zij krijgen de producten en diensten gratis. 17

18 Door de kredietcrisis lijken sommige projectontwikkelaars zich nog even niet te willen committeren. Omdat deze tendens al eerder merkbaar was, zijn de convenantopbrengsten voor 2010 wat voorzichtiger begroot. Toch zijn er convenanten afgesloten met een nominale waarde van Het resultaat van de convenantbijdragen voor 2010 komt uit op (inclusief nieuwe Adviescommissies Wonen). Dat is fors meer dan de begrote De Alliantie en VACpunt Wonen tekenen convenant op PROVADA Op dinsdag 8 juni 2010 tekenden woningcorporatie de Alliantie en VACpunt Wonen een convenant met betrekking tot het adviseren over de gebruikskwaliteit van bouw- en renovatieprojecten van de Alliantie. Het convenant werd getekend op vastgoedbeurs PROVADA door Alliantiedirecteur Jim Schuyt en Ineke Werner van VACpunt Wonen Oprichten nieuwe Adviescommissies Wonen VACpunt Wonen streeft ernaar om haar dekkingsgraad nog meer te verhogen. Jarenlang heeft deze dekkingsgraad op of rond de 38% gelegen. Dankzij de inspanningen van VACpunt Wonen in de afgelopen jaren de kost gaat voor de baat uit - is deze dekkingsgraad in 2007 voor het eerst sinds lange tijd weer toegenomen. In 2010 is de dekkingsgraad nog verder gestegen naar 43,5%. Er zijn dus meer commissies in meer gemeenten. Daaarnaast werken steeds meer commissies gemeentegrensoverschrijdend. VACpunt Wonen gaat door met het oprichten van nieuwe commissies. Er vindt overleg plaats over het oprichten van nieuwe VAC s met huurdersorganisaties, belangenorganisaties, corporaties en gemeenten. De ervaring leert dat het weliswaar lang duurt voordat een nieuwe commissie een feit is, maar er is wel vraag naar. Zeker in tijden van crisis neemt de vraag naar woningen af en is er meer aandacht voor bewonerswensen. Net zoals in de voorgaande jaren heeft VACpunt Wonen zich in 2010 ten doel gesteld vijf nieuwe commissies te initiëren. De acties die in dit kader in de afgelopen jaren zijn uitgevoerd, hebben we in 2010 gecontinueerd. Dit jaar hebben we op verschillende fronten gewerkt aan het oprichten van Adviescommissies Wonen en aan de herstart van commissies. In totaal liepen er 17 initiatieven. Concluderend: in 2010 zijn er zes nieuwe commissies bijgekomen (Arnhem, Nieuwegein/Vianen, Peel & Maas, Ridderkerk, Rotterdam, Amsterdam-overige stadsdelen). Het streven voor 2010 (5 nieuwe commissies) is daarmee gehaald. Daarnaast zijn er vier commissies opgeheven: de commissies in Den Helder, Elburg, Groesbeek en Leek zagen zich genoodzaakt met hun werkzaamheden te stoppen. Ook het Provinciaal Bestuur van de Adviescommissies Wonen in Drenthe zag niet langer mogelijkheden voor voortbestaan. Per saldo is het netwerk dus met 1 commissie toegenomen. Daarmee is ook de dekkingsgraad gestegen van 42,2 % in 2009 naar 43,5% in

19 Prioriteit Gemeente Status Hoog Amsterdam (ZO, WT, ZB) Combi-VAC, actief najaar 2010 Arnhem Actief voorjaar 2010 Den Haag Actief medio 2009 Deventer Doorstart, sinds najaar 2010 Nijmegen In ontwikkeling (sinds 2009); tijdelijk pas op de plaats want werving lukt niet Utrecht Doorstart sinds voorjaar 2010; actief eind 2010 West Friesland In ontwikkeling (sinds voorjaar 2010). Regionale commissie voor o.a. Enkhuizen-Hoorn-Medemblik Wijk bij Duurstede In ontwikkeling (sinds 2009); tijdelijk pas op de plaats want werving lukt niet Middel Breda In ontwikkeling (sinds juni 2010; heroprichting) Castricum Doorstart; in ontwikkeling (sinds 1 juli 2010) Heerlen In ontwikkeling (sinds juni 2010; heroprichting) Hof van Twente In ontwikkeling sinds 2009; initiatief van PB Overijssel, tijdelijk op laag pitje Nieuwegein/Vianen Actief voorjaar Uitbreiding werkgebied met Nieuwegein Peel & Maas Actief april Opgericht door VAC Wonen Venlo Ridderkerk Actief voorjaar 2010 Rotterdam Actief najaar 2010 Zaanstad In ontwikkeling (sinds juni 2010; heroprichting) TOTAAL Deelname in normcommissies VACpunt Wonen neemt deel aan de normcommissie Brandveiligheid en de normcommissie Klimaatbeheersing in gebouwen. Daarnaast staat VACpunt Wonen op de deelnemerslijst voor de commissie Binnenmilieu. Deze is nog niet gestart. Tevens is in 2009 de start van een nieuwe commissie Toegankelijkheid aangekondigd. Ook voor deze commissie heeft VACpunt Wonen zich aangemeld. De doelstelling van deze commissie valt echter buiten het werkterrein van VACpunt Wonen: niet de toegankelijkheid van de fysieke ruimte staat centraal, maar die van producten en diensten die niet met bouwen en wonen te maken hebben. Daarom is besloten niet aan deze commissie deel te nemen. Binnen de normcommissie Brandveiligheid ging de aandacht vooral uit naar de voorgenomen wijzigingen in het Bouwbesluit en de gevolgen daarvan voor de NEN-normen. Het Bouwbesluit wordt op het gebied van brandveiligheid ingrijpend gewijzigd. De commissie heeft veel tijd besteed aan dit voorstel en de impact voor de normen op het gebied van brandveiligheid. VACpunt Wonen heeft zitting in de normcommissie Klimaatbeheersing in gebouwen. Daarnaast heeft zij ook een zetel in de beleidsgroep EPG. De NEN-commissie Klimaatbeheersing heeft zich in 2010 beziggehouden met de definitieve versie van de NEN VACpunt Wonen heeft waar mogelijk aandacht gevraagd voor de gebruikersvriendelijkheid van alle woninginstallaties en voor een communicatierichtlijn voor installateurs richting bewoners. Bij de partijen die zitting nemen in de commissie heeft VACpunt Wonen ook het onderzoek Energie besparen met woonkwaliteit aangekondigd. Tevens heeft VACpunt Wonen het idee dat er al in een eerder stadium stil wordt gestaan bij de bewoner/eindconsument. Daarnaast is de EMG (voornorm NVN 7125), evenals in 2009, aan bod geweest. Bij deze norm wordt niet gekeken naar gebouwgebonden maatregelen, maar naar mogelijke energiebronnen buiten het perceel. Deze kunnen worden meegerekend in de EPC. VACpunt Wonen benadrukt vooral dat de schil van de woning goed moet zijn en dat daarna pas naar de omgeving gekeken kan worden. 19

20 De NEN 7210 wordt nog niet ingevoerd in januari De reden hiervoor is onder andere een teveel aan invoerparameters, onconsequente EPC-uitkomsten bij de berekening en een discussie over de ventilatieparagraaf. Het Nederlands Normalisatie Instituut (NNI) stelt een ad hoc werkgroep in, bestaande uit een delegatie van de normsubcommissie EPG en de normsubcommissie Ventilatie. De taak van deze werkgroep is dan om de ontstane problematiek verder inhoudelijk te evalueren en oplossingen te genereren. Halverwege 2011 verwacht men de NEN 7120 alsnog goed te keuren. Tot dan mag bij EPC berekeningen gewerkt worden met de oude en de nieuwe rekenmethode. De normcommissie Binnenmilieu is nog steeds niet gestart. Wel is hierover gesproken in het platform Binnenmilieu. Een medewerker van het NNI is aanwezig geweest bij een bijeenkomst van het platform Binnenmilieu waarin allerlei tools voor het binnenmilieu van diverse partijen besproken zijn. Het NNI onderzoekt nu hoe deze tools kunnen worden ingezet om te komen tot een nieuwe NEN-norm. 3.4 Meerwaarde van het VAC-advies Een label is een instrument waarmee de kwaliteit van een woning inzichtelijk wordt gemaakt voor de consument. Adviescommissies Wonen krijgen soms te maken met de introductie van nieuwe labels in hun gemeente. VACpunt Wonen wil met het project Meerwaarde van het VAC-advies de commissies stimuleren om deze ontwikkeling niet te zien als een bedreiging, maar als een kans om de meerwaarde van het VAC-werk over het voetlicht te brengen. Bij dit project is vooral ingezoomd op het keurmerk GPR Gebouw, een label, gemaakt door en bedoeld voor professionals. In de loop van 2008 was onder de Adviescommissies Wonen onrust ontstaan rond de introductie van dit label. Voor de inbreng van bewoners en de Adviescommissies Wonen was tot dan toe weinig ruimte. Een slechte zaak, zo vond ook W/E adviseurs, die GPR Gebouw ontwikkelde. Daarom streeft VACpunt Wonen naar betrokkenheid van bewoners en/of Adviescommissies Wonen bij dit instrument. Tot eind 2009 had VACpunt Wonen zitting in de projectmatige klankbordgroep GPR Gebouw; deze was gekoppeld aan de ontwikkeling van GPR Bestaande Bouw. Dit project is in 2009 afgerond. In september 2010 is het gebruikersplatform van GPR Gebouw in het leven geroepen. Het platform is een afspiegeling van de verschillende gebruikersgroepen: naast VACpunt Wonen hebben enkele gemeenten, ontwikkelaars, architecten en corporaties zitting in dit platform, dat een zware stem heeft in het prioriteren van wensen en specificaties van het label. Hoofddoel van het gebruikersplatform is het waarborgen van een onafhankelijk, gebruikersvriendelijk en praktisch instrument, dat in de jaren blijft voldoen aan de eisen en wensen van de verschillende betrokken partijen bij (ver)bouwen. Tijdens het eerste overleg zijn de doelen en werkwijze vastgesteld. Het platform komt twee keer per jaar bij elkaar. In het kader van dit project zijn in het voorjaar diverse acties ondernomen: Er is een infoblad over GPR Gebouw ontwikkeld Er is een webdossier over GPR Gebouw ontwikkeld en op het besloten deel van de website geplaatst In het voorjaar zijn 5 interviews gehouden met VAC s, gemeenten en W/E adviseurs over GPR Gebouw (beleidsniveau). Hierover is gepubliceerd in WoonKwaliteit. In het najaar zijn nog eens 13 commissies benaderd met vragen over hun ervaringen met GPR Gebouw. Ook hierover is in WoonKwaliteit gepubliceerd. 20

Jaarverslag 2014. Stichting WoonAdviesCommissie Culemborg (WACC)

Jaarverslag 2014. Stichting WoonAdviesCommissie Culemborg (WACC) Jaarverslag 2014 Stichting WoonAdviesCommissie Culemborg (WACC) Jaarverslag 2014 Stichting WoonAdviesCommissie Culemborg (WACC) Van de voorzitter De WoonAdviesCommissie Culemborg is in 2009 opgericht.

Nadere informatie

samen maken we de stad, toch?

samen maken we de stad, toch? samen maken we de stad, toch? informatiebijeenkomst 13, 22 en 29 april 2015 WAC bestaat uit vertegenwoordigers van Werkgroep Toegankelijkheid uit: GPPA gehandicapten en patiënten platform Werkgroep Geschikt

Nadere informatie

Nieuwe energieprestatienorm

Nieuwe energieprestatienorm Nieuwe energieprestatienorm >> Als het gaat om energie en klimaat De tools Uw weg vinden in de nieuwe energieprestatienorm, wie helpt u daarbij? Heeft u hem al in huis, de nieuwe energieprestatienorm NEN

Nadere informatie

Jaarverslag 2010 Wsw-raad Utrecht

Jaarverslag 2010 Wsw-raad Utrecht Jaarverslag 2010 Wsw-raad Utrecht Utrecht, april 2011 Wsw-raad Utrecht Biltstraat 439 3572 AW UTRECHT 030-2331176 1. Inleiding In 2008 is de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) gewijzigd. Eén van deze wijzigingen

Nadere informatie

Betreffende beantwoording schriftelijke vragen van de heer Maxim van Luttikhuizen (SP) inzake Deregulering in het fysieke domein.

Betreffende beantwoording schriftelijke vragen van de heer Maxim van Luttikhuizen (SP) inzake Deregulering in het fysieke domein. Corsanummer: 1400276623 Op 16 oktober 2014 zijn bij de raadsgriffie vragen binnen gekomen van de heer Maxim van Luttikhuizen van de fractie SP gericht aan de voorzitter van de Raad op grond van ex artikel

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2017

Beleidsplan 2013-2017 Voorwoord Deventer is trots op de veelkleurige, multiculturele samenstelling van haar inwoners. Al eeuwen lang onderhoudt Deventer, als Hanzestad contacten met vele landen en culturen over heel de wereld.

Nadere informatie

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011

Historische Vereniging Warder Bedrijfsplan 2011 Historische Warder Bedrijfsplan 2011 februari 2011 1 van 7 samenvatting Op 21 januari is de Historisch Warder opgericht. De vereniging heeft tot doel om: de geschiedenis van Warder vast te leggen en zo

Nadere informatie

Activiteitenplan Hestia 2015 Opgesteld 28 november 2014 Vastgesteld ALV 16 april 2015. Activiteitenplan 2015

Activiteitenplan Hestia 2015 Opgesteld 28 november 2014 Vastgesteld ALV 16 april 2015. Activiteitenplan 2015 Activiteitenplan Hestia 2015 Opgesteld 28 november 2014 Vastgesteld ALV 16 april 2015 Activiteitenplan 2015 Inleiding Doelstellingen van Hestia blijven ongewijzigd. Deze zijn: Het vergroten van de zichtbaarheid

Nadere informatie

Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002.

Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002. Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002. Dames en heren, Veel mensen dromen ervan om zelf een huis te ontwerpen en te bouwen. Wie

Nadere informatie

Bijlage 1: Deelnemers Pedagogenplatform 6 Bijlage 2: Profiel deelnemers Pedagogenplatform 7

Bijlage 1: Deelnemers Pedagogenplatform 6 Bijlage 2: Profiel deelnemers Pedagogenplatform 7 Jaarverslag 2004-2005 INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 1 Doel 3 2 Positie van het platform 3 3 Wie vormen het platform? 3 4 Werkwijze 3 5 Publicaties en standpunten 5 Bijlage 1: Deelnemers Pedagogenplatform 6

Nadere informatie

WERKPLAN. Onbeperkt Oost

WERKPLAN. Onbeperkt Oost WERKPLAN Onbeperkt Oost 2015 Onbeperkt Oost p/a Timorplein 8 1094 CB Amsterdam September 2014 Met dit werkplan en deze begroting vraagt de vereniging Onbeperkt Oost een subsidie aan voor het jaar 2015.

Nadere informatie

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen A. De bestuurlijk I. Algemeen Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met de statuten. Het huishoudelijk reglement wordt samengesteld en goedgekeurd door het voltallige

Nadere informatie

Implementatie. stand van zaken. Harry Boschloo, Plv. hoofd Energiebeleid Gebouwde Omgeving. Energielabel-ontbijt, Renovatiebeurs, 6 maart 2012

Implementatie. stand van zaken. Harry Boschloo, Plv. hoofd Energiebeleid Gebouwde Omgeving. Energielabel-ontbijt, Renovatiebeurs, 6 maart 2012 Implementatie herziene EPBD: een stand van zaken Harry Boschloo, Plv. hoofd Energiebeleid Gebouwde Omgeving Energielabel-ontbijt, Renovatiebeurs, 6 maart 2012 8 maart 2012 Inhoud Context energiebeleid

Nadere informatie

Tips voor de organisatie van een evenement. 1. Evenementen Solar Days

Tips voor de organisatie van een evenement. 1. Evenementen Solar Days Tips voor de organisatie van een evenement In dit document: 1. Evenementen van Solar Days 2. Tips voor de organisatie van uw evenement 3. Planning 4. Contact gegevens Solar Days 2013 1. Evenementen Solar

Nadere informatie

HBO Tiwos. jaarverslag 2012

HBO Tiwos. jaarverslag 2012 HBO Tiwos jaarverslag 2012 Van de voorzitter HBO Tiwos Steeds als ik denk dat het beter zal gaan, gaat het toch weer mis. In 2012 kwamen er nieuwe verkiezingen, Gelukkig! dacht ik. Nu gaat er eindelijk

Nadere informatie

Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis

Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis Kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis Vervolg 2016 2017 Platform31 In samenwerking met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg Den Haag, 21 maart 2016 Inhoudsopgave Langer Thuis in eigen buurt: activiteiten

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2014

Evaluatie Jaarplan 2014 Evaluatie Jaarplan 2014 1. Inleiding Aan het jaarplan 2014 is dankzij de inzet van velen; mentoren, coördinatoren op een goede manier invulling gegeven. Hieronder de bereikte resultaten. 2. Doelen De volgende

Nadere informatie

Jaarverslag Vrijwilligers Informatiepunt Zandvoort 2014

Jaarverslag Vrijwilligers Informatiepunt Zandvoort 2014 Jaarverslag Vrijwilligers Informatiepunt Zandvoort 2014 Sinds mei 2011 fungeert het Vrijwilligers Informatiepunt Zandvoort ( VIP-Zandvoort) als een soort TOMTOM die bezoekers wegwijs maakt in het vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Meer met Minder. Duurzame Energie en Energiebesparing. Van Europa moet het. De Nederlandse overheid wil het. UNETO-VNI = ondernemersorganisatie

Meer met Minder. Duurzame Energie en Energiebesparing. Van Europa moet het. De Nederlandse overheid wil het. UNETO-VNI = ondernemersorganisatie Meer met Minder Seminar Energielabel 24 april 2008, Nootdorp Rob van der Meer UNETO-VNI = ondernemersorganisatie Installatiebranche met circa 5.300 aangesloten bedrijven. Technische detailhandel met circa

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2018 Stichting Psycho Pastorale Toerusting

Beleidsplan 2014-2018 Stichting Psycho Pastorale Toerusting Beleidsplan 2014-2018 Stichting Psycho Pastorale Toerusting INHOUD Inleiding 2 1 Visie 2 2 Missie 2 3 Doelstelling 2 4 en plannen per taakgebied 3 4.a Cursussen en studiedagen 3 4.b Advisering en ondersteuning

Nadere informatie

Cliëntenraad Reinier de Graaf JAARVERSLAG 2013

Cliëntenraad Reinier de Graaf JAARVERSLAG 2013 Cliëntenraad Reinier de Graaf JAARVERSLAG 2013 Versie: 1 juli 2014 Inleiding Het jaarverslag van de Cliëntenraad van het Reinier de Graaf ziekenhuis wordt hierbij voor de eerste keer als publicatie aan

Nadere informatie

Cliëntenraad van de Lumens Groep Eindhoven. Jaarverslag 2012

Cliëntenraad van de Lumens Groep Eindhoven. Jaarverslag 2012 Cliëntenraad van de Lumens Groep Eindhoven Jaarverslag 2012 Algemeen Inleiding De Lumens Groep is een klantgerichte organisatie waar rekening wordt gehouden met de eisen, behoeften en verwachtingen van

Nadere informatie

WERKPLAN. HBV Valkenswaard

WERKPLAN. HBV Valkenswaard WERKPLAN HBV Valkenswaard Versie: 1.1 Datum: Oktober 2015 1 Inhoud Hoofdstuk 1: Versterken van de structuur.... 3 1.1 Betrekken van huurders.... 3 1.2 Versterken communicatie met andere groepen.... 3 1.3

Nadere informatie

MJA Workshop Wet & Regelgeving. Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing

MJA Workshop Wet & Regelgeving. Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing MJA Workshop Wet & Regelgeving Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing Marco van de Esschert Ministerie van BZK Energieakkoord, Bouwbesluit, Energielabel en BENG MJA Workshop 2014 Marco van de Esschert

Nadere informatie

Evaluatie nota vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan. Aan de Waterkant 2008-2011

Evaluatie nota vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan. Aan de Waterkant 2008-2011 Evaluatie nota vrijwilligerswerkbeleid Oostzaan Aan de Waterkant 2008-2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Evaluatiekader 3 1.2 Leeswijzer 3 2 Vrijwilligerswerk Oostzaan 4 2.1 De situatie toen 4 2.2 De

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Meer woonkansen voor ouderen

Meer woonkansen voor ouderen Meer woonkansen voor ouderen Ouderen willen zo lang mogelijk in hun vertrouwde leefomgeving blijven wonen. Met een slimme combinatie van maatregelen maakt u als gemeente dat mogelijk. Uw resultaten: Efficiënte

Nadere informatie

JAARPLAN & BEGROTING 2013

JAARPLAN & BEGROTING 2013 JAARPLAN & BEGROTING 2013 1 Jaarplan 2013 PMF UH Voor 2013 zijn door het PMF UH de hieronder kort beschreven werkzaamheden en activiteiten gepland. Dit jaarplan 2013 is afgeleid van het meerjarenplan PMF

Nadere informatie

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011 Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn Werkplan 2011 Haarlem, 11 juni 2010 Net-Werk Vrijwilligershulp Zuid-Kennemerland Wilhelminastraat 23 2011 VJ Haarlem telefoon:

Nadere informatie

Zorg voor ouderen en welzijn Netwerk West Achterhoek

Zorg voor ouderen en welzijn Netwerk West Achterhoek Zorg voor ouderen en welzijn Netwerk West Achterhoek Huishoudelijk Reglement Zowel NWA Inleiding De dubbele vergrijzing vraagt om een proactief beleid op het gebied van zowel medische als niet-medische

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Stichting WoonAdviesCommissie Culemborg (WACC)

Jaarverslag 2012. Stichting WoonAdviesCommissie Culemborg (WACC) Jaarverslag 2012 Stichting WoonAdviesCommissie Culemborg (WACC) Jaarverslag 2012 Stichting WoonAdviesCommissie Culemborg (WACC) Inleiding De Commissie is in 2009 opgericht. Sindsdien is er veel stagnatie

Nadere informatie

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 In de periode half mei/ begin juli 2013 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

Scholingsgids ANBO Academie 2015. Voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsgids ANBO Academie 2015. Voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsgids ANBO Academie 2015 Voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Welkom bij ANBO... 5 3.2 Instructiebijeenkomst Ledenadministrateur...

Nadere informatie

Onderweg naar de Minister

Onderweg naar de Minister Nieuwsbrief 3 Februari 2015 Via deze nieuwsbrief informeren wij (de stuurgroep), u (alle medewerkers van de SKPON en van Stichting Lek en IJssel) over de ontwikkelingen die de voorgenomen fusie van onze

Nadere informatie

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsaanbod najaar 2013 voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Webmaster... 5 3.2 Workshop Beleidsbeïnvloeding Wmo... 6 3.3 Workshop

Nadere informatie

Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp

Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp S T A T E N V O O R S T E L Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp Titel : Overdracht functie

Nadere informatie

W onen en W erken op het W eb in het ZML

W onen en W erken op het W eb in het ZML W onen en W erken op het W eb in het ZML Product 9: PR plan Datum: 27 juni 2007 Auteur: Stichting Kennisnet I CT op school P rojectregeling contentontw ikkeling (voortgezet) speciaal onderw ijs P rojectpartners:

Nadere informatie

De normen en hun waarde (Toegespitst op Bouwbesluit 2012)

De normen en hun waarde (Toegespitst op Bouwbesluit 2012) De normen en hun waarde (Toegespitst op Bouwbesluit 2012) Ir. Ruud Nouwen Clustermanager NEN-Bouw Congres VBWT 2012 Inhoud NEN-normen en normalisatie De status van NEN-normen Het nieuwe Bouwbesluit 2012

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Wijkberaad Nieuw Waldeck (concept) Jaarplan 2013

Wijkberaad Nieuw Waldeck (concept) Jaarplan 2013 Wijkberaad Nieuw Waldeck (concept) Jaarplan 2013 Wijkberaad Nieuw Waldeck 15 november 2012 versie 0.3 1 Inhoud Wijkberaad Nieuw Waldeck... 1 Inleiding programma 2013... 3 Algemeen... 3 Versterken eigen

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Consulent Vrijwilligerswerk en Vrij wi11 igersvaca tu reba n k. in de gemeenten. Scherpenzeel en Renswoude

Jaarverslag 2012. Consulent Vrijwilligerswerk en Vrij wi11 igersvaca tu reba n k. in de gemeenten. Scherpenzeel en Renswoude Jaarverslag 2012 Consulent Vrijwilligerswerk en Vrij wi11 igersvaca tu reba n k in de gemeenten Scherpenzeel en Renswoude Inleiding De gemeente Renswoude en Scherpenzeel vinden het belangrijk dat het vrijwilligerswerk

Nadere informatie

Begrip Gelijkwaardigheid. (Bouwbesluit 2003)

Begrip Gelijkwaardigheid. (Bouwbesluit 2003) Begrip Gelijkwaardigheid (Bouwbesluit 2003) Met dank aan Dhr M. de Ronde (Stichting Het Klaverblad Zeeland) en Dhr F. Schuurman (Zorg Gebruikers Bundeling Flevoland) Begrip Gelijkwaardigheid (Bouwbesluit

Nadere informatie

Ons huis hebben we gevonden op AmsterdamWoont.nl. Een krachtige bundeling van nieuwbouwpartijen

Ons huis hebben we gevonden op AmsterdamWoont.nl. Een krachtige bundeling van nieuwbouwpartijen Ons huis hebben we gevonden op AmsterdamWoont.nl Een krachtige bundeling van nieuwbouwpartijen Een krachtige bundeling van nieuwbouwpartijen Het doel van het Platform Woonpromotie Amsterdam is het aanbod

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. WSW Raad Amsterdam

Jaarverslag 2010. WSW Raad Amsterdam Jaarverslag 2010 WSW Raad Amsterdam april 2011 Mw. H.J. Gussenhoven Ambtelijk Secretaris WSW Raad Voorwoord van de voorzitter De WSW Raad is op basis van de Verordening WSW in 2009 ingesteld. De raad heeft

Nadere informatie

Januari 2013. Jaarverslag 2012

Januari 2013. Jaarverslag 2012 Januari 2013 Jaarverslag 2012 1 1. Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de voor huurders van Woonstichting SSW. Hierin doet de verslag van haar activiteiten in 2012. Het reglement van de noemt een

Nadere informatie

HUURDERS BELANGEN ORGANISATIE DE PEEL

HUURDERS BELANGEN ORGANISATIE DE PEEL BELEIDSPLAN 2010 HUURDERS BELANGEN ORGANISATIE DE PEEL HUURDERS BELANGEN ORGANISATIE DE PEEL BELEIDSPLAN 2010 In dit beleidsplan geven wij aan waar het bestuur van de Stichting Huurders Belangen Organisatie

Nadere informatie

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012 Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012 Jaar van 'oprichting' Wij behartigen uw belangen zodat ook u mee kunt doen! Platform Maatschappelijke Ondersteuning Opgericht: 20 juni 2012 Adres:

Nadere informatie

Opgeleverde producten Handig met Internet

Opgeleverde producten Handig met Internet Opgeleverde producten Handig met Internet Subsidieregeling Mediawijsheid 2009 Periode: mei 2009 maart 2010 Datum: 19 maart 2010 Door: Karlien Dijkstra, projectleider Handig met Internet bij SeniorWeb 1

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Certificatie in de bouw, Energiebespaarlening, energielabel woningen, kwaliteitsborging, eigenbouw, Stad van de toekomst

Certificatie in de bouw, Energiebespaarlening, energielabel woningen, kwaliteitsborging, eigenbouw, Stad van de toekomst Rienks, Diane Van: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties Verzonden: woensdag 29 april 2015 17:09 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp:

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

Doel van het onderzoek

Doel van het onderzoek Op weg naar JOB-monitor 2016 JOB, de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs is de belangenbehartiger van een half miljoen mbostudenten. JOB voert in 2016 voor de negende keer onderzoek uit naar de tevredenheid

Nadere informatie

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Zorg & Welzijn. Werkplan 2010

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Zorg & Welzijn. Werkplan 2010 Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Zorg & Welzijn Werkplan 2010 Vrijwilligers zijn onbetaalbaar Maar goed dan dat je ze ook niet hoeft te betalen Loesje Haarlem, 14 juli 2009

Nadere informatie

Energie Bouwbesluit en het Activiteitenbesluit

Energie Bouwbesluit en het Activiteitenbesluit Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Energie Bouwbesluit en het Activiteitenbesluit Het behalen van energie-efficiëntieverbetering in een bepaald type gebouw wordt zowel door het Bouwbesluit

Nadere informatie

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen

A. De Stichting Natuurlijk Kind en Paard bestuurlijk I. Algemeen A. De bestuurlijk I. Algemeen Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met de statuten. Het huishoudelijk reglement wordt samengesteld en goedgekeurd door het voltallige

Nadere informatie

Nieuwsbrief VNG Flevoland november 2015

Nieuwsbrief VNG Flevoland november 2015 Nieuwsbrief VNG Flevoland november 2015 Vacatures. 1. De Algemene Leden Najaarsvergadering op 25 november a.s.in het stadhuis van Almere, gevolgd door de themabijeenkomst over verbonden partijen, zal voor

Nadere informatie

3.4 Het vergroten van de naamsbekendheid van de familieraad

3.4 Het vergroten van de naamsbekendheid van de familieraad Om als een rol van betekenis te kunnen spelen bij het bevorderen van de implementatie van familiebeleid in de instelling, is het een voorwaarde dat de bekend is. Niet alleen bij de Raad van Bestuur, maar

Nadere informatie

Voorstel voor een Maatschappelijke Verkenning naar de beleving van het begrip Veiligheid door de inwoners van Maassluis

Voorstel voor een Maatschappelijke Verkenning naar de beleving van het begrip Veiligheid door de inwoners van Maassluis Voorstel voor een Maatschappelijke Verkenning naar de beleving van het begrip Veiligheid door de inwoners van Maassluis Het instrument Een Maatschappelijke Verkenning is een instrument voor de gemeenteraad

Nadere informatie

Medezeggenschap van Vrijwilligers

Medezeggenschap van Vrijwilligers Terugkoppeling netwerkbijeenkomst 1 december 2014 Medezeggenschap van Vrijwilligers In deze derde en laatste bijeenkomst keken we opnieuw naar verschillende mogelijkheden om meedenken en meepraten van

Nadere informatie

Bijlage 4b. Communicatie en participatie

Bijlage 4b. Communicatie en participatie Bijlage 4b Communicatie en participatie INHOUD 1 Op weg naar een Definitief Ontwerp voor Kerckebosch... 3 2 Informeren en betrekken... 3 3 Participatie... 4 Communicatie en participatie 2 Op weg naar een

Nadere informatie

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering bericht Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Retouradres: Postbus 10007, 8000 GA Zwolle Participatieraad Zwolle t.a.v. de heer J. van der Heiden Sassenstraat 33 8011 PB..ZWOLLE Stadskantoor Lübeckplein

Nadere informatie

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt.

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt. Vrijwilligersbeleid binnen de schaatsvereniging Van beleid tot uitvoering in de praktijk Schaatsverenigingen en de vrijwilligersproblematiek De doorsnee schaatsvereniging in Nederland is een vrijwilligersorganisatie:

Nadere informatie

Stichting Werken met Eric en Cindy

Stichting Werken met Eric en Cindy Jaarverslag 2007 Stichting Werken met Eric en Cindy Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. De Stichting a. aanleiding b.bestuursleden c. doelstelling d. werkwijze 3. Ontwikkelingen in 2007 a. bestuur b. scholen

Nadere informatie

Moeder- en kindcentrum

Moeder- en kindcentrum Moeder- en kindcentrum Jaarverslag 2012 'Een Duurzame Toekomst 2011-2014' Februari 2013 Moeder- en Kindcentrum Bij-1 Schimmelweg 1 2524 VT Den Haag 070 785 58 20 06 19 45 43 47 info@bij-1.nl Stichting

Nadere informatie

VAC WONEN PEEL EN MAAS

VAC WONEN PEEL EN MAAS JAARVERSLAG 2013 VAC WONEN PEEL EN MAAS INHOUD VOORWOORD pag. 3 SAMENSTELLING VAC WONEN PEEL EN MAAS pag. 4 VAC WONEN PEEL EN MAAS - DOELSTELLING EN WERKWIJZE pag. 5 DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING pag. 6 CONTACTEN

Nadere informatie

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam!

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Pagina 1 van 5 Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Informatiebrief voor directie en management van (potentiële) afnemers van diensten van de Vrijwilligersacademie Amsterdam. Wij willen u allereerst

Nadere informatie

uw partner in toegankelijkheid

uw partner in toegankelijkheid Overleg Lichamelijk Gehandicapten Amstelland uw partner in toegankelijkheid Werkplan OLGA 2012 1. Inleiding. a. Wat is OLGA? b. Overleg OLGA c. Aandacht! d. Bewustwording 2. Activiteiten 2012. a. Extern

Nadere informatie

CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2014 EN WERKPLAN 2015 VOORWOORD

CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2014 EN WERKPLAN 2015 VOORWOORD CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2014 EN WERKPLAN 2015 VOORWOORD De cliëntenraad van Synthese doet hierbij verslag van haar activiteiten in 2014 en geeft aan waar zij in 2015 aandacht aan wil besteden.

Nadere informatie

LEVENSLOOPGESCHIKT BOUWEN: PRAKTISCHE OVERWEGINGEN

LEVENSLOOPGESCHIKT BOUWEN: PRAKTISCHE OVERWEGINGEN LEVENSLOOPGESCHIKT BOUWEN: PRAKTISCHE OVERWEGINGEN 'Ons streven is 6.000 nultredenwoningen in de gemeente in 2020'. En: 'Alle nieuwbouw realiseren wij levensloopgeschikt'. Dit zijn voorbeelden van ambities

Nadere informatie

Wilt u lid worden van LOC? Wat doet LOC voor cliëntenraden

Wilt u lid worden van LOC? Wat doet LOC voor cliëntenraden www.loc.nl Wilt u lid worden van LOC? Wat doet LOC voor cliëntenraden 1 Een visie op de zorg Samen met cliënten, cliëntenraden en zorgverleners heeft LOC een visie op de toekomst van de zorg gemaakt. Daarin

Nadere informatie

Concept advies Communicatie

Concept advies Communicatie John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en Adviescentrum juni 2012 Concept advies Communicatie Inleiding Op 23 mei 2012 is een groep van elf huurders van Ons Huis van start gegaan om in een viertal

Nadere informatie

Kreileroord 222, 3079 NB Rotterdam - Tel. 010-479 34 08 - www.hnrotterdam.nl - E-mail ier.vbc@wxs.nl Werkplan 2007/2008

Kreileroord 222, 3079 NB Rotterdam - Tel. 010-479 34 08 - www.hnrotterdam.nl - E-mail ier.vbc@wxs.nl Werkplan 2007/2008 Werkplan 2007/2008 HuurdersNetwerk Rotterdam Kreileroord 222 3079 NB Rotterdam 0. Inleiding Het Huurdersnetwerk Rotterdam (HNR) heeft voor de activiteiten van 2007 en 2008 een werkplan opgesteld. Dit werkplan

Nadere informatie

JAARVERSLAG. Adviescommissie Wonen Hoge Ham 133 5104 JD Dongen. e-mail: postbus@adviescommissiewonen.nl website: www.adviescommissiewonen.

JAARVERSLAG. Adviescommissie Wonen Hoge Ham 133 5104 JD Dongen. e-mail: postbus@adviescommissiewonen.nl website: www.adviescommissiewonen. JAARVERSLAG 2010 Adviescommissie Wonen Hoge Ham 133 5104 JD Dongen e-mail: postbus@adviescommissiewonen.nl website: www.adviescommissiewonen.nl INHOUDSOPGAVE VOORWOORD...3 1. DE LOKALE ADVIESCOMMISSIE

Nadere informatie

PARTNERPLAN Geen woorden maar Zaken! 2014-2015

PARTNERPLAN Geen woorden maar Zaken! 2014-2015 PARTNERPLAN Geen woorden maar Zaken! 2014-2015 2014 AM Communicatie & Design / M. van Amsterdam 1. MKB Rotterdam Naast het nastreven van een optimaal rendement vinden steeds meer ondernemingen het van

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Enjoyinglife.nl

Beleidsplan Stichting Enjoyinglife.nl Beleidsplan Stichting Enjoyinglife.nl Beleidsplan Stichting Enjoyinglife.nl 1. Doelstellingen en algemeen beleid 1.1 Inleiding 1.2 Bestuursactiviteiten 1.3 Stichtingsactiviteiten 1.4 Plannen voor 2015

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

Communicatiestrategie Centrum Den Hoorn

Communicatiestrategie Centrum Den Hoorn Communicatiestrategie Centrum Den Hoorn Inleiding Zo veel mogelijk inwoners van Midden-Delfland, en in het bijzonder inwoners van Den Hoorn, moeten de gelegenheid krijgen om mee te denken bij de verdere

Nadere informatie

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat Werkwijze 2004 publicatienr. 04-03 Ad Graafland Paul Schepers 3 maart 2004 abcdefgh Rijkswaterstaat Werkwijze 2/16 I Inleiding Verandering In 2003 is de organisatie van de ingrijpend veranderd. Twee belangrijke

Nadere informatie

CERTIFIED EDUCATION ORGANIZATION

CERTIFIED EDUCATION ORGANIZATION CERTIFIED EDUCATION ORGANIZATION Gecertificeerde Social Media Opleidingen en Basiscursussen Hands-on trainingen Social Media Projecten Gecertificeerde docenten Gecertificeerde consultants Gecertificeerde

Nadere informatie

Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels. Verslag uitgevoerde activiteiten 2010. Datum 13 december 2010 Status Definitief

Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels. Verslag uitgevoerde activiteiten 2010. Datum 13 december 2010 Status Definitief Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels Verslag uitgevoerde activiteiten 2010 Datum 13 december 2010 Status Definitief Colofon Publicatienummer VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Bouwen

Nadere informatie

Overzicht dienstverlening SNPI januari 2011

Overzicht dienstverlening SNPI januari 2011 Uw aanspreekpunt voor Financiële Participatie door Werknemers Overzicht dienstverlening SNPI januari 2011 1 Over de Stichting Nederlands Participatie Instituut (SNPI) Het SNPI is Het SNPI is een non-profit

Nadere informatie

Activiteiten Netwerk

Activiteiten Netwerk ALV 2015 Programma Opening door de voorzitter Verslagen en werkplannen Financieel verslag en begroting Decharge Bestuur Verkiezing van het nieuwe bestuur Verkiezing van de ledenraad Pauze Dienstverlening

Nadere informatie

Verslag Deelname innovatiemarkt jaarevenement Pioneering

Verslag Deelname innovatiemarkt jaarevenement Pioneering Verslag Deelname innovatiemarkt jaarevenement Pioneering 10 november 2010 Saxion, Kenniscentrum Leefomgeving Bouwsteen 4.4 Datum: 3 augustus 2011 Auteur: Evelien Klasens Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Jaarevenement

Nadere informatie

Werkplan 2011. Cliëntenraad Stichting Pergamijn. Redactie: De secretaris H.A.Janssens

Werkplan 2011. Cliëntenraad Stichting Pergamijn. Redactie: De secretaris H.A.Janssens Werkplan 2011 Cliëntenraad Stichting Pergamijn Geactualiseerd op: 1 februari-2011 Redactie: De secretaris H.A.Janssens 1 Werkwijze van de Cliëntenraad De cliëntenraad van de Stichting Pergamijn stelt de

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis

Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis Beldhuismolenweg 8a 7562 PC Deurningen Telefoon: 088 45 46 700 E-mail: info@welkomhuis-twente.nl Website: www.welkomhuis-twente.nl Beleidsplan 2014 Pagina 1

Nadere informatie

Studenten Organisatie Groningen Acquisitie & samenwerking

Studenten Organisatie Groningen Acquisitie & samenwerking Studenten Organisatie Groningen Acquisitie & samenwerking Studenten Organisatie Groningen is een vereniging die een unieke plaats in de Groninger studentenwereld inneemt, doordat zij de belangen van álle

Nadere informatie

De keuze voor duurzaam bouwen

De keuze voor duurzaam bouwen De keuze voor duurzaam bouwen Ad Stas Woonbelang Veghel Wat aan de orde? Woonbelang Veghel beleid duurzaam (ver)bouwen en ervaringen instrumentarium, dilemma s en procesgang duurzaam concept; houtskeletbouw

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement POOLS-NEDERLANDSE KULTURELE VERENIGING

Huishoudelijk Reglement POOLS-NEDERLANDSE KULTURELE VERENIGING Huishoudelijk Reglement POOLS-NEDERLANDSE KULTURELE VERENIGING 1. Leden 1.01 Ieder lid heeft recht op: a. een uitnodiging voor toegang tot Algemene Vergaderingen en andere voor de leden georganiseerde

Nadere informatie

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant VERSLAG BETREFT Bouwberaad West-Brabant DATUM 1 maart 2012 VOORZITTER J.P. Schouw VERSLAG Bijeenkomst Bouwberaad West-Brabant Opening en toelichting De voorzitter van het Bouwberaad, de heer J.P. Schouw,

Nadere informatie

ER IS NOG PLEK BIJ CURSUSSEN NAJAAR 2012!

ER IS NOG PLEK BIJ CURSUSSEN NAJAAR 2012! ASW Cursus bulletin Het ASW Cursusbulletin blikt terug op cursussen die zijn geweest en brengt onder de aandacht wat er de komende maanden op de kalender staat. Wilt u dit bulletin rechtstreeks in uw mailbox

Nadere informatie

Cleo-Patria. vrouwen- en buurtstudio s. in het kort

Cleo-Patria. vrouwen- en buurtstudio s. in het kort Cleo-Patria vrouwen- en buurtstudio s in het kort Cleo-Patria vrouwen- en buurtstudio s Cleo-Patria staat voor een concept dat inmiddels op ca. 10-15 locaties succesvol is en wordt toegepast. De doelstelling

Nadere informatie

WOONADVIESCOMMISSIE STADSKANAAL JAARVERSLAG 2013. Met een advies van de WAC haal je meer uit de bouwtekeningen.

WOONADVIESCOMMISSIE STADSKANAAL JAARVERSLAG 2013. Met een advies van de WAC haal je meer uit de bouwtekeningen. WOONADVIESCOMMISSIE STADSKANAAL JAARVERSLAG 2013 Met een advies van de WAC haal je meer uit de bouwtekeningen. Voorzitter: Penningmeester: Secretariaat: Mw. G. Mensen- Schrik Mw. G. Mensen Mw. Hopkes-Vredenburg

Nadere informatie

jaarplan mensen die zich inzetten voor de acceptatie van lesbiennes, homo s, biseksuelen en transgenders in de samenleving.

jaarplan mensen die zich inzetten voor de acceptatie van lesbiennes, homo s, biseksuelen en transgenders in de samenleving. Homoseksualiteit de normaalste zaak van de wereld maken. Dat is waar we ook in 2015 voor gaan. In dit jaarplan vind je meer informatie over onze doelstellingen voor het komende jaar. Onmisbaar daarbij

Nadere informatie

uw portaal voor technisch facilitair management unica online

uw portaal voor technisch facilitair management unica online uw portaal voor technisch facilitair management unica online , Altijd en overal inzicht in uw technische installaties Snel en eenvoudig een storing melden? Inzicht in het energiegebruik van uw installaties?

Nadere informatie

Samenstelling Raad van Toezicht Biblionet Groningen

Samenstelling Raad van Toezicht Biblionet Groningen Datum Onderwerp 7 december 2012 Profiel Raad van Toezicht Memo Samenstelling Raad van Toezicht Biblionet Groningen Voor de samenstelling van de Raad van Toezicht wordt uitgegaan van: 1. Profiel Raad van

Nadere informatie

Jaarbericht 2013. Nieuwe directeur. Leren over de toegankelijke leefomgeving Blowdoortest. WKO Energie. Berging en buitenruimte vaker aanwezig

Jaarbericht 2013. Nieuwe directeur. Leren over de toegankelijke leefomgeving Blowdoortest. WKO Energie. Berging en buitenruimte vaker aanwezig Jaarbericht 2013 Week van de Energierekening Nieuwe directeur Berging en buitenruimte vaker aanwezig Leren over de toegankelijke leefomgeving Blowdoortest WKO Energie stichting VACpunt Wonen Kansen 2013

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Jaarverslag BTLH 2011 \

Jaarverslag BTLH 2011 \ Jaarverslag BTLH 2011 \ BUREAU -TOERISME LAAGHOLLAND Jaar verslag Bureau Toerisme Laag Holland 2010-2011 2010: In Oktober 2010 is Mardiek Voorneveld begonnen als directeur van bureau toerisme Laag Holland,

Nadere informatie