RECHTSMIDDELEN VOOR DE NIET-BETAALDE VERKOPER BIJ DE VERKOOP VAN ROERENDE GOEDEREN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RECHTSMIDDELEN VOOR DE NIET-BETAALDE VERKOPER BIJ DE VERKOOP VAN ROERENDE GOEDEREN"

Transcriptie

1 RECHTSMIDDELEN VOOR DE NIET-BETAALDE VERKOPER BIJ DE VERKOOP VAN ROERENDE GOEDEREN Fabienne Claeys Bouuaert- Ann D'Hoore Onder wetenschappelijke begeleiding van Prof H. Vandenberghe INLEIDING Kopen en verkopen met uitstel van betaling komt in de praktijk steeds meer voor. De Hypotheekwet 1 wijst er ons op, in de artikelen 7 en 8, dat de goederen van de schuldenaar - tegenwoordige zowel als toekomstige - tot waarborg strekken van zijn schuldeisers. Is bet vermogen van de schuldenaar ontoereikend om zijn schuldeisers te voldoen, dan worden deze principieel pondspondsgewijze uitbetaald. Door het verkopen op krediet heeft de verkoper bet patrimonium van de koper uitgebreid. Het zou bijgevolg onbillijk zijn bet niet-betaald goed aan te wenden tot betaling van de overige schuldeisers. Om dit te voorkomen, beschikt de onbetaalde verkoper over bepaalde beschermingsmiddelen. Deze kunnen echter in konflikt komen met rechten van derden die op het vermogen van hun schuldenaar vertrouwen om hun schuldvordering te verzekeren. Om toch zijn beschermingsmiddelen te kunnen. inroepen, zal de verkoper bepaalde voorwaarden moeten in acht nemen. Dit gaan we nader onderzoeken. De eerste twee titels van dit week handelen over de in de Hypotheekwet voorziene zekerheden : I. - het voorrecht van de niet-betaalde verkoper, II. - de inpandgeving van bet goed. De overige middelen waarover de verkoper beschikt, maken bet voorwerp uit van de vier laatste titels : III. - het retentierecht of de exceptio non adimpleti contractus, N. - bet ontbindingsrecht, V. - het terugvorderingsrecht, VI. - het eigendomsvoorbehoud. In dit week zullen we het niet hebben over internationale verkoopo- ( 1) Hypotheekwet 16 december 1851 (boek III, titel XVIll, B.W.), B.S., 22 december

2 vereenkomsten. Wel valt op te merken dat inzake koop-verkoop op internationaal vlak, Belgic een aantal verdragen heeft goedgekeurd 2 Deze brengen echter geen wijziging aan de zekerheden van de nietbetaalde verkoper noch aan de regels inzake samenloop toepasselijk in bet interne recht 3. I. HET VOORRECHT VAN DE NIET-BETAALDE VERKOPER A. ALGEMEEN 1. Inleiding De niet-betaalde verkoper van roerende goederen geniet, dank zij de Hypotheekwet, een bescherming om de betaling van de overeengekomen prijs te bekomen : art. 20, 5o Hyp. W. kent hem een bijzonder voorrecht toe dat hem voorrang verleent hoven de andere schuldeisers op de prijs van de niet -betaalde roerende goederen van de koper. Aldu's he eft de wetgever een eventuele onrechtmatige verrijking van de schuldeisers van de koper ten nadele van de verkoper willen vermijden. 2. Toepassingsgebied Art. 20, 5o Hyp. W. is van toepassing op alle verkopen van roerende goederen, lichamelijke en onlichamelijke 4, zowel in burgerlijke als in handelszaken 5, ongeacht of de verkoper al dan niet de fabrikant is van bet goed 6 Of de verkoopovereenkomst met of zonder tijdsbepaling is gesloten, heeft geen belang (art. 20, 5 al. 1 Hyp. W.). Ook in geval van koop op proef mag de verkoper beroep doen op bet voorrecht 7. Enkele bijzondere gevallen worden door de wet afzonderlijk geregeld en vallen buiten bet kader van onderhavig werk, zo o.m.: - de verkoop van zaden en landbouwgereedschap (art. 20, 2 en 24 Hyp. W.), ( 2) Verdrag van 15 juni 1955 nopens de op de internationale koop van roerende lichamelijke zaken toepasselijke wet (Wet 21 september 1962, B.S., 29 september 1964); Verdrag van 1 juli 1964 houdende een eenvormige wet inzake de totstandkoming van internationale koopovereenkomsten betreffende roerende lichamelijke zaken (Wet 15 juli 1970, B.S., 14 januari 1971). ( 3) CAEYMAEX, J., Manueldes suretes mobilieres, Liege, Ed.J.B., 22/1. ( 4) DERYCKE, R., Voorrechten, in A.P.R., Brussel, Larder, 1958, p. 71, nr. 134; PIRET, R., Le droit au prix du vendeur de meubles corporels et ses garanties, Leuven, Fonteyn, 1941, nr. 29. ( 5) Cass., 1 juni 1911, Pas., 1911, I, 310. ( 6) Kh. Brussel, 12 maart 1938, B.R.H., 1940, 338. ( 7) Kh. Hasselt, 5 maart 1971, B.R.H., 1972,

3 - de verkoop van schepen en vaartuigen (Wet van 10 februari ). 3. Ontstaan Bezit in hoofde van de koper-schuldenaar is een bestaansvoorwaarde van het voorrecht. Het voorrecht ontstaat bijgevolg pas op het ogenblik van de levering van het goed aan de koper 9. De neerlegging van de factuur op de griffie van de rechtbank van koophandel is in bepaalde gevallen vereist, niet voor wat betreft het bestaan van het voorrecht, wel voor het behoud ervan in die bepaalde gevallen (zie infra). 4. Tenietgaan Het voorrecht van de onbetaalde verkoper voorzien in art.20,5 o Hyp. W., kan niet worden ingeroepen in volgende gevallen : a) tenietgaan van de schuldvordering b) wijziging van het goed waardoor het niet meer identificeerbaar is 1o. Voor het behoud van bet voorrecht is evenwel niet vereist dat het goed helemaal ongewijzigd is gebleven. c) buitenbezitstelling Het bezit in hoofde van de schuldenaar is een bestaansvoorwaarde van bet voorrecht aangezien er geen volgrecbt bestaat op roerende goederen. "Bezit" wordt ge1nterpreteerd in de zin van "eigendom" 11. Het voorrecht is immers gefundeerd op een door het verkochte goed aangebracbte waardevermeerdering van bet vermogen. Welnu, het is de eigendom die bet vermogen verrijkt, niet bet bezit. Oorzaken van buitenbezitstelling zijn : 1 Voortverkoop, ongeacht of bet goed bierbij geleverd werd (in tegenstelling tot inbezitstelling van een derde zonder vervreemding). Drie uitzonderingen zijn evenwel aan te stippen : ( 8) B.S., 25 september ( 9) CAEYMAEX, ]., o.c., 22/7. (10) Rb. Gent, 7 november 1906, Pas., 1908, ill, 92; DELVA, W., Voorrechten en hypotheken, Gent, Story-Scientia, 1977, p. 98. (11) Antwerpen, 11 december 1984, R. W., , 536. CAEYMAEX, ]., o.c., 22/8; DEL VA, W., o.c., p. 98; DE PAGE, H., Traite e!ementaire de droit civil beige, Brussel, Bruylant, VII, 1943, nr. 215; SCHREUDER, E., "La protection juridique du vendeur non paye d'effets mobiliers", Ann. Dr. Liege, 1979, p. 51, nr

4 * de onbetaalde verkoper is bevoorrecht op de prijs van de voortverkoop voorzover de prijs nog identificeerbaar is 12. * het voorrecht mag worden uitgeoefend op de door de tweede koper nog verschuldigde prijs ; * de oorspronkelijk verkoper behoudt eveneens zijn voorrecht wanneer de tweede koper betaalde aan een mandataris van zijn verkoper of aan de curator van zijn faillissement. 2' Verlies of tenietgaan van het goed. Art. 10 Hyp. W. voorziet hierop twee uitzonderingen: de verkoper is bevoorrecht op : * het bedrag dat door de verzekeraar is verschuldigd, voorzover deze laatste het bedrag niet gebruikt voor de herstelling van de verzekerde zaak (art. 10 al. 1 Hyp. W.). * de schadevergoeding verschuldigd door derden die voor het verlies aansprakelijk zijn. Deze vergoedingen komen bijgevolg in de plaats van het bevoorrechte goed, dit in toepassing van de zakelijke subrogatie of zaakvervanging 13. d) Schuldvernieuwing, behoudens uitdrukkelijk beding (art B.W.) 14. e) Faillissement van de koper (art. 546 al. 1 Faill. W. 1 5). Door het voorrecht niet tegenwerpelijk te maken in geval van faillissement, heeft de wetgever de billijkheid ten voordele van de andere schuldeisers willen bevorderen en heeft hij deze willen beschermen tegen het schijnbare krediet dat de verkoper bij de gefailleerde wekt door hem het bezit van de zaak over te dragen. De onbetaalde verkoper behoudt evenwel zijn voorrecht in geval een vonnis van erkenning ervan werd uitgesproken v66r het faillissement 16. Een vonnis van de rechtbank van koophandel te Antwerpen benadrukte het feit dat het voorrecht tenietgaat wanneer v66r de faillissementsverklaring geen vonnis van erkenning van het voorrecht werd uitgesproken 17, ondanks het feit dat een vonnis na het faillissement zou erkennen dat het voorrecht reeds v66r de faillissementsverklaring bestond. (12) Brussel, 24 januari 1964, R. W., , (13) DELVA, W., o.c., p (14) Zo werd gevonnist dat het uitgeven van wissels aanleiding geeft tot bet tenietgaan van het voorrecht wanneer dit schuldvernieuwing tot gevolg heeft (Kh. Charleroi, 6 maart 1974, B.R.H., 1974, 337). (15) Faillissementswet 18 april 1851 (hoek III, W..Kh.), B.S., 24 april (16) Gent, 24 december 1932,].C.F/., 1933, 21. (17) Antwerpen, 25 april1976, B.R.H., 1977, 287 ;.Kh. Antwerpen, 27 november 197 4, R. W., ,

5 Art. 546 Faill. W. heeft een algemene draagwijdte en slaat zowel op lichamelijke als op onlichamelijke roerende goederen 18. Dit artikel is van openbare orde 1 9. Een uitzondering is evenwel voorzien inzake bedrijfsmateriaal. Omwille van haar groot belang, zal deze problematiek hierna afzonderlijk behandeld worden in Hoofdstuk II. f) Onroerendmaking door bestemming of inlijving (art. 20, 5o, al. 2 Hyp. W.). Dit is te verklaren door het feit dat het voorrecht van art. 20, 5o Hyp. W. enkel van toepassing is op verkopingen van roerende goederen. Ook in dit geval heeft de wetgever een belangrijke uitzondering voorzien inzake bedrijfsmateriaal gezien dergelijke goederen meestal onroerend worden door bestemming ( cfr. Hoofdstuk II). 5. Titularis Naast de persoon van de verkoper zelf, kan ook hij die de verkoop heeft gefinancieerd of de schuldvordering overgenomen heeft, zich beroepen op het voorrecht van de niet betaalde verkoper. Dit is te verklaren door het feit dat het voorrecht gebonden is aan de aard van de schuldvordering en niet aan de persoon van de verkoper 20 Er wordt niet vereist dat de subrogatie (wettelijke of bedongen) veemeld wordt op het eventueel neergelegd afschrift van de factuur Omvang van de bevoorrechte schuldvordering Dat de nog verschuldigde prijs of het nog verschuldigd saldo ervan bevoorrecht is, hoeft geen betoog 22 Wei kunnen vragen rijzen betreffende de kosten en accessoria, de eventuele schadevergoeding en de intresten : De vraag of de accessoria van de koopprijs bevoorrecht zijn, wordt betwist: - algemeen wordt aanvaard dat hetgeen de koper moet betalen om het goed te verkrijgen bevoorrecht is 2 3; - meestal wordt ook aangenomen dat de bijkomende kosten van de koop die bij overeenkomst of krachtens de wet (art.1593 B.W.) ten laste (18) Rb. Antw., 23 maart 1916, Pas., , III, 334. (19) Brussel, 10 februari 1960, Pas., 1960, II, 272. (20) Kh. Kortrijk, 15 november 1988, B.R.H., 1989, 801. (21) Luik, 21 maart 1964, Pas., 1964, II, 126; Kh. Luik, 11 februari 1966,].L., , 189; Kh. Brussel, 7 mei 1985,].7:, 1986 (verkort), 347. (22) Brussel, 23 september 1963, Pas., 1964, II, 234. (23) DIRIX, E. en BALLON, G.L., De factuur, Gent, Story-Scientia, 1985, nr. 266; HEUR TERRE, P., "Overzicht van rechtspraak ( ): voorrechten en hypotheken", T.P.R., 1978, nr

6 van de koper vallen, ook bevoorrecht zijn, behoudens afwijkend beding 24. Zo werd gevonnist dat de overdrachttaks 25 en de B.T.W. 26 bevoorrecht zijn. Daarentegen worden de gerechtskosten uitgesloten 27. Schadevergoeding maakt geen deel uit van het bevoorrecht bedrag, ondanks strafbeding 28 Over de intresten lopen de meningen uiteen : - volgens de enen dienen de intresten eveneens bevoorrecht te zijn, daar ze de tegenwaarde van het genot uitmaken 2 9; - anderen stellen dat het voorrecht eng moet worden ge1nterpreteerd : volgens de letter van de wet slaat het enkel op de prijs 3. Men kan evenwel twee categorieen intresten onderscheiden : de bedongen intresten enerzijds, de wettelijke, moratoire en gerechtelijke intresten anderzijds. De eerste categoric zou bevoorrecht zijn, de tweede niet, niettegenstaande strafbeding Uitgestrektheid van bet voorrecht Het voorrecht slaat op : a) de netto-opbrengst van de tegeldemaking van het goed 3 2 ; b) in geval van voortverkoop, op de tweede verkoopprijs, althans wanneer deze nog niet betaald werd of nog identificeerbaar is ; c) in geval van verlies, tenietgaan of beschadiging van het goed, op de vergoeding verschuldigd door de verzekeraar, en op de schadevergoeding verschuldigd door de aansprakelijke derde (art. 10 Hyp. W.; cfr. supra). II. BEDRIJFSMATERIAAL A. INLEIDING De verkoper van "machines, toestellen, gereedschappen en ander bedrijfsuitrustingsmaterieel (... ), gebruikt in nijverheids-, handels- of am- (24) DIRIX, E. en BALLON, G.L., o.c., nr.266; HEURTERRE, P., o.c., nr. 97. (25) Rb. Marche-en-Famenne, 18 december 1969, B.R.H., 1973, 383. (26) Brussel, 8 november 1978, B.R.H., 1979, 305. (27) Rb. Aarlen, 10 september 1970,J.L., , 116. (28) DIRIX, E. en BALLON, G.L., o.c., nr (29) DEKKERS, R., Handboek burgerlijk recht, II, Brussel, Bruylant, 1971, nr (30) Luik, 18 juni 1986, Rev. Liege, 1987, 789; DELVA, W., o.c., p. 97; FREDERICQ, L., Handboek van Belgisch handelsrecht, Brussel, Bruylant, N, 1981, nr (31) SCHREUDER, E., o.c., nr. 37; R. PIRETverdeelt deverschillende soorten intresten echter op een andere wijze : enkel de bedongen en wettelijke intresten zouden bevoorrecht zijn (Le droit au prix..., o.c., nr. 29). (32) Bergen, 15 februari 1982, Pas., 1982, II,

7 bachtsondernemingen 11 geniet een speciale bescherming, hem verleend door de wet (art. 20, 5o Hyp. W. en art. 546 Faill. W.). In tegenstelling met de 11 gewone verkoper 11, behoudt de niet-betaalde verkoper van bedrijfsmateriaal zijn voorrecht bij faillissement van de koper of onroerendmaking van bet verkochte goed door bestemming of incorporatie. Het behoud van bet voorrecht is in dit geval echter afhankelijk van een publiciteitsmaatregel (infra). Afwijkingen hierop zijn niet toegelaten gezien deze artikelen van openbare orde zijn 33. B. BEGRIPSBEPALING Het is logisch dat de verkoper zoveel mogelijk bet verkochte maar nog onbetaalde goed als bedrijfsmateriaal in de zin van art. 20, 5o Hyp. W. en art. 546 Faill. W. wenst te kwalificeren om aldus te blijven genieten van zijn voorrecht bij onroerendmaking of faillissement. De wet geeft geen nadere bepaling hieromtrent, zodat hierover veel rechtspraak bestaat en elk geval in concreto dient te worden beoordeeld. Algemeen wordt gesteld dat : - de betwiste zaak daadwerkelijk moet worden aangewend in bet kader van de handelsactiviteit 3 4 ; - bet niet volstaat te bedingen dat bet verkochte goed voor handelsdoeleinden is bestemd 35; - goederen die tot voortverkoop zijn bestemd, buiten bet toepassingsgebied vallen 36; Er valt op te merken dat bet toepassingsgebied van deze specifieke regeling werd uitgebreid bij de wet van 29 juli : voordien werd bet voorrecht enkel behouden voor 11 machines en toestellen voor nijverheidsinrichtingen11. De evolutie van de technologic leidde echter tot de veralgemening van aankoop op krediet in de handelssector, noodzakelijk geworden ten gevolge van de stijgende kostprijs van bet nodige uitrustingsmateriaal. Ook inzake de formaliteit kwam er een wijziging : voorheen vereiste de wet 11 een akte waaruit de koop blijkt 11. Sinds 1959 volstaat de neerlegging van een afschrift van de factuur. (33) Brussel, 10 februari 1960, Pas., 1960, II, 272. (34) Bergen, 15 februari 1988, Rev. Reg. Dr., 1988, 279; Kh. Verviers, 21 mei 1979,JL., , 326; contra: Luik, 6januari l906,pas., 1906, II, 160; PIRET, R., o.c., p. 88; SCHREUDER, E., o.c., nr. 51; STRANART, A.M., "Chronique de jurisprudence, les suretes reelles", Bank Fin., 1975, p. 307, nr. 36. (35) Gent, 26 november 1963, R. W., , 530. (36) Kh. Namen, 29 april 1982, Rev. Reg. Dr., 1982, 320. (37) Wet van 29 juli 1957 tot wijziging van art. 20, 5 Hyp. W. en art. 546 Faill. W. (... ), B.S., 5-6 augustus 1957, art. 1 en 2. 97

8 C. PUBLICITEITSVEREISTE Zoals reeds gemeld, is het behoud van het voorrecht in geval van faillissement of onroerendmaking afhankelijk van een formaliteit : binnen een termijn van vijftien dagen te rekenen van de levering, moet een "door de verkoper eensluidend verklaard afschrift van de al dan niet aanvaarde factuur of van elke andere akte waaruit de verkoop blijkt" worden neergelegd op de griffie van de handelsrecbtbank van de woonplaats of bij gebreke hiervan, verblijfplaats van de koper (art. 20, 5o al. 3 Hyp. W. en art. 546 al. 3 Faill. W.). - een vonnis van de rechtbank van koophandel van Hasselt benadrukt de vereiste van neerlegging op de griffie van de woonplaats van de koper en bepaalt dat het neerleggen ter griffie van de zetel van de feitelijke vennootscbap die de levering verkreeg, niet volstaat een ander vonnis stelde dat de neerlegging op de griffie van een van de afdelingen van de rechtbank van koophandel volstaat indien deze uit twee afdelingen bestaat om geldig te zijn, dient de neergelegde factuur opgesteld te worden in de taal van het taalgebied van de griffie 4o. - in geval verscbillende facturen het voorwerp uitmaken van een globale bestelling, strekt bet voorrecht zich enkel uit tot het goed waarvan de factuur werd neergelegd de neergelegde factuur moet duidelijk vermelden welke goederen bevoorrecht zijn ; bij vervanging van materiaal is bet dan oak vereist een nieuwe factuur neer te leggen 42. Dit bevestigt de eigenheid van het voorrecht met betrekking tot elk afzonderlijk goed. - deze publiciteit is eveneens vereist bij koop op proef 4 3. D. TERMI]N VAN DE NEERLEGGING De neerlegging moet gescbieden uiterlijk de vijftiende dag na de levering. De rechtspraak interpreteert deze vereiste als volgt : - indien het verkochte goed een ondeelbaar geheel uitmaakt waarbij ~e levering in meerdere fasen geschiedt, begint de termijn pas te lopen op het ogenblik dat het laatst geleverd onderdeel werd gemonteerd 44 ; - de need egging v66r de levering wordt aanvaard 45 ; (38) Kh. Hasselt, 27 januari 1977, Limb. Rechtsl., 1977, 58. (39) Kh. Brugge, afdeling Oostende, 11 oktober 1979, R.W., , (40) CLOQUET, A., Novelles, Droit Commercial, IV, Brussel, Larder, nr (41) Kh. Charleroi, 1 februari 1983, B.R.H., 1984, 153. (42) Kh. Namen, 18 september 1980, Rev. Reg. Dr., 1981, 44. (43) Kh. Hassett, 5 maart 1971, B.R.H., 1972, 210. ( 44) Kh. Luik, 17 januari 1984, B.R.H., 1986, (45) Kh. Gent, 9 december 1975, B.R.H., 1977,

9 - de termijn van vijftien dagen kan ingekort worden : in geval van faillissement dient de neerlegging gebeurd te zijn v66r het vonnis van faillietverklaring opdat het voorrecht haar uitwerking zou behouden 46. Krach tens art. 546 al. 5 Faill. W. en art 20, 5o al. 4 in fine Hyp. W. wordt de levering bewezen door middel van de boeken van de verkoper, behoudens tegenbewijs. Ook betwistingen betreffende de duur van de termijn hebben aanleiding gegeven tot rechtspraak : zo werd beslist dat de vijftiendaagse termijn een vervaltermijn is die niet mag worden verlengd, oak al eindigt hij op een wettelijke feestdag 47 ; een ander vonnis oordeelde integendeel dat de termijn mag verlengd worden tot de eerstvolgende werkdag indien hij op een zondag zou eindigen 48 Het volstaat het afschrift van de factuur met de post aan de griffie te verzenden : in dit geval wordt de dag van de aankomst van de verzending beschouwd als de dag van de neerlegging 49. E. GEVOLG VAN DE NEERLEGGING Het voorrecht wordt behouden gedurende een termijn van vijf jaar te rekenen vanaf de levering. Ingeval van faillissement binnen die termijn, wordt het voorrecht behouden tot op het ogenblik van de vereffening (art. 20, 5 al. 5 Hyp. W. en art. 546 al. 5 Faill. W.). Diezelfde regeling is van toepassing in het geval van onroerend beslag op de machines binnen die vijfjaarlijkse termijn : het voorrecht blijft bestaan tot de rangregeling. De wetgever heeft hiermee willen vermijden dat de verkoper het slachtoffer zou worden van de traagheid van de rechtspleging 50. III. DE SAMENLOOPPROBLEMATIEK A. BEGRIPSBEPALING Samenloop is de situatie waarbij verschillende schuldeisers aanspraak maken op de fondsen voortkomende van de tegeldemaking van een goed toebehorend aan hun schuldenaar, wiens vermogen ontoereikend is om al zijn schuldeisers te voldoen. Het is pas in geval van samenloop dat de schuldeiser aanspraak zal doen op zijn voorrecht : het Hof van Cassatie (46) Brussel, 5 mei 1976, R.W., , 1245; DE PAGE, H., o.c., nr (47) Kh. Oudenaarde, 27 januari 1987, B.R.H., 1987, 713. (48) Kh. Luik, 9 oktober 1985, B.R.H., 1987, 230. (49) CLOQUET, A., o.c., nr (50) SCHREUDER, E., o.c., nr

10 stelde dat het voorrecht niet wordt uitgeoefend zolang de bevoorrechte schuldeiser enkel met de schuldenaar te do'en heeft 51. De niet-betaalde verkoper kan in samenloop komen met de andere schuldeisers van de koper. Samenloop ontstaat meestal ten gevolge van faillissement, gerechtelijk akkoord en beslag. B. BEGINSELEN * De niet-betaalde verkoper heeft voorrang op: - de chirografaire schuldeisers, - de hypothecaire schuldeisers, op voorwaarde dat de factuur regelmatig werd neergelegd, - de schuldeisers die over een algemeen voorrecht beschikken met uitzondering wat betreft de gerechts- en begrafeniskosten. * Hij wordt voorgegaan door de schuldeisers met een bijzonder voorrecht, behalve in bepaalde gevallen, na waarschuwing of kennisgeving van de niet-betaling van de koopprijs. Deze algemene principes kunnen wij nader onderzoeken in devolgende afdeling. C. SAMENLOOP Vooropgesteld wordt dat de niet-betaalde verkoper geldig zijn voorrecht kan uitoefenen, met andere woorden dat alle geldigheidsvereister:t vervuld zijn, o.m. wat betreft de neerlegging van de factuur. 1. Samenloop met de chirografaire schuldeisers Deze-s~menloop stelt geen problemen. De niet-betaalde verkoper primeert in alle gevallen (art. 12 Hyp. W.). 2. Samenloop met hypothecaire schuldeisers De niet-betaalde verkoper van bedrijfsmateriaal kan bij onroerend wording ervan, in samenloop komen met de hypothecaire schuldeisers : art. 45, 2 Hyp. W. stelt dat de hypotheek zich uitstrekt "tot het toebehoren dat als onroerend goed beschouwd wordt". Art. 12 Hyp. W. verleent voorrang aan de verkoper, ongeacht of de hypotheek werd ingeschreven v66r of na de verkoop. Zander belang is (51) Cass., 10 januari 1935, Pas., 1935,

11 ook het feit of de factuur werd neergelegd v66r of na de inschrijving van de hypotbeek Samenloop met bevoorrechte schuldeisers a. Bevoorrechte schuldvorderingen die steeds voorgaan 1. De gerecbtskosten (algemeen voorrecbt), namelijk de kosten veroorzaakt door de vereffening, gemaakt in het belang van alle scbuldeisers (art. 19, 1 o en 21 Hyp. W.). 2. De begrafeniskosten (algemeen voorrecht) (art. 19, 2 en 25 Hyp. W.). 3. De kosten noodzakelijk tot het beboud van de zaak (art. 20, 4 en art. 22 Hyp. W.), namelijk, volgens Cassatie, alle uitgaven "zonderwelke de zaak geheel of gedeeltelijk zou zijn tenietgegaan of ten minste niet meer gescbikt zou zijn voor bet gebruik waarvoor zij bestemd is" 5 3. b. Bevoorrechte schuldeisers die voorgaan, behoudens uitzondering. 1. De pandboudende scbuldeiser, de waard en de voerman. 2. De verbuurder of verpacbter. 3. De geldscbieter bij landbouwleningen (landbouwvoorrecbt). 4. DE PANDHOUDENDE SCHUWEISER, DE LOGEMENTHOUDER EN DE VERVOERDER Deze drie categorieen van scbuldeisers beschikken over een voorrecht dat op analoge wijze door de wet wordt bebandeld wat betreft de samenloop met bet voorrecbt van de verkoper.. Omwille van bet minder frekwent voorkomen van de twee laatst genoemden, beperk ik mij tot de bebandeling van de samenloop met het voorrecbt van de pandbouder. Art B.W. en art. 20, 3 o Hyp. W. verlenen aan de scbuldeiser die een zaak in pand gekregen beeft, een voorrecbt op de verkoopprijs bij de tegeldemaking ervan. Aldus kan hij in samenloop komen met de nietbetaalde verkoper. In dit geval heeft hij, kracbtens art. 23 al. 1 Hyp. W., voorrang op de verkoper, tenzij hij kennis had of moest hebben van de niet-betaling van de koopprijs. (52) CAENEPEEL, C., "Het voorrecht van de verkoper van een roerend goed waarvan de prijs niet betaald is, inzonderheid bij samenloop met het voorrecht van de op een handelszaak pand hebbende schuldeiser", noot onder Cass., 28 september 1972, R. W., (751), 754; PIRET, R., o.c., nr. 45.1; SCHREUDER, E., o.c., p. 75. (53) Cass., 12 mei 1978, R. W., , (1039),

12 Om de juiste draagwijdte van dit beginsel te begrijpen, dient een dubbel onderscheid gemaakt te worden : - tussen de gewone pandhoudende schuldeiser en de pandhoudende schuldeiser waarvan het pand een handelszaak is, enerzijds; - tussen gewone goederen en bedrijfsmateriaal, anderzijds. 1. Algemeen : kennisvereiste Wil de niet-betaalde verkoper voorrang hebben dan dient hij, overeenkomstig art. 23, al. 1 Hyp. W., ervoor te zorgen dat de pandhoudende schuldeiser op de hoogte is van bet feit dat de koopprijs nog verschuldigd is. Hij draagt de bewijslast en beschikt hiertoe over alle middelen 5 4. Deze kennis is vereist op het ogenblik dat de pandhouder het goed in ontvangst neemt. Een latere kennis is laattijdig en heeft geen invloed meer op de voorrang Gewone goederen: verlies van bet voorrecht bij faillissement of onroerendmaking Zoals reeds gezegd, kan de verkoper zijn voorrecht niet meer inroepen bij faillissement van de koper (art. 546 Faill. W.) of bij onroerend wording van de zaak door bestemming of incorporatie (art. 20, 5 Hyp. W.). In die gevallen primeert dus bet voorrecht van de pandhoudende schuldeiser. 3. Bedriifsmateriaal De verkoper van bedrijfsmateriaal behoudt zijn voorrecht bij faillissement en onroerendmaking mits hij de vereiste formaliteiten vervult (supra). De vraag is echter gerezen of de neerlegging van de factuur volstaat om, bij wijze van vermoeden, de vereiste kennis in hoofde van de pandhoudende schuldeiser te bewijzen. Uit de overwegingen van het arrest van het Hof van Cassatie van 10 november 1967 kan men afleiden dat een geldige neerlegging van de factuur v66r de inpandgeving bet mogelijk bewijs kan uitmaken dat de pandhoudende schuldeiser kennis had van de niet-betaling 56. In geval echter de factuur wordt neergelegd na de inpandgeving doch binnen de vereiste termijn van vijftien dagen, zal de koper bet bewijs van de kennis moeten leveren volgens bet gemene recht. (54) DERYCKE, R., o.c., nr (55) DERYCKE, R, o.c., nr (56) Cass., 10 november 1967, R. W., ,

13 4. Handelszaak De inpandgeving van een handelszaak wordt geregeld door de wet van 25 oktober en is uitsluitend mogelijk ten gunste van daartoe op grond van artikel 7 van zelfde wet gemachtigde financiele instellingen. De pandhoudende schuldeiser wordt in dit geval niet in het bezit gesteld. Het is dan ook mogelijk dat de handelszaak goederen begrijpt die na de inpandgeving worden aangekocht. Het voorrecht slaat op aile elementen van de handelszaak, aanwezig bij de tegeldemaking ervan. De vraag is gerezen of artikel 23, eerste alinea, toepasselijk is op de inpandgeving van een handelszaak. De meningen lopen hieromtrent uiteen: Volgens de enen is artikel23 van toepassing, zowel wat het beginsel van de voorrang van de pandhoudende schuldeiser als wat de in dit artikel voorziene uitzondering betreft 58. Anderen zijn de mening toegedaan dat de pandhoudende schuldeiser van een handelszaak eerder dient behandeld te worden als een hypothecaire schuldeiser dan als een gewone pandhoudende schuldeiser 59. De niet-betaalde verkoper zou dan voorrang hebben vermits art. 12 Hyp. W. hem laat primeren op de hypothecaire schuldeiser. De arresten van het Hof van Cassatie van 10 november , en van 28 september 1972 (drie arresten) 6 1. Nochtans blijken de rechtspraak en de rechtsleer nog niet unaniem in te stemmen met deze stelling 6 2. Er dient dus besloten te worden dat de niet-betaalde verkoper veiligheidshalve bij aangetekende brief de pandhoudende schuldeiser _dient te verwittigen, v66r of ten laatste bij de levering van het goed. De tussenkomst van de wetgever of een duidelijke uitspraak van bet hoogste gerechtshof is te verhopen. (57) Wet Inpandgeving Handelszaak, 25 oktober 1919, B.S., 21 november (58) PIRET, R., o.c., p. 99. (59) CAENEPEEL, C., noot onder Cass., 29 mei 1964, R. W., , 209; LIEBAERT, ]., "Concours entre le privilege du vendeur et le gage sur fonds de commerce'', noot onder Gent, 9 november 1967, Bank Fin., 1968, 413. (60) R. W., , 1033, concl. Adv. Gen. KRINGS, M. (61) R.W., , 749 met noot CAENEPEEL, C.; Pas., 1973, I, 103, concl. Adv. Gen. KRINGS, M. hebben de betwisting beslecht door te stellen dat de schuldeiser-pandhouder van een handelszaak dient gelijkgesteld te worden met de gewone pandhoudende schuldeiser, ten minste op bet vlak van de samenloop met de verkoper, en dat de neerlegging van een dubbel van de factuur een voldoende bewijs kan uitmaken van de vereiste kennis, ongeacht of de neerlegging geschiedt v66r of na de inschrijving van het pand. (62) Kh. Namen, 29 mei1975,jl., , 14; DUVMER, ]., "Gage sur fonds de commerce et privilege du vendeur d'objets mobiliers", ].L., ,

14 E. SAMENLOOP MET DE VERHUURDER 1. Algemeen De verhuurder van een onroerend goed beschikt over een bijzonder voorrecht op alle roerende goederen van de huurder die het gehuurde goed stofferen (art. 20, 1 o Hyp. W.). Wanneer een dergelijk roerend goed niet betaald werd, dan komt het voorrecht van de verhuurder in samenloop met dit van de niet betaalde verkoper. Deze samenloop wordt geregeld door art. 23 Hyp. W.: het voorrecht van de verhuurder primeert op dat van de verkoper op voorwaarde dat de verhuurder te goeder trouw was op het ogenblik dat het goed werd binnengebracht. Wil de verkoper voorrang hebben, moet hij v66r of ten laatste bij het binnenbrengen van het goed in het verhuurde, de verhuurder informeren over het feit van de niet-betaling. De verhuutder moet effectief hiervan op de hoogte gebracht worden 6 3. De verkoper draagt de bewijslast en beschikt hiertoe over alle bewijsmiddelen 64, inclusief vermoedens. Kwade trouw van de verhuurder doet hem zijn voorrecht verliezen doch dient bewezen te worden. Daarenboven kan de verhuurder steeds beroep doen op art B.W.. Voorbeelden van bewijsmiddelen en kwade trouw zijn te vinden in de rechtspraak : - goederen bij een huurder-commissionaris 6 5, - waardepapieren in depot bij een huurder-wisselagent 66, - cafe-spelen in een herberg 67, - meubelen in een meubelwinkel : de verhuurder van een winkelpand wordt niet vermoed te weten dat de in de toonzaal aanwezige meubelen niet de eigendom zijn van de huurder 68. Een vonnis van de rechtbank van koophandel van Luik 6 9legt denadruk op de vereiste van tijdige waarschuwing : het op de hoogte brengen van de verhuurder na het plaatsen van het goed is laattijdig met als gevolg dat het voorrecht van de verhuurder primeert. (63) Luik, 10 februari 1989, Rev. Liege, 1989, 590. (64) CLOQUET, A., o.c., nr (65) Rb. Luik, 6 januari 1961,JT., 1961,353. (66) Vred. Luik, 21 april 1966, JL., , 199. (67) Rb. Leuven, 6 maart 1973, R.W., , (68) Gent, 29 juni 1973, R. W., 1973, (69) Kh. Luik, 28 september 1971, ].L., ,

15 Dat het tijdstip van het ontstaan van de respectieve bevoorrechte schuldvorderingen geen invloed heeft, wordt uitdrukkelijk bevestigd door een arrest van het hof van beroep van Brussel Bedriifsmateriaal De regel van art. 23 al. 2 Hyp. W. is algemeen en geldt niet enkel voor de verhuurder van een huis of een hoeve, maar ook voor de verhuurder van een nijverheidsinstelling 71. De vraag of de neerlegging van de factuur zoals voorzien bij art. 20, 5o Hyp. W. geldt als waarschuwing in de zin van art. 23 al. 2 Hyp. W. geeft aanleiding tot talrijke betwistingen die voor de rechtbanken aanhangig worden gemaakt. De rechtspraak beantwoordt die vraag ontkennend : de neerlegging heeft enkel tot gevolg dat het voorrecht blijft bestaan doch is niet bepalend voor de voorrang bij samenloop 72. De neerlegging ontslaat de verkoper niet van de vereiste van de effectieve waarschuwing gericht tot de verhuurder. Het is immers ondenkbaar dat de verhuurder inzage zou moeten nemen in de registers van alle griffies. De waarschuwing is dus noodzakelijk, wil de verkoper voorrang hebben op de verhuurder. De neerlegging van de factuur is echter niet vereist (voor zover er geen onroerendmaking is, noch faillissement) en is dus zonder invloed wat betreft de rangregeling tussen beide bevoorrechte schuldeisers. F. SAMENLOOP MET DE GELDSCHIETER BQ LANDBOUWLENINGEN Het landbouwvoorrecht wordt slechts voorgegaan door het voorrecht van de verpachter (Wet van 15 april , art. 8). Aileen in het geval dat het voorrecht van de verkoper dit van de verpachter primeert, zal het ook het voorrecht van de landbouwlener voorgaan. Wanneer de verkoper bijgevolg de voorzorg niet neemt de verpachter te verwittigen bij het binnenbrengen van het goed, wordt hij voorgegaan door de landbouwlener 74. Uitzondering dient gemaakt voor wat betreft de verkoper van zaden en landbouwgereedschap die in alle gevallen de verpachter primeert en dus ook de landbouwlener. Artikel 24 Hyp. W. legt immers geen verplichting van verwittiging op. (70) Brussel, 23 september 1970, Pas., 1971, II, 87. (71) Cass., 22 september 1938, Pas., 1938, I, 290. (72) Cass., 22 september 1938, Pas., 1938, I, 290; Brussel, 26 februari 1982, Rec. Gen. Enr. Not., 1983, 271 ; Kh. Charleroi, 5 oktober 1977, Rev. Not. B., 1978, 641; Kh. Luik, 5 mei 1981,].1., 1982, 451. (73) Wet 15 april op de landbouwleningen, B.S., 11 mei 1884: (74) SCHREUDER, E., o.c., nr

16 II. HET PAND A. ALGEMEEN De wetgever maakt een onderscheid tussen twee soorten pand : het burgerlijk pand en het handelspand. Voor deze twee soorten pand bestaan er afzonderlijke reglementeringen, respectievelijk in het Burgerlijk Wetboek (artikel B.W.) en in een bijzondere wet van 5 mei 1872 die opgenomen werd in het Wetboek van Koophandel. Artikel 2084 B.W. stelt daarenboven uitdrukkelijk dat de artikels B.W. inzake het burgerlijk pand niet van toepassing zijn op het handelspand. Deze regel werd nog eens bevestigd door twee arresten van het Hof van Cassatie uit 1886 en B. BURGERLI]K PAND 1. Definitie Volgens art B.W. is inpandgeving "een contract waarbij een schuldenaar aan zijn schuldeiser een zaak afgeeft tot zekerheid van een schuld". Er zijn nog andere, meer gedetailleerde, definities te vinden in de rechtsleer. De definitie van Fredericq luidt als volgt: "De inpandgeving is een overeenkomst, waarbij een schuldenaar een roerend voorwerp aan zijn schuldeiser ter hand stelt ter beveiliging van diens schuldvordering. Dat contract verleent de schuldeiser het recht om zich bij voorrecht en voorkeur hoven de andere schuldeisers te doen betalen op de zaak, die er het voorwerp van uitmaakt." 76 De inpandgeving is dus een zakelijk contract : het komt slechts tot stand door de overdracht van het bezit van de zaak. In dit hoofdstuk beperken wij ons tot de inpandgeving van een roerend goed, door de wetgever "pand" genoemd. Want daarnaast voorziet hij in art B.W. immers ook nog in de mogelijkheid van de inpand- (75) Cass., 29 oktober 1886, Pas., 1886, I, 363 en Cass., 9 november 1893, Pas., 1894, I, 27.. Toch moet opgemerkt worden dat sommige artikels uit het Burgerlijk Wetboek slechts toepassingen zijn van algemene rechtsprincipes, en deze zijn dus evenzeer van toepassing op het handelspand (zie bijvoorbeeld art B.W.). Dit onderscheid tussen burgerlijk en handelspand wordt door de wetgever gemaakt omdat het pand een bijkomend contract is, wat wil zeggen dat het burgerlijk of commercieel karakter van de hoofdschuld ook op het pand overgaat. Een schuldvordering is burgerlijk wanneer zij niet tussen handelaars uit hoofde van hun handelsverbintenissen is ontstaan, noch ingevolge daden of geschriften die tussen handelaars gebruikelijk zijn. Is dit wei het geval, dan is de schuldvordering commercieel. In wat volgt zullen beide soorten pand afzonderlijk behandeld worden. (76) FREDERICQ, L., Handboek van Belgisch Handelsrecht, II, Brussel, Bruylant, 1978,

17 geving van een onroerend goed, "genotspand" genaamd (zie artikels B.W.). 2. Voorwaarden 1. De in pand gegeven zaak moet een gei'ndividualiseerd roerend goed zijn (lichamelijk of onlichamelijk). Lichamelijke roerende goederen zijn bijvoorbeeld machines, goederen, voertuigen, goudstaven, schilderijen, effecten aan toonder, enz. Voorbeelden van onlichamelijke goederen zijn : hypothecaire en andere schuldvorderingen, facturen, handelspapier, titels op naam, tegoeden op een rekening, enz.. 2. Enkel de eigenaar, die volledig handelingsbekwaam is, kan een zaak in pand geven. Dit wil niet zeggen dat dit noodzakelijkerwijze de schuldenaar zelf moet zijn. Het mag ook een derde zijn (art B.W.). Wel mag een schuldeiser die te goeder trouw is, het pand op grond van art B.W. behouden, in het geval dat het pand wordt gegeven door een niet-eigenaar. 3. Er moet sprake zijn van buitenbezitstelling die niet mag onderbroken worden, zelfs niet tijdelijk (zie art B.W.). Dit omdat het pand een zakelijk contract is. Het pand komt dus slechts tot stand door de reele afgifte van het verpande goed. Daarenboven moet de schuldenaar volgens de rechtspraak 77 het verpande goed overhandigen met de "animus pignoris". De loutere overhandiging van het goed is dus niet voldoende, zij moet gebeuren met de bedoeling een pandcontract te sluiten. De afgifte van de zaak is ook noodzakelijk om aan de schuldeiser toe te laten zijn rechten erga omnes te laten gelden. Essentieel daartoe is de individualisering van de zaak. 3. Formaliteiten Volgens art B.W. bestaat het voorrecht van de pandhoudende schuldeiser -wat de inpandgeving van lichamelijke roerende goederen betreft- slechts in zoverre er een authentieke of behoorlijk geregistreerde onderhandse akte werd opgesteld, althans wanneer de hoofdschuld meer dan frank bedraagt (cfr. art B.W.). In die akte moet het volgende vermeld worden : de verschuldigde som, de soort en de aard van de in pand gegeven zaken. Deze formaliteit is enkel nodig voor de tegenstelbaarheid van het pandrecht aan derden. Wat de geldigheid van het pandrecht tussen de partijen onderling betreft, bestaan er geen vormvereisten. Bij een betwisting tussen de partijen over het bestaan van het pandcontract zelf, zullen echter wel de gewone bewijsregels uit het burgerlijk recht -het principe dat betwistingen van hoven de frank met geschriften moeten bewezen worden- toegepast worden. (77) zie bijvoorbeeld: Cass., 7 april1967, Pas., 1967, I, 926 en Kh. Verviers, 28 september 1968, B.R.H., 1969,

18 Zijn de in pand gegeven goederen onlichamelijke roerende goederen, zoals bijvoorbeeld een schuldvordering, dan moet de akte daarenboven ook nag aan de schuldenaar ervan betekend worden(art B.W.). Dit is echter niet zo voor titels aan toonder 78 en evenmin voor orderpapieren. De bedoeling van deze betekening is tweevoudig : men voorkomt hierdoor dat de schuld aan de vroegere titularis van de vordering wordt betaald en daarenboven verkrijgt men hierdoor tegenover eventuele andere schuldeisers of pandhouders voorrang. Wanneer het pand niet wordt betekend, geldt het wel tussen de partijen en spreekt men van een "onvolmaakt pand". Voor het in pand geven van bevoorrechte of hypothecaire schuldvorderingen is betekening en randvermelding in het hypotheekregister vereist. 4. Rechten en plichten van de partijen a. De pandhoudende schuldeiser a) Rechten Het pand verschaft de schuldeiser : 1) het recht om zich bij voorrecht en voorrang boven de andere schuldeisers uit de in pand gegeven zaak te doen betalen (art B.W.). Andere schuldeisers van zijn schuldenaar kunnen eventueel oak beslag laten leggen op het pandobject. De pandhoudende schuldeiser zal in dat geval in eerste rang zijn voorrang op de prijs mogen laten gelden. 2) Een recht tot verkoop (art B.W.) bij niet-betaling van de gewaarborgde schuld. Maar dit recht tot verkoop is eerder een recht tot!aten verkopen : de schuldeiser mag bij wanbetaling niet zelf beschikken over het pand. Hij moet in dergelijk geval naar de rechter stappen die dan overgaat tot ofwel de openbare verkoop van het pand, ofwel de toewijzing van het pand als betaling, ten belope van de schuldvordering. Het gaat hier om een recht tot verkoop, geen verplichting. De schuldeiser mag evenzeer de overige goederen van de schuldenaar in beslag nemen of zijn schuldvordering bij het faillissement indienen. Trouwens op grand van art. 498 Faill. W. moet hij oak zijn pand in geval van faillissement bekend maken. Art B.W. in fine bepaalt tenslotte dat elk beding dat de schuldeiser het pand op een andere wijze dan in dit artikel aangegeven is, zou toewijzen, nietig is. Overeenkomsten na de vervaldag van het pand zijn echter wel geldig. 3) Een retentierecht tegenover de schuldenaar (art B.W.). De schuldeiser kan de teruggave van de zaak weigeren voor de volledige uitbetaling van de schuld. Daarenboven geldt het retentierecht niet aileen voor de aanvankelijk gewaarborgde schuld, maar oak voor de latere schulden die voor de betaling van de eerste schuld opeisbaar zijn worden (78) Cass., 29 mei 1868, Pas., 1868, I,

19 (art. 2082, lid 2 B.W.). Maar in de praktijkis de draagwijdte van dit tweede lid van art B.W. erg beperkt omdat bet de pandhoudende schuldeiser. geen voorrecht maar enkel een retentierecht verleent. 4) Naar analogie met art B.W., een zakelijk bezitsrecht tegenover derden. 5) Hij kan van de schuldenaar de kosten terugvorderen van de nuttige en noodzakelijke uitgaven die hij heeft moeten doen tot behoud van de in pand gegeven zaak (art. 2080, lid 2 B.W.). b) Plichten De pandhoudende schuldeiser moet instaan voor het behoud van de zaak (art B.W.). Dit wil zeggen dat hij aansprakelijk is voor het verlies of de beschadiging van het pand, die bet gevolg is van zijn nalatigheid. Daarnaast kan afgeleid worden uit art. 2082, lid 1 B.W. dat de schuldeiser de zaak niet mag gebruiken en dat hij ze moet teruggeven bij het tenietgaan van de schuld. Wanneer een schuldvordering in pand gegeven werd, mag de pandhouder bet kapitaal niet in ontvangst nemen. De pandgever mag dit evenmin. Er is een akkoord vereist over de wijze van betaling. a. De pandgever Wat dit betreft kunnen we kart zijn : de rechten van de schuldenaar stemmen overeen met de plicbten van de schuldeiser en de plichten van de schuldenaar met de rechten van de schuldeiser. 5. Beeindiging van de pandovereenkomst De pandovereenkomst wordt beeindigd door de volledige terugbetaling van de scbuld -dus zowel van de hoofdsom, de intresten, als de eventuele kosten- tot zekerheid waarvan het pand werd gegeven. Bij nietbetaling komt er een einde aan de pandovereenkomst, ofwel door het rechterlijk bevel tot openbare verkoop van het in pand gegeven goed en de daaropvolgende verkoop, ofwel door de rechterlijke toewijzing van het pand ten belope van de scbuldvordering aan de schuldeiser. Voor het burgerlijk pand is de clausule van pandverbeurte of dadelijke uitwinning ongeldig (art. 2078, al. 2 B.W.). A. HANDELSPAND 1. Definitie "Handelspand" is een pand verstrekt tot zekerheid van een handelsschuld. De aard van de gewaarborgde hoofdverbintenis is dus bepalend 109

20 voor de aard van de bijkomende verbintenis. Handelsschulden zijn die schulden die de wet als zodanig noemt (art. 2 en 3 W. Kh.) en elke schuld van een handelaar, tenzij bewezen is dat zij niet op de handel slaat (art. 2 in fine W. Kh.). Handelaar is hij die van het verrichten van handelsdaden zijn gewoon beroep maakt (art. 1 W. Kh.). Het handelspand wordt apart geregeld door een wet van 5 mei 1872, die opgenomen werd in het Wethoek van Koophandel in boek 1, titel VI. De bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek in verband met het burgerlijk pand zijn, zoals expliciet gesteld wordt in art B.W., op deze vorm van pand niet van toepassing -met uitzondering natuurlijk van de artikels uit het Burgerlijk Wetboek die een toepassing zijn van algemene rechtsprincipes. 2. Voorwaarden-Formaliteiten De vestiging van een handelspand kan op een veel eenvoudiger manier gebeuren dan het burgerlijk pand : 1) Art. 1 Wet Handelspand bepaalt dat het pand moet gevestigd worden overeenkomstig de wijzen die in zaken van koophandel gelden voor de verkoop van gelijkaardige zaken. Men moet dus dezelfde formaliteiten vervullen als die welke vereist kunnen worden om de eigendomsoverdracht van de verkochte zaken erga omnes tegenstelbaar te kunnen rnaken. Enkele voorbeelden kunnen dit principe verduidelijken : - lichamelijke roerende goederen worden in pand gegeven Iauter door de afgifte ervan. Betekening is niet vereist, zelfs niet voor de tegenstelbaarheid aan derden (art B.W.). - voor orderpapieren is endossement en levering vereist. Voor de inpandgeving van aandelen op naam van handelsvennootschappen gebeurt de overdracht door de inschrijving van een verklaring van overdracht in het boek der aandelen van de vennootschap, die gedateerd en ondertekend moeten worden door de pandgever en de pandhouder of een gevolmachtigde. - voor niet-geincorporeerde schuldvorderingen moet het feit van de overdracht worden betekend. - voor hypothecair gewaarborgde schuldvorderingen geldt een dubbele regel : art B.W.: Betekening van de overdracht aan de schuldenaar. - art. 5 Hyp. W.: Randvermelding van de inpandgeving in de marge van de hypothecaire inschrijving. Hiermee wordt tegenstelbaarheid aan andere schuldeisers bekomen. Het bewijs van de datum van het pand moet geleverd worden door de schuldeiser. De precieze datum van het handelspand kan zeer belangrijk zijn in geval van faillissement van de pandgever. Art. 445 Faill. W. bepaalt immers dat elk pandrecht dat gevestigd werd op de goederen van 110

Voorrechten. p. 1254 e.v. Wetboek 2. 1. Algemene regels inzake voorrechten

Voorrechten. p. 1254 e.v. Wetboek 2. 1. Algemene regels inzake voorrechten Voorrechten p. 1254 e.v. Wetboek 2 1. Algemene regels inzake voorrechten Begrip: Een voorrecht is een recht dat door de wet wordt verleend aan een SE wegens de bijzondere aarde van zijn SV, waardoor die

Nadere informatie

Het pand. Ovk waarbij een SA aan zijn SE een zaak afgeeft tot zekerheid van een schuld. Art. 2071 B.W.

Het pand. Ovk waarbij een SA aan zijn SE een zaak afgeeft tot zekerheid van een schuld. Art. 2071 B.W. Het pand Toekomstige wetswijziging: Wet Zakelijke Zekerheid RG (p. 1248 in Wetboek 2) Ovk waarbij een SA aan zijn SE een zaak afgeeft tot zekerheid van een schuld. Art. 2071 B.W. Soorten pandrecht: Vuistpand:

Nadere informatie

Rolnummer 4322. Arrest nr. 129/2008 van 1 september 2008 A R R E S T

Rolnummer 4322. Arrest nr. 129/2008 van 1 september 2008 A R R E S T Rolnummer 4322 Arrest nr. 129/2008 van 1 september 2008 A R R E S T In zake : de prejudiciële vragen betreffende de artikelen 26 en 100 van de faillissementswet van 8 augustus 1997, zoals gewijzigd bij

Nadere informatie

BENOEMDE OVEREENKOMSTEN

BENOEMDE OVEREENKOMSTEN BENOEMDE OVEREENKOMSTEN 1. Koop De koop is een overeenkomst waarbij een partij (de verkoper) zich ertoe verbindt dat de eigendom van een zaak over te dragen aan een andere partij (de koper), die zich op

Nadere informatie

algemene verkoopsvoorwaarden

algemene verkoopsvoorwaarden algemene verkoopsvoorwaarden 1. 2. Onderhavige voorwaarden zijn van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsverhoudingen tussen MASTERmail en de opdrachtgever tenzij uitdrukkelijk en schriftelijk

Nadere informatie

Auteur. Elfri De Neve. www.elfri.be. Onderwerp. Anatocisme. Copyright and disclaimer

Auteur. Elfri De Neve. www.elfri.be. Onderwerp. Anatocisme. Copyright and disclaimer Auteur Elfri De Neve www.elfri.be Onderwerp Anatocisme Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen kan zijn aan rechten van intellectuele eigendom,

Nadere informatie

C.O.B.A. 4 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN

C.O.B.A. 4 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN C.O.B.A. 4 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN Aanbeveling betreffende strafbedingen Brussel, 21 oktober 1997 1 Gelet op de artikelen 35, par. 3, lid 2, en 36 van de wet van 14 juli 1991 betreffende

Nadere informatie

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N.

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven Uitgave 2013 C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. 2013 by Euro Books Uitgegeven door Euro Trans Lloyd Kaleshoek 8 8340 Damme

Nadere informatie

101 TIPS VOOR MIJN DEBITEURENBEHEER

101 TIPS VOOR MIJN DEBITEURENBEHEER 101 TIPS VOOR MIJN DEBITEURENBEHEER I. HOE BEHEER IK MIJN SCHADECLAIM EN SCHULDVORDERING? 1. Quasi-delictuele aansprakelijkheid...4 1.1 Slachtoffer van een ongeval: wat moet ik doen?...5 1.2 Hoe wordt

Nadere informatie

Instantie. Onderwerp. Datum

Instantie. Onderwerp. Datum Instantie Hof van Cassatie Onderwerp Faillissement, Faillissementsakkoord en gerechtelijk akkoord - Gevolgen (personen, goederen, verbintenissen) - Verbintenissen - Schuldvordering - Aangifte Gevolg -

Nadere informatie

EXPERT IN BEDRIJFSMANAGEMENT

EXPERT IN BEDRIJFSMANAGEMENT CD-Rom EXPERT IN BEDRIJFSMANAGEMENT Uit de inhoud 101 PRAKTISCHE TIPS VOOR MIJN DEBITEURENMANAGEMENT 1) Hoe beheer ik mijn schadeclaim en schuldvordering? 1. Quasi-delictuele aansprakelijkheid... 1.1 Slachtoffer

Nadere informatie

Rolnummer 4790. Arrest nr. 10/2010 van 4 februari 2010 A R R E S T

Rolnummer 4790. Arrest nr. 10/2010 van 4 februari 2010 A R R E S T Rolnummer 4790 Arrest nr. 10/2010 van 4 februari 2010 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 73 van de programmawet (I) van 27 december 2006, gesteld door de Vrederechter van het

Nadere informatie

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed.

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed. Korte handleiding bijeenkomst 5. Overdracht van goederen. 3:83 en volgende BW Definitie overdracht: rechtsovergang van het ene rechtssubject naar het andere op basis van een een levering. Overdracht is

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN... 3. Inleiding... 3

INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN... 3. Inleiding... 3 INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT.... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN.... 3 Inleiding.... 3 Hoofdstuk I. Onderscheid der goederen.... 4 Afdeling I. Belangrijkste indelingen.... 4 Afdeling II. Roerende en

Nadere informatie

ONLICHAMELIJK ROEREND GOED

ONLICHAMELIJK ROEREND GOED Beslag op onlichamelijke goederen (ook derdenbeslag genoemd) is een procedure die een schuldeiser toelaat onlichamelijke goederen uit het vermogen van zijn schuldenaar, te vatten; Lichamelijke goederen

Nadere informatie

Verkoop -en leveringsvoorwaarden van VAN HEES Benelux Sprl/NL. 2. Aanbod en sluiten van het contract

Verkoop -en leveringsvoorwaarden van VAN HEES Benelux Sprl/NL. 2. Aanbod en sluiten van het contract Verkoop -en leveringsvoorwaarden van VAN HEES Benelux Sprl/NL 1. Algemeen Deze algemene verkoop- en leveringsvoorwaarden (hierna Voorwaarden ) zijn van toepassing op alle aanvragen van klanten of aanbiedingen

Nadere informatie

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 Relevante feiten Als kaderlid van M heeft eerste eiser in 1993 aandelenopties verkregen op aandelen

Nadere informatie

NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN

NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN Dit nieuwsbericht is enkel voor informatie doeleinden bestemd. Ondanks het feit dat aan dit nieuwsbericht de gebruikelijke zorg is besteed,

Nadere informatie

101 PRAKTISCHE TIPS VOOR MIJN INCASSO

101 PRAKTISCHE TIPS VOOR MIJN INCASSO 101 PRAKTISCHE TIPS VOOR MIJN INCASSO I. HOE BEHEER IK MIJN SCHADECLAIM EN SCHULVORDERING? 1. Quasi-delictuele aansprakelijkheid...4 1.1 Slachtoffer van een ongeval: Wat moet ik doen?...5 1.2 Hoe wordt

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling hof van beroep Brussel Onderwerp Gerechtelijke vereffening-verdeling. Artikel 1207 e.v. Ger. W. Deelakkoorden: geldigheid en bindende kracht. Artikel 1447 BW betreffende de overname van de gezinswoning

Nadere informatie

WET van 14 april 1978, betreffende huurkoop van onroerend goed (Wet Huurkoop Onroerend Goed) (G.B. 1978 no. 32).

WET van 14 april 1978, betreffende huurkoop van onroerend goed (Wet Huurkoop Onroerend Goed) (G.B. 1978 no. 32). WET van 14 april 1978, betreffende huurkoop van onroerend goed (Wet Huurkoop Onroerend Goed) (G.B. 1978 no. 32). Artikel 1 1. Huurkoop in de zin van deze wet is de koop en verkoop van onroerend goed, waarbij

Nadere informatie

Bart VAN HYFTE Gauthier ERVYN Laurent DELMOTTE Johan VANDEN EYNDE

Bart VAN HYFTE Gauthier ERVYN Laurent DELMOTTE Johan VANDEN EYNDE 77, Gulden Vlieslaan 1060 Brussel Tel 02 290 04 00 Fax 02 290 04 10 info@vdelegal.be 19 / 03 / 2009 Bart VAN HYFTE Gauthier ERVYN Laurent DELMOTTE Johan VANDEN EYNDE Inleiding - Uitgangspunt : o valorisatie

Nadere informatie

CONCEPT UITSLUITEND VOOR DISCUSSIEDOELEINDEN

CONCEPT UITSLUITEND VOOR DISCUSSIEDOELEINDEN O P T I E O V E R E E N K O M S T De ondergetekenden: 1. [ ] B.V., gevestigd te en kantoorhoudende te [ ], aan [ ], hierna te noemen: Optieverlener, ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar statutair

Nadere informatie

Invloed van het buitengerechtelijk minnelijk akkoord of de gerechtelijke reorganisatie op de schulden en vorderingen. Ontwerpadvies 2010/X

Invloed van het buitengerechtelijk minnelijk akkoord of de gerechtelijke reorganisatie op de schulden en vorderingen. Ontwerpadvies 2010/X Invloed van het buitengerechtelijk minnelijk akkoord of de gerechtelijke reorganisatie op de schulden en vorderingen Ontwerpadvies 2010/X De Wet betreffende de continuïteit van de ondernemingen 1 vervangt

Nadere informatie

BESCHERMING VAN SCHULDEISERS

BESCHERMING VAN SCHULDEISERS BESCHERMING VAN SCHULDEISERS 1. Verhaalsrecht = recht van de SE om de goederen waarop het zekerheidsrecht ligt, ten gelde te maken en met de opbrengst de schuldvordering te voldoen - wijze: via uitvoerend

Nadere informatie

Btw-optimalisering en onroerende verhuur. Bart Buelens

Btw-optimalisering en onroerende verhuur. Bart Buelens Btw-optimalisering en onroerende verhuur Bart Buelens De wettelijke basis Vrijstelling artikel 135, lid 1, l) Vrijstelling onroerende verhuur artikel 44, 3, 2 Omzetting Verplichte uitzonderingen Artikel

Nadere informatie

Unidroit-Overeenkomst inzake de internationale factoring

Unidroit-Overeenkomst inzake de internationale factoring Unidroit-Overeenkomst inzake de internationale factoring DE STATEN, DIE PARTIJ ZIJN BIJ DIT VERDRAG, ZICH ERVAN BEWUST ZIJNDE dat de internationale factoring een belangrijke taak te vervullen heeft in

Nadere informatie

Het verstrekken van deze documenten gebeurt bij wijze van inlichting, zonder enige verbintenis.

Het verstrekken van deze documenten gebeurt bij wijze van inlichting, zonder enige verbintenis. ALGEMENE VOORWAARDEN TOEPASSINGSGEBIED Deze voorwaarden zijn van toepassing op elke overeenkomst waarbij Arcotec bw vzw zich verbindt t.o.v. zijn medecontractant. Deze voorwaarden hebben altijd voorrang

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 13 JUNI 2005 S.04.0109.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. S.04.0109.N.- B. J., eiser, vertegenwoordigd door Mr. Huguette Geinger, advocaat bij het Hof van Cassatie, kantoor houdende te 1000 Brussel,

Nadere informatie

Intentie koopovereenkomst roerende zaak. De ondergetekenden: hierna te noemen: Verkoper. hierna te noemen Koper;

Intentie koopovereenkomst roerende zaak. De ondergetekenden: hierna te noemen: Verkoper. hierna te noemen Koper; Intentie koopovereenkomst roerende zaak De ondergetekenden: hierna te noemen: Verkoper en hierna te noemen Koper; verklaren te zijn overeengekomen als volgt: Koper en Verkoper hierna te noemen Partijen

Nadere informatie

Algemene voorwaarden van Best-app

Algemene voorwaarden van Best-app Algemene voorwaarden van Best-app Artikel 1: definities a. Best-app is een commanditaire vennootschap die onder nummer 61730084 is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Eindhoven.

Nadere informatie

LICHAMELIJKE ROERENDE GOEDEREN

LICHAMELIJKE ROERENDE GOEDEREN Het beslag op roerend goed kan op tweevoudige wijze verder geclassificeerd worden: - het bewarend beslag op roerend goed (voor een algemene bespreking kan verwezen worden naar Fiche 1) en het uitvoerend

Nadere informatie

Media Markt Algemene verkoopsvoorwaarden

Media Markt Algemene verkoopsvoorwaarden Media Markt Algemene verkoopsvoorwaarden Onderhavige verkoopsvoorwaarden gelden voor alle verkoopovereenkomsten tussen Media Markt en de klant. Afwijkingen van deze algemene verkoopsvoorwaarden kunnen

Nadere informatie

Verkoop -en leveringsvoorwaarden van VAN HEES Benelux Sprl. 2. Aanbod en sluiten van het contract

Verkoop -en leveringsvoorwaarden van VAN HEES Benelux Sprl. 2. Aanbod en sluiten van het contract Verkoop -en leveringsvoorwaarden van VAN HEES Benelux Sprl 1. Algemeen Onze aanbiedingen, leveringen en prestaties zijn uitsluitend onderworpen aan onderhavige algemene verkoop en leveringsvoorwaarden.

Nadere informatie

gewijzigd j/n Koop is de overeenkomst waarbij de een zich verbindt een zaak te geven en de ander om daarvoor een prijs in geld te betalen.

gewijzigd j/n Koop is de overeenkomst waarbij de een zich verbindt een zaak te geven en de ander om daarvoor een prijs in geld te betalen. W oek 7 estaande Tekst na wijziging 28746 jo 31065 t/m NvW 5 Tekst na wijziging 28746 jo 31065 t/m amendementen Tekst na wijziging 32426 (nr. 2) urgerlijk Wetboek oek 7, ijzondere overeenkomsten urgerlijk

Nadere informatie

UITVOERINGSVOORWAARDEN VAN ONZE PRESTATIES

UITVOERINGSVOORWAARDEN VAN ONZE PRESTATIES UITVOERINGSVOORWAARDEN VAN ONZE PRESTATIES 1. Omschrijvingen Companywriters : De Besloten Vennootschap met Beperkte Aansprakelijkheid, waarvan de vennootschapszetel gevestigd is te 4600 Wezet (Visé) (België),

Nadere informatie

ALGEMENE VERKOOPSVOORWAARDEN WEBSHOP

ALGEMENE VERKOOPSVOORWAARDEN WEBSHOP ALGEMENE VERKOOPSVOORWAARDEN WEBSHOP De consument heeft het recht aan AC-Dierenartsenpraktijk mee te delen dat hij afziet van de aankoop, zonder betaling van boete en zonder opgave van motief binnen de

Nadere informatie

Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer

Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer Actualiteiten over het retentierecht van de aannemer 11 februari 2016 Mr. L.A. (Leonie) Dutmer Overzicht retentierecht van de aannemer Elementen retentierecht Feitelijke macht en kenbaarheid Retentierecht

Nadere informatie

HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen

HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen GERECHTELIJK WETBOEK - Deel IV : BURGERLIJKE RECHTSPLEGING. HOOFDSTUK XI. Echtscheiding, scheiding van tafel en bed en scheiding van goederen Afdeling II. Echtscheiding door onderlinge toestemming. Art.

Nadere informatie

UITVOEREN VAN WERKEN IN BELGIE Aandachtspunten bij de aannemingsovereenkomst

UITVOEREN VAN WERKEN IN BELGIE Aandachtspunten bij de aannemingsovereenkomst UITVOEREN VAN WERKEN IN BELGIE Aandachtspunten bij de aannemingsovereenkomst NKVK 13 oktober 2015 Lore Derdeyn Overzicht 1. Bewijs van de aannemingsovereenkomst 2. Belangrijke clausules van de aannemingsovereenkomst

Nadere informatie

Onder Katrien Claes wordt in deze algemene verkoopvoorwaarden verstaan: Katrien Claes, Hees 148, 3920 Lommel

Onder Katrien Claes wordt in deze algemene verkoopvoorwaarden verstaan: Katrien Claes, Hees 148, 3920 Lommel 1. ALGEMEEN Onder Katrien Claes wordt in deze algemene verkoopvoorwaarden verstaan: Katrien Claes, Hees 148, 3920 Lommel 2. GELDING EN AANVAARDING VAN DEZE VOORWAARDEN. De huidige voorwaarden beheersen

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN

COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN C.O.B. 11 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN ADVIES OVER HET WETSVOORSTEL Nr. 51/0122 TOT WIJZIGING VAN HET BURGERLIJK WETBOEK, WAT DE INTERESTEN EN SCHADEBEDINGEN BIJ CONTRACTUELE WANUITVOERING BETREFT

Nadere informatie

Fusies en splitsingen van nonprofit organisaties

Fusies en splitsingen van nonprofit organisaties Fusies en splitsingen van nonprofit organisaties Prof. Dr. Docent UA en HUB Vennoot Curia I. NPO s en fusies: begrippen? Nonprofit organisaties ( NPO s )? = alle rechtsvormen waarvoor een verbod op winstuitkering

Nadere informatie

I. ALGEMENE BEPALINGEN... 1 II. DIENSTEN INZAKE TOT STAND KOMEN VAN OVEREENKOMSTEN... 2 III. OVERIGE VOORWAARDEN... 5

I. ALGEMENE BEPALINGEN... 1 II. DIENSTEN INZAKE TOT STAND KOMEN VAN OVEREENKOMSTEN... 2 III. OVERIGE VOORWAARDEN... 5 Algemene voorwaarden Schoeman consultants B.V. Per juli 2013 De algemene voorwaarden Schoeman consultants B.V. zijn van toepassing op alle rechtsverhoudingen tussen opdrachtnemer en opdrachtgever, behoudens

Nadere informatie

Contract van maatschap/samenuitbatingscontract

Contract van maatschap/samenuitbatingscontract Contract van maatschap Tussen de ondergetekenden: (Naam invullen)...... en zijn echtgenote (naam invullen)...... samenwonende te (adres invullen)............... hierna overlaters genoemd, en (Naam invullen).......wonende

Nadere informatie

LEIDRAAD BIJ DE INLEIDINGSZITTING VAN DE RECHTBANKEN VAN KOOPHANDEL VAN LIMBURG

LEIDRAAD BIJ DE INLEIDINGSZITTING VAN DE RECHTBANKEN VAN KOOPHANDEL VAN LIMBURG 1 LEIDRAAD BIJ DE INLEIDINGSZITTING VAN DE RECHTBANKEN VAN KOOPHANDEL VAN LIMBURG A. INTERNATIONALE RECHTSMACHT Overeenkomstig art. 26 EEX-Verord. (Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN

ALGEMENE VOORWAARDEN ALGEMENE VOORWAARDEN!! WWW.VERKOOPMIJNAUTO.BE WWW.DEALERAANKOOP.BE INHOUDSOPGAVE Art. 1 Definities begrippen Art. 2 Identiteit van de ondernemer Art. 3 Toepasselijkheid Art. 4 De openbare veiling Art.

Nadere informatie

ABLYNX NV. (de Vennootschap of Ablynx )

ABLYNX NV. (de Vennootschap of Ablynx ) ABLYNX NV Naamloze Vennootschap die een openbaar beroep heeft gedaan op het spaarwezen Maatschappelijke zetel: Technologiepark 21, 9052 Zwijnaarde Ondernemingsnummer: 0475.295.446 (RPR Gent) (de Vennootschap

Nadere informatie

INBRENG IN de besloten vennootschap: UNIVÉ HET ZUIDEN BEMIDDELING B.V. gevestigd te Wouw (gemeente Roosendaal)

INBRENG IN de besloten vennootschap: UNIVÉ HET ZUIDEN BEMIDDELING B.V. gevestigd te Wouw (gemeente Roosendaal) Blad 1 INBRENG IN de besloten vennootschap: UNIVÉ HET ZUIDEN BEMIDDELING B.V. gevestigd te Wouw (gemeente Roosendaal) Heden, ***, verscheen voor mij, mr. **, notaris te **: **, te dezen handelend als schriftelijk

Nadere informatie

EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT

EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT GESLOTEN BUITEN DE ONDERNEMING, MET STILZWIJGENDE VERLENGING Buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst : iedere overeenkomst tussen de vastgoedmakelaar en de opdrachtgever

Nadere informatie

AANKOOPBOD PARTICULIERE EIGENDOM (eengezinswoning of grond)

AANKOOPBOD PARTICULIERE EIGENDOM (eengezinswoning of grond) AANKOOPBOD PARTICULIERE EIGENDOM (eengezinswoning of grond) De modeldocumenten op deze site worden enkel ter informatie aangeboden; ze kunnen door de partijen gewijzigd worden, met name wat de erin voorziene

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten. Advies van 7 november 2012

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten. Advies van 7 november 2012 COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2012/17 - Erkenning van opbrengsten en kosten Advies van 7 november 2012 I. Onderwerp van het advies 1. In het artikel 31, 1 van de Vierde Europese Richtlijn

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een

Nadere informatie

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie.

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie. Rolnummer 2287 Arrest nr. 163/2001 van 19 december 2001 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie. Het Arbitragehof,

Nadere informatie

OVEREENKOMST TOT OVERDRACHT VAN AANDELEN (Kort naamloze vennootschap)

OVEREENKOMST TOT OVERDRACHT VAN AANDELEN (Kort naamloze vennootschap) 1 OVEREENKOMST TOT OVERDRACHT VAN AANDELEN (Kort naamloze vennootschap) TUSSEN : De naamloze vennootschap naar Belgisch recht,, met maatschappelijke zetel te, en ingeschreven bij de Kruispuntbank der Ondernemingen

Nadere informatie

ADVIES. over DE IMPACTANALYSE VAN EEN EVENTUELE HERVORMING VAN DE REGELS INZAKE DE VERJARING VAN VORDERINGEN VAN EN TEGEN CONSUMENTEN

ADVIES. over DE IMPACTANALYSE VAN EEN EVENTUELE HERVORMING VAN DE REGELS INZAKE DE VERJARING VAN VORDERINGEN VAN EN TEGEN CONSUMENTEN N HAND PRAKT - Verjaring vorderingen cons. A2 Brussel, 12 februari 2013 MH/TM/AS 692-2012 ADVIES over DE IMPACTANALYSE VAN EEN EVENTUELE HERVORMING VAN DE REGELS INZAKE DE VERJARING VAN VORDERINGEN VAN

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN. 2. Omschrijving van de goederen - leveringstermijnen

ALGEMENE VOORWAARDEN. 2. Omschrijving van de goederen - leveringstermijnen ALGEMENE VOORWAARDEN 1. Algemeen 1.1. Elke overeenkomst met CONTAINER TECHNICS wordt beheerst door huidige algemene voorwaarden. De overeenkomst wordt nooit beheerst door de algemene voorwaarden van de

Nadere informatie

ALGEMENE VERKOOPSVOORWAARDEN BESCHUTTE WERKPLAATS ASSE VZW (BW ASSE)

ALGEMENE VERKOOPSVOORWAARDEN BESCHUTTE WERKPLAATS ASSE VZW (BW ASSE) ALGEMENE VERKOOPSVOORWAARDEN BESCHUTTE WERKPLAATS ASSE VZW (BW ASSE) 1. INLEIDING De klant wordt uit hoofde van de overeenkomst geacht de verkoopsvoorwaarden te kennen en verklaart deze te aanvaarden ongeacht

Nadere informatie

2. Wat is de duur van een handelshuurovereenkomst?

2. Wat is de duur van een handelshuurovereenkomst? A C C O U N T A N T S B E L A S T I N G C O N S U L E N T E N De handelshuurovereenkomst Wie een pand huurt om er handel te drijven, heeft behoefte aan een zekere duurzaamheid, zekerheid, stabiliteit.

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Federale Overheidsdienst Financiën Onderwerp Circulaire nr. 16/2006. Levensverzekeringen - Echtgenoten gehuwd onder een stelsel van gemeenschap van goederen. Datum 31 juli 2006 Copyright and

Nadere informatie

DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW

DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW Kris Heyrman TITEL VAN DE CONFERENTIE Advocaat-vennoot Dubois, Verlinden, Wauman Berkenlaan 45, 2610 Antwerpen Voornaam & Naam van de spreker tel:03.287.06.66

Nadere informatie

Rolnummer 2704. Arrest nr. 109/2003 van 22 juli 2003 A R R E S T

Rolnummer 2704. Arrest nr. 109/2003 van 22 juli 2003 A R R E S T Rolnummer 2704 Arrest nr. 109/2003 van 22 juli 2003 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 1, 3, eerste lid, van artikel III, overgangsbepalingen, van de wet van 14 juli 1976 betreffende

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 6 DECEMBER 2012 C.11.0654.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.11.0654.F A. V., advocaat, handelend in de hoedanigheid van curator van het faillissement van de coöperatieve vennootschap met onbeperkte

Nadere informatie

REGELINGSAKTE EN FAMILIERECHTELIJKE OVEREENKOMST VOORAFGAAND AAN ECHTSCHEIDING DOOR ONDERLINGE TOESTEMMING

REGELINGSAKTE EN FAMILIERECHTELIJKE OVEREENKOMST VOORAFGAAND AAN ECHTSCHEIDING DOOR ONDERLINGE TOESTEMMING REGELINGSAKTE EN FAMILIERECHTELIJKE OVEREENKOMST VOORAFGAAND AAN ECHTSCHEIDING DOOR ONDERLINGE TOESTEMMING TUSSEN: Mevrouw X En Meneer Y EN IS OVEREENGEKOMEN WAT VOLGT: Partijen willen overgaan tot echtscheiding

Nadere informatie

Uittreksel uit de algemene voorwaarden van de ondernemingen van de Groep Rossel

Uittreksel uit de algemene voorwaarden van de ondernemingen van de Groep Rossel Uittreksel uit de algemene voorwaarden van de ondernemingen van de Groep Rossel De integrale versie van de algemene voorwaarden van de ondernemingen van de Groep Rossel is beschikbaar op volgende website:

Nadere informatie

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST SAMENWERKINGSOVEREENKOMST Gesloten tussen: Knooppunt vzw, Met maatschappelijke zetel te 2140 Borgerhout, Te Boelaerlei 37, KBO 0818.484.416 Hier rechtsgeldig vertegenwoordigd door [naam], [functie] Hierna:

Nadere informatie

FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN.

FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN. FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN. HOOGTE WETTELIJKE BASIS BEREKENING WETTELIJKE RENTEVOET Voor het jaar 2015: 2,5% Mededeling in het Belgisch Staatsblad van 30/01/2015. -Wet van 05/05/1865 betreffende de lening

Nadere informatie

MEDEDELING NR. D. 134

MEDEDELING NR. D. 134 70.293/PC4A/MS Brussel, 18 april 1995 MEDEDELING NR. D. 134 Betreft : Aanwenden als dekkingswaarden van "vorderingen op herverzekeraars". Toepassing van artikel 10 3-8 van het koninklijk besluit van 22

Nadere informatie

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling Hoofdstuk 5 RECHTSBIJSTAND Voorafgaandelijke bepaling Gewaarborgd schadegeval Art.21 De bepalingen van de overige hoofdstukken van deze overeenkomst zijn van toepassing op Rechtsbijstand voor zover ze

Nadere informatie

30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek.

30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek. 30 DECEMBER 1961. - Wet tot invoering van de Nederlandse tekst van het burgerlijk wetboek. Publicatie : 18-05-1962 Inwerkingtreding : 28-05-1962 Dossiernummer : 1961-12-30/31 HOOFDSTUK VI : WEDERZIJDSE

Nadere informatie

KOOP-VERKOOPSOVEREENKOMST VAN EEN TWEEDEHANDS AUTOVOERTUIG

KOOP-VERKOOPSOVEREENKOMST VAN EEN TWEEDEHANDS AUTOVOERTUIG KOOP-VERKOOPSOVEREENKOMST VAN EEN TWEEDEHANDS AUTOVOERTUIG Opgesteld door de verenigingen vermeld onderaan Datum : BESTELBON nr. HANDELAAR : Naam :.. Adres :.. Telefoon :.. B.T.W. nr. : HR.nr. :. De handelaar

Nadere informatie

Wet van 20 december 2002 betreffende de bescherming van de preventieadviseurs (B.S. 20.1.2003)

Wet van 20 december 2002 betreffende de bescherming van de preventieadviseurs (B.S. 20.1.2003) Wet van 20 december 2002 betreffende de bescherming van de preventieadviseurs (B.S. 20.1.2003) Artikel 1.- Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet. Hoofdstuk 1.- Toepassingsgebied,

Nadere informatie

Overeenkomst van (ver)koop van aandelen. [naam vennootschap]

Overeenkomst van (ver)koop van aandelen. [naam vennootschap] Overeenkomst van (ver)koop van aandelen in [naam vennootschap] Tussen: 1. [Statutaire naam], statutair gevestigd en kantoorhoudende te [plaatsnaam] aan de [adres], hier rechtsgeldig vertegenwoordigd door

Nadere informatie

BRAND AANSPRAKELIJKHEDEN

BRAND AANSPRAKELIJKHEDEN BRAND AANSPRAKELIJKHEDEN Brokers Training Devlamynck Luc 1 Extra-contractuele Diverse benamingen Artikels burgerlijk wetboek 1382 tot 1386 bis Waarborgen BA gebouw Verhaal van derden 2 Extra contractuele

Nadere informatie

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T Rolnummer 3630 Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 320, 4, van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door de Rechtbank van eerste aanleg te

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 5 SEPTEMBER 2014 C.13.0453.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.13.0453.N CRELAN nv, met zetel te 1070 Anderlecht, Sylvain Dupuislaan 251, eiseres, vertegenwoordigd door mr. Johan Verbist, advocaat

Nadere informatie

Rolnummer 4792. Arrest nr. 65/2010 van 27 mei 2010 A R R E S T

Rolnummer 4792. Arrest nr. 65/2010 van 27 mei 2010 A R R E S T Rolnummer 4792 Arrest nr. 65/2010 van 27 mei 2010 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 4, 2, en 6, 2, van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken,

Nadere informatie

MINISTERIE VAN FINANCIEN VAN BELGIE Administratie der directe belastingen VERKLARENDE NOTA 276 INT. (Not.) (A) 1999 "Het formulier 276 Int.-Aut. is aangepast voor computerverwerking en dient bijgevolg

Nadere informatie

FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN.

FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN. FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN. HOOGTE WETTELIJKE RENTEVOET Voor het jaar 2015: 2,5% Mededeling in het Belgisch Staatsblad van 30/01/2015. WETTELIJKE RENTEVOET IN DE HANDELSTRANSACTIES - Eerste semester

Nadere informatie

3. Eventuele afwijkingen op deze algemene voorwaarden zijn slechts geldig indien deze uitdrukkelijk schriftelijk zijn overeengekomen.

3. Eventuele afwijkingen op deze algemene voorwaarden zijn slechts geldig indien deze uitdrukkelijk schriftelijk zijn overeengekomen. A L G E M E N E V O O R W A A R D E N S T E R K M E R K B U S S U M ARTIKEL 1: DEFINITIES 1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk

Nadere informatie

Het aanbod geldt steeds zolang de voorraad strekt en kan te allen tijde worden aangepast of ingetrokken door de verkoper.

Het aanbod geldt steeds zolang de voorraad strekt en kan te allen tijde worden aangepast of ingetrokken door de verkoper. Artikel 1: Algemene verkoopsvoorwaarden / Algemene bepalingen De elektronische webwinkel van Automaterialen Timmermans, een NV met maatschappelijke zetel te 3920 - LOMMEL (België), BTWNR. BE0471853629,

Nadere informatie

Algemene voorwaarden I.T.M.Y

Algemene voorwaarden I.T.M.Y 1. Gelding. Behoudens schriftelijke andersluidende overeenkomst, vermeld op de voorzijde van deze factuur, leveringsnota, bestelbon of onze offerte, zijn al onze verkopen, leveringen en werken beschouwd

Nadere informatie

Bankgaranties. Wilfred Goris en Caroline Wildemeersch 28 februari 2013

Bankgaranties. Wilfred Goris en Caroline Wildemeersch 28 februari 2013 Bankgaranties Wilfred Goris en Caroline Wildemeersch 28 februari 2013 1 Inhoud A. Partijen en relaties B. De garantieverhouding C. Voordelen en nadelen D. Aandachtspunten en problemen E. Alternatieven

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. Betalen bij levering of een voorschot. 2. Enkele betaalmiddelen. 1. Steeds te nemen voorzorgen. Boter bij de vis vragen?

Inhoudstafel. 1. Betalen bij levering of een voorschot. 2. Enkele betaalmiddelen. 1. Steeds te nemen voorzorgen. Boter bij de vis vragen? Inhoudstafel Deel I Boter bij de vis vragen? 1. Betalen bij levering of een voorschot 1.1. HET KAN NIET ALTIJD............................................... 3 1.2. WERKEN MET EEN VOORSCHOT.......................................

Nadere informatie

FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN.

FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN. FICHE WETTELIJKE RENTEVOETEN. HOOGTE WETTELIJKE RENTEVOET Voor het jaar 2014: 2,75% Mededeling in het Belgisch Staatsblad van 20/01/2014. WETTELIJKE RENTEVOET IN DE HANDELSTRANSACTIES - Eerste semester

Nadere informatie

Stichting Administratiekantoor Convectron Natural Fusion

Stichting Administratiekantoor Convectron Natural Fusion Stichting Administratiekantoor Convectron Natural Fusion Administratievoorwaarden van de Stichting Administratiekantoor Convectron Natural Fusion, gevestigd te Rotterdam, volgens de notariële akte van

Nadere informatie

Reglement voor de toekenning van renteloze leningen. aan erkende culturele verenigingen

Reglement voor de toekenning van renteloze leningen. aan erkende culturele verenigingen Reglement voor de toekenning van renteloze leningen aan erkende culturele verenigingen Goedgekeurd in de gemeenteraad van 28 januari 2002 Bekendgemaakt op 31 januari 2002 Artikel 1 Hoofdstuk I - Algemene

Nadere informatie

Op al onze offerten, overeenkomsten en/of feitelijke prestaties zijn steeds van toepassing de volgende voorwaarden

Op al onze offerten, overeenkomsten en/of feitelijke prestaties zijn steeds van toepassing de volgende voorwaarden De Drechtcycle algemene bedrijfsvoorwaarden Op al onze offerten, overeenkomsten en/of feitelijke prestaties zijn steeds van toepassing de volgende voorwaarden 1. M.b.t. het vervoer van goederen: de laatst

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Van Horne Advocaten

Algemene Voorwaarden Van Horne Advocaten Algemene Voorwaarden Van Horne Advocaten 1. Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle opdrachten, gewijzigde of aanvullende opdrachten, vervolgopdrachten en weigering van opdrachten van Vles

Nadere informatie

IBAN: BE08 3631 0166 3013 - BIC: BBRU BE BB - BTW: BE 844.231.976

IBAN: BE08 3631 0166 3013 - BIC: BBRU BE BB - BTW: BE 844.231.976 1 Disclaimer en algemene voorwaarden SAMMAN Fonds vzw, Excelsiorlaan, 4B, 1930 Zaventem met ondernemingsnummer 0841.212.605 SAMMAN VSO, Excelsiorlaan, 4B, 1930 Zaventem met ondernemingsnummer 0844.231.976

Nadere informatie

AANVULLEND PROFESSIONEEL TARIEF

AANVULLEND PROFESSIONEEL TARIEF 2,0773 AANVULLEND PROFESSIONEEL TARIEF 2013 Artikel Verwijzing naar Vademecum Opmerkingen A 1 Port. Port bij het doorsturen van opgemaakte stukken naar een plaatselijk bevoegde gerechtsdeurwaarder A 2

Nadere informatie

Rolnummer 5263. Arrest nr. 151/2012 van 13 december 2012 A R R E S T

Rolnummer 5263. Arrest nr. 151/2012 van 13 december 2012 A R R E S T Rolnummer 5263 Arrest nr. 151/2012 van 13 december 2012 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 334 van de programmawet van 27 december 2004, zoals gewijzigd bij artikel 194 van

Nadere informatie

VOORBEELD VAN STATUTEN VAN EEN V.Z.W.

VOORBEELD VAN STATUTEN VAN EEN V.Z.W. VOORBEELD VAN STATUTEN VAN EEN V.Z.W. Deze statuten zijn een voorbeeld van hoe statuten van een vereniging zonder winstoogmerk er zouden kunnen uitzien. Wettelijk moeten er enkel een bepaald aantal minimumvermeldingen

Nadere informatie

EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT - MET STILZWIJGENDE VERLENGING 09/2010

EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT - MET STILZWIJGENDE VERLENGING 09/2010 EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT - MET STILZWIJGENDE VERLENGING 09/2010 Binnen zeven werkdagen, te rekenen van de dag die volgt op die van de ondertekening van dit contract, heeft de consument het recht om zonder

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. houdende invoering van een bijzonder vast recht voor minnelijke ontbinding of vernietiging van koopovereenkomsten

ONTWERP VAN DECREET. houdende invoering van een bijzonder vast recht voor minnelijke ontbinding of vernietiging van koopovereenkomsten Stuk 1344 (2007-2008) Nr. 1 Zitting 2007-2008 10 oktober 2007 ONTWERP VAN DECREET houdende invoering van een bijzonder vast recht voor minnelijke ontbinding of vernietiging van koopovereenkomsten 3370

Nadere informatie

Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed

Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed Analyse arrest HvB Gent 26 september 2013 FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden. Laatste wijziging: 11 april. Soneritics Webdevelopment Rijksweg Zuid 56 6662 KG Elst 024 30 10 212 info@soneritics.

Algemene Voorwaarden. Laatste wijziging: 11 april. Soneritics Webdevelopment Rijksweg Zuid 56 6662 KG Elst 024 30 10 212 info@soneritics. Algemene Voorwaarden Laatste wijziging: 11 april 2013 Rijksweg Zuid 56 024 30 10 212 info@soneritics.nl Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Algemene voorwaarden... 4 2.1. Definities... 4 2.2. Algemeen...

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 13 MAART 2015 C.14.0415.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.14.0415.N ENGEL AUSTRIA GmbH, met zetel te Oostenrijk, A-4311 Schwertberg, Ludwig-Engel-Strasse 1, eiseres, vertegenwoordigd door mr.

Nadere informatie