NIEUWS G B F. Regiobijeenkomsten Hoofdlijnen Herstelplan PGB Gevolgen herstelplan. juni Informatie voor deelnemers in grafimedia en uitgeverij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NIEUWS G B F. Regiobijeenkomsten Hoofdlijnen Herstelplan PGB Gevolgen herstelplan. juni 2009. Informatie voor deelnemers in grafimedia en uitgeverij"

Transcriptie

1 G B F G R A F I S C H E B E D R IJ F S F O N D S E N juni 2009 NIEUWS Informatie voor deelnemers in grafimedia en uitgeverij Regiobijeenkomsten Hoofdlijnen Herstelplan PGB Gevolgen herstelplan

2 IN DIT NUMMER: 4 PGB nodigt u uit... PGB organiseert vanaf eind juni een aantal pensioeninformatiebijeenkomsten in het land. 6 We moeten de pijn eerlijk verdelen. De deelnemersraad heeft het herstelplan beoordeeld. Wim Dubbeling, voorzitter, kijkt terug. 8 Deelnemers aan het woord Deelnemers bij PGB reageren op de gevolgen die het herstelplan heeft voor hun pensioen. 10 Hoofdlijnen Herstelplan PGB Het herstelplan van PGB loopt in principe van 2009 tot In de brochure zijn de hoofdlijnen van het plan weergegeven. 11 Gepensioneerden aan het woord Gepensioneerden bij PGB reageren op de gevolgen die het herstelplan heeft voor hun pensioen. 14 PGB geeft invulling aan verantwoord beleggen PGB heeft in 2008 haar MVB-beleid verder ingevuld. De aandelenportefeuille voldoet aan de richtlijnen. gbf - nieuws pag 2

3 KORT NIEUWS Vooraf Tijdelijk geen waardeoverdracht De kredietcrisis heeft naast banken en verzekeraars, ook de pensioenfondsen geraakt. Bij PGB is, net zoals bij de meeste pensioenfondsen, sprake van een financieel tekort. Als gevolg van een combinatie van een dalende rente en dalende aandelenkoersen is de dekkingsgraad onder het wettelijk vereiste minimumniveau van circa 105% uitgekomen. De dekkingsgraad bedroeg eind % en schommelt eind april nog steeds rond dit niveau. Het bestuur heeft naar aanleiding van de financiële positie van het fonds een herstelplan opgesteld. Het plan is voorgelegd aan de Deelnemersraad. Na een positief advies heeft PGB het eind maart ingediend bij De Nederlandse Bank (DNB). De toezichthouder van pensioenfondsen laat voor 1 juli 2009 weten of het plan kan worden uitgevoerd. Verwacht herstel In het herstelplan staat welke maatregelen PGB neemt om het eigen vermogen weer op peil te brengen. Wij verwachten dat onze dekkingsgraad binnen de wettelijke termijn van 5 jaar weer boven het minimaal vereiste niveau van circa 105% zal uitkomen. En binnen 15 jaar boven de 120%. Dat blijkt uit berekeningen die in het kader van het herstelplan zijn gemaakt. Aanvullende maatregelen zijn pas nodig als economisch herstel ook na 2012 uitblijft. Het bestuur zal in dat geval op basis van de mogelijkheden die er op dat moment zijn, aanvullende maatregelen nemen. Daarbij kan het verlagen van aanspraken en uitkeringen niet bij voorbaat worden uitgesloten. Brochure Herstelplan In deze speciale editie van het -Nieuws treft u de inhoud van het Herstelplan aan. In de Katern Hoofdlijnen van het Herstelplan vindt u de uitleg over hoe en waar de kredietcrisis PGB heeft geraakt. Uit welke instrumenten het bestuur kon kiezen om de problemen op te lossen en welke maatregelen uiteindelijk zijn genomen. Informatie in het land Tijdens regiobijeenkomsten lichten wij de maatregelen en de mogelijke effecten ervan voor uw pensioen toe. Het pensioenfonds wil u dan ook graag in de gelegenheid stellen om een informatiebijeenkomst bij te wonen. Wij nodigen u van harte uit om uw vragen te stellen of uw zorgen met ons te delen. Wij zien u graag op één van de bijeenkomsten. Ruud Degenhardt en Frans de Haan, voorzitters bestuur PGB Pensioenuitvoerders met een dekkingsgraad die onder de 100% ligt, mogen op grond van de Pensioenwet niet meewerken aan een waardeoverdracht. Dat geldt zowel voor de inkomende als voor de uitgaande overdrachten. De dekkingsgraad van PGB ligt sinds eind 2008 onder de 100%. Ook PGB kan op grond van de wet dus (tijdelijk) niet meewerken aan de overdracht van de waarde van de pensioenaanspraken. Het fonds heeft de verwerking van waardeoverdrachten dan ook opgeschort. Bent u van baan en pensioenverzekeraar veranderd en overweegt u uw pensioen mee te nemen naar PGB, dien uw verzoek dan wel gewoon in. Vraag de waardeoverdracht met het formulier Verzoek offerte waardeoverdracht aan. Zodra de dekkingsgraad van beide betrokken pensioenuitvoerders dit toelaat, worden verzoeken tot waardeoverdracht weer in behandeling genomen. Uniform pensioenoverzicht 2009 ook digitaal Vanaf juli start PGB met de verzending van de Pensioenoverzichten Het fonds informeert deelnemers die nog pensioen opbouwen via het uniforme pensioenoverzicht (UPO) over de persoonlijke pensioensituatie. In het overzicht wordt aangegeven wat u tot nu toe heeft opgebouwd en waar u bij pensionering op kan rekenen. Als u een partner en/of kinderen heeft, ziet u ook welk bedrag zij ontvangen mocht u komen te overlijden. PGB verstrekt het UPO dit jaar ook digitaal. U kunt uw overzicht vanaf juli 2009 op ieder moment digitaal via mijngbf.nl raadplegen en printen. Door de overzichten digitaal aan te bieden zal in de toekomst het per post toesturen niet langer nodig zijn. Dat bespaart kosten, wat geheel ten goede komt aan de deelnemers en levert een bijdrage aan het milieu. Zodra uw digitale archief beschikbaar is, zal PGB u om toestemming vragen om het jaarlijkse overzicht elektronisch beschikbaar te stellen. Op uw adres wordt u dan geïnformeerd wanneer en waar het pensioenoverzicht kan worden geraadpleegd. pag 3 gbf - nieuws

4 PGB nodigt u uit Uw pensioenfonds organiseert in de laatste week van juni en de eerste week van juli een aantal regiobijeenkomsten. PGB wil deelnemers en pensioengerechtigden informeren over de actuele financiële situatie van het fonds en de vooruitzichten op middellange en lange termijn. Daarbij lichten wij ook het Herstelplan en de verwachte effecten daarvan op uw pensioen toe. En natuurlijk is er gelegenheid om te reageren en vragen te stellen. Wie in juni geen tijd heeft om een bijeenkomst bij te wonen, kan bij voldoende animo in september nog terecht. De komende 5 jaar zal PGB -naar het zich nu laat aanzien- geen toeslag kunnen verlenen. Dat is een harde en ingrijpende maatregel. Het tast direct de koopkracht van gepensioneerden aan. Het fonds wil de maatregelen die zij heeft genomen en effecten ervan graag toelichten. We willen onze deelnemers en gepensioneerden graag de gelegenheid bieden om al hun vragen te stellen. Bovendien willen we goed luisteren hoe de ontwikkelingen worden ervaren, zegt Ruud Degenhardt, voorzitter van het bestuur. Voldoende reserves PGB had voldoende reserves om tegen een stootje te kunnen als de economie in zwaar weer zou belanden. Dat we interen op de reserves is op zichzelf geen probleem; daar zijn de reserves juist voor bedoeld. Het is alleen veel harder gegaan dan iedereen had verwacht. PGB is echter een langetermijnbelegger. Daardoor heeft het fonds ook de tijd om een crisis als deze uit te zitten. Zo is dat ook gebeurd na de beurscrisis van 2001 en Wel heeft het bestuur in de tweede helft van 2008 al besloten om meer zekerheid en stabiliteit in het beleggingsbeleid in te bouwen, de pensioenpremie te verhogen en geen toeslag (= indexatie) te geven. De verhoging van de pensioenpremie kon in de grafimedia gelukkig grotendeels worden gecompenseerd met een verlaging van de Vut-premie. Informatiebijeenkomsten in de regio PGB heeft medewerkers van de uitvoeringsorganisatie gevraagd de bijeenkomsten in de regio te organiseren. Het belangrijkste onderdeel zal de toelichting op het ingediende Herstelplan zijn. Uitleggen en luisteren We willen zo goed mogelijk uitleggen wat we in de achterliggende maanden hebben gedaan om de financiële positie te beschermen. En wat we gaan doen om de uitbetaling van pensioenen zeker te stellen. PGB staat er in vergelijking met andere bedrijfstakpensioenfondsen nog relatief goed voor maar ook wij zitten nu onder de 100%. Dan heb je wel wat uit te leggen. Dat gebeurt dan ook. We zullen ingaan op veelgestelde vragen die bij de uitvoeringsorganisatie binnenkomen. Hoe komt het dat pensioenfondsen zo zwaar getroffen zijn door de financiële crisis? Hoe veilig is mijn pensioen bij PGB? Komt de uitbetaling van de uitkeringen in gevaar? Waarom belegt het fonds nog steeds in aandelen? Wanneer geeft PGB weer toeslagen? Wat zijn de verwachtingen ten aanzien van de verhoging van de AOW-leeftijd? Is uitstellen van de uitbetaling van de AOW een aantrekkelijke optie? Op deze en andere vragen zullen wij uitgebreid ingaan. Pensioenexperts zijn aanwezig om alle vragen te kunnen beantwoorden. Kom dus naar de bijeenkomst bij u in de regio. Van harte welkom De bijeenkomsten vinden plaats in de avond - uren. Van uur tot ongeveer uur. Wie pensioen opbouwt, heeft opgebouwd of al een uitkering ontvangt, is van harte welkom. Aanmelden... U kunt zich aanmelden via de website De locaties en de adressen staan er aangegeven. Telefonisch aanmelden kan ook via de afdeling Klantenservice, telefoon: INFORMATIEBIJEENKOMSTEN IN DE REGIO: Datum Plaats Locatie 24 juni 2009 Amsterdam Aristo BV, Teleportboulevard juni 2009 Groningen Hampshire Hotel Plaza, Laan Corpus den Hoorn juni 2009 Veldhoven NH-hotel, Locht juli 2009 Apeldoorn Hampshire Hotel Plaza, Soerenseweg 73 gbf - nieuws pag 4

5 Ruud Degenhardt is sinds 1 januari 2008 voor werkgevers bestuursvoorzitter bij PGB. Onlangs is hij gekozen tot bestuurslid van de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB). De VB behartigt de gezamenlijke belangen van de bedrijfstakpensioenfondsen in Nederland. De 81 leden van de VB hebben samen circa 4,7 miljoen deelnemers. Daarmee vertegenwoordigt de VB ongeveer driekwart van het aantal mensen dat in Nederland deelneemt in collectieve pensioenregelingen. Daarnaast tellen de leden samen ruim 1,2 miljoen gepensioneerden. pag 5 gbf - nieuws

6 Wim Dubbeling is voorzitter van de Deelnemersraad van PGB en voorzitter van het Platform van Deelnemersraden. Het Platform is in 2004 opgericht door vertegenwoordigers van deelnemersraden van een aantal bedrijfstakpensioenfondsen. Sinds 2007 kunnen ook deelnemersraden van ondernemingspensioenfondsen zich bij het Platform aansluiten. Het Platform wil de kwaliteit van de medezeggenschap verhogen, in voorkomende gevallen een gezamenlijk standpunt naar buiten brengen en een netwerk bieden om snel pensioenexpertise uit te wisselen. De aangesloten raden vertegenwoordigen meer dan 4 miljoen deelnemers en gepensioneerden. Raadpleeg voor meer informatie over het platform en over de deelnemersraad PGB (onder grafimediaregelingen pensioen en over PGB). gbf - nieuws pag 6

7 We moeten de pijn eerlijk verdelen De Deelnemersraad van PGB heeft het herstelplan eind maart beoordeeld en van een positief advies voorzien. Uitgangspunt voor de raad was een evenwichtige verdeling van de pijn tussen deelnemers en pensioengerechtigden en werknemers en werkgevers. Wim Dubbeling, voorzitter van de Deelnemersraad, kijkt terug. Achterstand toeslagverlening zorgelijk De achterstand in de toeslagverlening bij PGB bedraagt op dit moment 3,85%. De komende jaren zal de achterstand op de prijsontwikkeling verder gaan oplopen. Volgens het herstelplan wordt de toeslagverlening pas hervat bij een dekkingsgraad van ongeveer 120%. Dat is overigens geen wet van Meden en Perzen. Het bestuur kan afwijken van de richtlijn en indexatie eerder ver - strekken. Gelukkig kan PGB de uitkeringen gewoon blijven uitbetalen maar de koopkracht van onze gepensioneerden wordt door het achterblijven van de toeslagverlening toch behoorlijk geraakt. Dat vinden wij zorgelijk. De lasten moeten daarom niet alleen door de gepensioneerden gedragen worden. We moeten de pijn zo eerlijk mogelijk verdelen. Ook werknemers krijgen met de toeslagachterstand te maken maar voor hen is er nog een kans dat de gemiste toeslag later kan worden ingehaald. Daarom heeft de Deelnemersraad er begrip voor dat ook de premie is verhoogd. We moeten zo snel mogelijk uit de tekortpositie zien te komen om de toeslag weer te kunnen geven. Het bestuur heeft in overleg met het ROGB vanaf 1 januari de pensioenpremie verhoogd van 17% naar 19,5% van de pensioengrondslag. Dat is het bruto salaris minus een drempelbedrag waarover geen premie wordt betaald en geen pensioen wordt opgebouwd. Door de hogere (in principe vaste) premie wordt de koopkracht van werknemers en het rendement van de bedrijven geraakt. De werkgevers betalen ongeveer 60% van de pensioenpremie. Iedereen draagt bij Zo draagt iedereen bij om de problemen het hoofd te bieden: pensioengerechtigden, werknemers en werkgevers. Meer zekerheid Verder vinden wij het belangrijk dat er meer zekerheid en stabiliteit in het beleggingsbeleid is ingebouwd. PGB is in de loop van 2008 minder in aandelen gaan beleggen en meer in infrastructuur en groenbeleggingen. Uiteindelijk streeft het fonds naar een beleggingsmix met 1/3 aandelen, 1/3 vastrentende waarden en 1/3 alternatieve beleggingen. Tot die laatste categorie behoren onder meer vastgoed, commodities, oftewel grondstoffen, infrastructuur en hedgefunds. Hiermee wil het fonds niet alleen het rendement optimaliseren, maar ook een betere rendement/ risicoverhouding bereiken. Daarnaast wordt het renterisico meer afgedekt. Per saldo zullen de schommelingen in de dekkingsgraad in de toekomst minder heftig zijn. Daar staat dan tegenover dat PGB iets minder profiteert als het met de aandelen weer goed gaat. Als Deelnemersraad vinden wij dat het fonds er alles aan moet doen om te voorkomen dat de pensioenen moeten worden verlaagd. Dat ondergraaft het vertrouwen in het pensioensysteem. Communicatie over herstelplan De Deelnemersraad heeft tot slot het bestuur geadviseerd om duidelijk te communiceren met deelnemers en pensioengerechtigden. Er mag geen misverstand bestaan over de toeslagverwachting. Zoals het er nu uitziet zal PGB de komende vijf jaar geen toeslag kunnen verlenen en daarna mogelijk alleen gedeeltelijk. Die boodschap moet naar alle belanghebbenden duidelijk worden overgebracht. Het fonds heeft ervoor gekozen om een speciale editie van het -Nieuws uit te brengen en iedereen in de gelegenheid te stellen om een informatiebijeenkomst in de regio bij te wonen. De Deelnemersraad ondersteunt deze aanpak. pag 7 gbf - nieuws

8 Ik werk en neem deel aan PGB... Wat mer U betaalt met ingang van 1 januari 2009 meer pensioenpremie. In plaats van 17% betaalt u voortaan 19,5%. Verder groeit uw pensioen de komende jaren niet mee als de prijzen stijgen. Totdat de dekkingsgraad weer boven de 120% ligt. En als u van baan en branche verandert, kunt u uw pensioen niet meenemen zolang de dekkingsgraad onder de 100% ligt. Nicky Husmann 37 jaar, teamleider Dat PGB de pensioenen voorlopig niet meer verhoogt, is vervelend. Maar ik hou me er niet zo mee bezig. Ik heb er niet zoveel verstand van, hoe het financieel allemaal werkt in de wereldeconomie. Langer doorwerken vind ik niet zo héél erg. Het ligt er natuurlijk wel aan wat voor werk je doet. Voor een stratenmaker is doorwerken onmogelijk. Vergis je trouwens niet, drukken op een groot formaat pers is fysiek best zwaar. Al weet ik niet hoe het drukkersvak er over 30 jaar uitziet. Op een gegeven moment is het lichaam op. Als het drukken over 30 jaar nog steeds zo zwaar is als nu, hoop ik dat ik in een ander beroep kan blijven doorwerken. Maar het lijkt me voor ieder mens beter en gezonder om te stoppen met werken zo rond de 62 jaar. gbf - nieuws pag 8

9 k ik van de maat regelen uit het herstelplan? Geen toeslag meer? Erg jammer. Wat moet ik ervan zeggen? Er is een financiële crisis. Daar hebben we allemaal last van. We moeten de rit uitzitten. Nu moeten we almaar inleveren. Met alle bezuinigingen wordt het leven er niet leuker op. Ik hoop dat de zaken snel weer zo worden zoals ze waren. Niels Brands 31 jaar, drukker pag 9 gbf - nieuws

10 Ik werk en neem deel aan PGB... Dat de pensioenen niet meer meestijgen met de prijzen is zwaar hopeloos natuurlijk! Maar goed, het zijn dingen waar je niks aan kunt doen. Dat moet je dus gewoon accepteren. Als het weer beter gaat, kan de gemiste toeslag weer worden ingehaald. Maar ik schat in dat ik die inhaaltoeslag zelf niet meer meemaak. Bij PGB bestaat wel de mogelijkheid om zelf geld bij te storten om je pensioenopbouw op peil te houden. Ik ben afgelopen week nog bij de langs geweest om de mogelijkheden te bekijken. Om uit te vinden wat het kost als ik op mijn 60e stop met werken. Want als je niet meer werkt, bouw je ook geen pensioen meer op. Enfin, het gaat niet best in de drukkerijwereld. Misschien word ik voor die tijd wel boventallig verklaard. Cees Reurings 59 jaar, drukker Verhoging van de AOW-leeftijd, ervaar ik echt als een probleem. Als dat doorgaat, ga ik persoonlijk naar Den Haag! Ze kunnen mij toch niet verplichten 55 jaar aan een stuk door te werken? gbf - nieuws pag 10

11 HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

12 VOORWOORD HERSTELPLAN PGB Meer zekerheid en stabiliteit in het beleggings beleid Geen verdere premieverhoging na de aanpassing van eind 2008 Geen toeslag (=indexatie) tot PGB uit herstel is Aanvullende maatregelen als herstel ook na 2012 uitblijft HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB De kredietcrisis heeft naast banken en verzekeraars, ook de pensioenfondsen geraakt. Als gevolg van een combinatie van een dalende rente en dalende aandelenkoersen is de dekkingsgraad onder het wettelijk vereiste minimumniveau van circa 105% uitgekomen. De dekkingsgraad is de verhouding tussen het vermogen waarover het pensioenfonds kan beschikken en de waarde van de pensioenen die zij nu en in de toekomst moet uitkeren. Fondsen met te weinig geld in kas moeten aangeven op welke manier het eigen vermogen weer op peil wordt gebracht. Ook bij PGB is, net zoals bij de meeste pensioenfondsen, sprake van een financieel tekort. Het PGB-bestuur heeft naar aanleiding van haar financiële positie een herstelplan opgesteld en het na een positief advies van de Deelnemersraad, ingediend bij de toezichthouder van pensioenfondsen De Nederlandsche Bank (DNB). DNB zal voor 1 juli 2009 laten weten of PGB het plan ook zo kan gaan uitvoeren. In deze samenvatting worden de hoofdlijnen van het herstelplan toegelicht.

13 Hard getroffen door kredietcrisis Voor pensioenfondsen was 2008 één van de zwaarste jaren uit hun bestaan. De kredietcrisis heeft in alle hevigheid zijn sporen nagelaten. De meeste pensioenfondsen hebben in nog geen jaar tijd hun reserves zien verdampen. Ook PGB heeft zich niet aan de gevolgen van de financiële crisis kunnen onttrekken. Als gevolg van een dalende rente en de afname van het vermogen is de financiële positie van het fonds hard geraakt. Eind 2007 was er nog miljoen in kas en bedroeg de dekkingsgraad 148%. Eind 2008 is het vermogen gedaald naar miljoen bij een dekkingsgraad van 97%. Anders gezegd: voor iedere euro uit te keren pensioen, is er 0,97 in kas. De daling werd voor een belangrijk deel veroorzaakt door het slechte beleggingsklimaat in Het beleggingsresultaat over 2008 inclusief afdekking van rente- en valutarisico s kwam uit op - 17,7%. In tabel 1 is een aantal financiële gegevens van PGB over 2007 en 2008 weergegeven. Al genomen herstelmaatregelen Vooruitlopend op haar herstelplan had PGB al een aantal maatregelen genomen. Zo heeft er op 1 januari 2009 geen toeslagverlening plaatsgevonden en is de premie verhoogd van 17% naar 19,5%. En om minder kwets- baar te worden voor schommelingen van de aandelenkoersen en meer zekerheid in te bouwen, is PGB in de loop van 2008 al gestart met het verminderen van haar aandelenbezit (van 43% naar 35%) en het verwerven en uitbreiden van deelnemingen in infrastructuur, water- en energievoorziening en obligaties. Daarnaast wordt het renterisico meer afgedekt (in plaats van 50% ongeveer 75%). Daalt de rente dan moet een fonds meer reserveren om de pensioenen in de toekomst te kunnen uitbetalen. Die hogere verplichtingen moet het fonds goedmaken met haar beleggingen. De bestaande vastrentende beleggingen (de obligaties) worden meer waard. Maar nieuwe vastrentende beleggingen leveren minder op. De waarde van de vastrentende beleggingen stijgt per saldo minder dan waarmee de verplichtingen toenemen. Dat is het renterisico. Bij een daling van de rente, wordt de verhouding tussen het vermogen en de pensioenverplichtingen dus in negatieve zin beïnvloed. Zonder afdekking van het renterisico daalt de dekkingsgraad bij een rentedaling van 1% ongeveer met 15%. Het valutarisico wordt Tabel 1: kengetallen PGB 2007 en 2008 Balanstotaal Pensioen- Dekkingsgraad Reserves Beleggingsresultaat Marktrente verplichtingen (inclusief afdekkingsportefeuilles) eind miljoen miljoen 148% miljoen 3,0% 4,9% eind miljoen miljoen 97% miljoen - 17,7% 3,6% Toelichting: het vermogen dat PGB voor deelnemers en pensioengerechtigden in kas heeft, is belegd in verschillende beleggingscategorieën: in aandelen, in staats- en bedrijfsobligaties, in vastgoed en in overige beleggingen zoals groene beleggingen en beleggingen in infrastructuur. Pensioenfondsen zijn langetermijnbeleggers en beleggen daarom ook in aandelen. Beleggingen in aandelen brengen meer risico met zich mee, maar leveren, zo is de verwachting, op langere termijn een gemiddeld hoger rendement op. En dat extra rendement is onder meer nodig om de toeslag (=indexatie) op de pensioenen te kunnen betalen. De waarde van de beleggingen is de optelsom van de actuele waarde van de aandelen die het fonds in bezit heeft, de obligaties, het vastgoed e.d. Eind 2008 was dat, zo blijkt uit de tabel, 8,2 miljard. Eind 2007 was dat nog 9,7 miljard. De afname van de waarde van de beleggingen met 1,5 miljard wordt vooral veroorzaakt door de wereldwijde daling van de aandelenbeurzen. De pensioenverplichtingen worden gevormd door de waarde van de pensioenaanspraken van deelnemers en de uitkeringen van pensioenontvangers. Ook de verplichtingen kunnen gewaardeerd worden en opgeteld. Om die waarde vast te kunnen stellen wordt rekening gehouden met het moment waarop de pensioenen moeten worden uitbetaald. Om 1 euro pensioen over 40 jaar uit te moeten keren, hoeft het fonds minder geld te reserveren dan wanneer die euro meteen uitbetaald moet worden. Voor het terugrekenen gebruikt het fonds de door DNB voorgeschreven marktrente. Die marktrente daalde van 4,9% eind 2007 naar 3,6% eind Bij een dalende rente moet het fonds meer reserveren om de pensioenen in de toekomst te kunnen uitbetalen. De verplichtingen lopen mede daardoor dan ook op van miljoen in 2007 naar miljoen in De dekkingsgraad, de verhouding tussen het balanstotaal en de verplichtingen daalde door de afname van het vermogen en door de lagere marktrente. De dekkingsgraad eind 2007 bedroeg 9.759/6.577 = 148%. Eind 2008 was dat 8.211/8.480 = 97%. Herstelplan PGB

14 volledig afgedekt; veranderingen in de waarde van valuta s onderling hebben geen effect op de waarde van de beleggingen. Hersteltermijn van drie naar vijf jaar Komt de dekkingsgraad van een fonds uit op 100% dan betekent dat, dat het vermogen precies voldoende is om alle pensioenen nu en in de toekomst te kunnen uitbetalen. Pensioenfondsen zijn wettelijk verplicht om reserves aan te houden. Boven de 100% een reserve van ongeveer 5% voor algemene risico s en daarnaast een buffer om schommelingen in de beleggingen op te kunnen vangen. De minimale dekkingsgraad voor PGB zou op basis van haar beleggingsbeleid ongeveer 120% moeten zijn. Onder die grens moet een herstelplan worden opgesteld. Daarin wordt aangegeven hoe het fonds weer op het vereiste niveau denkt te komen. Binnen drie jaar boven de circa 105% en binnen 15 jaar boven de circa 120%. In die situatie zit PGB nu. De termijn van drie jaar is inmiddels door minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verruimd naar vijf jaar. Met het uitstel wil de minister voorkomen dat pensioenfondsen te snel maatregelen nemen zoals het verlagen van opgebouwde aanspraken en uitkeringen terwijl later blijkt dat als gevolg van herstellende financiële markten een dergelijke maatregel niet nodig was geweest. Herstelcapaciteit van maatregelen Het bestuur van het pensioenfonds heeft een beperkt aantal instrumenten tot haar beschikking om tot herstel van de dekkingsgraad te komen. Naast beleggingsmaatregelen, premieverhoging en het achterwege laten van de toeslag, zijn er nog twee maatregelen mogelijk: het ver - soberen van de pensioenregeling en het verlagen of korten van de pensioenrechten en de pensioenaanspraken. Over de inhoud van de pensioenregeling kan het pensioenfonds geen beslissing nemen. Daar gaan de werknemers- en werkgeversorganisaties over. Ook een eventuele verhoging van de AOW-leeftijd en de gevolgen daarvan voor het PGB-pensioen is een zaak van de overheid en sociale partners. Blijft over de korting van pensioenen. Het bestuur is voor het herstelplan de effectiviteit van alle maatregelen en de consequenties daarvan naar alle bij het fonds betrokken groepen nog eens nagegaan. Premieverhoging De effectiviteit van een premieverhoging is sterk afhankelijk van de verhouding tussen de premieomvang enerzijds en de voorziening pensioenverplichtingen anderzijds. Er wordt dan vaak gesproken over de rijpheid van een fonds. Bij een gemiddeld jong fonds komt er meer aan premie binnen dan er aan uitkeringen uitgaat. Bij PGB is dat net andersom. Er gaat meer aan uitkeringen uit (circa 250 miljoen), dan er aan premie inkomt (circa 150 miljoen). PGB is dus een rijp fonds. Met een premieverhoging van 1% (bijvoorbeeld van 19,5% naar 20,5%) zou per jaar een verhoging van 0,10% dekkingsgraad kunnen worden gekocht. Dat is weinig. Naast de beperkte effectiviteit heeft het instrument als nadeel dat de lastenverzwaring de koopkracht van deelnemers aantast en het rendement van werkgevers. Bovendien is de premie al verhoogd van 17 naar 19,5%. Daarmee zit de sector al op het maximaal mogelijke premieniveau. Geen toeslagen De toeslagen (= indexaties) worden bij PGB betaald uit de beleggingsopbrengsten. Het niet verlenen van een toeslag levert geen directe bijdrage aan herstel maar zorgt wel dat de dekkingsgraad niet verder terugloopt. Het bestuur heeft in het kader van het herstelplan besloten dat er gedurende de herstelperiode geen sprake kan zijn van het verlenen van toeslagen. Bij beslissingen over toeslagverlening in de toekomst blijft het bestuur het advies van de Richtlijn besluitvorming toeslagverlening gebruiken. Deze richtlijn is onlangs geëvalueerd en aangepast. In tabel 2 is de aangepaste richtlijn weergegeven. Verlagen van pensioenrechten en aanspraken Het verlagen van pensioen is het direct korten van de opgebouwde aanspraken van deelnemers en gewezen deelnemers en het direct korten van de pensioenuitkeringen. Deze maatregel is voor iedereen die het treft zeer ingrijpend. Art. 33 van het Pensioenreglement van PGB geeft het bestuur in uitzonderlijke situaties de bevoegdheid om de waarde van de opgebouwde aanspraken en pensioenuitkeringen te verlagen als dat nodig is om het financieel evenwicht te herstellen. Het instrument is effectief. Bij een korting hoeft het fonds minder uit te keren en minder te reserveren voor latere 4 Herstelplan PGB

15 uitkeringen. Wanneer de pensioenen voor iedereen zouden worden verlaagd, kan met een korting van 1% een verhoging van de dekkingsgraad gekocht worden van ongeveer 1%. Het bestuur gaat ervan uit dat de ingezette herstelmaatregelen (aanpassingen in het beleggingsbeleid, premieverhoging en niet verlenen van de toeslag gedurende de herstelperiode) hun werk zullen doen. Uit de hierna toegelichte continuïteitsanalyse blijkt ook dat het herstel van de dekkingsgraad binnen de gestelde kaders mogelijk is. Het bestuur zal in de komende periode nauwgezet volgen of er een herstel in de dekkingsgraad optreedt en of dat tijdig genoeg is om binnen vijf jaar op het vereiste niveau van 105% te komen. Mocht onverhoopt blijken dat de dekkingsgraad zich onvoldoende herstelt dan zal het bestuur haar verantwoordelijkheid nemen en besluiten tot het inzetten van aanvullende maatregelen. Daarbij wordt het eventueel korten van de aanspraken en uitkeringen niet bij voorbaat uitgesloten. Gezien de uitkomsten van de continuïteitsanalyse en het verloop van de dekkingsgraad op basis van de getroffen maatregelen, heeft het bestuur er vertrouwen in dat dit niet aan de orde zal zijn. Tabel 2: Richtlijn besluitvorming toeslagverlening PGB Dekkingsgraad Toeslagverlening tot 120% geen toeslag vanaf 120 tot 130% gedeeltelijke toeslag op basis van prijsontwikkeling met een maximum van 4,00% vanaf 130% volledige toeslag op basis van prijsontwikkeling met een maximum van 4,00% vanaf 140% volledige toeslag op basis van prijsontwikkeling zonder maximum vanaf 150% inhaaltoeslag + toeslag op basis van grafimedia cao-loonontwikkeling Toelichting: de streefdekkingsgraad van PGB blijft 150%. Ligt de dekkingsgraad van het fonds op of onder de 120%, dan adviseert de richtlijn de pensioenen niet te verhogen. Vanaf 120% tot 130% zou gedeeltelijke verhoging van de pensioenen mogelijk zijn en vanaf 130% volledige aanpassing met een maximum van 4,00%. Als de prijzen in een jaar met 2,00% stijgen, geeft de richtlijn bij een dekkingsgraad van 125% aan dat het pensioen met 50% x 2,00% = 1,00% zou kunnen stijgen. Bedraagt de dekkingsgraad bijvoorbeeld 121% dan zou 10% x 2,00% = 0,20% aan verhoging gegeven kunnen worden. Wanneer de dekkingsgraad het niveau van 140% heeft bereikt, kan het bestuur besluiten tot volledige toeslagverlening waarbij het maximum wordt losgelaten. Indien de dekkingsgraad minimaal 12 maanden achtereen boven de 150% uitkomt, adviseert de richtlijn tot het inhalen van in het verleden gemiste verhogingen en/of tot aanpassing van het pensioen op basis van de cao-loonstijging. Om voor inhaaltoeslag in aanmerking te komen moet de deelnemer of de pensioengerechtigde zowel op het moment dat de toeslag niet werd verleend als op het moment van inhalen bij het fonds ingeschreven zijn. Het recht op inhaaltoeslag vervalt als het pensioen wordt meegenomen naar een nieuwe pensioenuitvoerder. Van CPI-afgeleid naar CPI Wanneer het bestuur, na overleg met de Deelnemersraad, oordeelt dat er ruimte is om de opgebouwde aanspraken en pensioenuitkeringen geheel of gedeeltelijk aan te passen, wordt met ingang van 1 januari 2009 het consumentenprijsindexcijfer (CPI) van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gevolgd. Dat geeft de prijsontwikkeling weer van een pakket goederen en diensten die huishoudens aanschaffen voor consumptie. Vóór 2009 werd nog uitgegaan van het afgeleide prijsindexcijfer. Er vond een correctie plaats voor veranderingen in de tarieven van indirecte en productgebonden belastingen zoals btw en accijnzen op alcohol en tabak. Die telden dan niet mee voor het berekenen van een prijsverhoging. Vanaf 2009 is dat weer wel het geval. Herstelplan PGB

16 dekkingsgraad (%) Continuïteitsanalyse Voor PGB is een continuïteitsanalyse uitgevoerd die de ontwikkeling van de dekkingsgraad laat zien waarbij rekening is gehouden met de voorgenomen maatregelen. Het verwachte herstel is in de onderstaande grafiek schematisch weergegeven. Daarbij is uitgegaan van een beleggingsrendement dat oploopt van 6,6% in jaar 1 tot 8,2% in jaar 5. In de grafiek is het verwachte korte - termijnherstel voor de eerste vijf jaar uitgezet. Voorwaarden en gewekte verwachtingen Aan een herstelplan stelt DNB een aantal voorwaarden. Naast de eerder genoemde termijnen en het dan vereiste Grafiek: ontwikkeling dekkingsgraad PGB Verwacht herstel eerste 5 jaar verwacht MVEV ult ult ult ult ult ult Toelichting: op basis van de gewijzigde beleggingsmix waarbij gekozen is voor meer zekerheid, een vaste premie van 19,5%, het niet verlenen van de toeslag zolang het fonds niet uit herstel is, zijn berekeningen uitgevoerd. Die berekeningen laten zien dat PGB met de huidige maatregelen na vijf jaar zou kunnen uitkomen op een dekkingsgraad van ongeveer 111% (en na 15 jaar, niet zichtbaar in de grafiek, op ongeveer 146%). Zowel het kortetermijnherstel als het langetermijnherstel zouden, als het uitgezette scenario zich voordoet, binnen de randvoorwaarden van DNB vallen. niveau van de dekkingsgraad zijn er nog andere voorwaarden. Zo moet bij de maatregelen die het fonds neemt, het financiële nadeel tussen de verschillende groepen (deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden) evenwichtig zijn verdeeld en de Deelnemersraad bij de besluitvorming betrokken worden. Verder mag het fonds zolang de reserves niet op peil zijn, geen maatregelen nemen die het herstel vertragen. Daarom is het goed nog even stil te staan bij: Voorwaardelijke toeslagverlening De toeslagverlening is voorwaardelijk. De pensioenen worden alleen aangepast als het bestuur vindt dat de financiële middelen van het fonds daarvoor toereikend zijn. De niet verleende toeslag bedroeg eind 2008 bij elkaar opgeteld 3,85%. Inhalen van gemiste toeslagen is volgens de Richtlijn besluitvorming toeslagverlening pas aan de orde als de dekkingsgraad zich boven de 150% bevindt. Voorwaardelijk extra pensioen Tegelijkertijd met het aanpassen van de VUT, per 1 januari 2006, is de opbouw van ouderdomspensioen in de pensioenregeling verhoogd van 1,55% naar 1,75% per jaar. Daarnaast ontvangen deelnemers die daarvoor in aanmerking komen over hun achterliggende grafische dienstjaren, gelegen tussen hun 22e en 1 januari 2006, voorwaardelijk extra opbouw: per dienstjaar 0,20%. Deze pensioenaanspraken zijn veelal nog niet onvoorwaardelijk toegekend. Dit kan in de komende periode tot 2021 gebeuren. Het bestuur bekijkt per jaar en per geboortejaar of de financiële middelen toereikend zijn om voorwaardelijke aanspraken onvoorwaardelijk te maken. Het voorwaardelijk extra pensioen is momenteel onvoorwaardelijk toegekend aan deelnemers die geboren zijn vóór In het herstelplan is het bestuur ervan uitgegaan dat jaarlijks weer één of meerdere jaarlagen onvoorwaardelijk worden gemaakt. De blauwe lijn geeft de te verwachten ontwikkeling van de dekkingsgraad weer, de groene lijn het minimum vereiste eigen vermogen (MVEV). 6 Herstelplan PGB

17 Herstelplan PGB: voorgestelde maatregelen Op basis van de gewekte verwachtingen en juridische randvoorwaarden komt het bestuur na een positief advies van de Deelnemersraad in haar herstelplan tot de volgende set van maatregelen: 1. In de beleggingsportefeuille wordt meer zekerheid en stabiliteit ingebouwd. Daarvoor wordt het percentage dat wordt belegd in aandelen afgebouwd en het percentage dat wordt belegd in alternatieve beleggingen uitgebreid. Op termijn streeft het fonds naar een beleggingsmix waarbij het vermogen voor 1/3 in aandelen zit, voor 1/3 in vastrentende waarden en 1/3 in vastgoed en alternatieve beleggingen. 2. De pensioenpremie is met ingang van 1 januari 2009 verhoogd van 17% naar 19,5%. Van verdere verhoging wordt afgezien omdat het niet substantieel bijdraagt aan het herstel op korte termijn en het draagvlak daarvoor in de sector ontbreekt. 3. De pensioentoeslag blijft achterwege tot het moment dat het fonds uit herstel is. Voor besluitvorming over de toeslagverlening gebruikt het fonds het advies van de (aangepaste) Richtlijn. 5. Jaarlijks zal het pensioenfonds beoordelen of zij op basis van de actuele dekkingsgraad en de verwachte herstelcapaciteit over de resterende herstelperiode boven de minimaal vereiste dekkingsgraad van circa 105% kan uitkomen. Als dat niet het geval mocht zijn, zullen op basis van de mogelijkheden die er op dat moment zijn, aanvullende maatregelen worden genomen, waarbij het korten van aanspraken en uitkeringen niet bij voorbaat is uitgesloten. Het kabinet heeft laten weten dat pensioenfondsen die niet tijdig uit herstel kunnen komen, de korting op de uitkeringen en aanspraken pas op 1 januari 2012 hoeven door te voeren. Het uitstel is onderdeel van het akkoord dat het kabinet in het voorjaar met sociale partners sloot om de gevolgen van de kredietcrisis op te vangen. 4. Het voorwaardelijk extra pensioen van deelnemers die daarvoor in aanmerking komen, wordt jaarlijks per geboortejaar (vanaf 1950) onvoorwaardelijk gemaakt als het past binnen de herstelcapaciteit van het fonds. Maatgevend is of de herstelcapaciteit toereikend is om binnen de toegestane (resterende) tijd de minimum vereiste dekkingsgraad van circa 105% te bereiken. Tot slot... In deze samenvatting zijn de hoofdlijnen van het herstelplan toegelicht. PGB heeft haar plan na een positief advies van de Deelnemersraad ingediend bij de DNB. De toezichthouder zal vóór 1 juli 2009 laten weten of PGB haar plan ook daadwerkelijk zo kan gaan uitvoeren. Herstelplan PGB

18 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN (PGB) PGB verzorgt de pensioenregeling voor werknemers en oudwerknemers die werken of gewerkt hebben in de grafimediabranche. Het fonds biedt grafimedia verwante ondernemingen en branches mogelijkheden voor vrijwillige deelname. Vanaf 2008 kunnen uitgeverijen hun pensioen bij PGB onderbrengen. De uitvoering van de pensioenregeling heeft PGB ondergebracht bij de Grafische Bedrijfsfondsen (). De int en belegt de premie, verzorgt de pensioencommunicatie met werkgevers en deelnemers, administreert de pensioenaanspraken en betaalt de pensioenen uit. PGB POSTBUS 7855, 1008 CA AMSTERDAM ZWAANSVLIET 3, TELEFOON

19 Ik krijg pensioen van PGB... Wat merk ik van de maat regelen uit het herstelplan? Uw pensioen groeit de komende vijf jaar niet mee als de prijzen stijgen. Totdat de dekkingsgraad weer boven de 120% ligt. Jan Borburg 65 jaar, gepensioneerd Dat de pensioenen niet meer worden aangepast aan de prijsontwikkeling is geen leuke ontwikkeling. Maar in feite was het te verwachten. Ik ben niet echt verbaasd dat het zo loopt. Een verláging van het pensioen als het heel slecht gaat op de beurzen zal ik niet prettig vinden. Maar ik ga ervan uit, dat àls dat gaat gebeuren, het dan ook echt moét, omdat er geen geld is en het dan ook eerlijk wordt gedaan. En als het weer beter gaat, moeten de gepensioneerden daar ook van mee profiteren. pag 11 gbf - nieuws

20 Ik krijg pensioen van PGB... Nora Borburg 65 jaar, gepensioneerd Ik denk er anders over dan mijn man. Ik denk dat het voor veel mensen een groot probleem zal zijn, dat de komende jaren geen toeslag wordt verstrekt. Zelf heb ik ervoor gezorgd dat mijn zaken goed voor elkaar zijn. Maar voor veel mensen zal het een klap zijn. Zeker als alles duurder wordt en er minder inkomen zal zijn. Op je 65e ga je sowieso al een stukje in inkomen achteruit. Als het dan nog minder wordt, is dat voor de meesten van ons wel een probleem, denk ik. Ik vind dat banken en pensioenfondsen onzorgvuldig met het geld van anderen zijn omgegaan. Dat raakt iedereen die geen buffer heeft. gbf - nieuws pag 12

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte

datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte Hartelijk welkom bij PGB, het pensioenfonds voor werknemers in de informatie- en mediasector

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL 2013 TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING In de brochure wordt een aantal regels

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

Toeslagverlening Uitgave mei 2015

Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds Sabic, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend indicatief

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

WAARDEOVERDRACHT VAN PENSIOEN

WAARDEOVERDRACHT VAN PENSIOEN WAARDEOVERDRACHT VAN PENSIOEN 2013 BIJ VERANDERINGEN VAN WERKGEVER ÉN PENSIOENUITVOERDER WAARDEOVERDRACHT VAN PENSIOEN BIJ VERANDERING VAN WERKGEVER ÉN PENSIOENUITVEORDER In de brochure wordt een aantal

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009 Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Verkort Jaarverslag 2009 Inleiding 2009 is voor de Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics (hierna Pensioenfonds SABIC-IP) weer een bijzonder

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u bij RELX werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen Lees in 3 stappen over uw pensioen Pensioen 1-2-3 bestaat

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Presentatie met uitleg per slide

Presentatie met uitleg per slide Presentatie met uitleg per slide 1 Terug- en vooruitblik In het principe cao-akkoord van december 2012 hebben we afspraken gemaakt over de noodzaak van een nieuwe en toekomstbestendige pensioenregeling

Nadere informatie

CRISISPLAN - SAMENVATTING

CRISISPLAN - SAMENVATTING CRISISPLAN - SAMENVATTING MAATREGELEN ALS DE FINANCIËLE POSITIE IN GEVAAR IS 1 juli 2015 Inleiding Dit crisisplan beschrijft wat het Algemeen Bestuur gaat doen als het Pensioenfonds in een crisissituatie

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011

Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011 Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011 Henk Brouwer, voorzitter bestuur Amsterdam, 23 mei 2012 2011: een roerig jaar Positief: - positief rendement (8 miljard euro) - meer en beter inzicht in kosten - kostprijs

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Pensioeninformatie. Rob Handgraaf november 2015. Welkom! Pensioen bij PGB

Pensioeninformatie. Rob Handgraaf november 2015. Welkom! Pensioen bij PGB Rob Handgraaf november 2015 Welkom! Pensioen bij PGB Inhoud Over PGB Uitvoeringsorganisatie van PGB Communicatie Vragen 2 Over PGB PGB is het bedrijfstakpensioenfonds voor: grafimedia branche kartonnage-

Nadere informatie

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 samenvatting van het jaarverslag In het Jaarverslag 2014 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie Meer dan 1700 mensen hebben pensioenaanspraken opgebouwd bij Stichting Pensioenfonds Avery Dennison (in deze verklaring voortaan verder "pensioenfonds" genoemd). Zij zijn de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Nummer 14 > Jaargang 10 > November 2012 inhoud > Financiële positie: dekkingsgraad blijft laag [p.1] Bestuur / Verantwoordingsorgaan [p.2] Uniform Pensioen

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE?

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Als bestuur nemen we ieder jaar vele besluiten. Een van de belangrijkste besluiten is die over de indexatie, ook wel toeslagverlening genoemd.

Nadere informatie

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Aan: alle actieve deelnemers alle gewezen deelnemers alle pensioengerechtigden datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Betreft: de risico s van het pensioenfonds voor

Nadere informatie

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS De pensioenregeling van SBZ STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS Uw pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars (SBZ) is het pensioenfonds voor de zorgverzekeringssector

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling De feiten op een rij De beschikbare premieregeling De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling Verzekeraars bieden diverse pensioenregelingen aan, waaraan werknemers

Nadere informatie

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw onderneming is actief in de Metaal en Techniek. Daarom is het pensioen van uw werknemers ondergebracht bij Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT).

Nadere informatie

Verkort jaarverslag PHI 2010

Verkort jaarverslag PHI 2010 Verkort jaarverslag PHI 2010 uitgave van stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de houtverwerkende industrie Voorwoord 2010 was een roerig jaar. Ook voor Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houtverwerkende

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Deelnemers Pensioenreglement II Zeist, december 2014 1. Financiële positie PNB is stabiel 2. Uw pensioenpremie in 2015 3.

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Pensioengerechtigden en voormalige deelnemers Pensioenreglement I en II Zeist, december 2014 1. Financiële positie PNB is

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Deelnemers Pensioenreglement I Zeist, december 2014 1. Financiële positie PNB is stabiel 2. Uw pensioenpremie in 2015 3.

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 AMF een goed geregeld pensioen Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 Het bestuur van het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMF) wil haar rechthebbenden van goede en belangrijke informatie voorzien. Leest u

Nadere informatie

Indexatie pensioenen blijft achter bij loon- en prijsstijging

Indexatie pensioenen blijft achter bij loon- en prijsstijging Indexatie pensioenen blijft achter bij loon- en prijsstijging In 2010 worden pensioenaanspraken- en uitkeringen naar verwachting gemiddeld met 0,4 procent verhoogd om te corrigeren voor gestegen lonen

Nadere informatie

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18 2016 UW PENSIOEN BIJ PGB Doe de pensioencheck! Pagina 18 Wat u moet weten Wat u zelf kunt doen Extra informatie INHOUD Sta even stil bij uw pensioen 03 Wat u moet weten over uw pensioen Pensioen in Nederland

Nadere informatie

Nieuws over uw pensioen

Nieuws over uw pensioen BpfTEX Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Textielgoederen en Aanverwante Artikelen Nieuws over uw pensioen Juni 2010 Bas de Lege, secretaris BPF Tex en Jan Edu Kelder, voorzitter

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld?

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld? Bulletin BANDEN juli 2014 13 Voor werkgevers en werknemers aangesloten bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Banden- en Wielenbranche Heb ik straks genoeg geld? Hoeveel pensioen krijgt u later? Veel

Nadere informatie

Principeakkoord cao-pensioenregeling Q&A Intern

Principeakkoord cao-pensioenregeling Q&A Intern Voor publicatie op de websites van de vakorganisaties en Mijn PostNL Algemeen Is het echt nodig om de pensioenregeling aan te passen? Ja. De fiscale wetgeving voor pensioen wijzigt. Dit betreft met name

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014 Stand van zaken SVG 1 van 20 Programma Pensioenfonds SVG Wat speelt er rond de pensioenen? Financiële positie SVG Kortingsmaatregel Vooruitblik 2014-2015

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u in de sector zeevisserij (walpersoneel) werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen over

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding Uw Pensioen Waardeoverdracht bij indiensttreding De in deze brochure verstrekte informatie is van algemene aard, uitsluitend indicatief en aan wijzigingen onderhevig. De vermelde gegevens zijn uitsluitend

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid.

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Wat is Pensioen 1-2-3? Pensioen 1-2-3 is een initiatief van de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars. In drie stappen, van hoofdlijn tot in detail, wordt u wegwijs

Nadere informatie

BROCHURE REXEL NEDERLAND REGELING 2014

BROCHURE REXEL NEDERLAND REGELING 2014 BROCHURE REXEL NEDERLAND REGELING 2014 STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS INHOUDSOPGAVE 1 2 3 4 4.1 4.2 5 5.1 6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 7 7.1 7.2 7.3 7.4 8 8.1 8.2 9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 10 10.1 10.2 10.3

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING 1- Waarom heeft het ABP een herstelplan opgesteld? ABP is, evenals vele andere pensioenfondsen, zwaar geraakt door de crisis op de financiële

Nadere informatie

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden Ferry Pereboom Angelique Kansouh Februari 2012 De AC Rijksvakbonden zijn een initiatief van NCF, Juvox, VPW en VCPS Inhoudsopgave 0. Voorwoord......... 3 1. Lage dekkingsgraad

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG. Financiële situatie. Beleggingen. De organisatie. Veranderingen. Communicatie. 2014 in cijfers

POPULAIR JAARVERSLAG. Financiële situatie. Beleggingen. De organisatie. Veranderingen. Communicatie. 2014 in cijfers POPULAIR JAARVERSLAG 2014 Financiële situatie Beleggingen De organisatie Veranderingen Communicatie 2014 in cijfers 2 Pensioenfonds UWV heeft in 2014 veel aandacht besteed aan de toekomst van het pensioenfonds,

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever in de verf- en drukinktindustrie. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen

Nadere informatie