Duurzame Re-integratie van mensen met aanhoudende vermoeidheidsklachten Margot Joosen Monique Frings-Dresen Judith Sluiter Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid Academisch Medisch Centrum, Amsterdam
Achtergrond Aanhoudende vermoeidheid en participatieproblemen: - Vermoeidheid die niet over gaat door rust - Geeft beperkingen in het dagelijks leven (incl. werk) 22% in NL werkende populatie* Aanhoudende vermoeidheid als: - Syndroom/ziekte -Symptoom - Continuüm van klachten * Bültmann e.a., 2002
Instandhoudende factoren vanuit biopsychosociaal model: - Fysieke inactiviteit, ontregeling stress-systemen - Opvattingen over de aandoening (somatische attributie) - Gedrags- en sociale factoren (vermijding, ziekterol)
Arbo-begeleidingsprogramma s (=arbo-prog.) in Nederland gericht op verbeteren van het functioneren van werknemers met vermoeidheid
Vraagstellingen 1. Welke arbo-prog. voor werknemers met vermoeidheid worden in Nederland toegepast en waar bestaan deze programma s inhoudelijk uit? 2. Kan door arbo-prog. het dagelijks functioneren en arbeidsparticipatie van werknemers met vermoeidheid worden verbeterd op de lange termijn? 3. Wat wordt er verstaan onder duurzame re-integratie? 4. Hoe wordt re-integratie ervaren door Marokkaanse en Turkse werknemers met vermoeidheidsklachten en door betrokken re-integratieprofessionals?
1: Methode Inventarisatie van bestaande arbo-prog. in NL Doel: transparantie en zichtbaarheid verbeteren van interventies voor vermoeide werknemers Via Boaborea-leden online vragenlijst over: patiënten populatie; behandeldoelen; inhoud van begeleiding; intensiteit; verwachte uitkomsten Procesevaluatie Uitvoering van 3 bestaande arbo-prog. onderzocht
1: Arbo-prog. in NL 13 gespecialiseerde programma s voor werknemers met vermoeidheid: 2x mono-modaal = psychologische begeleiding 3x duo-modaal = psychologische begeleiding + fysieke training / werkgerichte begeleiding 8x multi-modaal = fysieke training + psychologische begeleiding + werkgerichte begeleiding Artikel aangeboden aan international peer reviewed tijdschrift
1: Arbo-prog. in NL Overzicht van toepassing op: WN: kan helpen bij het maken van een keuze voor een zorgverlener WG: inzicht in het aanbod (keuze- en inkoopinformatie) van dienstverleners BA: inzicht in behandelmogelijkheden kan helpen bij het maken van behandelkeuzes REI: leren van elkaar en kwaliteit verbeteren
1: Proces evaluatie 3 arbo-prog. Multi-modale behandeling gericht op factoren die herstel verhinderen Component Doelen Fysieke training Psychologische begeleiding Werkgerichte begeleiding Lichamelijke conditie verbeteren Lichamelijke bewustwording Kennis verbeteren over ziekte en gedrag Disfunctionele opvattingen verminderen Leren omgaan met beperkingen Bewustwording van patronen in werk en privé Terugkeer naar werk plan i.s.m. werkgever
1: Conclusie De drie onderzochte programma s: Bestaan uit meerdere onderdelen en Zijn gericht op het beter functioneren van werknemers met vermoeidheid Maar. Helpen deze arbo-prog. om het dagelijks functioneren en arbeidsparticipatie van werknemers met vermoeidheid te verbeteren op de lange termijn? Effectief op symptomen, dagelijks functioneren en arbeidsparticipatie op de korte termijn* * Artikel gepubliceerd in Int J Beh Med, 2010
2: Lange termijn effecten arbo-prog: 6-18 weken t0 t1 t2 t3 vóór na begeleiding 1 jr na 1,5 jr na Uitkomstmaten: Vermoeidheid - CIS Terugkeer naar werk - % Fysiek functioneren en mentale gezondheid - SF-36
2: Persoonskenmerken N = 100 op baseline Gem. Mannen / vrouwen 45 / 55 Leeftijd (jaren) 46 Duur vermoeidheid (jaren) 4,1 Duur ervaren beperkingen (jaren) 3,3 Chronische vermoeidheid (CIS)* 90% Respons op t3 (1,5 jr na begeleiding) = 60% *>76 = indicatie voor chronische vermoeidheid (Bültmann e.a., 2002)
2: Mate van vermoeidheid Zeer ernstig vermoeid p<.001 Chronisch vermoeid p=.074 Niet vermoeid p<.001
2: Terugkeer naar werk 100% van contracturen aan het werk p<.001 p<.001 0% van contracturen aan het werk p<.001
2: Fysiek functioneren & mentale gezondheid goede fysieke/mentale gezondheid p<.05 (mentaal) p<.001 (fysiek en mentaal) slechte fysieke/mentale gezondheid 15
2: Conclusie Op de lange termijn hebben drie bestaande multi-modale arbo-prog. positieve effecten op: Het verminderen van vermoeidheidsklachten Het verbeteren van functioneren in het dagelijks leven Het verbeteren van arbeidsparticipatie Artikel aangeboden aan international peer reviewed tijdschrift
3: Duurzame re-integratie Wat verstaan verschillende actoren onder duurzame reintegratie van werknemers met vermoeidheidsklachten? Verschillende actoren/betrokkenen: 103 bedrijfsartsen 9 behandelaars (re-integratiedeskundigen) 19 werknemers met vermoeidheidsklachten Digitale vragenlijst, antwoorden kwalitatief geanalyseerd
3: Resultaten Duurzame re-integratie volgens......bedrijfsartsen: het hervatten van werk voor een bepaalde duur (6 wkn 5 jaar)...behandelaars: het hervatten van werk voor een bepaalde duur (6-12 mnd) én Adequaat kunnen uitvoeren van zowel werk- als privé rollen...werknemers: subjectief welbevinden van de werknemer én adequaat kunnen uitvoeren van zowel werk- als privé rollen
3: Conclusie De betekenis van duurzame re-integratie ligt voornamelijk in beroepsmatig functioneren, in balans tussen werk- en privé rollen en persoonlijk functioneren. Minder vaak werd het sociaal functioneren genoemd De betekenis die werd gegeven aan duurzame reintegratie varieerde per expertgroep Meer transparantie over de doelen en verwachtingen tussen de betrokken partijen kan het re-integratieproces mogelijk bevorderen. Artikel aangeboden aan nationaal peer reviewed tijdschrift
Aanbevelingen Bedrijfsgezondheidszorg: - Zet multi-modale arbo-prog. (vroeger) in bij wn met MOE - Gebruik het overzicht van aanbod aan interventies: zorg die aansluit bij behoefte van werknemer - Verwachtingen en doelen van re-integratie bespreken REI-professional: - Maak jezelf zichtbaar en maak transparant wat je doet Werkgever: - Wees alert op wn met MOE en zoek prof. hulp bij complexe problematiek
Dank voor uw aandacht m.c.w.joosen@uvt.nl j.sluiter@amc.nl