Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst
Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid Bert Risico s en rendement Bert Ontwikkelingen 2014: Governance Desiree Nieuwe pensioenregeling Henk Verwachtingen 2015: Ontwikkelingen / trends Henk / Gerhard Vragen Afsluiting 18 november 2014
18 november 2014 2013 Financiën
18 november 2014 110,0% 105,0% 100,0% 95,0% Dekkingsgraad dec-09 mrt-10 sep-10 dec-10 mrt-11 jun-11 sep-11 dec-11 mrt-12 jun-12 sep-12 dec-12 mrt-13 jun-13 sep-13 dec-13 mrt-14 jun-14 jun-10 90,0% 85,0% 80,0% Dekkingsgraad Effect korting Dekkingsgraad
Dekkingsgraad - 2 In april 2013 is een korting doorgevoerd van 6,4% Opzet was om hiermee ook te voorkomen dat we eind 2013 opnieuw tot een korting zouden moeten besluiten Dekkingsgraad eind 2013 was 105,3%, dus genoeg om een nieuwe korting te voorkomen. Rentestand blijft onverkort laag en zakt zelfs nog licht Samen met een verdere toename van de levensverwachting zorgt ervoor dat de verplichtingen harder stijgen dan het vermogen Lage rentestand heeft de grootste impact in deze Opbouwpercentage voor 2013 was 1,4% Het bestuur heeft eind 2013 geschakeld met de sociale partners ivm het niet meer kunnen uitvoeren van de regeling zoals bedoeld (opbouwpercentage, indexatie ambitie). 19 november 2013
Vermogen versus Verplichtingen 200 210 220 230 240 250 260 270 280 290 300 310 320 330 340 350 360 370 380 390 400 410 420 430 440 450 460 470 480 490 500 510 520 530 540 dec-09 feb-10 apr-10 jun-10 aug-10 okt-10 dec-10 feb-11 apr-11 jun-11 aug-11 okt-11 dec-11 feb-12 apr-12 jun-12 aug-12 okt-12 dec-12 feb-13 apr-13 jun-13 aug-13 okt-13 dec-13 feb-14 apr-14 jun-14 aug-14 Vermogen Verplichtingen
14,0 Premie als percentage loonsom 13,0 12,0 11,0 10,0 Premie als percentage loonsom 9,0 8,0 7,0 6,0 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Loonsom: 12 x vaste maandsalaris januari
Beleggingsbeleid Doel: wat beogen we? Hoe pakken we dat aan? Wat levert het op? 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 8
Beleggingsbeleid: doel Toegezegde pensioenen (kunnen) uitkeren Juiste balans rendement / risico Rendement is noodzakelijk Daarvoor is het nodig om risico te nemen Binnen verantwoorde grenzen 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 9
Beleggingsbeleid: aanpak Risico beperken door spreiden: Obligaties - 72% Aandelen - 22% Grondstoffen en vastgoed - 6% Portefeuille splitsen Matching: verplichtingen spiegelen Return: extra rendement nastreven Vermogensbeheerders zoeken die net iets beter presteren dan de markt 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 10
Beleggingsbeleid: resultaten (1) Rendementen 2013 Obligaties -7,9% Aandelen 18,6% Grondstoffen en vastgoed -5,5% Totaal 0,7% Laag ten opzichte van vorige jaren 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 11
Beleggingsbeleid: resultaten (2) Rendementen voorgaande jaren: 2009 2010 2011 2012 2013 5,2% 11,0% 10,7% 12,5% 0,7% 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 12
Beleggingsbeleid: resultaten (3) En met 2014 (t/m Q3): 2009 2010 2011 2012 2013 2014Q3 5,2% 11,0% 10,7% 12,5% 0,7% 14,9% Het jaar 2013 lijkt uit de toon te vallen Hoe komt dat? 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 13
Beleggingsbeleid: resultaten (4) Matching portefeuille: volgt de verplichtingen Als de rente stijgt: hebben we minder geld nodig voor onze verplichtingen; dus dan stijgt de dekkingsgraad; de matching portefeuille volgt deze beweging; dus wordt deze ook minder waard en hebben wij (op dat deel) negatief rendement 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 14
Beleggingsbeleid: resultaten (5) Dus: het gaat niet om het rendement op zich Maar: in hoeverre kan het fonds de verplichtingen nakomen Rendement op matching portefeuille is relatief Vooral rendement op return portefeuille is bepalend voor groei en indexatie 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 15
Beleggingsbeleid: resultaten (6) Indexatie: wanneer? Niet bij dekkingstekort Beperkt als DG > 110% Volledig als DG > 130% Eerst voldoende buffers 18 november 2014 Deelnemersbijeenkomst 16
19 november 2013 Ontwikkelingen 2014/2015
Governance / ontwikkelingen 2015 René Starmans afgetreden per 31/12/2013 Henk Knol benoemd tot voorzitter per 01/01/2014 Bert Holsappel toegetreden tot de beleggingscommissie Beide benoemingen zijn goedgekeurd door De Nederlandsche Bank Overgang naar het paritaire bestuursmodel Wim Heukels toegetreden tot het bestuur (vertegenwoordiger gepensioneerden) Benoeming goedgekeurd door De Nederlandsche Bank Verantwoordingsorgaan Arie Edelman heeft aangegeven af te treden als lid van Verantwoordingsorgaan Verkiezingen opgestart m.b.t. vertegenwoordiger namens gewezen deelnemers / gepensioneerden Termijn Henk Knol loopt af per 1 juli 2015 Verkiezingstraject opgestart Henk heeft aangegeven zich kandidaat te stellen voor herbenoeming
Nieuwe Pensioenregeling Is het terrein van de sociale partners: werkgever en COR Wij kunnen weinig over het traject zeggen. Pensioenfonds ondersteunt Kennis en informatie Onderzoek naar gevolgen van diverse opties nieuwe regeling Behartigt belangen van de deelnemers, ex-deelnemers en gepensioneerden Uitdagingen: Huidige regeling wordt veel duurder. Door de lage rente zou de premie in 2015 met ruim 10% omhoog moeten om de opbouw pensioenreglement (1,67%; pensioenleeftijd 67) te financieren. Als de rente laag blijft moet de premie in 2016 verder omhoog. Bij andere regeling: Wat te doen met de opgebouwde rechten. Verkopen aan verzekeraar is nu onaantrekkelijk. Voor 2015 worden in ieder geval de wettelijke verplichte wijzigingen doorgevoerd. 18 November 2014
Overzicht wijziging wetgeving Wet Fiscale grens gaat naar maximaal 100.000 Maximale Pensioen Opbouw: 67 jr: 1,875 (Middelloon) 67 jr: 1,657 (Eindloon) 70% van de maximale opbouw is basis voor het nabestaanden pensioen Impact Capgemini regeling Wet 2015 Capgemini Probleem regeling Fiscale maximalisering Tot 100.000 - ja! Ruimte om te sparen wordt minder! Opbouw 1,875% bij 67 jr 1,67% bij 67jr Module 3 Jaar Nabestaanden Pensioen 1,160% dienstjaren tot 67 jaar 1,099% dienstjaren tot 65 jaar 100k grens en % lager! 100 k 18 november 2014
Ontwikkelingen / Trends (1) Toenemend vraag naar individuele keuzevrijheid Verdere schaalvergroting en afname aantal pensioenfondsen Toename van DC regelingen (mede door nftk) Verdere stijging van pensioenleeftijd Verdere toename regelgeving en governance eisen 19 november 2013
Ontwikkelingen 2015 Deelnemersbijeenkomst Een presentatie voor Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Door Gerhard Veluwenkamp 18 november 2014 2014 Towers Watson. All rights reserved. Proprietary and Confidential. For Towers Watson and Towers Watson client use only.
Disclaimer Deze presentatie is voor u geschreven om te gebruiken voor de deelnemersbijeenkomst onder de voorwaarden van onze overeenkomst met u. Deze presentatie is mogelijk niet geschikt voor gebruik in een andere context of voor andere doeleinden en wij aanvaarden dan ook geen aansprakelijkheid voor dergelijk gebruik. De schriftelijke opmerkingen in deze presentatie moeten worden gezien in samenhang met de ondersteunende en verduidelijkende mondelinge opmerkingen en achtergrond zoals door Towers Watson gegeven. towerswatson.com 23 2014 Towers Watson. All rights reserved. Proprietary and Confidential. For Towers Watson and Towers Watson client use only.
De betaalbaarheid van pensioen staat onder druk De rente daalt al geruime tijd Rendementen op aandelenbeurzen zijn erg volatiel De levensverwachting neemt fors toe towerswatson.com 2014 Towers Watson. All rights reserved. Proprietary and Confidential. For Towers Watson and Towers Watson client use only. 24
Dat geldt ook bij Capgemini -/- 6,4% 1,40%- 1,47% Inflatie sinds 2008: +11% Pensioenen in 2013 verlaagd Geen volledige opbouw meer vanaf 2012 Pensioenen al geruime tijd niet meer geïndexeerd towerswatson.com 2014 Towers Watson. All rights reserved. Proprietary and Confidential. For Towers Watson and Towers Watson client use only.
De overheid wijzigt de spelregels: meer nominale zekerheid Rendement Hogere buffers eisen of voorzichtiger gaan beleggen Premie Meer premie door lagere rekenrente te eisen Uitkeringen Minder uitkeren door later te indexeren towerswatson.com 2014 Towers Watson. All rights reserved. Proprietary and Confidential. For Towers Watson and Towers Watson client use only. 26
De scherpe kantjes lijken er toch van af te gaan Hogere premies? Dan haal ik mijn begrotingsnorm niet! Met voorzichtiger beleggen komt onze toeslagambitie in gevaar Onze achterban wil meer indexatie! towerswatson.com 2014 Towers Watson. All rights reserved. Proprietary and Confidential. For Towers Watson and Towers Watson client use only. 27
maar daarmee is druk op regeling Capgemini niet weg Premie -/- kosten verzekeringen -/- kosten module 2 Restant is beschikbaar voor module 1 Restant is voldoende Restant is niet voldoende Opbouw = 1,67% Resterend restant komt ten goede aan de dekkingsgraad Opbouw <1,67% Bij huidige rente is dit de situatie Opbouwpercentages bij pensioenleeftijd 67 towerswatson.com 2014 Towers Watson. All rights reserved. Proprietary and Confidential. For Towers Watson and Towers Watson client use only. 28
Drie mogelijke scenario s Ongewijzigd doorgaan Module 1 handhaven (opbouwpercentage blijft sluitpost) Gewijzigd doorgaan Module 1 wordt omgevormd tot individuele beschikbare premie Staffel module 1 wel hoger dan module 2 Fonds sluiten Toekomstige opbouw via individuele beschikbare premie bij een andere uitvoerder Fonds wordt geliquideerd Opgebouwde pensioenen worden overgedragen aan een verzekeraar ( buy-out ) towerswatson.com 2014 Towers Watson. All rights reserved. Proprietary and Confidential. For Towers Watson and Towers Watson client use only. 29
Ontwikkelingen / Trends (3) http://www.euroforum.nl/blog/wat-zijn-dedrie-belangrijkste-te-verwachten-trends-depensioensector/ http://www.pensioennetwerk.nl/video/trends-2014 19 november 2013
19 november 2013 Vragen?