1
2
Buurt Heerlen-Centrum Aantal inwoners per 1.1.2016: 5046 0 19 jarigen 529 20 44 jarigen 1798 45 64 jarigen 1168 65 jaar en ouder 1551 Woningen: 3239 Bron: Kerncijfers Heerlen 2016 Wie kunt u aanspreken in uw buurt? Wijkagent Petra Thomas Tel: 0900-8844 Buurt-BOA Jo Staats Tel: 14 045 of email: j.staats@heerlen.nl Buurt-BOA Roy Konings Tel: 14 045 of email: r.konings@heerlen.nl Buurt-BOA Jurgen Willems Tel: 14045 of email: j.willems@heerlen.nl Buurt-BOA Hanneke Killaars Tel 14045 of email: h.killaars@heerlen.nl 3
Procesbegeleider: Geert Pizlo, Tel: 14045 of email g.pizlo@heerlen.nl Stadsdeelcoördinator: Geert Pizlo, Tel: 14045 of email g.pizlo@heerlen.nl Gebiedsregisseur: Karin van Meelis, Tel: 14045 of email k.van.meelis@heerlen.nl Buurtwethouder: Peter van Zutphen, Tel: 14045 of email p.van.zutphen@heerlen.nl Sociaal buurtteam/buurtsteun: Deze buurt heeft een eigen sociaal buurtteam en buurtsteun. Tel: 045 5604004 of mail info@sociaalbuurtteamheerlen.nl. Het expertiseteam voor deze buurt is het expertise team Heerlen-Zuid. Buurtorganisaties: De buurtorganisaties zijn voor bewoners het aanspreekpunt bij de buurtontwikkeling en de aanpak van de knelpunten van hun eigen buurt. In deze buurt zijn Stichting Bewonersraad Heerlen Centrum, Buurtcomité Tempsplein en Stichting Buurtbelangen Lindeveld actief. NB: Een toelichting op deze begrippen vindt u in bijlage 1. Bijzonderheden buurt De buurt Heerlen-Centrum bestaat uit de kleinere buurten Centrum, t Loon en Questor (verzamelnaam voor de sub-buurten Lindeveld, Tempsplein en Vierjaargetijdenbuurt). Kenmerkend voor de buurt is de diversiteit aan functies. Er wordt gewoond en gewerkt. Er zijn in deze buurt ruim 4.800 inwoners en 13.000 medewerkers vanuit de hele regio. Er zijn winkels, cafés, restaurants en maatschappelijke en culturele voorzieningen. Het centrum is het winkelhart en uitgaansgebied voor heel Parkstad Limburg. 't Loon is een kleinere buurt, ook wel bekend door het winkelcentrum. Deze buurt kent veel appartementencomplexen. De Questor sub-buurten Tempsplein, Lindeveld en de Vierjaargetijdenbuurt zijn overwegend woongebieden die aan de zuidzijde van het centrum liggen. Kenmerkend zijn hier onder andere de karakteristieke pleinen Tempsplein en Burgemeester de Hesselleplein. Samenwerking Ongeveer 3 á 4 keer per jaar (afhankelijk van de problematiek) vindt het Buurtteam schoon, heel en veilig plaats. Bij dit overleg schuift de wijkagent, handhaving, bewonersorganisaties, woningcorporaties en vertegenwoordiging van ondernemers aan. Eén keer per maand sluit de wijkagent aan bij het Sociaal Buurtteam. In het sociaal buurtteam wordt sociale problematiek besproken. Vaak ook een persoonsgerichte aanpak. Er vindt regelmatig een overleg plaats over het beheer en onderhoud van het Maankwartier, gelegen in het centrum. Daarbij zijn Weller, bouwbedrijf Jongen en de gemeente aanwezig. Heerlen Mijn Stad heeft 4 keer per jaar een vergadering. Daarbij kunnen ook zaken in het kader van leefbaarheid en veiligheid besproken worden. Trends en ontwikkelingen In relatie tot andere buurten scoort deze buurt op een groot aantal veiligheidsthema s ongunstig als het gaat om veiligheidscijfers. Als het gaat om veiligheidsbeleving scoort deze buurt gemiddeld in relatie tot andere buurten. Opvallende veiligheidsproblemen in deze buurt zijn: vernielingen, de diefstallen van onder andere brommers en fietsen en diefstal vanaf of uit voertuigen, de geweldsdelicten (openlijk geweld, bedreiging, mishandeling, straatroof, overval), verkeersongevallen/overlast en overlast (onder andere van verwarde personen, geluid en dranks- en drugs) en drugshandel. Het aantal diefstallen bij bedrijven en instellingen en de winkeldiefstallen scoren bovengemiddeld in het centrum. Veiligheidsproblemen die onder andere met voorrang worden opgepakt zijn: drugs- en drankoverlast, veilig uitgaan en verkeersproblematiek. De drugs- en drankoverlast speelt vooral tijdens het uitgaan. Veilig uitgaan heeft hoge prioriteit. We zetten extra BOA s en politieagenten in tijdens de openbare orde diensten in het weekend. Er zijn veiligheidsenquêtes uitgevoerd onder bezoekers, bewoners en ondernemers van het uitgaansgebied. We hebben een beleidsregel opgesteld waardoor overlastveroorzakers tijdens het uitgaan eenvoudiger geweerd kunnen worden met een gebiedsontzegging. Er zijn fysieke maatregelen genomen, zoals extra veiligheidsverlichting. Tevens is er structureel overleg met de horecaondernemers uit het uitgaansgebied en met Koninklijke Horeca Nederland. Bij verkeersproblematiek gaat het onder andere om het reduceren van het autoverkeer in het centrum en het verminderen van de overlast van de taxistandplaatsen op de Doctor Poelsstraat. Besloten is de toegang tot het centrum te blokkeren middels fysieke barrières en niet via kentekenregistratie. Dit teneinde de veiligheid tijdens drukke dagen en evenementen te waarborgen. De taxistandplaatsen blijven vooralsnog op de Doctor Poelstraat. De klachten zijn verminderd en handhaving zet sterk in op dialoog met de taxichauffeurs om de klachten die er zijn te verminderen. 4
Maatschappelijke voorzieningen die mogelijk invloed hebben op het veiligheidsbeeld van deze buurt - De dag- en nachtopvang. Het sociale buurtteam geeft aan dat de dag- en nacht opvang in de Klompstraat zorgt voor problemen in de buurt. De buurtbewoners hebben maandelijks overleg met de opvang; sindsdien is de overlast minder geworden. - Verslavingszorg Mondriaan Op de Valkenburgerweg ligt verslavingszorg van Mondriaan. Buurtbewoners ervaren volgens het sociale buurtteam soms overlast van dealen op straat en geluidsoverlast. Opgemerkt wordt dat Mondriaan eind 2017 de behandelingen in het pand aan de Valkenburgerweg verhuist naar haar locatie aan de John F. Kennedylaan. Hierdoor zal de overlast aan de Valkenburgerweg vanaf dat moment tot het verleden behoren. Burgerparticipatie (bewonersinitiatieven) In de buurt zijn onder andere de volgende initiatieven op het gebied van burgerparticipatie: Leefbaarheid: - De buurtorganisatie organiseert een zomerfeest, herfstwandeling, sportdag en kerstdiner voor de buurt. - De buurtorganisatie organiseert een aantal keren per jaar een contactpersonen-avond. Hier komen vele vertegenwoordigers van de wooncomplexen in het centrum bijeen. - De bewoners bedenken initiatieven en helpen bij de uitvoering. Voorbeelden zijn: aanpak hondenpoepoverlast, aanpak Tempsplein, herinrichting Wilhelminaplein, bloembaskets Oranje Nassaustraat en Saroleastraat, alsmede nieuwe verlichting Laanderstraat. Veiligheid: - Er is een whatsappgroep actief in de Vierjaargetijdenbuurt. - In Lindeveld gebruiken bewoners de app Nextdoor om elkaar te informeren over relevante zaken in de buurt. Hiertoe kunnen ook zaken op het gebied van leefbaarheid en veiligheid horen. Initiatieven die gefinancierd worden uit het Veiligheidsbudget 1 : - Het aantal fietsendiefstallen stijgt in deze buurt. Er wordt een flyer gemaakt en uitgedeeld met informatie om fietsendiefstal tegen te gaan. Dit initiatief wordt gefinancierd vanuit het veiligheidsbudget. - Er is een enquête gehouden onder het uitgaanspubliek. Hieruit bleek dat mensen zich onveilig voelen omdat er onvoldoende verlichting is in het uitgaanscentrum. Er is daarom extra verlichting geplaatst in het uitgaansgebied. 1 De raad heeft een veiligheidsbudget van 100.000 ter beschikking gesteld om de veiligheid en leefbaarheid in de buurten te verbeteren. Dit initiatief wordt uit dit budget betaald. 5
Veiligheidsanalyse In onderstaande overzichten wordt weergegeven of deze buurt in 2016 gunstig, neutraal of ongunstig scoort ten opzichte van het gemiddelde in Heerlen van 2016. Groen: De buurt scoort gunstig (significant onder het gemiddelde, 20% afwijking) Geel: De buurt scoort neutraal (rond het gemiddelde, minder dan 20% afwijking) Rood: De buurt scoort ongunstig (significant boven het gemiddelde,20% afwijking) Let op de cijfers zijn van 2016 (nulmeting). De buurtaanpak is pas in het tweede kwartaal van 2017 gestart. Dit betekent dat de cijfers nog niks zeggen over de ingezette buurtaanpak. In de update van het buurtplan van het derde kwartaal worden de cijfers van de eerste helft van 2017 opgenomen. Objectief (politiecijfers) Overzicht misdrijven 2016 Veilige woon- en leefomgeving: fysieke kwaliteit Gunstig Neutraal Ongunstig Ontwikkeling 2016 t.o.v. 2015 2 Vernieling c.q. zaakbeschadiging X Verbeterd Veilige woon- en leefomgeving: Objectieve veiligheid Diefstal/inbraak woning X Gelijk Diefstal/inbraak garage schuur X Verslechterd Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen X Gelijk Diefstal van motorvoertuigen X Verbeterd Diefstal van brom-, snor-, fietsen X Verbeterd Zakkenrollerij X Verbeterd Diefstal af/uit/van overige voertuigen X Verslechterd Veilige woon- en leefomgeving: geweldsdelicten Openlijk geweld (persoon) X Verslechterd Bedreiging X Verbeterd Mishandeling X Gelijk Straatroof X Verslechterd Overval X Verslechterd Veilig bedrijventerrein en winkelgebied Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen X Gelijk Winkeldiefstal X Gelijk Fysieke veiligheid verkeersveiligheid en brand Verkeersongevallen X Gelijk Brand/ontploffing X Gelijk Georganiseerde criminaliteit Drugshandel X Gelijk Wapenhandel X Verbeterd Mensenhandel X Verbeterd Horizontale fraude X Verslechterd Verticale fraude X Verbeterd Overige fraude X Verbeterd 2 De aantallen per 1000 inwoners per indicator van de jaren 2015 en 2016 en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is (de situatie verbeterd of verslechterd is) staan in bijlage 2. Er is sprake van een verbetering als er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Er is sprake van een verslechtering als er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. In de overige gevallen (minder dan 20% stijging of daling) dan is de situatie gelijk gebleven. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij straatroof en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven. 6
Overzicht incidenten 2016 Gunstig Neutraal Ongunstig Ontwikkeling 2016 t.o.v. 2015 3 Veilige woon- en leefomgeving Drugs/drankoverlast X Gelijk Burengerucht (relatieproblemen) X Verslechterd Geluid X Gelijk Overlast X Verslechterd Overlast verwarde personen X Verslechterd Jeugdoverlast X Verslechterd Vernieling c.q. zaakbeschadiging X Verbeterd Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid Verkeersongevallen X Gelijk Verkeersoverlast X Verslechterd Indicatoren Integriteit en veiligheid (georganiseerde criminaliteit) Drugshandel X Verslechterd Cijfers bureau handhaving 2016 Onderwerp 2016 Aantal meldingen totaal: 320 Top 3 2015 4 Top 3 2016 Parkeeroverlast Hondenpoep/loslopende honden/overlast Illegaal storten Vernieling/agressie 35 124 1 1 5 65 2 3 Geluidsoverlast 68 3 2 Burenruzie 16 Jongerenoverlast 17 Onderwerp 2016 Aantal processen-verbaal Totaal: 8469 Aantal waarschuwingen Totaal: 452 Parkeeroverlast 8404 446 Hondenpoep/loslopende honden/overlast 2 0 Afval/dumpingen/huisvuil 1 0 Grote voertuigen 0 0 Geslotenverklaring/Eenrichtingsweg 39 5 Overige feiten 23 1 3 De aantallen per 1000 inwoners per indicator van de jaren 2015 en 2016 en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is (de situatie verbeterd of verslechterd is) staan in bijlage 2. Er is sprake van een verbetering als er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Er is sprake van een verslechtering als er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. In de overige gevallen (minder dan 20% stijging of daling) dan is de situatie gelijk gebleven. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij straatroof en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven. 4 Op basis van het aantal meldingen stelt bureau handhaving ieder jaar een top 3 samen. Dit zijn de onderwerpen die geprioriteerd worden opgepakt. 7
Subjectief (beleving) Overzicht subjectieve veiligheid 2015 Veilige woon- en leefomgeving: Sociaal kwaliteit Schaalscore overlast Schaalscore sociale cohesie Perceptie overlast omwonenden Gunstig Neutraal % drugsoverlast in eigen buurt X % overlast dealpanden in de buurt X Aantal overlast hennepteelt in de buurt X X X X Ongunstig % openbare dronkenschap in eigen buurt X % jeugdoverlast in eigen buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Fysieke kwaliteit Waardering kwaliteit woonomgeving X Verloedering X % rommel op straat X % bekladding muren/gebouwen X % vernieling in eigen buurt X % overlast hondenpoep in eigen buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Objectieve veiligheid % slachtofferschap totaal X Perceptie vermogensdelicten % Woninginbraak komt vaak voor in de buurt X % Diefstal uit auto's komt vaak voor in de buurt X % Diefstal/beschadiging auto komt vaak voor X % Fietsendiefstal komt vaak voor in de buurt X % Gewelddelicten komt vaak voor in de buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Subjectieve veiligheid % onveiligheidsgevoelens in eigen buurt X Perceptie dreiging % Bedreiging komt vaak voor in de buurt X Fysieke veiligheid: verkeersveiligheid % agressief verkeersgedrag in eigen buurt X Indicatoren wijkagent % politie is te weinig te zien in de buurt X % mist een wijkagent X X X Analyse In een stad (centrum) komen meer veiligheidsproblemen voor dan in de overige woonbuurten. Politiegevens Objectief scoort deze buurt op een groot aantal veiligheidsthema s negatief ten opzichte van het Heerlens gemiddelde. Opvallende veiligheidsproblemen in deze buurt zijn: vernielingen, de diefstallen van onder andere brommers en fietsen en diefstal vanaf of uit voertuigen, de geweldsdelicten (openlijk geweld, bedreiging, mishandeling, straatroof, overval), verkeersongevallen/overlasten overlast (onder andere van verwarde personen, geluid en dranks- en drugs) en drugshandel. Het aantal diefstallen bij bedrijven en instellingen en de winkeldiefstallen scoren bovengemiddeld in het centrum. Cijfers bureau Handhaving Op basis van het aantal meldingen in het jaar 2015 heeft bureau handhaving een top 3 samengesteld voor deze buurt. In deze buurt werden de volgende veiligheidsthema s met voorrang opgepakt: parkeeroverlast, illegaal storten en geluidsoverlast. Op basis van het aantal melding in 2016 is de top 3 in 2016 parkeeroverlast, geluidsoverlast en illegaal storten. Veiligheidsbeleving Subjectief scoort deze buurt op alle veiligheidsthema s verschillend ten opzichte van het Heerlens gemiddelde. De buurt scoort zowel gunstig, neutraal als ongunstig. De bewoners ervaren bovengemiddeld openbare dronkenschap, jeugdoverlast, rommel op straat, bekladding muren en gebouwen, fietsendiefstal en dreiging. 8
Uitgaansgeweld Uit een analyse volgt dat vanaf 1 januari 2015 tot en met 14 maart 2016 147 incidenten hebben plaatsgevonden in het uitgaansgebied die te relateren kunnen zijn aan uitgaansgeweld, te weten: openlijke geweldpleging (3), zware mishandeling (6), mishandeling (66), vechtpartij (16), ruzie/twist (35) en bedreiging (21). Van boven genoemde incidenten vindt 75 procent plaats tussen donderdag 21:00 uur en zondag 07:00 uur. Daarnaast vonden de volgende incidenten plaats in het uitgaansgebied vanaf 1 januari 2015 tot en met maart 2016: Openbare dronkenschap (14), orde verstoren in staat van dronkenschap (54) en verzet bij aanhouding (9). In bovengenoemde periode hebben in de uitgaansgelegenheden 9 keer extreme vormen van geweld plaatsgevonden. De aanpak en monitoring van het uitgaansgeweld is vastgelegd is een separaat plan van aanpak. Veiligheidsproblemen in de buurt Uit de combinatie van objectieve en subjectieve gegevens plus de inbreng van de veiligheidspartners volgt dat in deze buurt vooral de volgende veiligheidsproblemen opgepakt zouden moeten worden en wel in deze rangorde: 1. Drugs/drankoverlast/drugshandel 2. Verkeersongevallen en verkeersveiligheid 3. Overlast door verwarde personen 4. Uitgaansgeweld 5. Geluidsoverlast Overige thema s die volgens de partners met voorrang opgepakt zouden moeten worden maar in mindere mate door de veiligheidspartners worden benoemd dan bovengenoemde onderwerpen: - Vernielingen en zakkenrollerij, - Diefstallen uit/vanaf motorvoertuigen, - Hondenpoep - Parkeeroverlast - Illegaal storten - Overlast kamerverhuurpanden Meerjarenaanpak Aanpak geprioriteerde thema s kadernota: In hoofdstuk 3 van de kadernota zijn een aantal veiligheidsthema s geprioriteerd. Voor deze veiligheidsthema s is beschreven wat wij de komende 4 jaar gaan doen om deze veiligheidsthema s aan te pakken. In hoofdstuk 4 zijn de overige thema s opgenomen waarin de reguliere aanpak is verwoord. De aanpak van deze veiligheidsthema s werkt ook door in de buurten. 9
Plan van aanpak Prioriteit en toelichting Acties 2017 Drugs- en drankoverlast/drugshandel Dit speelt vooral tijdens het uitgaan. Afspraken januari 2017: - De gemeente (integrale veiligheid en flexteam) voert met de betrokken partners het project Veilig Uitgaan uit. De gemeente heeft de ambitie om het uitgaansleven in de komende jaren nog veiliger te maken. Er wordt veel gedaan om de sfeer, de veiligheid en de leefbaarheid in het uitgaansgebied te borgen en waar nodig en mogelijk te verhogen. Kanttekening: uit een in 2016 uitgevoerde enquête geeft aan dat het veiligheidsgevoel tijdens het uitgaan in het centrum goed is. - De veiligheidsverlichting wordt geëvalueerd. - Er wordt onderzoek gedaan naar een app die dient voor het uitgaanspubliek en horecaondernemers. - Opzetten convenant veilig uitgaan. Acties t/m 2de kwartaal 2017: - We zetten extra BOA s en politieagenten in tijdens de openbare orde diensten in het weekend. - Er zijn 4 extra veiligheidslampen in het centrum aangebracht teneinde de veiligheid tijdens sluitingstijden en incidenten te verbeteren. - Er is opdracht gegeven voor het ontwikkelen van een app veilig uitgaan. Met deze app kunnen uitgaanspubliek en horecaondernemers onveilige situaties in het uitgaansleven melden. Ook kan men met deze app informatie vinden over veilig uitgaan in Heerlen. - Er is een beleidsregel opgesteld waardoor overlastveroorzakers tijdens het uitgaan eenvoudiger geweerd kunnen worden. - Er is structureel overleg met de horeca-ondernemers uit het uitgaansgebied en met Koninklijke Horeca Nederland. Verkeersproblematiek Afspraken januari 2017: - De gemeente (beheer en onderhoud en REO/verkeer) stimuleert verkeerseducatie door middel van diverse projecten voor verschillende doelgroepen (onder andere schooljeugd en asielzoekers) en informeert bewoners hierover in de vorm van flyer. - De gemeente (REO/verkeer) onderzoekt of toegang tot het centrum kan worden verstrekt op basis van kenteken, zodat het verkeer in het centrum gereduceerd kan worden. 10
- De gemeente (REO/verkeer) evalueert van de situatie taxistandplaatsen Doctor Poelsstraat. Acties t/m 2de kwartaal 2017: - Toegang tot centrum zal toch plaatsvinden door middel van fysieke barrières. Dit teneinde de veiligheid tijdens drukke dagen in het centrum en evenementen te waarborgen. - De taxistandplaatsen blijven vooralsnog op de Doctor Poelstraat. De klachten zijn verminderd en handhaving zet sterk in op dialoog met de taxichauffeurs om de klachten die er zijn te verminderen. Verkeersonveiligheid De verkeersonveiligheid speelt vooral op de volgende plekken: - Rotonde Kruisstraat/Raadhuisplein: zichtbaarheid van het verkeer is beperkt - Fietsen op plein Maankwartier - Heggen Kruisstraat/Valkenburgerweg te hoog waardoor je niet kan zien welk verkeer nadert - Taxistandplaatsen blijven klachten oproepen bij bewoners - Oversteek Oude Lindestraat-Nobelstraat - Situatie bij uitrijden parkeergarage Uilestraat: mensen negeren het bord van uitrijden naar één kant van de straat - Idem bij uitrijden Q-park Putgraaf - Oversteken bij Kruisstraat: van Geleenstraat naar Valkenburgerweg Afspraken januari 2017: - De hotspots van plekken waar verkeersonveiligheid zich voortdoet, worden gemeld en behandeld in het buurtteam en wordt gekeken naar een oplossing (burgerinitiatief). - Het buurtteam gaat samen met de politie inzetten op de snelheid bij de Raadhuisstraat door acties gericht op snelheidsbeperking (burgerinitiatief). Acties t/m 2de kwartaal 2017: - Rotonde Kruisstraat/Raadhuisplein: Beperkte zichtbaarheid werkt juist preventief ten aanzien van hard rijden. De rotonde wordt niet aangepast. - Fietsen op plein Maankwartier: Onderaan de hellingbaan zijn bordjes voetgangersgebied geplaatst. - Heggen Kruisstraat/Valkenburgerweg: Heggen zijn goed onderhouden en liggen op privéterrein. Net zoals rotondes hebben de heggen ook een verkeersremmende functie. - Taxistandplaatsen: Er wordt streng gehandhaafd op fout staande taxi s. - Oversteek Oude Lindestraat-Nobelstraat: Verkeerssituatie wordt bekeken met verkeersspecialisten. - Uitrijden parkeergarage Uilestraat: Je mág beiden kanten oprijden. Er staat geen bord. - Uitrijden Q-Park Putgraaf: Ook hier wordt de klacht niet herkend. Men kan maar één kant oprijden. - Oversteken bij Kruisstraat van Geleenstraat naar Valkenburgerweg: Er wordt door verkeersspecialisten gekeken of het zebrapad geaccentueerd kan worden. Overlast verwarde personen Thuiszorg ervaart veel problemen. Verwarde personen doen zich bij oudere mensen voor als kennissen van de buren en beroven hen. Ondernemers ervaren ook overlast doordat verwarde Afspraken januari 2017: - De gemeente (integrale veiligheid, flexteam) en het Leger des Heils communiceren meldpunten voor overlast en andere meldnummers aan de bewoners, winkeleigenaren en professionals van Heerlen- Centrum. Meldpunten vermelden op een kaartje voor aan de gasmeter en in wijkbladen/ websites bewonersorganisaties. Deze communicatie moet vaker per jaar herhaald worden. 11
personen winkels binnenkomen. - Communicatie met Q-park verbeteren, zodat geregeld wordt dat de deuren bij Qpark verplicht dicht zijn, want het is geen openbare ruimte. Acties t/m 2 de kwartaal 2017: - Er vindt overleg plaats tussen de gemeente, Q-park en de politie. Gezamenlijk zal bekeken worden of de problemen opgelost kunnen worden. - Q-park heeft zelf beveiliging ingesteld bij de parkeergarage aan de Klompstraat. Hier loopt nu een beveiliger met hond rond. Uitgaansgeweld Afspraken januari 2017: - Dit onderdeel wordt door de gemeente (flexteam) in het project uitgaansoverlast opgepakt. In begin 2017 wordt een plan van aanpak voor veilig uitgaan van de gemeente opgesteld (zie ook kadernota 2017-2020). De gemeente (bureau handhaving) is nu al op patrouille met politie tijdens uitgaansavonden. Acties t/m 2 de kwartaal 2017: - Zie hiervoor bij Drugs- en drankoverlast/drugshandel. Geluidsoverlast taxi s Dr. Poelsstraat De klachten zijn verminderd en handhaving zet sterk in op dialoog met de taxichauffeurs om de klachten die er zijn te verminderen. Afspraken januari 2017: - Vanuit het buurtteam wordt ingezet op de taxi overlast op de Doctor Poelstraat. Bewoners hebben met name in de winter geluidsoverlast van de draaiende motoren. Handhaving gaat in gesprek met de taxihouders om te kijken hoe de overlast zo veel als mogelijk beperkt kan worden. Zie eerdere opmerkingen. Acties t/m 2de kwartaal 2017: - De klachten zijn verminderd en handhaving zet sterk in op dialoog met de taxichauffeurs om de klachten die er zijn te verminderen. Vernielingen en zakkenrollerij De mate van graffiti valt mee ten opzichte van andere steden. Wanneer het gebeurt, zijn Afspraken januari 2017: De gemeente (projectmanagement) bekijkt hoe leegstaande panden er niet hoeven uit te zien als leegstaand om te voorkomen dat deze panden het doelwit worden van graffiti. 12
leegstaande panden vaker het doelwit. Acties t/m 2de kwartaal 2017: Hier lopen al jaren projecten op, met wisselend succes. Veel panden zijn niet in gemeentelijk bezit dus de opties zijn dan zeer beperkt. Extern bureau Streetwise vult al jaren met succes leegstaande panden met startende ondernemers. Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen Incidenteel komen hotspots voor. Afspraken januari 2017: - De gemeente (integrale veiligheid) investeert in contact met Q-park om maatregelen af te spreken. De gemeente wil graag dat Q-park signaleert en meldingen maakt van te hard rijden aan de politie en bureau handhaving. Daarnaast moet de toegang beter beveiligd worden bij de Putgraaf en Klompstraat, omdat de garage geen openbare ruimte is. De poort moet consequent dicht zijn. - De gemeente (integrale veiligheid) en Q-park plaatsen een preventief: bord Op slot Buit eruit plaatsen bij Q-parkgarages. Acties t/m 2de kwartaal 2017: - Het overleg met Q-Park en andere betrokken partijen heeft plaatsgevonden. Maatregelen volgen in het derde kwartaal van 2017. Hondenpoep Afspraken januari 2017: De gemeente (bureau handhaving) voert controles in burger uit om overtreders op heterdaad te betrappen. Acties t/m 2de kwartaal 2017: Van het Tempsplein is een hotspot gemaakt. Dat houdt in dat er tijdelijk borden komen te staan, samen met de buurt flyers worden bezorgd met daarop een oproep om je hond niet meer daar te laten poepen en extra controles door handhavers in burger. 13
Parkeeroverlast Naar aanleiding van een rechterlijke uitspraak gaat het vergunningenbeleid veranderen van vergunning op naam veranderen naar vergunning op kenteken. Ook wordt de bezoekersregeling aangepast, want hier ontstonden problemen mee. Gemeente Heerlen is één van de laatste gemeente in Nederland waar vergunningen nog op naam staan. Burgers hebben zorgen over het nieuwe beleid en de communicatie hieromtrent. Bewoners hadden in dit proces gehoord willen worden. Afspraken januari 2017: - Wanneer reguliere parkeerplekken voor bewoners door werkzaamheden niet beschikbaar zijn, zorgt de gemeente (beheer en onderhoud en REO/verkeer) voor alternatieve parkeerplekken voor bewoners. - De gemeente (beheer en onderhoud en REO/verkeer) gaat bewoners meer betrekken bij het parkeerbeleid en duidelijker aan bewoners communiceren over waarom en wat er gaat veranderen. Acties t/m 2de kwartaal 2017: - Er komt vanaf de zomer een kraskaart-regeling voor vergunninghouders zodat zij bezoekers en mantelzorgers kunnen ontvangen. Illegaal storten en dumpen in oppervlaktewater In 2015 zijn 500 verbalen opgemaakt. Afspraken januari 2017: - Het project heel en schoon is afgelopen op 1 januari 2016. Deze aanpak is nu onderdeel van de reguliere aanpak waardoor twee Boa s patrouilleren om dumpers op heterdaad te betrappen en achter eigenaren proberen te komen bij gedumpt afval. - Per 1 januari 2017 gaat Rd4 2 keer maal per maand plastic ophalen in alle buurten van Heerlen. Acties t/m 2de kwartaal 2017: De afgesproken acties worden binnen de reguliere inzet uitgevoerd. Overlast kamerverhuurpanden Afspraken januari 2017: - Op dit onderwerp wordt voor deze buurt de reguliere aanpak ingezet zoals besproken in paragraaf 3.5 van de kadernota 2017-2020. Acties t/m 2de kwartaal 2017: - Er vindt overleg met Xonar plaats over diverse panden. Voor de overlast op de Coriovallumstraat is een apart overleg in het leven geroepen. 14
Overige aandachtspunten: - Voor de stand van zaken met betrekking tot het cameratoezicht systeem in Heerlen-Centrum wordt verwezen naar de Kadernota 2017-2020, paragraaf 3.1. - Wat betreft de meldprocedure van de gemeente, zou gecontroleerd moeten worden of dit naar behoren werkt voor wat betreft doorschakeling. Update 1: De controle is uitgevoerd en de doorschakeling blijkt goed te werken. - De buurt geeft aan dat er vraag is naar de folder melden helpt en een folder waarin de belangrijkste telefoonnummers staan om een melding te maken met betrekking tot verwarde personen. Update 1: deze folder wordt gemaakt voor de hele gemeente. - De gemeente moet het dialoog met burgers meer aangaan. Burgers willen meer gehoord worden. Gekeken moet worden hoe de app Nextdoor nog beter ingezet kan worden, zodat er maximaal resultaat uitgehaald kan worden. Update 1: Burgers kunnen via de buurtorganisaties inspraak krijgen. Tevens kan iedereen aansluiten tijdens de buurtschouw die georganiseerd gaat worden. NB: Dit plan van aanpak wordt regelmatig samen met alle partners geactualiseerd. Voor de meest actuele versie wordt verwezen naar de gemeentelijke website www.heerlen.nl. 15
Bijlage 1: Wie kunt u aanspreken in uw buurt? Inleiding Op het gebied van leefbaarheid en veiligheid zijn er een aantal mensen in uw buurt werkzaam. Hieronder vindt u een uitleg van wie in uw buurt werkzaam is. De contactgegevens van deze personen vindt u op pagina 3 van het buurtplan. Wijkagent (Politie) De wijkagent is primair politiemedewerker die in de breedte de generale taakstelling uitvoert; handhaven, toezicht houden en opsporen. Hij maakt deel uit van een basisteam (BT) Hierbij zal zijn focus in eerste instantie op de buurt zijn gericht. Hij is goed op de hoogte wat er zich in de buurt afspeelt. Dit beeld heeft hij door eigen waarneming, door informatie die hij krijgt van zijn collega's die werkzaam zijn in zijn buurt of van bewoners in zijn buurt. Hij kent zijn "hotspots" en zijn "hotshots" (criminelen, overlastveroorzakers en jongeren die op het verkeerde pad dreigen te geraken). Hij kent echter ook de sleutelfiguren in de buurt die een actieve bijdrage (willen) leveren aan het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Contact met bewoners en instanties binnen en buiten zijn buurt zijn cruciaal voor een actueel beeld van de ontwikkelingen in zijn buurt. Meer dan in het verleden maakt hij daarbij gebruik van digitale middelen en media als facebook, twitter, email, e.d. Mogelijk lijkt de wijkagent hierdoor minder zichtbaar; zijn bereikbaarheid wordt versterkt en hij is meer bezig met en voor zijn buurt. Op basis van de vergaarde informatie is de wijkagent in staat er voor te zorgen dat de goede dingen worden opgepakt. Om problemen adequaat op te kunnen pakken wordt de problematiek voorgelegd aan de leiding van het (BT). Om de plannen uit te voeren bedient hij zich van collega's binnen en buiten zijn BT. Samen met deze collega's maar zeker met bewoners en instanties binnen de gemeente/buurt wordt de gemelde problematiek aangepakt. Door het vergroten van de betrokkenheid van de bewoners bij de aanpak is de kans op terugkeer van de problematiek kleiner dan wanneer het probleem voor hen wordt opgelost. Als een echte professional weet hij wat goed politiewerk in de buurt is en houdt dit als kompas aan. Zo stuurt hij zichzelf, zijn collega's en partners aan. Op straat in de buurt, vanuit het politiebureau en in het gemeentehuis is hij duidelijk aanwezig. Bureau handhaving (Gemeente afdeling Integrale veiligheid) Iedere buurt heeft een handhaver de buurtboa. BOA staat voor buitengewoon opsporingsambtenaar. De buurtboa is aanspreekpunt voor de buurtbewoners en is dus herkenbaar en aanspreekbaar in de buurt aanwezig. Hij/zij is daarmee het visitekaartje van de gemeente Heerlen op straat. Voorbeelden van zaken waar de BOA s elke dag mee van doen hebben, zijn: het verkeerd aanbieden van huisvuil, illegaal gedumpt afval, verkeerd geparkeerde auto s en andere vormen van overlast. Surveillance in de gemeente Heerlen wordt te voet, per fiets, scooter of in de duidelijk herkenbare auto s gedaan. Procesbegeleider De procesbegeleider stimuleert de samenwerking in de buurt en kent de partners en sleutelfiguren in de buurt op het gebied van veiligheid. Hij/zij monitort de uitvoering van het buurtplan en signaleert knelpunten in de uitvoering. Hij/zij brengt indien nodig partijen bij elkaar om problemen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan te pakken. Stadsdeelcoördinator (Gemeente afdeling Beheer en onderhoud) De stadsdeelcoördinator richt zich vooral op de fysieke aspecten van een buurt. Fysieke aspecten zijn bijvoorbeeld overlast van hondenpoep, zwerfvuil, vernielingen, kleine fysieke aanpassingen zoals speelveldjes aanleggen en jongerenoverlast. Sinds 2005 sturen onze stadsdeelcoördinatoren de Buurtteams Schoon, Heel en Veilig aan. Hierin zetten de politie, bewonersorganisaties en de gemeente zich integraal in voor een leefbare buurt. 16
Het doel van de buurtteams is om ergernissen, overlast en problemen die van invloed zijn op de kwaliteitsbeleving van de Heerlense buurten binnen dertien weken gezamenlijk aan te pakken. Uit eerdere evaluaties blijkt dat deze aanpak niet altijd afdoende is voor de leefbaarheidsproblematiek in de buurten waar grotere veiligheidsproblemen spelen. Daarom is de gemeente in 2014 gestart met de pilot Buurtteam Plus. Het Buurtteam Plus bestaat uit dezelfde professionals, maar heeft een groter bereik onder bewoners door o.a. deur aan deur gesprekken en straathoek overleggen. De prioriteiten bepalen de bewoners zelf en vervolgens gaan zij met ondersteuning van professionals aan de slag. Hierbij kan gedacht worden aan snelheidscontroles, waarbij kinderen samen met de politie de snelheid meten en automobilisten aanspreken. Het buurtteam plus is vooralsnog maar in buurt actief (de buurt MSP). Er zijn in totaal 4 stadsdeelcoördinatoren voor heel Heerlen. Daarnaast zijn er binnen het team beheer en onderhoud 3 ondersteuners. Gebiedsregisseur (Gemeente afdeling communicatie bureau gebiedsgericht werken) De gebiedsregisseur vervult de functie van verbindingsofficier op buurten. Hij heeft de helikopterview op de buurt. De belangrijkste taak van de gebiedsregisseur is het verbinden van de formele en informele buurtnetwerken met elkaar en met de gemeentelijke organisatie. In buurtsteun vervult de gebiedsregisseur in een aantal buurten de rol van procesbegeleider. In de andere buurten vervult de opbouwwerker van Alcander deze rol 5. Beiden zitten in alle buurten en hebben nauwe afstemming. Ook zijn beiden aanspreekpunt en adviseur van de buurtorganisaties. De gebiedsregisseur is aanspreekpunt en ondersteuner van de buurtwethouder. De gemeente heeft 5 gebiedsregisseurs. Buurtwethouder (Gemeente wethouder) De buurtwethouder is het aanspreekpunt voor buurtaangelegenheden en hij vervult een soort van ombudsfunctie in gevallen dat dat aan de orde komt. Het college heeft daarmee een zichtbaar en herkenbaar gezicht in de buurt. Heerlen heeft 5 buurtwethouders. Sociaal Buurtteam (wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent) De buurtteams zijn een samenwerkingsverband waarin de wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent samenwerken. Het Sociaal Buurtteam is het aanspreekpunt voor mensen of gezinnen die ondersteuning, zorg of activering vragen. Voorbeelden van hulpvragen die een sociaal buurtteam neergelegd kunnen worden zijn vragen over opvoeden en opgroeien, werkloosheid, huiselijke relaties, psychische problemen, lichamelijke gezondheid, schulden of eenzaamheid. Sociale buurtteams beschikken over veel kennis van wat er in de buurten gebeurt en hebben nauw contact met de gebiedsregisseurs en/of opbouwwerkers in hun rol als procesbegeleider buurtsteun. Het Sociaal Buurtteam is in veel gevallen de verbindende factor van de buurt en werkt nauw samen met scholen, peuterspeelzalen, wijkagent,woningbouwverenigingen en maatschappelijke instellingen. Ook de huisartsen of de huisartsenpraktijken in de buurt zijn gekoppeld aan het Sociale buurtteam. Het sociale buurtteam kan adviseren, begeleiding bieden, een expert inschakelen. Vanaf 2016 zijn er 14 sociale buurteams actief in Heerlen. Expertise team (complexe meervoudige problemen) Het Sociaal Buurtteam is er voor mensen of gezinnen die meerdere hulpvragen hebben die vaak met elkaar samenhangen. Voorbeelden van hulpvragen die een sociaal buurtteam neergelegd kunnen worden zijn vragen over opvoeden en opgroeien, werkloosheid, huiselijk geweld, psychische problemen, schulden of eenzaamheid. Sociale buurtteams beschikken over veel kennis van wat er in de buurten gebeurt en heeft nauw contact met de gebiedsregisseurs en opbouwwerkers in hun rol als procesbegeleider buurtsteun.. De buurtteams zijn een samenwerkingsverband waarin de wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent samenwerken. 5 In de buurt Bekkerveld-Aarveld vervult de voorzitter van de wijkraad de rol van procesbegeleider 17
Het Sociaal Buurtteam is het boegbeeld van de buurt en werkt nauw samen met scholen, peuterspeelzalen, woningbouwverenigingen en maatschappelijke instellingen. Ook de huisarts of de huisartsenpraktijk in de buurt is gekoppeld aan een Sociaal Buurtteam Het Sociale Buurtteam kan adviseren, een expert inschakelen of ondersteuning bieden. Buurtsteun (initiatief bewoners/procesbegeleiding gemeente en Alcander) Buurtsteun is het geheel van binnen een buurt voorkomende formele en informele netwerken van waaruit bewoners elkaar ondersteunen bij zorg- en hulpvragen, gebruikmakend van eigen kracht en vertrekkend vanuit een positieve beleving van hun (sociale)leefomgeving. In die zin is buurtsteun vast verbonden aan het begrip vitale buurt. De gemeente (bureau buurtgericht werken/gebiedsregisseur) en Alcander (opbouwwerk) hebben in iedere buurt de rol van procesbegeleider. Buurtsteun is afhankelijk van de vraag en behoefte van de inwoners van een buurt. Voorbeelden zijn het boodschappen doen voor een buurtbewoner of de tuin onderhouden voor een buurtbewoner. Iedere woonbuurt heeft eigen buurtsteun. In totaal zijn er 19. Buurtorganisaties (bewoners) De buurtorganisaties zijn aanspreekpunt bij de buurtontwikkeling en de aanpak van de knelpunten in de buurt. Alle woonbuurten van Heerlen hebben een buurtorganisatie. Dit zijn stichtingen waarbinnen bewoners zich vrijwillig inzetten voor de leefbaarheid en sociale cohesie in de buurt. Vanuit Buurtgericht Werken ontvangen zij jaarlijks een waarderingssubsidie om dit mogelijk te maken. Daarnaast hebben zij regelmatig overleg met de gebiedsregisseur, opbouwwerker en stadsdeelcoördinator. Buurt overstijgend organiseert Buurtgericht Werken ongeveer 4 keer per jaar een kernteamvergadering. De gemeente kent 5 kernteams. In een kernteam zitten meerdere buurtorganisaties, waarbinnen kennisuitwisseling plaatsvindt en ook buurt overstijgende zaken besproken worden. 18
Bijlage 2: Tabel aantal geregistreerde (poging tot) misdrijven en incidenten per 1000 inwoners Tabel aantal (poging tot) misdrijven per 1000 inwoners: Indicator 2015 2016 Procentuele verandering 2016 t.o.v. 2015 Indicatoren voor een veilige woon- en leefomgeving (1. Sociaal kwaliteit, 2. fysieke kwaliteit 3. objectieve veiligheid en 4. subjectieve veiligheid) Vernieling c.q. zaakbeschadiging (2) 23,9 14,3-40% Diefstal/inbraak woning (3) 6,2 5,8-6% Diefstal/inbraak garage schuur (3) 0,3 1,2 +300% Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen (3) 15,1 13,0-14% Diefstal van motorvoertuigen (3) 2,9 1,8-38% Diefstal van brom-, snor-, fietsen (3) 36,1 29,0-20% Zakkenrollerij (3) 20,0 12,6-37% Diefstal af/uit/van overige voertuigen (3) 2,9 4,5 +55% Openlijk geweld (persoon) (3) 0,2 1,0 +400% Bedreiging (3) 10,0 4,7-53% Mishandeling (3) 14,5 13,3-8% Straatroof (3) 0,8 1,6 +100% Overval (3) 0,0 0,4 +40% 6 Indicatoren voor bedrijvigheid en veiligheid (veilig winkelgebied en veilige bedrijventerreinen) Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen 4,3 5,1 +19% Winkeldiefstal 40,2 34,0-15% Indicatoren voor fysieke veiligheid (verkeersveiligheid en brand) Verkeersongevallen 15,7 13,3-15% Brand/ontploffing 0,4 0,4 0% Indicatoren Integriteit en veiligheid (georganiseerde criminaliteit) Drugshandel 2,0 2,2 +10% Mensenhandel 0,2 0,0-100% Wapenhandel 1,6 1,2-25% Horizontale fraude 4,7 8,2 +75% Verticale fraude 0,2 0,0-100% Overige fraude 4,3 1,8-58% 6 Procentuele verandering vanaf 0,0 naar 0,4 berekend d.m.v. formule: 0,4-0,0 = 0,4 x 100 = 40% 19
Tabel aantal incidenten per 1000 inwoners Indicator 2015 2016 Procentuele verandering 2016 t.o.v. 2015 Veilige woon- en leefomgeving Drugs/drankoverlast 81 82 1,2% Burengerucht (relatieproblemen) 12 30 150,0% Geluid 65 66 1,5% Overlast 155 238 53,5% Overlast verwarde personen 98 150 53,1% Jeugdoverlast 13 46 253,8% Vernieling c.q. zaakbeschadiging 145 86-40,7% Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid Verkeersongevallen 140 136-2,9% Verkeersoverlast 5 11 120,0% Indicatoren Integriteit en veiligheid (georganiseerde criminaliteit) Drugshandel 15 18 20,0% 20
21