1
2
Buurt Heerlerbaan-centrum Aantal inwoners per 1.1.2016: 4132 0 19 jarigen 588 20 44 jarigen 1047 45 64 jarigen 1188 65 jaar en ouder 1309 Woningen: 2268 Bron: Kerncijfers Heerlen 2016 Wie kunt u aanspreken in uw buurt? Wijkagent Jo Bormans Tel: 0900-8844 Wijkagent Jo Koolen Tel: 0900-8844 Wijkagent Henk Bethlehem Tel: 0900-8844 Buurt-BOA Wiel Peters Tel: 14 045 of email: w.peters@heerlen.nl Procesbegeleider: Michel van de Winkel: Tel: 14045 of email: m.van.de.winkel@heerlen.nl Stadsdeelcoördinator: Eugene Hodes, Tel: 14045 of email e.hodes@heerlen.nl Gebiedsregisseur: Karin van Meelis, Tel: 14045 of email k.van.meelis@heerlen.nl Buurtwethouder: Barry Braeken, Tel: 14045 of email b.braeken@heerlen.nl Sociaal buurtteam/buurtsteun: Deze buurt heeft een eigen sociaal buurtteam en buurtsteun. Tel: 045 5604004 of mail info@sociaalbuurtteamheerlen.nl. Het expertiseteam voor deze buurt is het expertise team Heerlen-Zuid. Buurtorganisaties: De buurtorganisaties zijn voor bewoners het aanspreekpunt bij de buurtontwikkeling en de aanpak van de knelpunten van hun eigen buurt. In deze buurt is de Stichting Buurtontwikkeling Heerlerbaan (SBOH) actief. Website: www.heelebaan.nl. Email: info@heelebaan.nl. NB: Een toelichting op deze begrippen vindt u in bijlage 1. 3
Bijzonderheden buurt Heerlerbaan is de naam van zowel een stadsdeel als een buurt binnen de gemeente Heerlen. Het stadsdeel Heerlerbaan is onderverdeeld in de buurten Heerlerbaan-Centrum, Heerlerbaan-Schil en industrieterrein de Beitel. In totaal wonen ruim 9600 mensen in stadsdeel Heerlerbaan. Heerlerbaan Centrum telt ongeveer 4100 inwoners. De buurt kent heel diverse woonbuurten. Er zijn sociale huurwoningen uit de tweede helft van de vorige eeuw, hoogbouwflats aan de rand van de buurt en vrije sector locaties waaronder het relatief jonge Hoogveld. Heerlerbaan-Centrum heeft een winkelcentrum, genaamd Giesen-Bautsch. Samenwerken Voor de uitvoering van de buurtactieplannen is frequent (1 x per 6 weken) overleg met Bureau Handhaving, de Politie en de Stadsdeelcoördinator. Afhankelijk van de problematiek schuift zowel een vertegenwoordiger van het Sociale Buurtteam als ook vertegenwoordigers van het ambulant jongerenwerk/jpp aan. Een maal per kwartaal is er overleg met de buurtorganisatie, woningbouwcorporatie (Weller), politie, bureau Handhaving, Sociaal Buurtteam en de stadsdeelcoördinator (buurtteam Schoon, Heel en Veilig). Daarnaast is er een maal per 3 à 4 maanden een KVO-overleg (Keurmerk Veilig Ondernemen), waar de ondernemersverenging van het winkelcentrum Giesen-Bautsch samen met Weller, politie, Bureau Handhaving, Beheer en Onderhoud, Tenstone (eigenaar winkelcentrum) en de SBOH aan deelnemen. Onderwerp van gesprek is op welke wijze bovenstaande overleggen samengevoegd dan wel op elkaar afgestemd kunnen worden tot één Buurtteam Leefbaarheid en Veiligheid. Het sociaal buurtteam heeft goede contacten met de wijkagenten en Bureau Handhaving. Zij weten elkaar indien nodig te vinden. Trends en ontwikkelingen In relatie tot andere buurten scoort deze buurt positief als het gaat om de criminaliteitscijfers. Ook als het gaat om het veiligheidsgevoel scoort deze buurt gunstig in relatie tot andere buurten. Veiligheidsproblemen die in deze buurt worden opgepakt zijn jeugdoverlast, diefstal uit en vanaf motorvoertuigen en winkeldiefstallen. De jeugdoverlast vindt vooral plaats bij de ontmoetingsplek voor het winkelcentrum en bij basisschool De Tovercirkel. De jeugd heeft zich verplaatst van de frituur aan de Vullingsweg naar de Tovercirkel. Deze locatie heeft ook de aandacht wat betreft drugshandel (achterzijde winkelcentrum) en zwerfvuil. Er zijn diverse maatregelen genomen om de jeugdoverlast te verminderen zoals regelmatige aanwezigheid van partners op de locatie, de wijkagent heeft contact met omwonenden om meldingsbereidheid te verhogen en een voorlichting aan ouders en kinderen van de basisschool over drugs (zie plan van aanpak). Op hondenoverlast/parkeeroverlast is het afgelopen half jaar frequent door Bureau Handhaving toezicht uitgeoefend. Geconstateerd is dat (hoewel als prioriteiten genoemd in het buurtplan) de overlast mee viel. In overleg met de buurtorganisatie en partners zal er vanaf juli deels een andere prioritering gelden. Bureau handhaving zal meer gaan toezien op diefstal uit auto s en winkeldiefstal (in het winkelcentra) dan op parkeer- en hondenoverlast. In het Wijkblad Blik op de Heerlerbaan is een oproep geplaatst om Whatsapp-groepen aan te maken. Daarvoor worden bewoners opgeroepen zich aan te sluiten bij diverse bestaande groepen. Het aantal Whatsapp-groepen op de Heerlerbaan groeit. Maatschappelijke voorzieningen die mogelijk invloed hebben op het veiligheidsbeeld van deze buurt - Asielzoekerscentrum De afdeling beheer en onderhoud en de bewonersorganisatie geven aan dat het Asielzoekerscentrum in Imstenrade invloed kan hebben op de subjectieve veiligheid. - Coffeeshop Heerlerbaan De coffeeshop aan de Heerlerbaan heeft in het verleden de nodige problematieken gekend en is in 2014 op last van de toenmalige burgemeester tijdelijk gesloten. De problematiek is volgens de wijkagent echter altijd onder de buurtbewoners blijven leven. Toen de coffeeshop in mei van 2015 weer werd geopend zorgde dit dan ook voor de nodige onrust bij de buurtbewoners. De aanloop van klanten nam sindsdien geleidelijk toe. De overlast is tot op heden beheersbaar. De overlast bestaat nu veelal uit hard rijden en het achterlaten van rommel. Ook de bewonersorganisatie geeft aan dat de coffeeshop het veiligheidsbeeld mogelijk kan beïnvloeden. De gemeente heeft met de coffeeshophouder in juni een intentieovereenkomst getekend de coffeeshop aan de Heerlerbaan te verplaatsen naar de Euregioweg (naar de voormalige straatprostitutielocatie). Burgerparticipatie (bewonersinitiatieven) In de buurt zijn onder andere de volgende initiatieven op het gebied van burgerparticipatie: Leefbaarheid: - In winkelcentrum Giesen-Bautsch hebben de ondernemers camera s gehangen om de leefbaarheid en veiligheid te vergroten. Veiligheid: - Het aantal Whatsapp-groepen in Heerlerbaan neemt toe. In het wijkblad Blik op Heerlerbaan is een oproep geplaatst Whatsapp-groepen aan te maken. Daarvoor worden bewoners opgeroepen om hiertoe het initiatief te nemen, dan wel zich aan te sluiten bij een bestaande groep. 4
Initiatieven die gefinancierd worden uit het veiligheidsbudget 1 : Op de twee basisscholen in deze buurt wordt aan de ouders en de kinderen door Mondriaan voorlichting gegeven over drugs. 1 De raad heeft een veiligheidsbudget van 100.000 ter beschikking gesteld om de veiligheid en leefbaarheid in de buurten te verbeteren. 5
Veiligheidsanalyse In onderstaande overzichten wordt weergegeven of deze buurt in 2016 gunstig, neutraal of ongunstig scoort ten opzichte van het gemiddelde in Heerlen van 2016. Groen: De buurt scoort gunstig (significant onder het gemiddelde, 20% afwijking) Geel: De buurt scoort neutraal (rond het gemiddelde, minder dan 20% afwijking) Rood: De buurt scoort ongunstig (significant boven het gemiddelde,20% afwijking) Let op de cijfers zijn van 2016 (nulmeting). De buurtaanpak is pas in het tweede kwartaal van 2017 gestart. Dit betekent dat de cijfers nog niks zeggen over de ingezette buurtaanpak. In de update van het buurtplan van het derde kwartaal worden de cijfers van de eerste helft van 2017 opgenomen. Objectief (politiecijfers) Overzicht misdrijven 2016 Veilige woon- en leefomgeving: fysieke kwaliteit Gunstig Neutraal Ongunstig Ontwikkeling 2016 t.o.v. 2015 2 Vernieling c.q. zaakbeschadiging X Gelijk Veilige woon- en leefomgeving: Objectieve veiligheid Diefstal/inbraak woning X Gelijk Diefstal/inbraak garage schuur X Verbeterd Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen X Verslechterd Diefstal van motorvoertuigen X Verbeterd Diefstal van brom-, snor-, fietsen X Verslechterd Zakkenrollerij X Verbeterd Diefstal af/uit/van overige voertuigen X Gelijk Veilige woon- en leefomgeving: geweldsdelicten Openlijk geweld (persoon) X Verslechterd Bedreiging X Verbeterd Mishandeling X Verslechterd Straatroof X Verbeterd Overval X Verslechterd Veilig bedrijventerrein en winkelgebied Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen X Gelijk Winkeldiefstal X Verslechterd Fysieke veiligheid verkeersveiligheid en brand Verkeersongevallen X Gelijk Brand/ontploffing X Verslechterd Georganiseerde criminaliteit Drugshandel X Verslechterd Wapenhandel X Verslechterd Mensenhandel X Gelijk Horizontale fraude X Gelijk Verticale fraude X Gelijk Overige fraude X Verbeterd 2 De aantallen per 1000 inwoners per indicator van de jaren 2015 en 2016 en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is (de situatie verbeterd of verslechterd is) staan in bijlage 2. Er is sprake van een verbetering als er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Er is sprake van een verslechtering als er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. In de overige gevallen (minder dan 20% stijging of daling) dan is de situatie gelijk gebleven. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij straatroof en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven. 6
Overzicht incidenten 2016 Gunstig Neutraal Ongunstig Ontwikkeling 2016 t.o.v. 2015 3 Veilige woon- en leefomgeving Drugs/drankoverlast X Gelijk Burengerucht (relatieproblemen) X Verslechterd Geluid X Verslechterd Overlast X Verbeterd Overlast verwarde personen X Verbeterd Jeugdoverlast X Verbeterd Vernieling c.q. zaakbeschadiging X Gelijk Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid Verkeersongevallen X Gelijk Verkeersoverlast X Verslechterd Indicatoren Integriteit en veiligheid (georganiseerde criminaliteit) Drugshandel X Verslechterd Cijfers bureau handhaving 2016 Onderwerp 2016 Aantal meldingen totaal: 73 Top 3 2015 4 Top 3 2016 Parkeeroverlast 24 3 1 Hondenpoep/loslopende 4 honden/overlast Illegaal storten 17 2 2 Vernieling/agressie 17 3 Geluidsoverlast 8 Burenruzie 1 Jongerenoverlast 2 1 Onderwerp 2016 Aantal processen-verbaal Totaal: 14 Aantal waarschuwingen Totaal: 3 Parkeeroverlast 14 2 Hondenpoep/loslopende honden/overlast Afval/dumpingen/huisvuil Grote voertuigen Geslotenverklaring/Eenrichtingsweg Overige feiten 1 3 De aantallen per 1000 inwoners per indicator van de jaren 2015 en 2016 en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is (de situatie verbeterd of verslechterd is) staan in bijlage 2. Er is sprake van een verbetering als er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Er is sprake van een verslechtering als er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. In de overige gevallen (minder dan 20% stijging of daling) dan is de situatie gelijk gebleven. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij straatroof en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven. 4 Op basis van het aantal meldingen stelt bureau handhaving ieder jaar een top 3 samen. Dit zijn de onderwerpen die geprioriteerd worden opgepakt. 7
Subjectief (beleving) Overzicht subjectieve veiligheid 2015 Veilige woon- en leefomgeving: Sociaal kwaliteit Schaalscore overlast Gunstig Neutraal Schaalscore sociale cohesie Perceptie overlast omwonenden X % drugsoverlast in eigen buurt X X Ongunstig % overlast dealpanden in de buurt X Aantal overlast hennepteelt in de buurt X % openbare dronkenschap in eigen buurt X % jeugdoverlast in eigen buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Fysieke kwaliteit Waardering kwaliteit woonomgeving X Verloedering % rommel op straat X % bekladding muren/gebouwen X % vernieling in eigen buurt X % overlast hondenpoep in eigen buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Objectieve veiligheid % slachtofferschap totaal X Perceptie vermogensdelicten % Woninginbraak komt vaak voor in de buurt X % Diefstal uit auto's komt vaak voor in de buurt X % Diefstal/beschadiging auto komt vaak voor X % Fietsendiefstal komt vaak voor in de buurt X % Gewelddelicten komt vaak voor in de buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Subjectieve veiligheid % onveiligheidsgevoelens in eigen buurt X Perceptie dreiging % Bedreiging komt vaak voor in de buurt X Fysieke veiligheid: verkeersveiligheid % agressief verkeersgedrag in eigen buurt X Indicatoren wijkagent % politie is te weinig te zien in de buurt X % mist een wijkagent X X X X X Analyse Politiegegevens Objectief scoort deze buurt op een groot aantal veiligheidsthema s gunstig en neutraal ten opzichte van het Heerlense gemiddelde. Opvallende veiligheidsproblemen in deze buurt zijn overval en winkeldiefstal. Een aantal opvallende trends in de buurt zijn de toename van het aantal diefstallen uit/vanaf motorvoertuigen, mishandelingen, winkeldiefstallen en de drugshandel. De diefstal uit en vanaf motorvoertuigen vindt in de hele buurt plaats met een stijging in de wintermaanden. Er zijn enkele hotspots te benoemen. De toename van het aantal mishandelingen is mede te verklaren door de aanwezigheid van de (voormalige) crisisopvang Xonar (opvang voor alleenstaande minderjarige asielzoekers) en de toename bewoners AZC. Nu de crisisopvang er niet meer is, de alleenstaande minderjarige asielzoekers verhuisd zijn en er minder bewoners zijn in het AZC is de verwachting dat het aantal mishandelingen weer gaat dalen. Verder laat de drugshandel (alle vormen) een toename zien. Het middelengebruik vindt o.a. plaats door jongeren bij de buurtontmoetingsplek bij het winkelcentrum. Cijfers bureau Handhaving Op basis van het aantal meldingen in het jaar 2015 heeft bureau handhaving een top 3 samengesteld voor deze buurt. In deze buurt werden de volgende veiligheidsthema s met voorrang opgepakt: jongerenoverlast, illegaal storten en parkeeroverlast. Op basis van het aantal melding in 2016 is de top 3 in 2016: parkeeroverlast, illegaal storten en vernieling/agressie 8
Veiligheidsbeleving Subjectief scoort deze buurt op veel veiligheidsthema s neutraal ten opzichte van het Heerlense gemiddelde. De bewoners ervaren bovengemiddeld overlast van dealpanden, jeugdoverlast, verloedering, dreiging en agressief verkeersgedrag. De bewoners missen de politie in de buurt en de sociale cohesie is lager dan het Heerlense gemiddelde. Veiligheidsproblemen in de buurt Uit de combinatie van objectieve en subjectieve gegevens plus de inbreng van de veiligheidspartners volgt dat in deze buurt vooral de volgende veiligheidsproblemen opgepakt zouden moeten worden en wel in deze rangorde: 1. Jeugdoverlast 2. Parkeeroverlast 3. Hondenpoep Op hondenoverlast/parkeeroverlast is frequent door Bureau Handhaving toezicht uitgeoefend. Geconstateerd is dat, (hoewel als prioriteiten genoemd), de overlast mee viel. In overleg met buurtorganisatie en partners geldt vanaf juli deels een andere prioritering. Aanpak jeugdoverlast blijft prioriteit één. Bureau handhaving zal echter meer gaan toezien op diefstal uit auto s en winkeldiefstal (in beide winkelcentra) dan op parkeer- en hondenoverlast. Overige thema s die volgens de partners met voorrang opgepakt zouden moeten worden maar in mindere mate door de veiligheidspartners worden benoemd dan bovengenoemde onderwerpen: - Winkeldiefstal - Dealen - Sociale problematiek - Illegaal storten NB: De wijkagent geeft aan dat diefstallen uit/vanaf voertuigen opvallen. In de cijfers is dit niet terug te vinden. Op dit onderdeel scoort de buurt gunstig ten opzichte van het Heerlense gemiddelde. Naar aanleiding van de buurtbijeenkomsten met de betrokken partners is vastgesteld dat het volgende onderwerp niet met voorrang opgepakt hoeft te worden: - Illegaal storten: Deze problematiek wordt niet herkend in de buurt. In deze buurt speelt enkel zwerfvuil. Meerjaren aanpak Aanpak geprioriteerde thema s kadernota: In hoofdstuk 3 van de kadernota zijn een aantal veiligheidsthema s geprioriteerd. Voor deze veiligheidsthema s is beschreven wat wij de komende 4 jaar gaan doen om deze veiligheidsthema s aan te pakken. In hoofdstuk 4 zijn de overige thema s opgenomen waarin de reguliere aanpak is verwoord. De aanpak van deze veiligheidsthema s werkt ook door in de buurten. 9
Plan van aanpak Prioriteit en toelichting Acties 2017 Jeugdoverlast De overlast vindt vooral plaats bij de buurtontmoetingsplek voor het winkelcentrum en basisschool De Tovercirkel. De jeugd heeft zich verplaatst van de frituur aan de Vullingsweg naar de Tovercirkel. Het achterlaten en rondzweven van rommel/zwerfvuil hangt samen met jeugdoverlast. Afspraken januari 2017: - Netwerkpartners, als de school en McDonalds, worden betrokken bij een gezamenlijke opruimactie met de buurt. - Het organiseren van een schoonmaak dag in de buurt met de kinderen van de Tovercirkel (burgerinitiatief). - De gemeente (beheer en onderhoud) onderzoekt of een extra prullenbak mogelijk is bij de buurtontmoetingsplek en gaat elke zaterdag- en zondagochtend de prullenbakken legen. Onderzocht moet worden of baanbrekend werk ingezet kan worden als extra versterking bij het opruimen van de rommel. - De politie en de gemeente (bureau handhaving) gaan extra posten bij de BOP voor het signaleren en aanspreken van rommelmakers. - Bewoners attenter maken op hun taak van signaleren en melden bij politie en bureau handhaving door middel van het inzetten van het buurtteam met acties (burgerinitiatief). - De politie en de gemeente (bureau handhaving) gaan inzetten op een repressief en proactief beleid met betrekking tot jeugdoverlast. Acties t/m juni 2017: - De wijkagenten hebben deelgenomen aan een voorlichtingsavond voor ouders van de basisschool de Tovercirkel i.s.m. Mondriaan en Alcander inzake het project laat je niks wijs maken. Een zelfde avond wordt ook georganiseerd voor de Windwijzer. - Er is een blikvanger bij de buurtontmoetingsplek geplaatst. Jongeren worden aangesproken om rommel op te ruimen (en dat doen ze overwegend ook). Baanbrekend Werk ruimt diverse malen per week de rommel op evenals Werk voor Heerlen. Beheer en Onderhoud zorgt voor ledigen prullenbakken op zaterdag en zondag. - BOA s, ambulant jongerenwerk en de straatcoaches zijn regelmatig ter plaatse en spreken de jongeren aan op het netjes houden van de BOP. - N.a.v. overlastklachten heeft de wijkagent contact gehad met een aantal direct omwonenden; hen is gevraagd bij overlast contact op te nemen met bureau handhaving. - Ambulant jongerenwerk, straatcoaches, bureau handhaving en politie (in mindere mate) bezoeken frequent de buurtontmoetingsplek en spreken de jeugd aan op hun gedrag. Jongeren zijn bekend bij zowel politie als JPP. Zorgelijk is het alcohol- en softdrugsgebruik. Preventiemedewerker Mondriaan 10
wordt gevraagd de jongeren aan te spreken op hun middelengebruik. - Voetballen bij de BOP is niet toegestaan. Jongeren die na 23.30 uur nog bij de BOP worden aangetroffen dienen zich uit oogpunt van nachtrust te verwijderen. Indien de overlast blijft, dan worden gebruiksregels ingevoerd. JPP screent de individuele jongeren en benadert zo nodig de ouders (maatwerk). Parkeeroverlast In de buurt zijn geen specifieke locaties te benoemen, naast de scholen, waar de parkeeroverlast zich centreert. De parkeeroverlast hangt samen met parkeerdrukte bij de school op tijden dat ouders kinderen naar en uit school komen halen. Afspraken januari 2017: - Aanvullend op de werkzaamheden van politie en de gemeente (bureau handhaving) gaat baanbrekend werk signalerend door de buurt lopen en hotspots (plekken waar de overlast zich concentreert) in de buurt melden bij wijkagent en boa. Acties t/m juni 2017: Vanwege onvoldoende capaciteit komt BaanbrekendWerk hier niet aan toe. Bureau Handhaving heeft hier voornamelijk op toegezien. Hondenoverlast De overlast heeft zowel betrekking op loslopende honden als hondenpoep. De gratis plastic zakjes zijn een probleem, omdat deze worden weggegooid in putten en niet in de desbetreffende afvalbakken. Twee locaties waar veel overlast wordt ervaren zijn bij de Corisbergweg en bij Oranjehof. Afspraken januari 2017: - De buurtorganisatie gaat vlaggetjes steken in hondenpoep voor bewustwording van burgers (burgerinitiatief). - De wijkagent en de gemeente (bureau handhaving) gaan extra handhaven en bekeuren op donderdag voor het wekelijkse spreekuur in de buurt. - De buurtorganisatie stimuleert bewoners om elkaar aan te spreken op het niet opruimen van hondenpoep en loslopende honden (burgerinitiatief). - De gemeente (beheer en onderhoud) plaatst afvalbakken bij hondenuitlaadveldjes waar deze nog ontbreken. Acties t/m juni 2017: Bureau Handhaving heeft hierop veelvuldig in burger dan wel in uniform op toegezien. Overlast valt mee. In hoeverre genoemde acties nog uitgevoerd worden, nu ook deels de prioriteiten verschoven zijn, wordt bezien in overleg met de SBOH. Winkeldiefstal Dit vindt vooral plaats bij het winkelcentrum Giesen- Bautsch en het Weller Shoppingcenter. De toename in cijfers, vergeleken met vorige jaren, komt door invoering van beveiliging bij supermarkt Jan Linders. Deze ontbrak eerst en door beveiliging worden winkeldieven opgepakt en wordt dit geregistreerd. Afspraken januari 2017: - Jaarlijks worden enkele acties uit de maatregelenmatrix Veiligheid Keurmerk Veilig Ondernemen Heerlerbaan (24 juni 2015) uitgewerkt door de betrokken partners. Acties t/m juni 2017: Aan de hand van de duiding van de politiecijfers 2016, in dit geval winkeldiefstal, is in overleg met de veiligheidspartners besloten dat bureau Handhaving haar toezicht deels gaat verleggen van de parkeer- /hondenoverlast naar winkelcentrum Giesen-Bautsch en Weller Shopping (Heerlerbaan). 11
Dealen Dit betreft vooral dealen op straat en niet vanuit panden. Het dealen speelt zich onder andere af bij de achterzijde van het winkelcentrum Giesen-Bautsch. Afspraken januari 2017: - Bewoners gaan kentekens registreren van dealers en dit te melden bij de politie, bijvoorbeeld door middel van langsgaan bij omwonenden, flyeren of de wijkraad vragen om bewoners te stimuleren om aangifte te doen (burgerinitiatief). Acties t/m juni 2017: Het Flexteam heeft twee juridische maatregelen (artikel 13b Opiumwet) genomen gedurende het eerste half jaar. Sociale problematiek Afspraken januari 2017: - De politie brengt bij Weller onder de aandacht wat zij moeten prioriteren en hebben één keer in de twee maanden overleg. - Meander signaleert wanneer iets dreigt fout te gaan en meldt dit aan politie en gemeente (verschillende afdelingen). Acties t/m juni 2017: Het overleg/contact vindt plaats; men weet elkaar te vinden. Overige aandachtspunten: - De buurt geeft aan dat in Heerlerbaan een kantoor ligt van baanbrekend werk en dat zij actief aanwezig zijn in de buurt. De BOA en de wijkagent geven aan dat zij nog niet standaard eens in de zoveel tijd eens binnenlopen om de situatie in de buurt te bespreken. De BOA (bureau handhaving) en de wijkagent willen dit in de toekomst verbeteren en frequenter binnenlopen bij het kantoor van baanbrekend werk. - Onderzoeken of baanbrekend werk ingezet kan worden bij preventie/nazorg bij inbraken. Baanbrekend werk zou met de bewoners kunnen nagaan waar het aan veiligheid schort in en rondom het huis en kan helpen met het plaatsen van nieuwe sloten. Update 2 de kwartaal 2017: Dit blijkt bij nader inzien geen werk te zijn voor Baanbrekend Werk. Om die reden, nog afgezien van het feit dat er ook geen capaciteit voor is, heeft Baanbrekend Werk hieraan geen uitvoering gegeven. - De buurt wil een preventieavond donkere dagen offensief organiseren in de wintermaanden. NB: Dit plan van aanpak wordt regelmatig samen met alle partners geactualiseerd. Voor de meest actuele versie wordt verwezen naar de gemeentelijke website www.heerlen.nl. 12
Bijlage 1: Wie kunt u aanspreken in uw buurt? Inleiding Op het gebied van leefbaarheid en veiligheid zijn er een aantal mensen in uw buurt werkzaam. Hieronder vindt u een uitleg van wie in uw buurt werkzaam is. De contactgegevens van deze personen vindt u op pagina 3 van het buurtplan. Wijkagent (Politie) De wijkagent is primair politiemedewerker die in de breedte de generale taakstelling uitvoert; handhaven, toezicht houden en opsporen. Hij maakt deel uit van een basisteam (BT) Hierbij zal zijn focus in eerste instantie op de buurt zijn gericht. Hij is goed op de hoogte wat er zich in de buurt afspeelt. Dit beeld heeft hij door eigen waarneming, door informatie die hij krijgt van zijn collega's die werkzaam zijn in zijn buurt of van bewoners in zijn buurt. Hij kent zijn "hotspots" en zijn "hotshots" (criminelen, overlastveroorzakers en jongeren die op het verkeerde pad dreigen te geraken). Hij kent echter ook de sleutelfiguren in de buurt die een actieve bijdrage (willen) leveren aan het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Contact met bewoners en instanties binnen en buiten zijn buurt zijn cruciaal voor een actueel beeld van de ontwikkelingen in zijn buurt. Meer dan in het verleden maakt hij daarbij gebruik van digitale middelen en media als facebook, twitter, email, e.d. Mogelijk lijkt de wijkagent hierdoor minder zichtbaar; zijn bereikbaarheid wordt versterkt en hij is meer bezig met en voor zijn buurt. Op basis van de vergaarde informatie is de wijkagent in staat er voor te zorgen dat de goede dingen worden opgepakt. Om problemen adequaat op te kunnen pakken wordt de problematiek voorgelegd aan de leiding van het (BT). Om de plannen uit te voeren bedient hij zich van collega's binnen en buiten zijn BT. Samen met deze collega's maar zeker met bewoners en instanties binnen de gemeente/buurt wordt de gemelde problematiek aangepakt. Door het vergroten van de betrokkenheid van de bewoners bij de aanpak is de kans op terugkeer van de problematiek kleiner dan wanneer het probleem voor hen wordt opgelost. Als een echte professional weet hij wat goed politiewerk in de buurt is en houdt dit als kompas aan. Zo stuurt hij zichzelf, zijn collega's en partners aan. Op straat in de buurt, vanuit het politiebureau en in het gemeentehuis is hij duidelijk aanwezig. Bureau handhaving (Gemeente afdeling Integrale veiligheid) Iedere buurt heeft een handhaver de buurtboa. BOA staat voor buitengewoon opsporingsambtenaar. De buurtboa is aanspreekpunt voor de buurtbewoners en is dus herkenbaar en aanspreekbaar in de buurt aanwezig. Hij/zij is daarmee het visitekaartje van de gemeente Heerlen op straat. Voorbeelden van zaken waar de BOA s elke dag mee van doen hebben, zijn: het verkeerd aanbieden van huisvuil, illegaal gedumpt afval, verkeerd geparkeerde auto s en andere vormen van overlast. Surveillance in de gemeente Heerlen wordt te voet, per fiets, scooter of in de duidelijk herkenbare auto s gedaan. Procesbegeleider De procesbegeleider stimuleert de samenwerking in de buurt en kent de partners en sleutelfiguren in de buurt op het gebied van veiligheid. Hij/zij monitort de uitvoering van het buurtplan en signaleert knelpunten in de uitvoering. Hij/zij brengt indien nodig partijen bij elkaar om problemen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan te pakken. Stadsdeelcoördinator (Gemeente afdeling Beheer en onderhoud) De stadsdeelcoördinator richt zich vooral op de fysieke aspecten van een buurt. Fysieke aspecten zijn bijvoorbeeld overlast van hondenpoep, zwerfvuil, vernielingen, kleine fysieke aanpassingen zoals speelveldjes aanleggen en jongerenoverlast. Sinds 2005 sturen onze stadsdeelcoördinatoren de Buurteams Schoon, Heel en Veilig aan. Hierin zetten de politie, bewonersorganisaties en de gemeente zich integraal in voor een leefbare buurt. 13
Het doel van de buurtteams is om ergernissen, overlast en problemen die van invloed zijn op de kwaliteitsbeleving van de Heerlense buurten binnen dertien weken gezamenlijk aan te pakken. Uit eerdere evaluaties blijkt dat deze aanpak niet altijd afdoende is voor de leefbaarheidsproblematiek in de buurten waar grotere veiligheidsproblemen spelen. Daarom is de gemeente in 2014 gestart met de pilot Buurtteam Plus. Het Buurtteam Plus bestaat uit dezelfde professionals, maar heeft een groter bereik onder bewoners door o.a. deur aan deur gesprekken en straathoek overleggen. De prioriteiten bepalen de bewoners zelf en vervolgens gaan zij met ondersteuning van professionals aan de slag. Hierbij kan gedacht worden aan snelheidscontroles, waarbij kinderen samen met de politie de snelheid meten en automobilisten aanspreken. Het buurtteam plus is vooralsnog maar in buurt actief (de buurt MSP). Er zijn in totaal 4 stadsdeelcoördinatoren voor heel Heerlen. Daarnaast zijn er binnen het team beheer en onderhoud 3 ondersteuners. Gebiedsregisseur (Gemeente afdeling communicatie bureau gebiedsgericht werken) De gebiedsregisseur vervult de functie van verbindingsofficier op buurten. Hij heeft de helikopterview op de buurt. De belangrijkste taak van de gebiedsregisseur is het verbinden van de formele en informele buurtnetwerken met elkaar en met de gemeentelijke organisatie. In buurtsteun vervult de gebiedsregisseur in een aantal buurten de rol van procesbegeleider. In de andere buurten vervult de opbouwwerker van Alcander deze rol 5. Beiden zitten in alle buurten en hebben nauwe afstemming. Ook zijn beiden aanspreekpunt en adviseur van de buurtorganisaties. De gebiedsregisseur is aanspreekpunt en ondersteuner van de buurtwethouder. De gemeente heeft 5 gebiedsregisseurs. Buurtwethouder (Gemeente wethouder) De buurtwethouder is het aanspreekpunt voor buurtaangelegenheden en hij vervult een soort van ombudsfunctie in gevallen dat dat aan de orde komt. Het college heeft daarmee een zichtbaar en herkenbaar gezicht in de buurt. Heerlen heeft 5 buurtwethouders. Sociaal Buurtteam (wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent) De buurtteams zijn een samenwerkingsverband waarin de wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent samenwerken. Het Sociaal Buurtteam is het aanspreekpunt voor mensen of gezinnen die ondersteuning, zorg of activering vragen. Voorbeelden van hulpvragen die een sociaal buurtteam neergelegd kunnen worden zijn vragen over opvoeden en opgroeien, werkloosheid, huiselijke relaties, psychische problemen, lichamelijke gezondheid, schulden of eenzaamheid. Sociale buurtteams beschikken over veel kennis van wat er in de buurten gebeurt en hebben nauw contact met de gebiedsregisseurs en/of opbouwwerkers in hun rol als procesbegeleider buurtsteun. Het Sociaal Buurtteam is in veel gevallen de verbindende factor van de buurt en werkt nauw samen met scholen, peuterspeelzalen, wijkagent,woningbouwverenigingen en maatschappelijke instellingen. Ook de huisartsen of de huisartsenpraktijken in de buurt zijn gekoppeld aan het Sociale buurtteam. Het sociale buurtteam kan adviseren, begeleiding bieden, een expert inschakelen. Vanaf 2016 zijn er 14 sociale buurteams actief in Heerlen. Expertise team (complexe meervoudige problemen) Het Sociaal Buurtteam is er voor mensen of gezinnen die meerdere hulpvragen hebben die vaak met elkaar samenhangen. Voorbeelden van hulpvragen die een sociaal buurtteam neergelegd kunnen worden zijn vragen over opvoeden en opgroeien, werkloosheid, huiselijk geweld, psychische problemen, schulden of eenzaamheid. Sociale buurtteams beschikken over veel kennis van wat er in de buurten gebeurt en heeft nauw contact met de gebiedsregisseurs en opbouwwerkers in hun rol als procesbegeleider buurtsteun.. De buurtteams zijn een samenwerkingsverband waarin de wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent samenwerken. 5 In de buurt Bekkerveld-Aarveld vervult de voorzitter van de wijkraad de rol van procesbegeleider 14
Het Sociaal Buurtteam is het boegbeeld van de buurt en werkt nauw samen met scholen, peuterspeelzalen, woningbouwverenigingen en maatschappelijke instellingen. Ook de huisarts of de huisartsenpraktijk in de buurt is gekoppeld aan een Sociaal Buurtteam Het Sociale Buurtteam kan adviseren, een expert inschakelen of ondersteuning bieden. Buurtsteun (initiatief bewoners/procesbegeleiding gemeente en Alcander) Buurtsteun is het geheel van binnen een buurt voorkomende formele en informele netwerken van waaruit bewoners elkaar ondersteunen bij zorg- en hulpvragen, gebruikmakend van eigen kracht en vertrekkend vanuit een positieve beleving van hun (sociale)leefomgeving. In die zin is buurtsteun vast verbonden aan het begrip vitale buurt. De gemeente (bureau buurtgericht werken/gebiedsregisseur) en Alcander (opbouwwerk) hebben in iedere buurt de rol van procesbegeleider. Buurtsteun is afhankelijk van de vraag en behoefte van de inwoners van een buurt. Voorbeelden zijn het boodschappen doen voor een buurtbewoner of de tuin onderhouden voor een buurtbewoner. Iedere woonbuurt heeft eigen buurtsteun. In totaal zijn er 19. Buurtorganisaties (bewoners) De buurtorganisaties zijn aanspreekpunt bij de buurtontwikkeling en de aanpak van de knelpunten in de buurt. Alle woonbuurten van Heerlen hebben een buurtorganisatie. Dit zijn stichtingen waarbinnen bewoners zich vrijwillig inzetten voor de leefbaarheid en sociale cohesie in de buurt. Vanuit Buurtgericht Werken ontvangen zij jaarlijks een waarderingssubsidie om dit mogelijk te maken. Daarnaast hebben zij regelmatig overleg met de gebiedsregisseur, opbouwwerker en stadsdeelcoördinator. Buurt overstijgend organiseert Buurtgericht Werken ongeveer 4 keer per jaar een kernteamvergadering. De gemeente kent 5 kernteams. In een kernteam zitten meerdere buurtorganisaties, waarbinnen kennisuitwisseling plaatsvindt en ook buurt overstijgende zaken besproken worden. 15
Bijlage 2: Tabel aantal geregistreerde (poging tot) misdrijven en incidenten per 1000 inwoners Tabel aantal (poging tot) misdrijven per 1000 inwoners: Indicator 2015 2016 Procentuele verandering 2016 t.o.v. 2015 Indicatoren voor een veilige woon- en leefomgeving (1. Sociaal kwaliteit, 2. fysieke kwaliteit 3. objectieve veiligheid en 4. subjectieve veiligheid) Vernieling c.q. zaakbeschadiging (2) 6,6 6,3-5% Diefstal/inbraak woning (3) 5,4 4,5-17% Diefstal/inbraak garage schuur (3) 4,1 3,2-27% Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen (3) 4,8 6,8 +42% Diefstal van motorvoertuigen (3) 3,5 2,3-34% Diefstal van brom-, snor-, fietsen (3) 2,0 2,5 +25% Zakkenrollerij (3) 0,8 0,5-38% Diefstal af/uit/van overige voertuigen (3) 1,0 1,0 0% Openlijk geweld (persoon) (3) 0,0 0,3 +30% Bedreiging (3) 2,3 1,5-35% Mishandeling (3) 0,8 4,1 +413% Straatroof (3) 0,5 0,3-40% Overval (3) 0,0 0,5 +50% Indicatoren voor bedrijvigheid en veiligheid (veilig winkelgebied en veilige bedrijventerreinen) Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen 2,3 2,0-13% Winkeldiefstal 5,3 7,1 +34% Indicatoren voor fysieke veiligheid (verkeersveiligheid en brand) Verkeersongevallen 8,4 8,4 0% Brand/ontploffing 0,0 1,0 100% Indicatoren Integriteit en veiligheid (georganiseerde criminaliteit) Drugshandel 1,0 1,8 +80% Mensenhandel 0,0 0,0 0% Wapenhandel 0,0 0,3 30% Horizontale fraude 2,8 2,8 0% Verticale fraude 0,0 0,0 0% Overige fraude 1,0 0,0-100% 16
Tabel aantal incidenten per 1000 inwoners Indicator 2015 2016 Procentuele verandering 2016 t.o.v. 2015 Veilige woon- en leefomgeving Drugs/drankoverlast 19 21 10,5% Burengerucht (relatieproblemen) 16 23 43,8% Geluid 12 17 41,7% Overlast 49 32-34,7% Overlast verwarde personen 14 10-28,6% Jeugdoverlast 32 20-37,5% Vernieling c.q. zaakbeschadiging 27 29 7,4% Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid Verkeersongevallen 57 57 0,0% Verkeersoverlast 2 3 50,0% Indicatoren Integriteit en veiligheid (georganiseerde criminaliteit) Drugshandel 6 8 33,3% 17
18