MET MILDE AANDACHT MINDFULNESSTRAINING IN HET WGC BRUGSE POORT KRISTEL LUYCKX 6 MAART 2014 SOCIETY FOR PSYCHOSOMATIC MEDICINE
HET WGC ALS CONTEXT Toegankelijke laagdrempelige gezondheidszorg Integraal en multidisciplinair Met aandacht voor gezondheidspromotie en preventie Patiëntengroep: mix van culturen, afkomstig uit alle lagen van de bevolking
PROBLEEMSTELLING Hoge incidentie grote vraag Beperkt aanbod, soms logge procedure Stigmatisering binnen CGGZ Problematisch?! vooral mensen met hoogste nood (sociaal zwakkeren) vallen uit de boot Zorg goed voor jezelf
DOELSTELLING VAN DE GROEPSWERKING Groepsaanpak voor moeilijk doorverwijsbare patiënten met een breed gamma van stressklachten (angstige en depressieve reacties, surmenage, lichamelijk onverklaarde klachten) Generalistische aanpak waarbij de nadruk niet zozeer komt te liggen op de Klacht maar op de Coping (Rijnders Heene, 2011) Aard van coping is bij chronische klachten vaak klacht-verergerend of -bestendigend. Efficiëntst interventie te richten op in stand houdende factoren van de klacht, eerder dan op de oorzaak
RATIONALE: STRESS ALS 3 O-PROBLEMATIEK (EDEL MAEX) Stress: geen ziekte maar normale signalen van een intact organisme in (ab?)normale (stressvolle) levensomstandigheden Patiënten voelen zich wel ziek met grote lijdensdruk Anders leren ervaren, denken en doen als antwoord: Anders leren omgaan met
METHODIEK Training gebaseerd op concept van MBSR en MBCT: lichaamsgerichte oefeningen adequater leren omgaan met ervaringen, gedachten en gevoelens aanreiken van cognitieve schema s en strategieën het geleerde leren toepassen in dagelijkse situaties
METHODIEK OP MAAT 8 bijeenkomsten van 2,5 uur Deelname op indicatie van de arts In het WGC zelf Eenvoudig oefenmateriaal mapje met kernaspecten uit Leven in de maalstroom CD s 30 minuten in toegankelijke taal Vertrouwend op en vertrekkend vanuit de mogelijkheden van éénieder
METHODIEK OP MAAT Samenwerkend leren Rol van begeleider: oefenen ondersteunen eigen ervaring als bron verantwoordelijkheid bij patiënt
RESULTATEN: SUBJECTIEVE ERVARING Welbevinden en groter bewustzijn Coping moeilijke situaties Groepsgevoel Doorbreekt isolatie Rol en continuïteit vertrouwde HV is cruciaal
MINDFULNESS IN HET WGC: VERDERE UITBOUW VAN DE GROEPSWERKING Integraal denken Arts indiceert en volgt mee op Uitbouw alternatieve groepswerkingen volgens principes getrapte zorg Aanvullend, ondersteunend, pre-therapeutisch, gericht op terugvalpreventie, mogelijk afdoend als aanbod
MINDFULNESS IN HET WGC: Wat werkt? Wat helpt? Vaardiger maken is behandelen Coachend versus therapeutisch Steun krijgen / steun geven Groep als ideale oefenplek Groep normaliseert Positiever zelfbeeld/bestaansrecht Belang maandelijkse oefenmomenten
BRONNEN De Maeseneer J, Wittevrongel L;, Vincke A;, Herman E: Onderzoeksrapport: Eerstelijnspsycholoog, oktober 2009. Eeckhaut, L.,(2012). Beleving van de training ` Zorg voor jezelf door verschillende patiëntengroepen van het wijkgezondheidscentrum Brugse Poort. Scriptie voorgedragen in het kader van de opleiding tot huisarts. (Myriam Deveugele: promotor, Roland Rogiers: co-promotor) 2009. Funicane A, Mercer SW (2006). An exploratory mixed methods study of the acceptability and effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy for patients with active depression and anxiety in primary care. BMC Psychiatry, 6:1. Maex, E., (2012). Mindfulness in het algemeen ziekenhuis. De drie O s van stress: een werkbaar model voor de praktijk. Symposium over Mindfulness, Mededogen en Zorg, ZNA, 15 juni 2012. Rijnders P, Heene, E (2011). Kortdurende psychologische interventies voor de eerste lijn. Boom, Amsterdam.