INKOMENSGEGEVENS MVS MAASSLUIS - VLAARDINGEN - SCHIEDAM

201 INKOMENSGEGEVENS MVS MAASSLUIS - VLAARDINGEN - SCHIEDAM Kenniscentrum MVS januari 2017 0

INHOUD 1 Inleiding 2 2 Besteedbaar huishoudensinkomen Voornaamste bron van inkomen van het huishouden 6 Inkomensverdelingen 9 5 Inkomensverdelingen op basis van gestandaardiseerde inkomens 10 6 Inkomens tot 105%, 110% en 120% van het minimum 11 7 Aandachtsgroepen Volkshuisvesting beleid 1 8 Aandachtsgroepen Volkshuisvesting beleid 16 9 Inkomens van personen met 52 weken inkomen 17 Bijlagen 18 - Gemiddeld besteedbaar inkomen en gestandaardiseerd inkomen per huishouden in de regio 18 - Ranglijst MVS buurten naar gemiddeld besteedbaar inkomen 19 - Kaart wijk- en buurtindeling Maassluis 20 - Kaart wijk- en buurtindeling Vlaardingen 21 - Kaart wijk- en buurtindeling Schiedam 22 1

1. Inleiding Eind 2016 heeft het CBS het Regionaal Inkomensonderzoek (RIO) 201 uitgegeven. Hierin zijn inkomens van personen en huishoudens weergegeven, verdeeld naar gemeente, wijk en buurt. De basisgegevens zijn afkomstig van de Belastingdienst, de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Basisregistratie Personen. Uit deze gegevens is dit rapport samengesteld met inkomensgegevens van de drie MVS-gemeenten: Maassluis, Vlaardingen en Schiedam. Er is gebruik gemaakt van twee inkomenseenheden, dat van individuen en particuliere huishoudens. Bij individuen wordt er onderscheid gemaakt naar het aantal weken inkomen. Een particulier huishouden bestaat uit één of meer personen die alleen of samen in een woonruimte gehuisvest zijn en zelf in hun dagelijkse levensbehoeften voorzien. Hierbij zijn studentenhuishoudens en institutionele huishoudens (personen in instellingen, instituten en tehuizen) niet meegeteld. Vanwege geheimhouding zijn gegevens voor gebieden met minder dan 20 inwoners/huishoudens, niet weergegeven. 2

2. Besteedbaar huishoudensinkomen Tabel 1 bevat de gemiddelde besteedbare inkomens per huishouden in 201. Het besteedbaar huishoudensinkomen bestaat uit het bruto-inkomen verminderd met: betaalde inkomensoverdrachten, zoals alimentatie van de ex-echtgeno(o)t(e); premies inkomensverzekeringen, zoals premies betaald voor sociale verzekeringen, volksverzekeringen en particuliere verzekeringen in verband met werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, ouderdom en nabestaanden; premies ziektekostenverzekeringen; belastingen op inkomen en vermogen (bron: RIO uitgebreide onderzoeksbeschrijving, 201). Om de besteedbare inkomens van diverse typen huishoudens beter vergelijkbaar te maken, staan in onderstaande tabel ook de gestandaardiseerde besteedbare inkomens per huishouden, hierbij zijn de inkomens gecorrigeerd voor de verschillen in grootte en samenstelling van het huishouden. Zo heeft een groter huishouden een hoger inkomen nodig dan een kleiner huishouden om op hetzelfde welvaartsniveau te komen. Tabel 1: Inkomen huishoudens, 201 aantal huishoudens 1-1-'15 gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden percentuele toename t.o.v. 201 gemiddeld gestandaardiseerd inkomen per huishouden Maassluis 1.290 5.500,2% 25.100 1. Taanschuurpolder 1.050 5.900 1,7% 25.00 2. Dijkpolder 2.80.200,6% 2.500. Sluispolder.120 1.000,% 22.900. Kapelpolder 2.860.00 5,2% 2.00 5. Burgemeesterswijk 2.710 6.700,% 25.900 6. Steendijkpolder 2.000.500 2,% 28.700 7. Aalkeetpolder 50.. 8. Wilgenrijk 0.. Vlaardingen.00 2.600 2,8% 2.600 1. Centrum 7.0 0.00,1% 22.00 2. Westwijk 5.980 28.500 1,% 20.800. Vettenoordse P. 600 25.500,2% 21.600. Oostwijk.200 5.100 5,7% 25.00 5. Vl. Ambacht 5.10 6.000,% 2.800 6. Holy-Zuid 5.160 29.900 0,0% 22.600 7. Holy-Noord 5.970 8.700,8% 27.100 8. Broekpolder... Schiedam.890 2.000 2,6% 2.100 1. Centrum 2.20.700,% 25.600 2. Oost 5.70 26.500 1,9% 19.700. West 5.260.00 2,7% 2.600. Zuid 2.980 29.100 2,8% 21.700 5. Nieuwland 6.60 27.200 1,9% 20.000 6. Groenoord.600 26.600 1,9% 20.00 7. Kethel 1.660 9.800,5% 27.800 8. Woudhoek.90 7.200,0% 26.000 9. Spaland/Sveaparken 2.980 8.000,7% 0.700 Rotterdam 288.070 1.000,7% 22.900 Nederland 7.272.770 6.200,0% 25.00

In alle drie de MVS-gemeenten ligt het gemiddeld besteedbaar inkomen onder het landelijk gemiddelde. Het gemiddelde inkomen in Maassluis ligt hoger dan dat in Vlaardingen en Schiedam. In Schiedam zijn de verschillen per wijk het grootst. De inkomens zijn gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Dit is overal in het land waarneembaar zo ook in de mvs gemeenten. Ook is landelijk waarneembaar dat de toename van het inkomen groter is bij hogere inkomens dan bij lage inkomens. Deze trend is terug te zien in de percentuele toename per wijk. In een aantal wijken is er ook een groot verschil waarneembaar tussen de buurten (zie kaart 1). In Maassluis is dit het geval in de wijk Dijkpolder, waar het gemiddelde inkomen van de Bloemenbuurt aanzienlijk lager ligt dan in de andere twee buurten van deze wijk. In Vlaardingen zijn grote verschillen waarneembaar in de wijk Ambacht, waar in de Oranjebuurt het gemiddelde inkomen hoger ligt dan in de rest van de wijk, ditzelfde geldt voor de buurt Vaart Zuid, gelegen in de wijk Holy-Zuid. In Schiedam zijn in de wijk West grote verschillen tussen het noordelijke deel, waar de inkomens op het stedelijk gemiddelde liggen en het zuidelijk deel waar de inkomens daar ver boven liggen. Kaart 1: Gemiddeld besteedbaar huishoudensinkomen per buurt in Maassluis, Vlaardingen en Schiedam

x 1000 In figuur 1 is de ontwikkeling van de gemiddelde besteedbare huishoudeninkomens te zien vanaf 2005. Vlaardingen en Schiedam liggen structureel ongeveer.000,- onder het landelijk gemiddelde, waarbij het gemiddelde van Vlaardingen net iets boven dat van Schiedam ligt. Maassluis fluctueert licht rondom het landelijk gemiddelde, lag er tot en met 2009 iets boven, maar sinds 2010 iets onder. Tot 2008 is er een duidelijk stijgende lijn te zien in alle drie de gemeenten. Daarna vertaalt de economische crisis zich in een afname van de gemiddelde inkomens. Deze is in Maassluis het meest zichtbaar en in Schiedam het minst. In 201 is zowel landelijk als in de drie MVS-gemeenten een forse stijging van de gemiddelde inkomens te zien, die duidt op economisch herstel. Een zodanig sterke inkomensstijging is sinds 2007 niet meer voorgekomen. Wel is de stijging in alle drie de gemeenten minder sterk dan landelijk: Maassluis komt het dichtst bij de landelijke stijging, terwijl Vlaardingen en Schiedam er ruim onder zitten. Figuur 1: Gemiddeld besteedbaar huishoudens inkomen, 2005-201 9,0 7,0 5,0,0 1,0 29,0 27,0 25,0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 201 201 Maassluis 0,5 1,7,8,9,5,0,1,2, 5,5 Vlaardingen 27,1 28, 0, 1,0 1,6 1,2 1,5 1,7 1,7 2,6 Schiedam 27,0 28,1 0,0 0,6 1,0 1,0 0,9 1,0 1,0 2,0 Nederland 29,9 1,,6,,,,2,5,8 6,2 5

. Voornaamste bron van inkomen van het huishouden De bron waaruit een particulier huishouden in een jaar het meeste inkomen ontvangt, wordt beschouwd als de voornaamste bron van inkomen. Dit kan zijn: inkomen uit arbeid (werk), inkomen uit een uitkering (werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of bijstand) of inkomen uit pensioen. In tabel 2 zijn de absolute aantallen weergegeven van de huishoudens naar bron van inkomen, in figuur 2 is de percentuele verdeling weergegeven. Schiedam heeft de meeste huishoudens waarvan inkomen uit arbeid de belangrijkste bron van inkomen is (zowel absoluut als procentueel). Doordat de bevolking gemiddeld iets jonger is dan in Maassluis en Vlaardingen, zijn er minder gepensioneerden. Wel zijn de verschillen in het aantal huishoudens met inkomen uit pensioen in Schiedam per wijk behoorlijk groot. Ook op het gebied van inkomen uit een uitkering heeft Schiedam de grootste verschillen per wijk. Zo leeft in Nieuwland bijna één op de vijf huishoudens van een uitkering terwijl dit in Kethel en Spaland/Sveaparken maar respectievelijk % en % bedraagt. In Maassluis en Vlaardingen zijn deze verschillen per wijk minder groot. Vlaardingen heeft met de wijk Vettenoordse Polder de grootste uitschieter op het aantal huishoudens dat een inkomen uit pensioen heeft, namelijk ruim tweederde. Tabel 2: Absoluut aantal huishoudens verdeeld naar voornaamste bron van inkomsten, 201 aantal huishoudens 1-1-'15 inkomen uit arbeid werkloosheid /bijstand uitkering arbeidsongeschiktheid pensioen Maassluis 1.290 8.80 800 60.70 1. Taanschuurpolder 1.050 70 0 0 20 2. Dijkpolder 2.80 1.00 180 100 870. Sluispolder.120 1.900 270 110 760. Kapelpolder 2.860 1.90 150 120 1.070 5. Burgemeesterswijk 2.710 1.590 110 70 920 6. Steendijkpolder 2.000 1.10 50 0 90 7. Aalkeetpolder 50.... 8. Wilgenrijk 0.... Vlaardingen.00 19.650 2.60 1.120 9.610 1. Centrum 7.0.70 580 00 1.620 2. Westwijk 5.980.560 590 220 1.90. Vettenoordse P. 600 10 0 20 00. Oostwijk.200 2.20 20 110 550 5. Vl. Ambacht 5.10.0 50 10 1.250 6. Holy-Zuid 5.160 2.0 50 170 2.210 7. Holy-Noord 5.970.10 20 160 2.090 8. Broekpolder..... Schiedam.890 2.179 2.800 1.10 8.20 1. Centrum 2.20 1.710 160 70 0 2. Oost 5.70.660 560 20 820. West 5.260.690 00 160 1.00. Zuid 2.980 1.800 20 10 750 5. Nieuwland 6.60.00 80 70 1.50 6. Groenoord.600 2.150 80 200 1.60 7. Kethel 1.660 950 50 20 60 8. Woudhoek.90 2.010 10 80 1.120 9. Spaland/Sveaparken 2.980 2.10 0 50 60 Rotterdam 288.070 170.70 7.070 11.050 62.80 Nederland 7.272.770.597.60 2.00 255.80 1.885.0 6

Figuur 2: Percentuele verdeling van huishoudens naar voornaamste bron van inkomen, 201 Maassluis 59 6 1 1 Steendijkpolder 70 2 25 0 Burgemeesterswijk 59 0 Kapelpolder 52 5 7 2 Sluispolder 61 9 2 2 Dijkpolder 52 7 5 2 Taanschuurpolder 70 22 2 Vlaardingen 59 7 29 2 Holy-Noord 55 5 5 2 Holy-Zuid 5 7 2 Vl. Ambacht 65 7 2 1 Oostwijk 70 8 17 2 Vettenoordse P. 22 7 67 1 Westwijk 60 10 25 1 Centrum 65 8 22 1 Schiedam 62 8 2 2 Spaland/Sveaparken 81 12 15 1 Woudhoek 59 2 2 Kethel 57 1 8 1 Groenoord 7 10 6 Nieuwland 5 1 6 2 Zuid 60 8 25 West 70 6 20 1 Oost 68 10 15 Centrum 7 7 15 1 werk werloosheid/bijstand arbeidsongeschikt pensioen overig De tabel hierna geeft het percentage huishoudens weer dat van een uitkering leeft. De huishoudens zijn onderverdeeld in autochtone huishoudens en allochtone huishoudens. Hieruit blijkt dat het percentage huishoudens met een uitkering onder allochtonen aanzienlijk hoger ligt dan onder autochtonen, dit geldt met name voor niet-westerse allochtonen. De gemiddelden van de drie MVS-gemeenten liggen dicht bij elkaar: van de autochtone huishoudens en de westerse allochtone huishoudens heeft ongeveer 15% een uitkering en van de niet-westerse allochtone huishoudens heeft ongeveer één op de drie een uitkering als voornaamste bron van inkomen. 7

Op wijkniveau is duidelijk te zien dat in de wijken met een relatief goedkope woningvoorraad de percentages van het aantal huishoudens met een uitkering hoger is dan in de rest van de wijken, zowel onder autochtonen als allochtonen. Tabel : Absolute aantal huishoudens verdeeld naar herkomst / percentage huishoudens met uitkering als belangrijkste bron van inkomen, 201 huishoudens autochtoon < 65 jr huishoudens allochtoon < 65 jr huishoudens allochtoon Westers < 65 jr huishoudens allochtoon niet-westers < 65 jr totaal % met uitkering totaal % met uitkering totaal % met uitkering totaal % met uitkering Maassluis 7.190 1% 2.610 29% 900 1% 1.710 6% 1. Taanschuurpolder 620 8% 200 25% 110 9% 80 % 2. Dijkpolder 1.160 17% 0 6% 150 20% 10 6%. Sluispolder 1.550 15% 780 2% 20 17% 50 0%. Kapelpolder 1.10 16% 60 0% 10 21% 0 0% 5. Burgemeesterswijk 1.20 10% 510 2% 160 6% 60 1% 6. Steendijkpolder 1.280 8% 20 17% 120 8% 110 20% 7. Aalkeetpolder........ 8. Wilgenrijk........ Vlaardingen 16.270 15% 7.90 29% 2.70 1%.670 9% 1. Centrum.00 16% 1.680 27% 680 15% 1.000 6% 2. Westwijk 2.520 17% 1.980 0% 660 11% 1.0 0%. Vettenoordse P.......... Oostwijk 1.980 1% 650 1% 260 15% 00 0% 5. Vl. Ambacht 2.710 11% 1.150 29% 0 15% 80 5% 6. Holy-Zuid 1.80 19% 1.150 2% 70 15% 60 % 7. Holy-Noord.050 15% 800 0% 20 19% 80 8% 8. Broekpolder........ Schiedam 15.60 15% 10.690 27%.00 15% 7.90 2% 1. Centrum 1.0 1% 60 22% 290 1% 0 29% 2. Oost 2.00 20% 2.500 22% 920 1% 1.610 28%. West 2.710 12% 1.60 18% 60 8% 810 25%. Zuid 1.590 19% 60 25% 20 17% 80 2% 5. Nieuwland 1.60 2%.150 5% 0 2% 2.690 6% 6. Groenoord 1.650 21% 1.270 0% 280 25% 990 % 7. Kethel 80 8% 180 17% 80 0% 90 22% 8. Woudhoek 1.810 12% 0 2% 180 17% 250 2% 9. Spaland/Sveaparken 2.070 7% 60 9% 210 0% 270 11% Nederland.089.810 1% 1.221.890 26% 557.0 16% 66.60 5% 8

. Inkomensverdelingen Wanneer de landelijk gemiddeld besteedbare huishoudeninkomens worden ingedeeld in 0% lage, 0% midden en 20% hoge inkomens, kan aan de hand hiervan een vergelijking worden gemaakt tussen gemeenten. In Maassluis behoren de meeste huishoudens tot de groepen met een middeninkomen. In Vlaardingen en Schiedam is de groep huishoudens met een laag inkomen het grootst. Tabel : Inkomensverdeling van huishoudens inkomen per 20%-groep van de landelijke verdeling van het besteedbaar huishoudensinkomen, 201* aantal huishoudens 1-1-'15 laag: onderste 0% (tot 25.700) midden: middelste 0% (tot 9.00) hoog: bovenste 20% (v.a. 9.00) Maassluis 1.290 8% % 19% 1. Taanschuurpolder 1.050 6% % 20% 2. Dijkpolder 2.80 2% 0% 17%. Sluispolder.120 50% 8% 12%. Kapelpolder 2.860 % 0% 17% 5. Burgemeesterswijk 2.710 2% 9% 19% 6. Steendijkpolder 2.000 18% 51% 1% 7. Aalkeetpolder 50... 8. Wilgenrijk 0... Vlaardingen.00 6% 9% 15% 1. Centrum 7.0 9% 0% 12% 2. Westwijk 5.980 5% 7% 10%. Vettenoordse P. 600 62% % 5%. Oostwijk.200 % 8% 19% 5. Vl. Ambacht 5.10 8% 1% 21% 6. Holy-Zuid 5.160 5% 5% 12% 7. Holy-Noord 5.970 6% 1% 2% 8. Broekpolder.... Schiedam.890 8% 7% 15% 1. Centrum 2.20 5% 7% 18% 2. Oost 5.90 57% 5% 8%. West 5.280 % 8% 18%. Zuid 2.990 52% 8% 10% 5. Nieuwland 6.60 59% 2% 9% 6. Groenoord.600 59% 5% 6% 7. Kethel 1.650 % 0% 25% 8. Woudhoek.90 6% 2% 22% 9. Spaland/Sveaparken 2.980 16% % 9% Rotterdam 288.070 52% % 1% Nederland 7.272.770 0% 0% 20% * Door afronding tellen de percentages niet altijd op tot 100% 9

5. Inkomensverdelingen op basis van gestandaardiseerde inkomens Op basis van gestandaardiseerde inkomens verschuiven de percentages heel licht ten opzichte van de verdeling wanneer de inkomens niet gestandaardiseerd zijn. In Vlaardingen en Schiedam neemt het aandeel van de lage inkomens dan iets af, maar dit blijft nog wel de grootst vertegenwoordigde groep. Deze afname kan worden verklaard doordat in Vlaardingen en Schiedam de huishoudens kleiner zijn dan gemiddeld. De wijk Vettenoordse Polder in Vlaardingen is hier een goed voorbeeld: in gestandaardiseerde vorm is de lage inkomensgroep tien procentpunten kleiner dan nietgestandaardiseerd. Dat komt omdat er in dit gebied voornamelijk kleine huishoudens van gepensioneerden zijn. Tabel 5: Inkomensverdeling van huishoudens inkomen per 20%-groep van de landelijke verdeling van het gestandaardiseerd huishoudensinkomen, 201* aantal huishoudens 1-1-'15 laag: onderste 0% (tot 19.800) midden: middelste 0% (tot 2.100) hoog: bovenste 20% (v.a. 2.100) Maassluis 1.290 7% % 19% 1. Taanschuurpolder 1.050 5% % 21% 2. Dijkpolder 2.80 % 1% 17%. Sluispolder.120 6% 0% 1%. Kapelpolder 2.860 2% 1% 17% 5. Burgemeesterswijk 2.710 1% 8% 21% 6. Steendijkpolder 2.000 20% 51% 0% 7. Aalkeetpolder 50... 8. Wilgenrijk 0... Vlaardingen.00 % 0% 16% 1. Centrum 7.0 7% 0% 1% 2. Westwijk 5.980 5% 7% 9%. Vettenoordse P. 600 52% 8% 10%. Oostwijk.200 0% 9% 21% 5. Vl. Ambacht 5.10 9% 2% 19% 6. Holy-Zuid 5.160 9% 8% 1% 7. Holy-Noord 5.970 5% 1% 2% 8. Broekpolder.... Schiedam.890 7% 7% 16% 1. Centrum 2.20 1% 5% 2% 2. Oost 5.90 57% % 9%. West 5.280 2% 8% 19%. Zuid 2.990 52% 7% 12% 5. Nieuwland 6.60 61% 0% 10% 6. Groenoord.600 58% 6% 7% 7. Kethel 1.650 % 8% 28% 8. Woudhoek.90 % % 22% 9. Spaland/Sveaparken 2.980 18% 6% 6% Rotterdam 288.070 51% % 16% Nederland 7.272.770 0% 0% 20% * Door afronding tellen de percentages niet altijd op tot 100% 10

6. Inkomens tot 105%, 110% en 120% van het sociaal minimum Het sociale minimum is het wettelijk bestaansminimum, zoals dat in de politieke besluitvorming is vastgelegd. Onderstaande tabel toont de absolute aantallen huishoudens die een inkomen hebben van respectievelijk maximaal 105%, 110% en 120% van het sociaal minimum. Op de volgende bladzijde staat de percentuele verdeling van deze inkomensgroepen. Veel gemeenten gebruiken deze verdelingen voor het maken van beleidsregels. Zo hebben inwoners in Schiedam die tot 110% van het sociaal minimum verdienen, gratis toegang tot het openbaar vervoer. De drie MVS-gemeenten hebben verschillende regelingen en voorzieningen voor mensen met lage inkomens. Tabel 6: Absoluut aantal huishoudens met 105%, 110% en 120% van het sociaal minimum, 201 absolute aantallen aantal huishoudens 1-1-'15 huishoudens tot 105% van het sociaal minimum huishoudens tot 110% van het sociaal minimum huishoudens tot 120% van het sociaal minimum Maassluis 1.290 1.250 1.550 2.00 1. Taanschuurpolder 1.050 70 80 110 2. Dijkpolder 2.80 270 0 0. Sluispolder.120 80 60 580. Kapelpolder 2.860 00 70 520 5. Burgemeesterswijk 2.710 170 20 290 6. Steendijkpolder 2.000 60 70 90 7. Aalkeetpolder 50... 8. Wilgenrijk 0... Vlaardingen.00.820.610 5.890 1. Centrum 7.0 870 1.060 1.60 2. Westwijk 5.980 850 1010 1.280. Vettenoordse P. 600 80 110 10. Oostwijk.200 0 10 500 5. Vl. Ambacht 5.10 50 60 800 6. Holy-Zuid 5.160 60 760 1000 7. Holy-Noord 5.970 510 620 810 8. Broekpolder. Schiedam.890.80 5.10 6.820 1. Centrum 2.20 270 20 90 2. Oost 5.90 80 980 1.200. West 5.280 520 610 810. Zuid 2.990 90 80 610 5. Nieuwland 6.60 1.260 1.80 1.80 6. Groenoord.600 720 860 1.00 7. Kethel 1.650 120 10 200 8. Woudhoek.90 270 0 80 9. Spaland/Sveaparken 2.980 110 10 150 Rotterdam 288.070 52.510 60.790 7.190 Nederland 7.272.770 71.780 885.650 1.18.870 11

Maassluis heeft in verhouding iets minder bewoners met een huishoudensinkomen tot 105%, respectievelijk 110% van het sociaal minimum dan Nederland gemiddeld. Vlaardingen en Schiedam hebben beide relatief veel huishoudens met een laag inkomen. Schiedam vertoont wederom de grootste verschillen tussen de wijken. Met name in Nieuwland zijn huishoudens met een inkomen tot 120% sterk vertegenwoordigd. Tabel 7: Percentage huishoudens met 105%, 110% en 120% van het sociaal minimum, 201 percentages aantal huishoudens 1-1-'15 huishoudens tot 105% van het sociaal minimum huishoudens tot 110% van het sociaal minimum huishoudens tot 120% van het sociaal minimum Maassluis 1.290 9% 11% 1% 1. Taanschuurpolder 1.050 7% 8% 10% 2. Dijkpolder 2.80 11% 1% 18%. Sluispolder.120 12% 15% 18%. Kapelpolder 2.860 10% 1% 18% 5. Burgemeesterswijk 2.710 6% 8% 11% 6. Steendijkpolder 2.000 % % % 7. Aalkeetpolder 50... 8. Wilgenrijk 0... Vlaardingen.00 11% 1% 17% 1. Centrum 7.0 12% 1% 18% 2. Westwijk 5.980 1% 17% 21%. Vettenoordse P. 600 1% 18% 2%. Oostwijk.200 10% 1% 15% 5. Vl. Ambacht 5.10 10% 12% 15% 6. Holy-Zuid 5.160 12% 15% 19% 7. Holy-Noord 5.970 8% 10% 1% 8. Broekpolder.... Schiedam.890 1% 1% 19% 1. Centrum 2.20 11% 1% 16% 2. Oost 5.90 15% 18% 21%. West 5.280 10% 11% 15%. Zuid 2.990 1% 16% 20% 5. Nieuwland 6.60 19% 2% 28% 6. Groenoord.600 15% 18% 22% 7. Kethel 1.650 7% 8% 12% 8. Woudhoek.90 8% 10% 1% 9. Spaland/Sveaparken 2.980 % % 5% Rotterdam 288.070 17% 20% 2% Nederland 7.272.770 10% 12% 15% 12

Onderstaande kaart toont het aandeel huishoudens met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum per buurt. In Maassluis behoort enkel de Bloemenbuurt in Dijkpolder tot de klasse waar 21% of meer tot 110% van het minimum verdient. In Vlaardingen geldt dit enkel voor de Zuidbuurt in de Westwijk en Babberspolder Oost in Ambacht. Schiedam telt meer buurten die tot deze categorie behoren, namelijk Groenoord-Zuid in Groenoord, bijna alle buurten in Nieuwland, de Fabribuurt in West en de Wetenschappersbuurt in Oost. Kaart 2: Percentage huishoudens per buurt met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum 1

7. Aandachtsgroepen Volkshuisvesting beleid In 201 lag de inkomensgrens voor de toewijzing van betaalbare huurwoningen van corporaties (Europese staatsteunregeling) op.678. In tabel 8 op de volgende bladzijde zijn de bijbehorende aantallen huishoudens te zien die tot deze groep behoren. Hierbij is tevens het aantal huishoudens dat in een huurwoning woont en het aandeel dat hiervoor huurtoeslag ontvangt weergegeven. Wat opvalt is dat Maassluis aanzienlijk minder huishoudens heeft met een inkomen tot de grens van de Europese staatssteunregeling dan Vlaardingen en Schiedam. In de wijken Nieuwland, Groenoord en Oost in Schiedam en Vettenoordse Polder in Vlaardingen, behoort tweederde van de huishoudens tot deze categorie. In tabel 8 staan naast het aantal huishoudens dat tot de inkomensgrens voor Europese Staatsteunregeling verdient, ook het aantal huishoudens met een inkomen tot 8.690. Tot deze inkomensgrens (in 2016 verhoogt naar 9.87) mogen woningcorporaties 10% van hun woningen toewijzen. Ook de inkomensgroepen tot.60 en daarboven zijn weergegeven. Dit zijn de inkomensgrenzen die golden voor de inkomensafhankelijke huurverhogingen die woningcorporaties konden doorvoeren op jaarbasis (voor het eerst op 1 januari 2015). Bij inkomens tussen de.678 en.786 mocht 0,5% extra huurverhoging boven op de basishuurverhoging worden berekend en bij een inkomen van boven de.786 was dit 2,5%. Echter, per 1-1-2017 geldt een andere terminologie en andere grenzen m.b.t. de inkomensafhankelijke huurverhogingen. Er is bij de inkomensafhankelijke huurverhogingen nog maar één grens, namelijk 0.9 ("de opvolger van 8.690 in euro's van 2017"). Daaronder geldt de "gewone" huurverhoging, en daarboven mag de huur met 1,5% extra omhoog. 1

Tabel 8: Aantal huishoudens verdeeld naar inkomensgroepen van het volkshuisvestingbeleid, 201 Aantal huishoudens 1-1- 15 aantal huishoudens met huurwoning totaal groepen Europese staatsteunregeling % van totaal aantal huish. met huurwoning met huurtoeslag % met huurtoeslag Aantal huishoudens met inkomen tussen.678-8.690 totaal met huurwoning Aantal huishoudens met inkomen tussen 8.690 -.60 totaal met huurwoning Aantal huishoudens met inkomen vanaf.60 totaal met huurwoning Maassluis 1.290 6.880 6.650 7%.820 2.0 51% 910 50 1.120 70 5.600 1.10 1. Taanschuurpolder 1.050 70 90 7% 280 120 % 60 20 90 20 10 50 2. Dijkpolder 2.80 1.60 1.280 52% 1.110 600 5% 180 10 180 120 80 280. Sluispolder.120 1.710 1.780 57% 1.0 710 5% 180 80 20 90 910 190. Kapelpolder 2.860 1.560 1.70 51% 1.160 600 52% 180 100 200 90 1.020 220 5. Burgemeesterswijk 2.710 1.150 1.110 1% 700 0 7% 190 80 20 100 1.180 270 6. Steendijkpolder 2.000 0 510 26% 220 100 5% 110 0 180 50 1.200 120 7. Aalkeetpolder 50........... 8. Wilgenrijk 0........... Vlaardingen.00 17.50 17.950 5% 1.250 6.90 52% 2.010 960 2.90 960 11.00 2.60 1. Centrum 7.0.10.180 57% 2.720 1.80 51% 500 170 570 160 2.090 60 2. Westwijk 5.980.0.720 62% 2.770 1.50 56% 0 160 0 150 1.510 270. Vettenoordse P. 600 90 00 67% 60 170 7% 0 0 0 0 110 60. Oostwijk.200 1.0 1.560 9% 1.020 510 50% 170 70 20 60 1.20 170 5. Vl. Ambacht 5.10 2.10 2.00 7% 1.590 870 55% 290 100 50 110 2.110 0 6. Holy-Zuid 5.160.720.10 61% 2.70 1.0 9% 0 20 0 20 1.50 500 7. Holy-Noord 5.970.110 2.550 % 2.050 1.120 55% 60 190 0 210 2.60 660 8. Broekpolder............ Schiedam.890 17.0 19.610 56% 1.680 7.60 56% 2.000 820 2.20 850 10.860 1.970 1. Centrum 2.20 990 1.190 51% 70 80 51% 10 0 160 50 860 160 2. Oost 5.90 2.910.560 66% 2.60 1.10 8% 20 10 00 10 1.090 290. West 5.280 1.990 2.750 52% 1.610 70 6% 10 90 80 100 1.820 200. Zuid 2.990 1.510 1.800 60% 1.170 60 5% 190 80 210 80 780 180 5. Nieuwland 6.60.50.60 69%.600 2.260 6% 10 170 80 190 1.10 80 6. Groenoord.600.150.150 68% 2.50 1.590 6% 10 170 10 150 80 00 7. kethel 1.650 80 680 1% 70 190 51% 110 0 10 0 70 70 8. Woudhoek.90 1.90 1.70 % 1.00 590 57% 190 90 260 90 1.60 260 9. Spaland/Sveap. 2.980 80 670 22% 290 10 5% 10 0 210 0 1.960 10 15

8. Aandachtsgroepen Volkshuisvesting beleid (VSO) De 'aandachtsgroep VSO' wordt afgebakend op basis van het belastbaar inkomen, leeftijd en type huishouden. In onderstaande tabel staat de omvang van de VSO aandachtsgroep weergegeven. Dit zijn huishoudens met een inkomen tot waar recht op huurtoeslag mogelijk is. Naast het totaal is ook de omvang te zien van de verschillende groepen die bij het toekennen van huurtoeslag worden onderscheiden. De onderverdeling zag er in 201 als volgt uit: Huishouden Maximaal inkomen eenpersoonshuishouden 21.600 meerpersoonshuishouden 29.25 eenpersoonsouderenhuishouden 21.600 meerpersoonsouderenhuishouden 29.00 In Maassluis ligt het aandeel huishoudens dat gezien het inkomen recht heeft op huurtoeslag net onder een derde (1%). In Vlaardingen en Schiedam ligt dit aandeel op respectievelijk 7% en 0% (201: 5% en 9%). In Maassluis woont 79% van de VSO aandachtsgroep ook daadwerkelijk in een huurwoning, in Vlaardingen 80% en Schiedam 76%. Tabel 9: VSO aandachtsgroepen, 201 VSO Aandachtsgroep in huurwoning VSO aantal Aandachts- als perc. eenpersoonshuishouden meerpersoonshuishouden huishoude groep van totaal ns 1-1-'15 totaal Totaal aantal < 65 jaar 65 jaar < 65 jaar 65 jaar huurders Maassluis 1.290.70.70 50% 920 800 1.250 510 1. Taanschuurpolder 1.050 20 210 57% 80 0 70 0 2. Dijkpolder 2.80 890 790 8% 180 200 290 10. Sluispolder.120 1.200 1.010 59% 50 190 80 80. Kapelpolder 2.860 980 80 5% 170 280 210 170 5. Burgemeesterswijk 2.710 670 70 1% 100 80 220 70 6. Steendijkpolder 2.000 290 150 5% 0 20 70 0 7. Aalkeetpolder 50....... 8. Wilgenrijk 0....... Vlaardingen.00 12.280 9.880 56%.20 2.20.150 1.260 1. Centrum 7.0 2.850 2.060 60% 70 0 660 20 2. Westwijk 5.980 2.60 2.190 66% 770 0 780 210. Vettenoordse P. 600 270 20 9% 50 120 10 50. Oostwijk.200 1.00 770 58% 50 100 260 60 5. Vl. Ambacht 5.10 1.670 1.20 57% 60 250 70 150 6. Holy-Zuid 5.160 2.160 1.970 5% 600 500 50 0 7. Holy-Noord 5.970 1.660 1.20 6% 70 80 0 20 8. Broekpolder........ Schiedam.890 1.020 10.670 62%.0 2.270.70 1.0 1. Centrum 2.20 820 580 59% 280 90 190 0 2. Oost 5.90 2.570 1.860 6% 820 270 60 10. West 5.280 1.850 1.220 61% 50 260 90 120. Zuid 2.990 1.290 910 60% 10 200 290 110 5. Nieuwland 6.60.50 2.90 68% 820 560 1.210 60 6. Groenoord.600 2.260 1.90 62% 00 90 70 20 7. Kethel 1.650 70 270 56% 60 100 50 50 8. Woudhoek.90 970 760 51% 170 280 150 160 9. Spaland/Sveaparken 2.980 0 190 0% 0 0 70 0 Rotterdam 288.070 129.70 109.690 61% 8.60 21.850 8.820 10.660 Nederland 7.272.770 2.6.10 1.672.160 57% 577.60 76.70 511.20 206.80 16

aantal personen met 52 weken inkomen 9. Inkomens van personen met 52 weken inkomen Onderstaande tabel geeft een overzicht van inkomens van personen in plaats van huishoudens, gecategoriseerd naar verschillende achtergrondkenmerken. Personen die het hele jaar door een inkomen hebben worden tot de categorie met 52 weken inkomen gerekend. In 201 behoorde 7% van de bewoners in Maassluis tot deze categorie. Dit percentage ligt iets boven het landelijk gemiddelde van 70%. Het persoonlijk inkomen van de bewoners met 52 weken inkomen bedroeg gemiddeld 1.00,-. In Vlaardingen en Schiedam ligt dit percentage op respectievelijk 71% en 69%. Van deze groep inwoners is in alle drie de gemeenten het grootste deel tussen de 5 en 6 jaar oud. Maassluis heeft relatief het grootste aandeel 65-plussers met een jaarinkomen en Schiedam de grootste groep tussen de 25 en jaar met een jaarinkomen. Het aandeel mannen en vrouwen met een heel jaarinkomen ligt zo goed als gelijk in alle drie de gemeenten. Van de bewoners met een jaarinkomen is in Schiedam het aandeel allochtonen het grootst met ongeveer een derde. Tot slot lijkt de inkomensverdeling in Maassluis het meest op die van het landelijk gemiddelde. In Schiedam en Vlaardingen is de groep die tussen de 1.000 en 20.500 verdient iets oververtegenwoordigd en de laagste en hoogste inkomensgroep iets ondervertegenwoordigd. Tabel 10: Inkomens van personen met 52 weken inkomen, onderverdeeld naar achtergrondkenmerken, 201 Maassluis Vlaardingen Schiedam aantal personen % gemiddeld inkomen aantal personen % gemiddeld inkomen aantal personen % gemiddeld inkomen bevolking 1-1-2015 2.200 2.00 71.650 22.00 76.870 21.600 aantal personen met 52 weken inkomen (totaal) 2.10 7% 1.00 50.820 71% 0.700 52.60 69% 0.600 < 25 jr 2.060 9% 11.500.190 8% 12.200.10 8% 12.00 25- jr. 6.90 0%.000 15.700 1% 2.00 17.670 % 2.00 5-6 jr. 7.890 % 0.000 17.10 % 9.800 18.550 5% 8.800 65+ jr. 6.50 28% 2.600 1.810 27% 2.200 11.980 2% 22.100 man 11.970 51% 0.200 25.580 50% 8.200 27.000 51% 7.00 vrouw 11.0 9% 22.200 25.20 50% 22.800 25.620 9% 2.00 autochtoon 18.20 78%.100 9.00 77% 2.00 5.80 67% 2.600 allochtoon (totaal) 5.090 22% 25.00 11.780 2% 25.600 17.10 % 26.600 allochtoon westers 1.90 8% 29.900.50 8% 29.00 5.570 2% 0.000 niet westers.150 62% 22.700 7.260 62% 2.00 11.570 68% 2.900 inkomensverdeling per 20%-groep van de landelijke verdeling 1 e 20% tot 1.000.680 20% 9.50 19% 9.920 19% 2 e 20% tot 20.500.0 19% 11.000 22% 11.0 22% e 20% tot 0.900.80 21% 10.920 21% 10.860 21% e 20% tot 5.00.800 21% 10.00 20% 10.650 20% 5 e 20% 5.00 en meer.680 20% 9.0 19% 9.750 19% 17

Bijlagen Gemiddeld besteedbaar inkomen en gestandaardiseerd inkomen per huishouden in de regio, 201 aantal huishoudens 1-1-'15 gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden gemiddeld gestandaardiseerd inkomen per huishouden Lansingerland 21.920 6.700 0.00 Westvoorne 6.10 5.500 1.800 Albrandswaard 9.90.900 0.200 Barendrecht 18.80.500 29.00 Brielle 7.00 0.200 28.00 Krimpen aan den IJssel 12.000 9.100 26.800 Hellevoetsluis 16.960 8.100 26.700 Ridderkerk 20.190 6.000 25.00 Capelle aan den IJssel 29.70 5.800 25.500 Nissewaard 8.000 5.800 25.200 Maassluis 1.290 5.500 25.100 Vlaardingen.00 2.600 2.600 Schiedam.890 2.000 2.100 Rotterdam 288.070 1.000 22.900 Amsterdam 99.920.200 25.00 s-gravenhage 2.0.00 2.00 Utrecht 10.00 6.00 26.00 Nederland 7.272.770 6.200 25.00 18

Ranglijst MVS buurten naar gemiddeld besteedbaar inkomen Rang Gemeente Wijk Buurt gemiddeld besteedbaar gemiddeld besteedbaar Rang Gemeente Wijk buurt huishoudensinkomen huishoudensinkomen 1 Schiedam Woudhoek Noordkethelpolder 58.700 5 Vlaardingen Holy-Noord Kruidenbuurt.000 2 Schiedam West Oranjekwartier 55.600 6 Vlaardingen Holy-Noord Hoevenbuurt 2.900 Vlaardingen Vl. Ambacht Oranjebuurt 52.700 7 Schiedam Nieuwland Schiehart 2.800 Vlaardingen Holy-Noord Drevenbuurt 51.00 8 Maassluis Kapelpolder Koningshoek 2.600 5 Schiedam Spal./Sveap. Sveaborg en -Dal 50.000 9 Schiedam Nieuwland Vakbondsliedenbuurt 2.000 6 Schiedam Spal./Sveap. De Vlinderhoven/Sveaholm 9.900 50 Schiedam West Schrijversbuurt 1.800 7 Schiedam Spal./Sveap. De Gaarden/Sveafors 8.00 51 Schiedam West Schildersbuurt 1.00 8 Vlaardingen Holy-Noord Park Holy Noord 7.500 52 Vlaardingen Holy-Zuid Statenbuurt 1.200 9 Schiedam Kethel Vogelbuurt 7.00 5 Maassluis Kapelpolder Componistenbuurt 1.000 10 Vlaardingen Holy-Zuid Vaart Zuid 7.100 5 Schiedam Nieuwland Hollandiabuurt 0.000 11 Maassluis Steendijkpolder Steendijkpolder Noord 7.000 55 Vlaardingen Centrum Centrum 29.600 12 Vlaardingen Holy-Noord Vaart Noord 7.000 56 Schiedam Centrum Binnenstad 29.500 1 Schiedam Spal./Sveap. De Akkers en De Velden 6.000 57 Maassluis Sluispolder Sluispolder West 29.00 1 Maassluis Kapelpolder Het Balkon 5.00 58 Schiedam Zuid Noletbuurt 29.200 15 Vlaardingen Vl. Ambacht Babberspolder Noord.00 59 Vlaardingen Westwijk Lage Welde 29.200 16 Schiedam West Nassaukwartier.00 60 Schiedam Oost Stationsbuurt 29.000 17 Schiedam Centrum De Plantage 2.000 61 Vlaardingen Westwijk Hoogkamer 29.000 18 Schiedam West Haverschmidtkwartier 1.00 62 Vlaardingen Westwijk Wetering 28.900 19 Maassluis Steendijkpolder Steendijkpolder Zuid 1.000 6 Schiedam Oost Natuurkundigenbuurt 28.700 20 Schiedam West Liduinabuurt 0.00 6 Vlaardingen Centrum Vettenoordse Polder Oost 28.700 21 Vlaardingen Holy-Noord Loper Noord 9.700 65 Vlaardingen Holy-Zuid Vogelbuurt Noord 28.600 22 Vlaardingen Oostwijk Hofbuurt 9.600 66 Schiedam Zuid Piet Sandersbuurt 28.00 2 Maassluis Burgemeesterswijk Vogelbuurt 8.00 67 Schiedam Nieuwland Spieringshoek 27.800 2 Schiedam Woudhoek Kastelenbuurt 7.500 68 Vlaardingen Vl. Ambacht Babberspolder Oost 27.700 25 Schiedam Woudhoek Ambachtenbuurt 7.00 69 Schiedam Oost Singelkwartier 27.500 26 Schiedam Kethel Parkenbuurt/Bijdorp 7.000 70 Schiedam Groenoord Groenoord-Noord 27.100 27 Maassluis Dijkpolder Bomendal 6.800 71 Schiedam West Frankenland 27.000 28 Schiedam Woudhoek Botenbuurt 6.500 72 Schiedam Zuid Eilandbuurt 26.900 29 Schiedam Centrum Walvisbuurt 6.000 7 Schiedam Groenoord Gorenoord-Midden 26.900 0 Maassluis Taanschuurpolder Taanschuurpolder e.o. 5.900 7 Schiedam Oost Rotterdamsedijk 26.600 1 Maassluis Dijkpolder Vertobuurt 5.900 75 Vlaardingen Westwijk Zuidbuurt 26.600 2 Vlaardingen Vl. Ambacht Babberspolder West 5.900 76 Schiedam West Fabribuurt 26.00 Schiedam Zuid Maasboulevard.800 77 Maassluis Sluispolder Binnenstad 26.200 Schiedam Kethel Kethel-dorp.700 78 Schiedam Nieuwland Staatsliedenbuurt 26.100 5 Vlaardingen Oostwijk Oostbuurt.600 79 Schiedam Nieuwland Wibautbuurt 26.100 6 Maassluis Kapelpolder Kapelpolder.00 80 Vlaardingen Vettenoordse P. Maasboulevard 25.900 7 Maassluis Burgemeesterswijk Burgemeesterswijk.100 81 Vlaardingen Holy-Noord Hoofdstedenbuurt 25.800 8 Vlaardingen Centrum Indische buurt.100 82 Maassluis Dijkpolder Bloemenbuurt 25.00 9 Schiedam Centrum Brandersbuurt.000 8 Schiedam Oost Newtonbuurt 2.600 0 Schiedam Woudhoek Toneelspelersbuurt.800 8 Schiedam Nieuwland Nolensbuurt 2.500 1 Maassluis Sluispolder Sluispolder Oost.700 85 Schiedam Groenoord Groenoord-Zuid 2.00 2 Vlaardingen Holy-Zuid Loper Zuid.600 86 Vlaardingen Holy-Zuid Vogelbuurt Zuid 2.200 Schiedam West Distillateursbuurt.00 87 Schiedam Oost Wetenschappersbuurt 2.000 Schiedam Kethel Tuindorp.100 19

Maassluis wijk- en buurtindeling Wijk 1: Taanschuurpolder e.o. 11 Taanschuurpolder e.o. Wijk 2: Dijkpolder 21 Vertobuurt 22 Bloemenbuurt 2 Bomendal Wijk : Sluispolder 1 Sluispolder oost 2 Sluispolder West Binnenstad Wijk : Kapelpolder 1 Kapelpolder 2 Componistenbuurt Koningshoek Het balkon 5 Nieuwe Waterweg Wijk 5: Burgemeesterswijk 51 Vogelbuurt 52 Burgemeesterswijk Wijk 6: Steendijkpolder 61 Steendijkpolder noord 62 Steendijkpolder zuid Wijk 7: Aalkeetpolder 71 Zuidbuurt 72 De Dijk Wijk 8: Wilgenrijk 81 Wilgenrijk 20

Vlaardingen wijk- en buurtindeling Wijk 1: Centrum 11 Indische Buurt 12 Vettenoordse Polder Oost 1 Centrum 1 Hoogstad Wijk 2: Westwijk 21 Hoogkamer 22 Zuidbuurt 2 Wetering 2 Lage Weide 25 Buitengebied Zuidbuurt Wijk : Vettenoordse Polder 1 De Vergulde Hand 2 Lickebeart t Scheur Deltagebied 5 Park Zuidbuurt 6 Vettenoordse Polder West 7 Maasboulevard Wijk : Oostwijk 1 Hofbuurt 2 Oostbuurt Havengebied Oost Vijfsluizen Wijk 5: Vl. Ambacht 51 Babberspolder Noord 52 Oranjebuurt 5 Babberspolder West 5 Babberspolder Oost 55 t Nieuwe Lant Wijk 6: Holy-Zuid 61 Vaart Zuid 62 Statenbuurt 6 Loper Zuid 6 Vogelbuurt Noord 65 Sportpark Holy 66 Vogelbuurt Zuid Wijk 7: Holy-Noord 71 Drevenbuurt 72 Kruidenbuurt 7 Loper Noord 7 Hoofstedenbuurt 75 Park Holy Noord 76 Hoevenbuurt 77 Hollerhoekse Polder 78 Vaart Noord Wijk 8: Broekpolder 81 Broekpolder Gebied 21

Schiedam wijk- en buurtindeling Wijk 1: Centrum 00 Binnenstad 21 Brandersbuurt 22 Walvisbuurt 2 De Plantage Wijk 2: Oost 11 Stadserf 12 Natuurkundigenbuurt 1 Singelkwartier 1 Stationsbuurt 15 Wetenschappersbuurt 16 Newtonbuurt 17 Rotterdamsedijk 50 Nieuw Mathenesse Wijk : West 1 Schildersbuurt 2 Schrijversbuurt Fabribuurt Frankenland 5 Liduinabuurt 6 Nassaukwartier 7 Oranjekwartier 8 Haverschmidtkwartier 9 Distillateursbuurt Wijk : Zuid 1 Noletbuurt 2 Eilandenbuurt Piet Sandersbuurt Maasboulevard 5 Havenbuurt Wijk 5: Nieuwland 62 Spieringshoek 6 Staatsliedenbuurt 6 Vakbondsliedenbuurt 65 Hollandiabuurt 66 Schiehart 67 Nolensbuurt 68 Wibautbuurt Wijk 6: Groenoord 72 Groenoord-Zuid 7 Groenoord-Midden 7 Groenoord-Noord Wijk 7: Kethel 71 Parkenbuurt/Bijdorp 75 Kethel-dorp 76 Vogelbuurt 77 Tuindorp 81 Spaanse Polder 82 s-gravelandsepolder 8 Polder-wetering Wijk 8: Woudhoek 91 Toneelspelersbuurt 92 Ambachtenbuurt 9 Kastelenbuurt 9 Botenbuurt 99 Noordkethelpolder Wijk 9: Spaland/Sveaparken 95 De Gaarden/Sveafors 96 De Vlinderhoven/Sveaholm 97 De Akkers en De Velden 98 Sveaborg en -Dal 22

2