GEN Kasstromenmodel
Achtergrond Binnen GEN is er een kasstromenmodel ontwikkeld om het mogelijk te maken de financiële impact van een pakket aan maatregelen (of route) te bepalen. Het is de ervaring binnen GEN dat stakeholders de behoefte hebben om te analyseren wat de financiële impact is van maatregelen, op zowel stakeholder niveau als op gebiedsniveau. De impact op de energetisch niveau of de financiële impact van een enkele maatregelen zijn doorgaans goed te bepalen, dit geldt echter niet voor de financiële impact op gebiedsniveau. Het kasstromenmodel maakt dit mogelijk, echter hiervoor is input uit een aantal andere modellen noodzakelijk.
Overzicht GEN modellen 1 A 2 Verdienmodellen en organisatie E H Gebiedsatlas B 4 C Macro afweging model Techniek Infrastructuur netwerk afweging F 5 Integrale Vergelijking Routes G Energie model Kasstromen model 6 7 Rekentool Micro I D 3 Omgeving en beweging
Toepassing GEN modellen (1/3) De Gebiedsatlas (1) biedt structuur en ondersteuning om de minimaal benodigde informatie uit het gebied te verzamelen. Met de informatie uit de Gebiedsatlas wordt helder hoe de verdienmodellen (A) zich zouden kunnen ontwikkelen. Met de informatie uit de Gebiedsatlas kunnen de verschillende technische (gebouw en gebieds-) maatregelen stand-alone (als bouwsteen) beoordeeld worden (B) op financiën, ruimtelijke inpassing, en robuustheid bij business-as-usual. Met behulp van het product Businessmodellen (2) kunnen verschillende verdienmodellen worden geïdentificeerd die van invloed zijn op de financiële impact van technische bouwstenen (C) en infrastructuur. De initiatieven die binnen omgeving en beweging (3) ontstaan of kansrijk zijn, geven bepaalde technieken een voorsprong (D)
Toepassing GEN modellen (2/3) Binnen het Macro Afwegingsmodel en de Rekentool Micro (4) wordt de impact van de verschillende technische bouwstenen bepaald, tegelijkertijd kan op basis van verschillende infrastructuren een netwerkafweging gemaakt worden. De stand-alone bouwstenen worden vervolgens Integraal Vergeleken op financiële impact, op basis van verdienmodellen (E), het technische afwegingsmodel (macro) en de rekentool (micro) (F). Tijdens de Integrale Vergelijking (5) wordt alle beschikbare informatie uit de eerdere analyses gebruikt om verschillende routes of gecombineerde bouwstenen samen te stellen, soms kan additionele informatie uit de verdienmodellen (E) en technische modellen (micro en macro) (F) nodig zijn.
Toepassing GEN modellen (3/3) De gecombineerde bouwstenen of routes (G) worden vergeleken op energetische impact met het Energie model en op financiële impact met het Kasstromen model. De uitkomsten uit deze modellen kunnen vervolgens weer dienen als feedback (H) en (I) voor de Integrale Vergelijking. In het Energie model (6) wordt de energetische impact van de verschillende routes in de tijd naast elkaar neergezet. In het Kasstromen model (7) kan van iedere afzonderlijke route worden nagegaan wat de financiële impact is voor de verschillende stakeholders in het gebied. De som (in de tijd) van de verschillende gecombineerde bouwstenen leidt tot een impact op gebiedsniveau welke vergeleken kan worden met de huidige status of gecombineerde bouwstenen.
Gebruik van het kasstromenmodel Binnen GEN is er voor verschillende projecten gebruik gemaakt van verschillende kasstromenmodellen: De oorsprong van het kasstroommodel bevindt zich in het nieuwbouwproject PLV. Voor dit project was er al een ver ontwikkeld plan inzake de maatregelen op woningniveau en gebiedsniveau aanwezig, waardoor er geen sprake was van verschillende routes. Voor dit project is het totale plan vergeleken met een soortgelijk referentie plan wat niet energie neutraal is. Voor het bestaande bouw project KEN was er veel minder detail informatie beschikbaar en waren nog een aantal verschillende routes, waardoor het kasstromenmodel hiervoor meer is opgebouwd als een scenario vergelijker. Tenslotte is er ook een versie van het model gemaakt om een snelle, beknopte analyse te kunnen maken in een meer interactieve omgeving, de impact case voor Rubroek.
Opzetten van het kasstromenmodel Het kasstromenmodel is afhankelijk van input van verschillende modellen, zoals beschreven in het modellen overzicht. Omdat ieder gebied en de combinatie van bouwstenen doorgaans uniek zijn zal voor ieder project het kasstromenmodel opnieuw opgebouwd moeten worden. Voor de opbouw zijn drie type input noodzakelijk: inputs per project, per stakeholder en algemene inputs. Project Stakeholder Algemeen Stakeholders (aantallen en typen) Macro oplossingen (wind, verbranding, warmtenet, etc.) Business modellen (participatie, collectief, etc.) Investeringsbedrag Subsidies en andere regelingen Looptijden Financiering (EV/VV en rente) Energie besparing of productie Prijzen (elektra en gas) Indexatie
Uitkomsten kasstromenmodel (1/6) Het doel van het kasstromen model is om inzichtelijk te maken wat de financiële impact is van een bepaalde combinatie van bouwstenen of route, op zowel stakeholder niveau als op gebiedsniveau. Een grafisch voorbeeld van de uitkomsten voor bijvoorbeeld woningeigenaren ziet er als volgt uit, waarbij de investeringen worden vergeleken met de besparingen over tijd: EUR '000 10,000 5,000 - (5,000) (10,000) (15,000) (20,000) (25,000) (30,000) (35,000) (40,000) Investeringen en besparingen Woningen Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Jaar 4 Jaar 5 Jaar 6 Jaar 7 Jaar 8 Jaar 9 Jaar 10 Jaar 11 Jaar 12 Jaar 13 Jaar 14 Jaar 15 Jaar 16 Jaar 17 Jaar 18 Jaar 19 Jaar 20 Jaar 21 Jaar 22 Jaar 23 Jaar 24 Jaar 25 Jaar 26 Jaar 27 Jaar 28 Jaar 29 Jaar 30 Investeringen Woningen Totaal besparing woningen
Uitkomsten kasstromenmodel (2/6) In het model worden de investeringen vervolgens omgezet naar financieringslasten (rente en aflossing) om een vergelijking over tijd te maken: Financieringslasten en besparingen Woningen Netto kasstroom Woningen 4,000 2,000 EUR '000 3,000 2,000 1,000 - (1,000) 1,500 1,000 500 - (2,000) (3,000) Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Jaar 4 Jaar 5 Jaar 6 Jaar 7 Jaar 8 Jaar 9 Jaar 10 Jaar 11 Jaar 12 Jaar 13 Jaar 14 Jaar 15 Jaar 16 Jaar 17 Jaar 18 Jaar 19 Jaar 20 Jaar 21 Jaar 22 Jaar 23 Jaar 24 Jaar 25 Jaar 26 Jaar 27 Jaar 28 Jaar 29 Jaar 30 EUR '000 (500) (1,000) Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Jaar 4 Jaar 5 Jaar 6 Jaar 7 Jaar 8 Jaar 9 Jaar 10 Jaar 11 Jaar 12 Jaar 13 Jaar 14 Jaar 15 Jaar 16 Jaar 17 Jaar 18 Jaar 19 Jaar 20 Jaar 21 Jaar 22 Jaar 23 Jaar 24 Jaar 25 Jaar 26 Jaar 27 Jaar 28 Jaar 29 Jaar 30 Rente en Aflossingen Woningen Totaal besparing woningen Netto Kasstroom Woningen
Uitkomsten kasstromenmodel (3/6) Eenzelfde soort analyses kunnen getoond worden voor andere stakeholders, zoals bijvoorbeeld energieproducenten. Netto kasstroom Eigen Vermogen Wind 1,000 500 EUR '000 - (500) (1,000) (1,500) (2,000) (2,500) Netto kasstroom eigen vermogen verschaffers - Windcase In dit voorbeeld wordt de financiële impact van een investeerder in Wind, een grote investering in jaar 1 gevolg door opbrengsten uit de wind verkoop in de opvolgende jaren.
Uitkomsten kasstromenmodel (4/6) Alle input leidt vervolgens tot een uitkomst op gebiedsniveau, welke bijvoorbeeld als volgt grafisch weergegeven kan worden: Netto kasstroom op gebiedsniveau 2,000 1,500 1,000 EUR '000 500 - (500) (1,000) (1,500) (2,000) (2,500) (3,000) Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Jaar 4 Jaar 5 Jaar 6 Jaar 7 Jaar 8 Jaar 9 Jaar 10 Jaar 11 Jaar 12 Jaar 13 Jaar 14 Jaar 15 Jaar 16 Jaar 17 Jaar 18 Jaar 19 Jaar 20 Jaar 21 Jaar 22 Jaar 23 Jaar 24 Jaar 25 Jaar 26 Jaar 27 Jaar 28 Jaar 29 Jaar 30 Netto Kasstroom Gebied Bovenstaand plaatje geeft de totale netto kasstromen op gebiedsniveau weer, hieruit blijkt dat dit project zichzelf pas na een jaar of 12 (deels) gaat terugverdienen.
Uitkomsten kasstromenmodel (5/6) Er zijn natuurlijk meerdere parameters waarop de financiële impact van een route geanalyseerd kan worden Daarnaast is het in het geval van meerdere maatregelpakketten/ routes wenselijk om deze in overzichtstabel te vergelijken. Voorbeelden van andere parameters zijn: Investeringsbedrag Totale netto kasstroom Netto contante waarde Energie impact Op de volgende pagina staat een voorbeeld van een dergelijke overzichtstabel.
Uitkomsten kasstromenmodel (6/6) Overzicht Er zijn natuurlijk meerdere parameters waarop de financiële impact van een route geanalyseerd kan worden Daarnaast is het in het geval van meerdere maatregelpakketten/ routes wenselijk om deze in overzichtstabel te vergelijken, een voorbeeld hiervan is hieronder weergegeven. Route 1 Route 2 Route 3 Route 4 Route 5 Route 6 Route 7 Investeringen - w oningen EUR '000 - (72,978) - (10,565) (54,442) (18,978) (37,800) Investeringen - utiliteit EUR '000 - - - - - - - Investeringen - energieopw ekkers EUR '000 - - (19,001) (15,501) (8,501) (8,501) (8,501) Benodigd kapitaal voor Energieopw ekkers EUR '000 - - (4,441) (3,619) (1,975) (1,975) (1,975) Totale kasstroom over 30 jaar Woningen EUR '000 - (27,707) - 7,281 (26,414) 16,085 6,920 Utiliteit EUR '000 - - - - - - - Energieopw ekkers EUR '000 - - 12,677 9,409 2,872 2,872 2,872 Gebiedsmanagement EUR '000 - (3,000) (3,000) (3,000) (3,000) (3,000) (3,000) Totaal EUR '000 - (30,707) 9,677 13,690 (26,542) 15,957 6,792 Jaarlijkse kasstroom na 25 jaar EUR '000 - (84) 781 895 (446) 738 694 Netto Contante Waarde over 30 jaar Woningen EUR '000 - (20,439) - 3,038 (18,227) 6,884 379 Utiliteit EUR '000 - - - - - - - Energieopw ekkers EUR '000 - - (1,959) (1,682) (1,128) (1,128) (1,128) Gebiedsmanagement EUR '000 - (1,729) (1,729) (1,729) (1,729) (1,729) (1,729) Totaal EUR '000 - (22,169) (3,688) (374) (21,085) 4,026 (2,479) Jaarlijks restaanbod/(vraag) elektrictiet kwh (7,568,920) (6,333,710) 11,181,080 8,997,712 (2,995,038) (226,960) (2,596,488) Jaarlijks restaanbod/(vraag) gas m3 (3,299,100) (303,000) (2,799,100) (2,799,100) (239,800) (2,152,840) (239,800) Jaarlijks restaanbod/(vraag) energie GJ (66,837) (26,437) 6,663 (1,197) (13,660) (26,651) (12,225)
Bijlagen Kasstroommodel PLV.xls Kasstroommodel KEN.xlsm Kasstroommodel Rubroek.xlsm