Evidence Based Practice V&VN VAR Netwerkdag 25 november 2016 'Leiderschap met lef' Dr. Getty Huisman de Waal, RN
Basis voor alledaagse beslissingen Traditie Ervaring Intuïtie Anekdote Eén artikel Financieel We doen dat hier altijd zo Op grond van mijn ervaring zou ik Ik heb het gevoel dat het goed is om Dit heb ik 5 jaar geleden ook meegemaakt Volgens deze studie moet je in zo n geval Die dure middelen zijn niet per se beter Of na het grondig zoeken naar, en het vinden en beoordelen van, het beste bewijsmateriaal, en het correct interpreteren en toepassen van dit beste bewijsmateriaal!
Evidence based practice Het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik maken van het beste bewijsmateriaal om beslissingen te nemen voor individuele patiënten. Informatiebronnen 1. Individuele klinische expertise 2. Klinisch-wetenschappelijk onderzoek 3. Voorkeuren en verwachtingen van patiënt Scholten, R.J.P.M., Offringa, M. & Assendelft, W.J.J. (2014, p. 3-4). Inleiding in evidence-based medicine. Klinisch handelen gebaseerd op bewijsmateriaal (vierde druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.
Stappen bij EBP 1. Probleemstelling formuleren Klinisch probleem vertalen in doel- en vraagstelling 2. Beste bewijsmateriaal a. efficiënt zoeken (en vinden) b. kritisch beoordelen op kwaliteit c. interpreteren en integreren voor toepassing 3. Regelmatig evalueren van proces & resultaat Scholten, R.J.P.M., Offringa, M. & Assendelft, W.J.J. (2014, p. 3-4). Inleiding in evidence-based medicine. Klinisch handelen gebaseerd op bewijsmateriaal (vierde druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. Polit, D.F. & Beck, C.T. (2012, p. 37 ev). Nursing research. Generating and assessing evidence for nursing practice (ninth edition). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins.
Korte film EBP https://vimeo.com/126815240
Bewijsmateriaal Handboeken Richtlijnen Wetenschappelijke reviewartikelen Wetenschappelijke onderzoeksartikelen Casusbeschrijvingen Recent / up to date?!
Naar de praktijk.wel of niet doen? Chirurgie Mogen patiënten met een primair gesloten wonden douchen? Eusol bij open geïnfecteerde wonden? Interne Warmte toedienen voor aanprikken infuus? Disposable vernevelset elke dag vervangen? Neurologie De REPOS voor meten pijn non-communatieve patient? De CAM bij voor het screenen op delier?
Wel of niet doen? Pediatrie Maagspoelen bij pasgeborenen? Sucrose als pijnstilling? Psychiatrie Cognitieve gedrags therapie bij bipolaire stoornissen? Geheugen training bij Elektro Convulsie Therapie? Obstetrie en gynaecologie Navelstomp pasgeborene altijd desinfecteren? Is continue aanwezigheid en support tijdens een bevalling aan te raden?
Wetenschappelijke artikelen Verschil in: Onderwerp (zie titel) Taal Publicatiejaartal Tijdschrift (zie ook impact factor ) Soort studie / level of evidence (zie Abstract ) Kijk naar je PICO: patiënt interventie controlegroep - outcome
Level of evidence Maat voor de geloofwaardigheid van het bewijs. Bijvoorbeeld: Bewijs uit meerdere vs één bron Interventiestudie met vs zonder controlegroep
Level of evidence (Randomized controlled) trials Correlationele/ observationele studies Descriptieve/ kwalitatieve studies Opinies Polit, D.F. & Beck, C.T. (2012, p. 28). Nursing research. Generating and assessing evidence for nursing practice (ninth edition). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins.
Maar. Level of evidence zegt niet alles! Ook de kwaliteit van het onderzoek zelf is belangrijk. Bijvoorbeeld: een goed opgezette en uitgevoerd vergelijkingsonderzoek (d.w.z een behandelgroep en een controlegroep) is beter dan een slecht opgezette en uitgevoerde RCT of een RCT met veel uitval!
Aan de slag Level of evidence Doel Wetenschappelijke artikelen kunnen indelen op level of evidence. Onderwerp Kortdurende interventie na een traumatische gebeurtenis. Werkwijze 1. Maak twee- of drietallen. 2. Lees de 3 abstracts globaal door. 3. Bespreek de methodologische overeenkomsten/verschillen. 4. Bespreek per abstract de mate van bewijsvoering. 5. Leg de abstracts op volgorde van bewijsvoering.
Voorbeeld vraag met PICO Casus Je werkt op een afdeling traumatologie, waar regelmatig patiënten met een heupfractuur liggen. Meestal zijn dit kwetsbare ouderen die meer kans hebben op doorliggen, delier, ondervoeding en zelfs overlijden. Er zijn al projecten gaande rond doorliggen en delier en de verpleegkundigen screenen op ondervoeding. Patiënten met een risico op ondervoeding krijgen (via de diëtist) extra tussendoortjes aangeboden, maar vaak eten ze dat niet op. Je las ergens dat hulp bij het eten de kans op overlijden kan verminderen en besluit het uit te zoeken.
Voorbeeld vraag met PICO Vraag: Is er een effect van ondersteuning bij voeding na een heup operatie ten aanzien van mortaliteit? P = patiënt met een heupfractuur I = hulp bij het eten C = geen hulp bij het eten O = overlijden (complicaties) voorkomen Antwoord: Ja, er is een effect. Ondersteuning bij voeding na een heup operatie leidt tot een lagere mortaliteit (1 SR)
Samenvatting EBP Begrijpen wat Evidence Based Practice (EBP) inhoudt Besluitvorming obv combinatie klinische vaardigheden, best beschikbare bewijs en voorkeuren toestand patiënt 5-staps proces; vragen, zoeken, beoordelen, toepassen, evalueren Verwoorden welk doel EBP dient Excellente zorg door continu verbeteren patiënten uitkomsten Leven Lang Leren Managen van continue informatiestroom en up-to-date blijven Attitude met zelfreflectie en veranderbereidheid Verwondering: Kritisch kijken naar eigen handelen Vasthoudendheid: Systematisch vraagstukken benaderen Vertrouwen: in de evidence en bereidheid tot verandering
Take home message Evidence leidt tot Excellence Kwaliteit, veiligheid, doelmatigheid en persoonsgerichtheid Leiderschap met Lef!