Q&A - WERKGEVER EDITIE 2017 Werken in het buitenland Redactie Hans van Ruiten Een gids voor werkgevers en hun internationale werknemers
Inhoudsopgave Inleiding 5 1. Arbeidsrecht 9 Wat voor contract moeten wij de werknemer geven voor het werken in het buitenland? 9 Blijft het Nederlandse arbeidsrecht van toepassing tijdens het werken in het buitenland? 9 Welke informatie moeten wij de werknemer verstrekken? 10 Maakt indiensttreding bij een buitenlandse werkgever verschil voor belastingheffing en sociale zekerheid? 11 Kunnen er bijzondere redenen zijn om de werknemer een arbeidsovereenkomst met de buitenlandse onderneming te geven? 11 Zijn er arbeidsvoorwaarden waaraan bijzondere aandacht moet worden besteed? 11 Waaraan moeten wij denken bij uitzending van een werknemer als het gaat om kostenvergoedingen en beloningssystemen? 12 2. Inhoudingsplicht loonbelasting 15 Moeten wij loonbelasting blijven inhouden en afdragen voor onze uitgezonden werknemer? 15 Wat regelt een belastingverdrag voor het loon van onze uitgezonden werknemer? 16 Moeten wij een vrijstelling aanvragen voor de afdracht van loon belasting? 16 Wat regelt een belastingverdrag voor bestuurdersbeloningen? 16 Gelden voor de sociale verzekeringen dezelfde regels als voor de loonbelasting? 17 3. Vergoedingen en verstrekkingen 21 Welke fiscaalvriendelijke kostenvergoedingen kunnen wij geven? 21 Wat is beter: de 30%-regeling toepassen of de werkelijke extra territoriale kosten vergoeden? 22 Hoe moeten wij de werkkostenregeling toepassen bij internationale tewerkstelling? 23 4. Sociale zekerheid 27 Blijft onze uitgezonden werknemer in Nederland sociaal verzekerd? 27 Welke sociale verzekeringen vallen onder de internationale regels? 27 Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever 3
Welke wetgeving is van toepassing voor onze uitgezonden werknemer als de Verordening geldt? 28 Wanneer is sprake van detachering? 28 Wanneer wordt de werknemer geacht in twee of meer landen te werken? 29 Zijn er nog meer uitzonderingen binnen de Verordening? 29 Hoe kan de werknemer in Nederland verplicht verzekerd blijven als hij in een verdragsland gaat werken? 30 Kan de werknemer in Nederland verplicht sociaal verzekerd blijven als hij in een niet-verdragsland gaat werken? 31 Bestaat er ook verzekeringsplicht in Nederland als de werknemer niet in Nederland woont? 31 Hoe toon ik aan dat de werknemer verplicht verzekerd blijft in Nederland? 32 Geldt dezelfde verzekeringsplicht voor de gezinsleden van de werknemer? 32 Wie betaalt de premies als de werknemer verplicht verzekerd blijft? 32 Zijn er extra verzekeringen nodig, ook al blijft de werknemer in Nederland verplicht verzekerd? 33 Kunnen wij te maken krijgen met extra premielasten door buitenlandse verzekeringsplicht van de werknemer? 33 Als de werknemer verplicht in het buitenland sociaal verzekerd is, moeten wij dan in onze loonadministratie rekening houden met die premies? 33 5. Pensioen 37 Onder welke voorwaarden kan mijn uitgezonden werknemer pensioen blijven opbouwen in de Nederlandse pensioenregeling? 37 Welke alternatieven kan ik mijn werknemer aanbieden? 37 Moet ik de buitenlandse payroll informeren over de betaling van de Nederlandse pensioenpremies? 37 Zijn de Nederlandse pensioenpremies fiscaal aftrekbaar in het buitenland? 38 Lijst van gebruikte afkortingen middenkatern 4 Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever
Inleiding Een van uw werknemers gaat, voor korte of lange tijd, in het buitenland werken. Misschien gaat hij zelfs verhuizen naar het nieuwe werkland. Onze ervaring is dat dit bij u als werkgever de nodige vragen kan oproepen, zoals: moet ik de werknemer een ander contract geven? welk arbeidsrecht wordt van toepassing? moet ik Nederlandse loonbelasting blijven inhouden? kan de werknemer zijn Nederlandse zorgverzekering aanhouden? kan de werknemer pensioen blijven opbouwen in Nederland? Op basis van onze kennis en jarenlange ervaring beantwoorden wij in deze gids per onderwerp deze en vele andere vragen die voor u van belang kunnen zijn. Ook uw werknemer zal vragen hebben. Die komen aan de orde in een afzonderlijk werknemersdeel van deze gids. Denk hierbij aan vragen over aftrekposten in de aangifte inkomstenbelasting, het overbrengen van de verhuisboedel naar het nieuwe woonland en vragen op het gebied van estate planning. Daarbij komen ook zaken aan bod die voor u als werkgever van belang kunnen zijn, zoals de woonplaats, de sociale zekerheid en het pensioen. Wij kunnen ons voorstellen dat u en uw werknemer na het lezen van deze gids nog vragen hebben. Voor veel van de behandelde onderwerpen is de regelgeving zeer gedetailleerd en is het niet mogelijk om in deze gids alles toe te lichten. Wij zullen uw vragen graag beantwoorden en nadere toelichting geven op de onderwerpen die voor u van belang zijn. Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever 5
04 SOCIALE ZEKERHEID Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever 25
4. Sociale zekerheid Blijft onze uitgezonden werknemer in Nederland sociaal verzekerd? In veel gevallen zal uw werknemer in Nederland verplicht verzekerd (kunnen) blijven, met name als hij gaat werken in een land waarvoor de Verordening (EG) nr. 883/2004 (hierna: de Verordening) van toepassing is (dit zijn de EU landen, Zwitserland, en de EER landen Noorwegen, IJsland en Liechtenstein), of in een land waarmee Nederland een bilateraal sociaalzekerheidsverdrag heeft gesloten. Als uw werknemer gaat werken in een niet-verdragsland, is hij meestal niet meer verplicht verzekerd en kan hij zich aanmelden voor een vrijwillige verzekering: voor de Algemene Ouderdomswet ( AOW ) en Algemene nabestaandenwet ( Anw ) via de Sociale Verzekeringsbank ( SVB ), en voor werkloosheid en arbeidsongeschiktheid via het UWV. Met de Verordening en de verdragen wil men voorkomen dat iemand die tijdelijk in een ander land werkt, in meerdere landen tegelijk of nergens sociaal verzekerd is. U bent als werkgever verplicht uw werknemer te informeren over de gevolgen voor zijn verzekeringsplicht als hij in het buitenland gaat werken. Welke sociale verzekeringen vallen onder de internationale regels? In Nederland hebben we te maken met drie typen sociale verzekeringen: volksverzekeringen (Algemene Ouderdomswet - AOW; Algemene nabestaandenwet - Anw; Wet langdurige zorg - WLZ; Algemene Kinderbijslagwet - AKW) werknemersverzekeringen (Ziektewet - ZW; Werkloosheidswet - WW; Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen - WIA) Zorgverzekeringswet (Zvw) Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever 27
Q&A - WERKNEMER EDITIE 2017 Werken in het buitenland Redactie Hans van Ruiten Een gids voor werkgevers en hun internationale werknemers
Inhoudsopgave Inleiding 7 1. Fiscale woonplaats 11 In welk land woon ik eigenlijk als ik het buitenland ga werken? 11 Hoe wordt mijn fiscale woonplaats vastgesteld? 11 Emigratie: wat moet ik doen? 12 2. Belastingheffing bij wonen in Nederland en werken in het buitenland 15 Wat is binnenlandse belastingplicht? 15 Waar betaal ik belasting over mijn loon als ik in Nederland woon en in het buitenland werk? 15 Wat wordt er precies geregeld in belastingverdragen? 15 Wat houdt de 183-dagenbepaling in? 16 Waar betaal ik belasting over een bestuurders- of commissaris beloning uit het buitenland? 17 Hoe voorkom ik dubbele belastingheffing als ik werk in een land waarmee Nederland geen belastingverdrag heeft gesloten? 17 Hoe wordt de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting berekend? 18 Hoe werkt de vrijstellingsmethode? 18 Wat is de verrekeningsmethode? 19 Hoe kan ik toch gebruik maken van mijn aftrekposten als mijn loon is vrijgesteld? 19 Wat houdt de compensatieregeling in het belastingverdrag met België in? 20 Wat houdt de compensatieregeling in het belastingverdrag met Duitsland in? 20 3. Belastingheffing bij en na emigratie uit Nederland 23 Wat is buitenlandse belastingplicht? 23 Wanneer is mijn loon (nog) belast in Nederland? 23 Wat houdt de regeling kwalificerende buitenlandse belastingplicht in? 24 Wat is een conserverende aanslag? 24 Hoe doe ik aangifte? 25 Welke belastingtarieven zijn van toepassing na emigratie? 26 4. De eigen woning in Nederland na emigratie 29 Wat zijn de gevolgen als ik na emigratie mijn huis in Nederland aanhoud? 29 Is de hypotheekrente nog aftrekbaar? 29 Q&A - Werken in het buitenland - De werknemer 3
5. Sociale zekerheid 35 Blijf ik in Nederland sociaal verzekerd als ik in het buitenland ga werken? 35 Kan ik in meer dan één land verplicht verzekerd zijn als ik in Nederland blijf wonen? 35 Als ik in het buitenland verzekerd ben, kan ik dan aanspraak maken op dezelfde uitkeringen als in Nederland? 36 Als ik niet meer in Nederland verplicht verzekerd ben, kan ik mij dan vrijwillig verzekeren? 36 Moeten mijn gezinsleden zich vrijwillig verzekeren? 37 Gelden er bijzondere regels voor de ziektekostenverzekering als ik in Nederland verzekerd blijf? 37 Wat moet ik regelen voor de ziektekostenverzekering bij werken in een Verordeningsland? 38 Wat moet ik regelen voor de ziektekostenverzekering bij werken in een verdragsland? 38 Wat moet ik regelen voor de ziektekostenverzekering als ik in een nietverdragsland ga werken? 38 Kan ik nog kinderbijslag aanvragen in Nederland? 38 6. Pensioen 41 Kan ik tijdens het werken in het buitenland pensioen blijven opbouwen in een Nederlandse pensioenregeling? 41 Heeft het werken buiten Nederland (fiscale) gevolgen voor mijn opgebouwde pensioen? 41 Wat is een conserverende aanslag? 41 Wat zijn de gevolgen als ik pensioen ga opbouwen in een buitenlandse pensioenregeling? 42 Kan ik mijn Nederlandse pensioenkapitaal laten overdragen aan een pensioenverzekeraar in het buitenland? 42 Waar wordt mijn pensioenuitkering belast als ik weer terugkom naar Nederland? 42 Kan ik bij terugkeer naar Nederland alsnog pensioen opbouwen over de jaren waarin ik in het buitenland geen pensioen heb opgebouwd? 43 7. BTW/Douane bij emigratie 47 Kan ik mijn verhuisboedel zonder douanerechten en BTW invoeren in mijn nieuwe woonland? 47 Kan ik BPM terugvragen als ik mijn auto meeneem naar het buitenland? 47 Moet ik in het buitenland BTW betalen als ik mijn nieuwe auto invoer? 48 Als ik naar het buitenland ga verhuizen, kan ik dan goederen vrij van BTW kopen om mee te nemen? 48 4 Q&A - Werken in het buitenland - De werknemer
8. Huwelijksvermogensrecht en erfrecht 53 Ik ben in de algehele gemeenschap van goederen gehuwd. Blijft dit ook na mijn emigratie gelden? 53 Ik ben op huwelijksvoorwaarden gehuwd. Blijft dit ook na mijn emigratie gelden? 54 Ik heb geen huwelijksvoorwaarden. Hoe zit het dan? 54 Moet ik een testament maken of mijn testament aanpassen als ik in het buitenland ga wonen? 55 Ik heb minderjarige kinderen. Moet ik dan nog iets extra s doen? 55 9. Schenk- en erfbelasting 59 Betaal ik nog Nederlandse schenk- of erfbelasting als ik het buiten land woon? 59 Bestaat de kans dat ik zowel in Nederland als in mijn woonland schenk- of erfbelasting moet betalen? 60 Lijst van gebruikte afkortingen middenkatern Q&A - Werken in het buitenland - De werknemer 5
Inleiding U gaat in het buitenland werken. Misschien gaat u zelfs met uw gezin verhuizen naar het nieuwe werkland. Onze ervaring is, dat u als expat veel vragen zult hebben, zoals: krijg ik nog belasting terug over de renteaftrek voor mijn huis als mijn salaris niet meer in Nederland wordt belast? moet ik in Nederland nog belasting betalen over bedragen op bankrekeningen en de waarde van beleggingen als ik emigreer? moet ik mijn zorgverzekering aanhouden? Heb ik nog recht op kinderbijslag? kan ik mijn auto zonder problemen meenemen naar het buitenland? moet ik mijn testament aanpassen als ik in het buitenland ga wonen? Vanuit onze kennis en jarenlange ervaring beantwoorden wij in deze gids per onderwerp deze en vele andere vragen die voor u van belang kunnen zijn. Ook uw werkgever zal vragen hebben. Die komen aan de orde in een afzonderlijk werkgeversdeel van deze gids. Er komen ook zaken aan bod die voor u als werknemer van belang kunnen zijn. Wij kunnen ons voorstellen dat u en uw werkgever na het lezen van deze gids nog vragen hebben. Voor veel van de behandelde onderwerpen is de regelgeving zeer gedetailleerd en is het niet mogelijk om in deze gids alles toe te lichten. Wij zullen uw vragen graag beantwoorden en nadere toelichting geven op de onderwerpen die voor u van belang zijn. Q&A - Werken in het buitenland - De werknemer 7
04 DE EIGEN WONING IN NEDERLAND NA EMIGRATIE Q&A - Werken in het buitenland - De werknemer 27
4. De eigen woning in Nederland na emigratie Wat zijn de gevolgen als ik na emigratie mijn huis in Nederland aanhoud? U blijft belastingplichtig in Nederland voor het inkomen uit uw voormalige eigen woning (en eventuele andere woningen) in Nederland. Is de hypotheekrente nog aftrekbaar? Er zijn verschillende scenario s: u houdt de voormalige eigen woning in Nederland aan voor eigen gebruik u verhuurt de voormalige eigen woning u zet de voormalige eigen woning in de verkoop U houdt de voormalige eigen woning aan De woning is geen hoofdverblijf meer, maar u kunt onder voorwaarden gebruik maken van een expat-regeling, waardoor de rente aftrekbaar blijft. De voorwaarden zijn: er moet sprake zijn van tijdelijk verblijf in het buitenland de woning moet voorafgaand aan de uitzending minimaal één jaar tot hoofdverblijf hebben gediend u of uw partner komen niet in aanmerking voor de eigenwoningregeling voor een andere woning de woning mag tijdens de periode in het buitenland niet worden verhuurd er mag niet worden gedoogd dat derden de woning gebruiken. Kinderen worden als derden beschouwd, tenzij aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan: - vanaf het moment van de uitzending wonen alleen uw kinderen of de kinderen van uw partner in de woning - de kinderen zijn jonger dan 27 jaar - de kinderen behoorden direct voorafgaand aan de uitzending tot uw huishouden - de kinderen blijven de woning bewonen, er wordt geen vergoeding betaald U zult in dit geval wel een hoger eigenwoningforfait moeten aangeven. Q&A - Werken in het buitenland - De werknemer 29
Lijst van gebruikte afkortingen AKW Anw AOW BES-eilanden BPM BRP BTW CAO Algemene Kinderbijslagwet Algemene nabestaandenwet Algemene Ouderdomswet Bonaire, Saba en Sint Eustatius Belasting van personenauto s en motorrijwielen Basisregistratie personen Belasting over de toegevoegde waarde (Omzetbelasting) Collectieve arbeidsovereenkomst Eenzijdige Regeling Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 EER EHIC EU IPR SVB UWV Europese Economische Ruimte (EU landen en Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) European Health Insurance Card Europese Unie Internationaal privaatrecht Sociale Verzekeringsbank Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen Verordening Verordening (EG) nr. 883/2004 Verordeningslanden Landen van de EU en EER, en Zwitserland VS WIA WLZ WW Zvw ZW Lijst van gebruikte afkortingen VS Verenigde Staten van Amerika WIA Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen WLZ Wet langdurige zorg WW Werkloosheidswet Zvw Zorgverzekeringswet AKW Algemene Kinderbijslagwet Anw Algemene nabestaandenwet AOW Algemene Ouderdomswet BES-eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius BPM Belasting van personenauto s en motorrijwielen ZW Ziektewet Verenigde Staten van Amerika Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen Wet langdurige zorg Werkloosheidswet Zorgverzekeringswet Ziektewet BRP Basisregistratie personen BTW Belasting over de toegevoegde waarde (Omzetbelasting) CAO Collectieve arbeidsovereenkomst Eenzijdige Regeling Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 EER Europese Economische Ruimte (EU landen en Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) EHIC European Health Insurance Card EU Europese Unie IPR Internationaal privaatrecht SVB Sociale Verzekeringsbank UWV Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen Verordening Verordening (EG) nr. 883/2004 Verordeningslanden Landen van de EU en EER, en Zwitserland Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever 39
Employment & Benefits Onze Employment & Benefits praktijk omvat het volledige spectrum van arbeidsrechtelijke en fiscale aspecten waarmee werkgevers en werknemers te maken kunnen krijgen. Wij benaderen alle vraagstukken vanuit een fiscaal én juridisch perspectief. Dit maakt onze praktijk uniek. Onze advocaten en fiscalisten zijn zich goed bewust van elkaars kwaliteiten en doen daar dan ook regelmatig een beroep op. Daardoor kan de cliënt altijd rekenen op duidelijk en volledig advies. Bij gecompliceerde zaken is vaak knowhow vereist die aanwezig is binnen andere praktijkgroepen binnen ons kantoor. Wij werken dan nauw samen met specialisten in andere juridische praktijkgebieden. International mobility Auteurs Wij verstrekken advies over loonheffingen, arbeidsrecht, immigratierecht, sociale verzekeringen, pensioenen. Wij werken waar nodig samen met CELIA, een internationale samenwerking van onafhankelijke juridische dienstverleners, en met andere vooraanstaande, onafhankelijke kantoren buiten de Benelux en Zwitserland. Kees Bouwmeester BTW/Douane Frank Dekker Belastingheffing Bas Dieleman Pensioen Nico van Dijk Sociale zekerheid Rina Driece Belastingheffing Edith Franssen Arbeidsrecht Pieternel Kouwenhoven Huwelijksvermogensen erfrecht Matthijs van Tol Schenk- en erfbelasting Wies Verstraaten Belastingheffing Eindredactie: Hans van Ruiten Allen zijn werkzaam bij Loyens & Loeff N.V. BenefitsBits - In charge of employment law and employment tax? Follow the latest developments on our LinkedIn Employment Team page. 40 Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever
Loyens & Loeff N.V. Als toonaangevend kantoor is Loyens & Loeff de logische keuze als juridisch en fiscaal partner wanneer u in of via Nederland, België, Luxemburg of Zwitserland zaken doet. Met onze vestigingen in de Benelux en Zwitserland en kantoren in de belangrijke financiële centra kunt u wereldwijd rekenen op een persoonlijk advies van een van onze 900 adviseurs. Dankzij onze full-service praktijk, specifieke sectorbenadering en diepgaande kennis van de markt, begrijpen onze adviseurs precies waaraan u behoefte heeft. loyensloeff.com Kantoren Loyens & Loeff N.V. LONDEN ROTTERDAM AMSTERDAM ARNHEM BRUSSEL LUXEMBURG PARIJS ZURICH NEW YORK DUBAI SINGAPORE TOKYO HONG KONG Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever 41
Contactpersonen Amsterdam Hermine Voûte Advocaat E hermine.voute@loyensloeff.com T +31 20 578 59 75 Klaas Wiersma Advocaat E klaas.wiersma@loyensloeff.com T +31 20 578 59 60 Maarten kleine Kalvenhaar Belastingadviseur E maarten.kleine.kalvenhaar@loyensloeff.com T +31 20 578 55 94 Mia van Dijk Belastingadviseur E mia.van.dijk@loyensloeff.com T +31 20 578 51 77 Contactpersonen Arnhem Esther Jalink Belastingadviseur E esther.jalink@loyensloeff.com T +31 26 334 72 49 René Sueters Belastingadviseur E rene.sueters@loyensloeff.com T +31 26 334 72 72 42 Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever
Contactpersonen Rotterdam Edith Franssen Advocaat E edith.franssen@loyensloeff.com T +31 10 224 64 53 Ralph Leeuwrik Advocaat E ralph.leeuwrik@loyensloeff.com T +31 10 224 67 50 Frank Dekker Belastingadviseur E frank.dekker@loyensloeff.com T + 31 10 224 64 28 Nico van Dijk Adviseur sociale zekerheid en migratierecht E nico.van.dijk@loyensloeff.com T + 31 10 224 63 45 Rina Driece Belastingadviseur E rina.driece@loyensloeff.com T + 31 10 224 64 24 Aleid Langevoord Belastingadviseur E aleid.langevoord@loyensloeff.com T +31 10 224 65 17 Hans van Ruiten Belastingadviseur E hans.van.ruiten@loyensloeff.com T +31 10 224 64 18 Wies Verstraaten Belastingadviseur E wies.verstraaten@loyensloeff.com T +31 10 224 66 32 Q&A - Werken in het buitenland - De werkgever 43