Vennootschapsbelasting. Yves Verdingh

Vennootschapsbelasting Yves Verdingh

Verantwoordelijke uitgever: Hans Suijkerbuijk 2012 Wolters Kluwer Belgium NV Ragheno Business Park Motstraat 30 B-2800 Mechelen Tel. 0200 30 144 Fax 0800 17 529 www.kluwer.be E-mail: info@kluwer.be Behoudens de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt worden, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever. D/2012/2664/580 978-90-4654-631-4 BP/FCVENB-YI12001

Algemene inhoud Reeks Fiscaal Compendium Ten geleide Voorwoord Algemene bibliografie V VII IX XI DEEL I Algemene beginselen HOOFDSTUK 1 Beginselen uit de Grondwet 3 1. Legaliteitsbeginsel 3 2. Annualiteitsbeginsel 4 3. Gelijkheidsbeginsel 5 3.1. Algemeen 6 3.2. Jurisprudentiële invulling 6 4. Beginselen van behoorlijk bestuur - vertrouwensbeginsel 7 4.1. Algemeen 7 4.2. Jurisprudentiële invulling 8 HOOFDSTUK 2 Beginselen die voortvloeien uit de aard van de belastingen en uit het recht in het algemeen 11 1. De fiscale wet is van openbare orde 11 2. Verhouding tussen het boekhoudrecht en het fiscaal recht 12 2.1. Primauteit van het boekhoudrecht 12 2.2. De bindende kracht van de jaarrekening 14 3. Het verdragsrecht beheerst het intern fiscaal recht 15 DEEL II Het toepassingsgebied van de vennootschapsbelasting HOOFDSTUK 1 Voorwaarden 19 1. Regelmatige oprichting 19 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 1

2. Rechtspersoonlijkheid 19 2.1. Belgische vennootschappen 20 2.1.1. Algemeen 20 2.1.2. Uitgesloten rechtspersonen 21 2.2. Buitenlandse vennootschappen 21 2.2.1. Algemeen 21 2.2.2. Voorafgaande beslissingen 22 3. Fiscale woonplaats in België 24 3.1. Algemeen 24 4. Exploitatie van een onderneming of verrichtingen van winstgevende aard 26 4.1. Exploitatie van een onderneming 27 4.2. Verrichtingen van winstgevende aard 27 HOOFDSTUK 2 Uitgesloten rechtspersonen 29 1. Publieke rechtspersonen 29 2. Vrijgestelde rechtspersonen 30 3. Toegelaten verrichtingen 31 3.1. Alleenstaande of uitzonderlijke verrichtingen 31 3.2. Verrichtingen die bestaan in het beleggen van fondsen ingezameld in het kader van de statutaire opdracht 32 3.3. Verrichtingen die bestaan in een bedrijvigheid die slechts bijkomstig op nijverheids-, handels- of landbouwverrichtingen betrekking heeft of niet volgens nijverheids- of handelsmethoden wordt uitgevoerd 32 3.3.1. Bijkomstige verrichtingen 33 3.3.2. Nijverheids- of handelsmethoden 34 3.3.3. Jurisprudentiële invulling 34 DEEL III De grondslag van de vennootschapsbelasting HOOFDSTUK 1 Bepaling volgens de regels van toepassing op winst 39 HOOFDSTUK 2 Het fiscaal winstbegrip 43 HOOFDSTUK 3 De vennootschap als afzonderlijke belastingplichtige 45 HOOFDSTUK 4 Aanslagjaar en belastbaar tijdperk 47 1. Algemeen 47 Inhoud - 2 Vennootschapsbelasting Kluwer

2. Bepaling van het belastbaar tijdperk inzake vennootschapsbelasting 48 2.1. De vennootschap heeft geen boekhouding of voert een boekhouding per kalenderjaar 48 2.1.1. Basisregel 48 2.1.2. Bijzondere gevallen 48 2.2. De vennootschap voert een boekhouding anders dan per kalenderjaar 48 2.2.1. Het boekjaar wordt afgesloten tijdens het kalenderjaar 48 2.2.2. Het boekjaar wordt afgesloten op 31 december 49 2.3. Verlengingen of verkortingen van het boekjaar 49 2.4. Besluit 49 DEEL IV De belastbare inkomsten van vennootschappen HOOFDSTUK 1 Inleiding 53 HOOFDSTUK 2 De inkomsten uit onroerende goederen 55 HOOFDSTUK 3 De inkomsten van roerende goederen en kapitalen 57 1. Algemene omschrijving 57 2. Belastbaar tijdstip 57 3. Dividenden 58 3.1. Bedoelde inkomsten 58 3.1.1. Voordelen toegekend aan aandelen 58 3.1.2. Terugbetalingen van maatschappelijk kapitaal en uitgiftepremies 60 3.1.3. Interesten van voorschotten 63 3.2. Belastbaar bedrag 63 3.2.1. Principe 63 3.2.2. Definitief belaste inkomsten 64 4. Andere roerende inkomsten dan dividenden 64 4.1. Bedoelde inkomsten 64 4.1.1. Interest 64 4.1.2. Inkomsten van verhuring, verpachting, gebruik en concessie van roerende goederen 66 4.1.3. Onder bezwarende titel aangelegde lijfrenten of tijdelijke renten 66 4.2. Belastbaar bedrag 67 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 3

HOOFDSTUK 4 De beroepsinkomsten 69 1. Inleiding 69 2. Opbrengsten uit exploitatieverrichtingen 69 2.1. Belastbaar tijdstip 70 2.1.1. Algemeen 70 2.1.2. Overlopende rekeningen 71 2.2. Disconto van langlopende vorderingen 73 2.2.1. Boekhoudkundige behandeling 74 2.2.2. Fiscale behandeling 74 2.2.3. Berekening van het disconto 75 2.3. Kapitaalsubsidies 76 2.3.1. Boekhoudkundige behandeling 76 2.3.2. Fiscale behandeling 78 2.4. Abnormale of goedgunstige voordelen 81 2.4.1. Inleiding 83 2.4.2. Verleend door een in België gevestigde onderneming 85 2.4.3. Niet reeds belast onder artikel 54 WIB92 85 2.4.4. Niet in aanmerking komen voor het bepalen van de belastbare inkomsten van de verkrijger 87 2.4.5. Onverminderd de toepassing van artikel 49 WIB92 89 2.4.6. Bijzondere regeling: verleend aan een buitenlandse onderneming 91 2.4.6.1. Een buitenlandse belastingplichtige ten aanzien waarvan de in België gevestigde onderneming zich rechtstreeks of onrechtstreeks in enigerlei band van afhankelijkheid bevindt (art. 26, lid 2, 1 WIB92 juncto art. 227 WIB92) 92 2.4.6.2. Een buitenlandse belastingplichtige of een buitenlandse inrichting, die krachtens de bepalingen van de wetgeving van het land waar zij gevestigd zijn, in dit land niet aan een inkomstenbelasting of aan een aanzienlijk gunstigere belastingregeling zijn onderworpen dan die waaraan de in België gevestigde onderneming is onderworpen (art. 26, lid 2, 2 WIB92). 93 2.4.6.3. Een buitenlandse belastingplichtige, die belangen gemeen heeft met een persoon of onderneming zoals bedoeld in de twee vorige gevallen (art. 26, lid 2, 3 WIB92). 94 2.4.7. Fiscale behandeling 94 2.4.8. Mogelijkheid tot aanvraag van een voorafgaande beslissing 95 2.4.9. Jurisprudentiële invulling 98 2.4.9.1. Intragroepsverrichtingen 99 2.4.9.2. Overdracht van aandelen 100 2.4.9.3. Doorberekening van kosten 101 2.4.9.4. Overdracht van schuldvorderingen 102 2.4.9.5. Bijstand aan groepsleden in moeilijkheden 102 2.4.9.6. Renteloze of laagrentende leningen 103 Inhoud - 4 Vennootschapsbelasting Kluwer

2.4.9.7. Inbrengverrichtingen 104 2.4.9.8. Compenserende verrichtingen 105 3. Meerwaarden 106 3.1. Algemeen 107 3.2. Niet-uitgedrukte en niet-verwezenlijkte meerwaarden 108 3.2.1. Algemeen 108 3.2.2. Uitzonderingen 108 3.2.2.1. Compensatie van vroeger fiscaal aangenomen minderwaarden op financiële vaste activa en andere effecten in portefeuille ( reconstitutiemeerwaarden ) 108 3.2.2.2. Onderwaardering van activa 109 3.3. Uitgedrukte maar niet-verwezenlijkte meerwaarden 109 3.3.1. Boekhoudrecht 110 3.3.2. Fiscale behandeling 111 3.3.2.1. Algemeen 111 3.3.2.2. Meerwaarden op deelnemingsrechten van beleggingsvennootschappen 113 3.4. Verwezenlijkte meerwaarden 113 3.4.1. Algemeen 113 3.4.2. Vrijgestelde meerwaarden 115 3.4.2.1. Monetaire meerwaarde 115 3.4.2.2. Verwezenlijkte of vastgestelde meerwaarden op aandelen 116 3.4.2.3. Meerwaarden op aandelen bij herstructureringen 125 3.4.2.4. Meerwaarden op personenauto s, auto s voor dubbel gebruik en minibussen 129 3.4.2.5. Meerwaarden op bedrijfsvoertuigen 130 3.4.2.6. Meerwaarden op ongebouwde onroerende goederen van huisvestingsmaatschappijen 134 3.4.2.7. Meerwaarden uit de inbreng van bedrijfsafdelingen, takken van werkzaamheid of van algemeenheid van goederen 134 3.4.2.8. Meerwaarden op zeeschepen 135 3.4.2.9. Meerwaarden op binnenschepen bestemd voor de commerciële vaart 136 3.4.2.10. Meerwaarden op rechten van deelneming van gemeenschappelijke beleggingsfondsen 138 3.4.3. Gespreid belastbare meerwaarden 139 3.4.3.1. Meerwaarden op immateriële en materiële vaste activa 139 3.4.3.2. Meerwaarden op bepaalde overheidseffecten 150 3.5. Onaantastbaarheidsvoorwaarde 151 3.5.1. Algemeen 151 3.5.2. Voorwaarden 153 3.5.2.1. Boekingsvoorwaarde 153 3.5.2.2. Bestemmingsvoorwaarde 154 3.5.3. Gevolgen van de niet-naleving 154 4. Onderschatting van activa en overschatting van passiva 155 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 5

HOOFDSTUK 5 De diverse inkomsten 159 DEEL V De vaststelling van de nettowinst HOOFDSTUK 1 De vaststelling van de nettowinst 163 1. Inleiding 163 HOOFDSTUK 2 Beroepskosten 165 1. Voorwaarden voor aftrekbaarheid 166 1.1. Gedaan of gedragen om belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden 167 1.1.1. Noodzakelijk verband met de beroepswerkzaamheid 167 1.1.2. Andere bepalingen 168 1.2. Tijdens het belastbaar tijdperk zijn gedaan of gedragen 169 1.2.1. Moment van aftrek 169 1.2.2. Overlopende rekeningen 171 1.3. Bewijs van de echtheid en de omvang 172 2. Kosten uit verrichtingen 172 2.1. Kosten met betrekking tot onroerende goederen 172 2.2. Interesten van leningen 173 2.2.1. Aftrekbare interesten 173 2.2.2. Beperking inzake aftrekbaarheid van interesten 174 2.2.3. Interesten van voorschotten 176 2.2.3.1. Algemeen 177 2.2.3.2. Rentegevende voorschotten 177 2.2.3.3. Soorten verstrekkers van geldleningen 180 2.2.3.4. Grenzen 182 2.2.4. Interesten betaald aan bepaalde buitenlandse genieters 184 2.2.4.1. Algemeen 184 2.2.4.2. Voorafgaande beslissingen 187 2.2.4.3. Jurisprudentiële invulling 188 2.2.5. Onderkapitalisatie 189 2.3. Commissies, erelonen e.d. betaald aan niet-personeelsleden 194 2.3.1. Beginsel 194 2.3.2. Voorwaarden van aftrekbaarheid 194 2.4. Bezoldigingen van werknemers 194 2.4.1. Aftrekbare bezoldigingen 194 2.4.2. Verantwoording van de bezoldigingen 195 2.5. Bezoldigingen van bedrijfsleiders 196 2.5.1. Het begrip bedrijfsleider 196 2.5.1.1. Bestuurders, zaakvoerders,... 196 2.5.1.2. Tweede categorie 196 2.5.2. Aftrekbaarheid der bezoldigingen 197 Inhoud - 6 Vennootschapsbelasting Kluwer

2.5.3. Formele voorwaarden 198 2.5.4. Stortingen voor sociale zekerheid of voorzorg 198 2.5.5. Bestuurdersbezoldigingen - tantièmes - beheersvergoedingen betaald aan vennootschappen 198 2.6. Sociale lasten 199 2.7. Collectieve aanvullende pensioentoezeggingen 199 2.7.1. Algemeen 200 2.7.2. Voorwaarden voor aftrekbaarheid 200 2.7.3. Begrenzingen aan de aftrekbaarheid 201 2.7.4. Aftrekbaarheid zonder enige begrenzing 204 2.8. Individuele aanvullende pensioentoezegging 206 2.9. Aanvullende verzekeringen overlijden en arbeidsongeschiktheid 209 2.10. Pensioenen 209 3. Kosten uit waardering 210 3.1. Afschrijvingen 210 3.1.1. Algemeen 211 3.1.2. Boekhoudkundige behandeling 211 3.1.2.1. Algemeen 211 3.1.2.2. Afschrijfbare activa 211 3.1.3. Fiscale behandeling 212 3.1.3.1. Afschrijfbare grondslag 214 3.1.3.2. Afschrijvingsmethoden 216 3.1.3.3. Afschrijvingsmodaliteiten 222 3.1.3.4. Gebruikelijke afschrijvingspercentages 225 3.1.3.5. Bijzondere gevallen 228 3.1.4. Toepassingsgevallen 230 3.1.4.1. Gronden en terreinen 230 3.1.4.2. Leasing of soortgelijke overeenkomst 231 3.1.4.3. Personenauto s, auto s voor dubbel gebruik en minibussen 233 3.1.4.4. Goodwill 234 3.1.4.5. Tegen variabele prijzen verkregen activa 236 3.2. Waardeverminderingen en minderwaarden 238 3.2.1. Boekhoudkundige behandeling 238 3.2.1.1. Algemeen 238 3.2.1.2. Besluit 239 3.2.2. Fiscale behandeling 240 3.2.3. Toepassingsgevallen 240 3.2.3.1. Aandelen 240 3.2.3.2. Voorraden en bestellingen in uitvoering 246 3.2.3.3. Schuldvorderingen 246 3.2.3.4. Dubieuze debiteuren 248 3.2.3.5. Gronden 251 3.2.3.6. Personenauto s, auto s voor dubbel gebruik en minibussen 251 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 7

3.3. Voorzieningen voor risico s en kosten 252 3.3.1. Algemeen 253 3.3.2. Boekhoudkundige behandeling 253 3.3.3. Fiscale behandeling 254 3.3.3.1. Algemeen 254 3.3.3.2. Voorwaarden 255 3.3.3.3. Formele voorwaarden 258 3.3.4. Toepassingsgevallen 259 3.3.4.1. Waarborgverplichtingen 259 3.3.4.2. Ontslagen 259 3.3.4.3. Brugpensioenen 259 3.3.4.4. Pensioenen 260 3.3.4.5. Vakantiegeld 262 3.3.4.6. Belastingen 263 DEEL VI De verworpen uitgaven HOOFDSTUK 1 Algemeen 267 HOOFDSTUK 2 Niet-aftrekbare belastingen en voorheffingen 269 1. Algemeen 269 2. Niet-aftrekbare belastingen in de boekhouding 271 2.1. Belastingen op het resultaat van het boekjaar 272 2.1.1. Tijdens het boekjaar gedane voorafbetalingen en voorheffingen 272 2.1.1.1. De tijdens een boekjaar gedane voorafbetalingen en gedragen werkelijke voorheffingen (met uitzondering van de onroerende voorheffing), zijn in beginsel als kosten van het boekjaar in de rubriek Belastingen op het resultaat op te nemen. 272 2.1.1.2. Eerste geval: de vennootschap heeft een overschot aan verrekenbare voorheffingen en voorafbetalingen 272 2.1.1.3. Tweede geval: de vennootschap heeft een tekort aan verrekenbare voorheffingen en voorafbetalingen 273 2.1.2. Roerende voorheffing op ontvangen roerende inkomsten 274 2.1.3. Roerende voorheffing op betaalde roerende inkomsten 274 2.2. Belastingen op het resultaat van vorige boekjaren 276 2.2.1. Belastingsupplementen 276 2.2.1.1. Geraamde belastingen waren te laag 276 2.2.1.2. Terug te vorderen belastingen waren te hoog 276 2.2.1.3. Regulariseringen 277 2.2.1.4. Terugbetaling van belastingen 278 2.2.1.5. Betwiste aanslagen - voorzieningen voor belastingen 279 Inhoud - 8 Vennootschapsbelasting Kluwer

2.2.1.6. Uitgestelde belastingen 280 2.3. Niet-aftrekbare belastingen die niet in de boekhouding voorkomen 283 HOOFDSTUK 3 Boeten, verbeurdverklaringen en straffen van alle aard 285 1. Fiscale boeten 285 1.1. Algemeen 285 1.2. Btw-boeten 286 2. Andere sancties 286 3. Schadevergoedingen versus straffen 287 HOOFDSTUK 4 Niet-aftrekbare pensioenen, kapitalen, werkgeversbijdragen en -premies 291 HOOFDSTUK 5 Autokosten 293 1. Bedoelde voertuigen 294 2. Beoogde kosten 295 3. Niet-beoogde kosten 297 3.1. Brandstofkosten 297 3.2. Financieringskosten 297 3.3. Mobilofoonkosten 298 3.4. Parkeerkosten 299 3.5. Solidariteitsbijdrage 299 4. Bijzondere Topics 299 4.1. Terugbetaalde kosten 299 4.2. Doorgerekende kosten 300 4.3. Voordelen van alle aard 301 4.4. Overdreven autokosten 303 4.5. Collectief georganiseerd woon/werkverkeer met minibussen, autobussen en autocars 304 4.6. Kosten met betrekking tot het voordeel van alle aard 305 HOOFDSTUK 6 Restaurantkosten 307 1. Algemeen 307 2. Niet-beoogde kosten 308 2.1. Administratieve uitzonderingen 308 2.1.1. Het bedrijfsrestaurant 308 2.1.2. Maaltijdtickets 310 2.1.3. Doorgerekende kosten 311 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 9

2.1.4. Voor het personeel en derden gemaakte kosten 312 2.1.4.1. Voor het personeel gemaakte sociale kosten 312 2.1.4.2. Voor personeelsleden en derden gemaakte kosten die geen sociale kosten zijn 312 2.1.5. Aan derden terugbetaalde kosten 312 2.1.6. Makers van TV-programma s 313 HOOFDSTUK 7 Receptiekosten 315 1. Beoogde kosten 315 2. Niet-beoogde kosten 315 2.1. Algemeen 315 2.2. Sociale voordelen 316 HOOFDSTUK 8 Relatiegeschenken 317 1. Beoogde kosten 317 2. Niet-beoogde kosten 317 2.1. Reclame-artikelen 317 2.2. Stalen 318 HOOFDSTUK 9 Niet-specifieke beroepskledij 319 1. Algemeen 319 2. Niet-beoogde kosten 319 2.1. Specifieke beroepskledij 319 2.2. Voordelen van alle aard 320 HOOFDSTUK 10 Overdreven interesten 321 HOOFDSTUK 11 Interesten van bepaalde leningen 323 HOOFDSTUK 12 Abnormale of goedgunstige voordelen 325 HOOFDSTUK 13 Sociale voordelen 327 1. Algemeen 327 2. Niet-aftrekbare sociale voordelen 328 2.1. Bedoelde kosten 328 2.2. Gelegenheidsgeschenken 329 2.3. Aanvullende verzekeringen gezondheidszorg 329 3. Gedeeltelijk aftrekbare sociale voordelen 330 4. Volledig aftrekbare sociale voordelen 331 Inhoud - 10 Vennootschapsbelasting Kluwer

HOOFDSTUK 14 Voordelen uit maaltijd-, sport-, cultuur- of ecocheques 335 HOOFDSTUK 15 Liberaliteiten 337 1. Inleiding 337 1.1. Principe 337 1.2. Jurisprudentiële invulling 337 1.2.1. Verwerving van activa met een overprijs 337 1.2.2. Vervreemding van activa met een onderprijs 338 1.2.3. Verstrekken van privévoordelen 338 1.2.4. Andere 339 2. Uitzonderingen 339 2.1. Algemeen 339 2.2. Voorafgaande beslissingen 340 HOOFDSTUK 16 Waardeverminderingen en minderwaarden op aandelen 341 HOOFDSTUK 17 Terugnemingen van vroegere vrijstellingen 343 HOOFDSTUK 18 Werknemersparticipatie 345 HOOFDSTUK 19 Vergoeding ontbrekende coupon 347 HOOFDSTUK 20 Kosten tax shelter erkende audiovisuele werken 349 HOOFDSTUK 21 Gewestelijke premies, kapitaal- en interestsubsidies 351 HOOFDSTUK 22 Niet-aftrekbare betalingen naar bepaalde Staten 353 1. Inleiding 353 2. Geviseerde landen 353 3. Geviseerde betalingen 354 4. Niet-aftrekbaarheid 355 5. Formele voorwaarde 355 HOOFDSTUK 23 Andere verworpen uitgaven 357 1. Algemeen 357 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 11

2. Kosten met betrekking tot de jacht, de visvangst, jachten, pleziervaartuigen en lusthuizen 357 2.1. Algemeen 357 2.2. Niet-beoogde kosten 358 2.2.1. Beroepsmatige kosten 358 2.2.2. Bezoldigingen 358 3. Overdreven uitgaven 359 4. Sommen besteed in het kader van private of openbare omkoping 360 DEEL VII De bepaling van de belastbare grondslag HOOFDSTUK 1 Eerste bewerking: bepaling van het fiscaal resultaat 363 1. Belastbare gereserveerde winst 363 1.1. Bestanddelen 364 1.1.1. Belastbare reserves in het kapitaal en in de uitgiftepremies 364 1.1.2. Belastbaar gedeelte van de herwaarderingsmeerwaarde 365 1.1.3. Wettelijke reserve 365 1.1.4. Onbeschikbare reserves 365 1.1.5. Beschikbare reserves 366 1.1.6. Overgedragen winst of verlies 366 1.1.7. Belastbare voorzieningen 366 1.1.8. Andere in de balans vermelde reserves 366 1.1.9. Andere belastbare reserves (+) (-) 367 1.1.10. Onzichtbare reserves 367 1.2. Correcties aan de begintoestand der belaste reserves 368 1.2.1. Aanpassingen in meer van de begintoestand der reserves 368 1.2.1.1. Verwezenlijkte of vastgestelde meerwaarden en teruggenomen waardeverminderingen op aandelen 369 1.2.1.2. Definitieve vrijstelling tax shelter erkende audiovisuele werken 370 1.2.1.3. Vrijgestelde gewestelijke premies en kapitaal- en interestsubsidies 375 1.2.1.4. Definitieve vrijstelling winst voortvloeiend uit de homologatie van een reorganisatieplan en uit de vaststelling van een minnelijk akkoord 376 1.2.1.5. Opnemingen van gestort kapitaal 377 1.2.1.6. Terugbetalingen en regulariseringen van niet-aftrekbare belastingen 378 1.2.1.7. Niet-belastbare meerwaarden op autovoertuigen 379 1.2.1.8. Neerwaartse winstaanpassingen 381 Inhoud - 12 Vennootschapsbelasting Kluwer

1.2.1.9. Meerwaarden of terugneming van waardeverminderingen op voorzieningen in het kader van de tax shelter-regeling 381 1.2.2. Aanpassingen in min van de begintoestand der reserves 382 2. Vrijgestelde gereserveerde winst 382 2.1. Waardeverminderingen op handelsvorderingen en voorzieningen voor risico s en kosten 382 2.2. Uitgedrukte niet-verwezenlijkte meerwaarden 383 2.3. Gespreid te belasten verwezenlijkte meerwaarden 383 2.4. Andere verwezenlijkte meerwaarden 383 2.5. Meerwaarden op bedrijfsvoertuigen 384 2.6. Meerwaarden op binnenschepen bestemd voor de commerciële vaart 384 2.7. Meerwaarden op zeeschepen 384 2.8. De investeringsreserve 386 2.8.1. Voorwaarden 386 2.8.1.1. Kleine vennootschap 386 2.8.1.2. Investeringsverplichting 386 2.8.1.3. Onaantastbaarheidsvoorwaarde 387 2.8.1.4. Formele voorwaarde 387 2.8.2. Bedrag van de investeringsreserve 387 2.8.2.1. Eerste grens: 50 %van het gereserveerde belastbare resultaat 387 2.8.2.2. Tweede grens: toename van de belaste reserves 388 2.8.2.3. Derde grens: absoluut maximum 389 2.8.2.4. Berekeningswijze 389 2.8.3. Belastingneutrale reorganisaties 390 2.8.3.1. Belastingneutrale inbrengen 391 2.8.3.2. Belastingneutrale fusies en splitsingen 391 2.9. Tax shelter voor investeringen in een raamovereenkomst voor de productie van een erkend audiovisueel werk 394 2.10. Winst voortvloeiend uit de homologatie van een reorganisatieplan en uit de vaststelling van een minnelijk akkoord 394 2.11. Andere vrijgestelde bestanddelen 394 3. Verworpen uitgaven 396 4. Uitgekeerde dividenden 396 4.1. Algemeen 396 4.1.1. De gewone dividenden 396 4.1.2. Verkrijging van eigen aandelen 397 4.1.3. Gedeeltelijke verdeling van het vermogen 398 4.1.4. Gehele verdeling van het vermogen 398 4.1.5. Verkapte dividenduitkeringen 398 4.1.5.1. Vervreemding van een belangrijke deelneming 398 4.1.5.2. Kapitaalvermindering, gevolgd of voorafgegaan door incorporatie van reserves 400 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 13

4.1.5.3. Aandelenoverdracht, gevolgd door een uitkering van reserves 402 4.2. Belastbaar bedrag 402 4.3. Roerende voorheffing op uitgekeerde dividenden 403 4.3.1. Inhoudingsplicht 403 4.3.2. Tarief van de roerende voorheffing 404 4.3.2.1. Gewone dividenden 404 4.3.2.2. VVPR-dividenden 404 4.3.2.3. Dividenden van beleggingsvennootschappen 408 4.3.2.4. Dividenden van beursgenoteerde vennootschappen en vennootschappen met PRIVAK-inbreng 408 4.3.2.5. Dividenden uitgekeerd door coöperatieve participatievennootschappen 409 4.3.2.6. Liquidatieboni 409 4.3.2.7. Verkrijgingsboni 410 4.3.3. Vrijstellingen van roerende voorheffing 410 4.3.3.1. Spaarders niet-inwoners 410 4.3.3.2. Deelnemingsdividenden 410 4.3.4. Opneming van gereserveerde winsten 412 4.4. Bijkomende heffing op roerende inkomsten 412 4.4.1. Algemeen toepassingsgebied 412 4.4.2. Wijze van heffing - verplichtingen van de schuldenaars 413 HOOFDSTUK 2 Bestanddelen van het resultaat waarop de aftrekbeperking van toepassing is 415 HOOFDSTUK 3 Tweede bewerking: omdeling van de winst naar oorsprong 419 1. Principe 419 1.1. Het begrip buitenlandse inrichting 420 1.2. Omdeling van de winst volgens oorsprong 422 2. Belastbare winst of verlies van de inrichtingen 423 3. Verliescompensatie 425 3.1. Algemeen 425 3.2. Compensatie van Belgische verliezen met winsten gerealiseerd in een verdragsland 427 3.3. Compensatie van verliezen geleden in een verdragsland met Belgische winsten 431 HOOFDSTUK 4 Derde bewerking: aftrek van bij verdrag vrijgestelde winsten en niet-belastbare bestanddelen 435 1. Aftrek van bij verdrag vrijgestelde winst 435 2. Aftrek van niet-belastbare bestanddelen 435 2.1. Vrijgestelde giften 435 Inhoud - 14 Vennootschapsbelasting Kluwer

2.2. Vrijstelling aanvullend personeel voor uitvoer en Integrale Kwaliteitszorg 437 2.2.1. Principe 437 2.2.2. In aanmerking komend personeel 437 2.2.2.1. Diensthoofd voor de uitvoer 437 2.2.2.2. Diensthoofd Integrale Kwaliteitszorg 437 2.2.3. Bijkomend aantal personeelsleden 438 2.2.3.1. Algemeen 438 2.2.3.2. Herstructureringen 438 2.2.4. Terugname van de vrijstelling 438 2.2.5. Formaliteiten 439 2.2.5.1. Algemeen 439 2.2.5.2. Diensthoofd voor de uitvoer 439 2.2.5.3. Diensthoofd Integrale Kwaliteitszorg 439 2.3. Vrijstelling voor bijkomend personeel voor kmo s 440 2.3.1. In aanmerking komende ondernemingen 440 2.3.2. Berekening van de vrijstelling 441 2.3.2.1. Algemeen 441 2.3.2.2. Herstructureringen 442 2.3.3. Terugname van de vrijstelling 443 2.3.4. Formaliteiten 443 2.4. Vrijstelling stagebonus 443 2.5. Andere niet-belastbare bestanddelen 444 2.5.1. Meerwaarden op ongebouwde onroerende goederen verwezenlijkt door vennootschappen voor huisvestingskrediet 444 2.5.2. Meerwaarden op bepaalde overheidseffecten 444 2.5.3. Terugbetaling van niet-aftrekbare boeten 445 2.6. Aftrek van het totale bedrag 445 2.7. Aftrekverbod op bepaalde winstbestanddelen 445 HOOFDSTUK 5 Vierde bewerking: aftrek van definitief belaste inkomsten en vrijgestelde roerende inkomsten 447 1. Inleiding 449 2. Aard van de voor aftrek als dbi in aanmerking komende inkomsten 450 2.1. Dividenden 450 2.2. Inkoop- en liquidatieboni 452 2.2.1. Inkoopboni 452 2.2.2. Liquidatieboni 453 2.3. Meerwaarde op onderlinge deelneming in geval van moederdochterfusie 455 3. Voorwaarden voor aftrek als dbi 455 3.1. Minimumdeelneming 455 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 15

3.2. Minimumbezitsduur 457 3.2.1. Twaalf maanden 457 3.2.2. Volle eigendom 457 3.2.3. Uitzonderingen 457 3.3. Kwalitatieve voorwaarde 458 3.3.1. Algemeen 458 3.3.2. Uitsluitingen 458 3.3.2.1. Belastingparadijzen en niet-belaste vennootschappen 458 3.3.2.2. Financierings-, thesaurie-, of beleggingsvennootschappen 461 3.3.2.3. Territoriale fiscale paradijzen 468 3.3.2.4. Buitenlandse inrichtingen 471 3.3.2.5. Tussenvennootschappen 473 3.3.2.6. Inkomsten uit ontleende aandelen 477 3.3.3. Voorafgaande beslissingen 477 4. Aftrek van vrijgestelde roerende inkomsten (VRI) 480 5. Uitoefening van de dbi- en vri-aftrek 480 5.1. Aftrekprincipe 480 5.2. In beginsel als dbi aftrekbaar bedrag 480 5.3. Uitoefening van de aftrek 481 5.3.1. Algemeen 481 5.3.2. Volgorde van aftrek 481 5.3.3. Aftrekverbod op bepaalde winstbestanddelen 482 5.3.4. Kwantitatieve beperking 482 5.3.5. Overdracht van dbi-overschotten 484 HOOFDSTUK 6 Vijfde bewerking: aftrek voor octrooi-inkomsten 487 1. Inleiding 487 2. Geviseerde rechten en inkomsten 488 2.1. Geviseerde rechten 488 2.2. Geviseerde inkomsten 489 2.3. Verminderingen van de octrooi-inkomsten 490 3. Berekening van de aftrek 491 4. Aftrekverbod op bepaalde bestanddelen 492 5. Formele voorwaarde 492 HOOFDSTUK 7 Zesde bewerking: aftrek voor risicokapitaal 493 1. Principe 494 2. Basis voor de aftrek 494 2.1. Boekhoudkundig eigen vermogen 494 Inhoud - 16 Vennootschapsbelasting Kluwer

2.2. Verminderingen van het risicokapitaal 495 2.2.1. Aandelen 495 2.2.2. Buitenlandse Inrichtingen 496 2.2.3. Buitenlandse onroerende goederen 497 2.2.4. Bijzondere verminderingen 497 2.2.5. Herwaarderingsmeerwaarden, belastingkrediet voor onderzoek en ontwikkeling en kapitaalsubsidies 500 2.3. Wijzigingen in de aftrekken tijdens het belastbare tijdperk 502 3. Tarief van de aftrek 503 4. Overdracht van de aftrek 505 5. Formele voorwaarde 508 6. Uitgesloten vennootschappen 508 7. Samenloop met de investeringsreserve 508 8. Wijziging van controle 509 9. Aftrekverbod op bepaalde winstbestanddelen 509 HOOFDSTUK 8 Zevende bewerking: aftrek van vorige verliezen 511 1. Principe 512 2. Bewijs en controle van de fiscale verliezen 513 3. Onbeperkte overdracht in de tijd 514 4. Onbeperkte kwantitatieve aftrek 514 5. Verliesaftrek in geval van controlewijziging 514 5.1. Algemeen 515 5.2. Jurisprudentiële invulling 517 5.3. Voorafgaande beslissingen 518 6. Verliesaftrek in geval van herstructureringen 521 6.1. Verliesaftrek bij fusies en splitsingen 521 6.1.1. Algemeen 521 6.1.2. Verliesaftrek bij vrijgestelde fusies of splitsingen 523 6.1.3. Verliesaftrek bij belaste fusies of splitsingen 526 6.2. Verliesaftrek bij inbrengverrichtingen 526 6.2.1. Belgische inbreng van bedrijfstak of algemeenheid van goederen 526 6.2.2. Inbreng van een Belgische inrichting of Belgische bestanddelen door een intra-europese vennootschap in een Belgische vennootschap 527 6.2.3. Inbreng van een Belgische inrichting in een Belgische vennootschap 527 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 17

7. Aftrekverbod op verkregen abnormale of goedgunstige voordelen 528 7.1. Algemeen 528 7.2. Jurisprudentiële invulling 529 7.3. Voorafgaande beslissingen 531 8. Aftrekverbod op bepaalde winstbestanddelen 532 9. Aftrek van buitenlandse verliezen 532 10. Verandering van rechtsvorm 534 11. Toepassing van de aftrek 534 HOOFDSTUK 9 Achtste bewerking: de investeringsaftrek 535 1. Inleiding 536 2. Gewone investeringsaftrek 536 2.1. Onderworpen vennootschappen 536 2.1.1. Herbruikbare verpakkingen 537 2.1.2. Kmo-vennootschappen 537 2.1.2.1. Binnenlandse vennootschap 537 2.1.2.2. Aandelen behoren voor meer dan de helft toe aan één of meer natuurlijke personen 537 2.1.2.3. De aandelen vertegenwoordigen de meerderheid van het stemrecht 538 2.1.2.4. Geen deel uitmaken van een groep waartoe een coördinatiecentrum behoort 538 2.2. In aanmerking komende investeringen 539 2.2.1. Herbruikbare verpakkingen 539 2.2.2. Nieuwe materiële en immateriële vaste activa 539 2.2.2.1. Materiële en immateriële vaste activa 539 2.2.2.2. In nieuwe staat verkregen of tot stand gebracht 540 2.2.2.3. Investeringen van het jaar of boekjaar 540 2.2.2.4. In België gebruikt voor de beroepswerkzaamheid 541 2.2.3. Uitgesloten investeringen 541 2.2.3.1. Niet uitsluitend gebruikt voor beroepsdoeleinden 541 2.2.3.2. Gebruik aan derden afgestaan door middel van leasing, erfpacht, opstal, 541 2.2.3.3. Gebruik aan derden afgestaan anders dan via leasing, erfpacht, opstal, 542 2.2.3.4. Niet-afschrijfbare of over minder dan drie jaar afschrijfbare activa 544 2.2.3.5. Personenauto s, lichte vrachtauto s en auto s voor dubbel gebruik 544 2.2.3.6. Bij de aankoopprijs komende kosten en onrechtstreekse productiekosten 545 Inhoud - 18 Vennootschapsbelasting Kluwer

2.3. Uitoefening van de gewone investeringsaftrek 545 2.3.1. Belastbaar tijdperk 545 2.3.2. Grondslag 545 2.3.2.1. Aanschaffings- of beleggingswaarde 545 2.3.2.2. Kwantitatieve beperking 546 2.3.3. Percentage 547 2.3.4. Overdracht gewone investeringsaftrek 547 2.3.5. Aftrek van overgedragen investeringsaftrek 547 2.3.6. Vervreemding, buitengebruikstelling of wijziging van bestemming 549 2.3.7. Formele voorwaarden 549 3. Verhoogde investeringsaftrek 550 3.1. Onderworpen vennootschappen 550 3.2. In aanmerking komende investeringen 550 3.2.1. Algemeen 550 3.2.2. Milieuvriendelijke investeringen in onderzoek en ontwikkeling 551 3.2.3. Energiebesparende investeringen 551 3.2.4. Octrooien 551 3.2.5. Beveiliging van beroepslokalen en bedrijfsvoertuigen 552 3.2.6. Zeescheepvaart 552 3.2.7. Rookafzuiging- en verluchtingssystemen 553 3.2.8. Oplaadstations voor elektrische voertuigen 553 3.3. Uitoefening van de verhoogde investeringsaftrek 553 3.3.1. Belastbaar tijdperk 553 3.3.2. Grondslag 553 3.3.3. Percentage 553 3.3.4. Ogenblik van toepassing 554 3.3.5. Overdracht verhoogde investeringsaftrek 554 3.3.6. Vervreemding, buitengebruikstelling of wijziging van bestemming 554 3.3.7. Formele voorwaarden 555 4. Gespreide investeringsaftrek 556 4.1. Onderworpen vennootschappen 556 4.2. In aanmerking komende investeringen 556 4.3. Uitoefening van de gespreide investeringsaftrek 556 4.3.1. Belastbaar tijdperk 556 4.3.2. Grondslag 556 4.3.3. Percentage 557 4.3.4. Ogenblik van toepassing 558 4.3.5. Overdracht gespreide investeringsaftrek 558 4.3.6. Vervreemding, buitengebruikstelling of wijziging van bestemming 558 4.3.7. Formele voorwaarden 559 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 19

5. Beperkingen op de investeringsaftrek 559 5.1. Aftrekverbod op bepaalde winstbestanddelen 559 5.2. Wijziging van controle 560 5.3. Belgische winst 560 DEEL VIII Berekening van de vennootschapsbelasting HOOFDSTUK 1 Algemeen 563 HOOFDSTUK 2 Schematisch 565 1. Berekening van de verhoging wegens onvoldoende voorafbetalingen 565 2. Berekening van de te betalen of terug te krijgen belasting 565 HOOFDSTUK 3 Basistarief 567 HOOFDSTUK 4 Het verlaagd opklimmend tarief 569 1. Algemene regel 570 2. Uitsluitingen 570 2.1. Financiële vennootschappen 571 2.2. Dochtervennootschappen 573 2.3. De 13 %-regel 573 2.4. De minimumbezoldiging 575 2.5. Vennootschappen uit een groep met een coördinatiecentrum 577 2.6. Erkende coördinatiecentra 577 2.7. Erkende T-zonevennootschappen 577 2.8. Erkende beleggingsvennootschappen en pensioeninstellingen 578 HOOFDSTUK 5 Meerwaarden op aandelen verwezenlijkt of vastgesteld binnen één jaar 579 HOOFDSTUK 6 Belasting van bepaalde landbouwsubsidies 581 HOOFDSTUK 7 Afzonderlijke aanslag op niet-bewezen kosten en verdoken meerwinsten 583 1. Algemeen 584 2. Kenmerken van de afzonderlijke aanslag 586 2.1. Tarief 586 2.2. Afzonderlijk karakter van de aanslag 587 2.3. Cumuleerbare aanslag 587 2.4. Strafsanctie 588 Inhoud - 20 Vennootschapsbelasting Kluwer

3. Geviseerde inkomsten en uitgaven 588 3.1. Niet-verantwoorde lasten en bedragen 588 3.2. Voordelen van alle aard 591 3.3. Verdoken meerwinsten 591 3.4. Verleende financiële voordelen of voordelen van alle aard 592 3.5. Liberaliteiten, verteerkosten en drinkgelden 593 3.6. Uitzonderingen 593 3.6.1. Vermelding in regelmatige en tijdige aangifte 593 3.6.2. Bedragen die niet in de grondslag inbegrepen zijn 594 3.6.3. Geen verplichting tot opstellen van fiches 595 3.6.4. Administratieve toleranties 595 3.6.4.1. Laattijdige indiening van fiscale fiches en samenvattende opgaven 595 3.6.4.2. Niet-geboekte winsten of verdoken meerwinsten 596 3.6.4.3. A posteriori regularisatie 596 4. Identificatieverplichting 599 HOOFDSTUK 8 Aanvullende crisisbijdrage 601 HOOFDSTUK 9 Verrekening van de voorheffingen 603 1. Algemeen 603 2. Beginsel van de verrekenbaarheid van de voorheffingen 603 3. Terugbetaling van voorheffingen 604 4. De onroerende voorheffing 604 5. De roerende voorheffing 605 5.1. Algemeen 605 5.2. Verrekenbaar bedrag 605 5.2.1. Dividenden 605 5.2.2. Inkomsten uit roerende goederen en kapitalen, andere dan dividenden 605 5.3. Beperkingen van de verrekenbaarheid van de roerende voorheffing 606 5.3.1. Dividenden 606 5.3.2. Andere inkomsten uit roerende goederen en kapitalen 608 6. De fictieve roerende voorheffing 609 7. Het forfaitair gedeelte van buitenlandse belasting 609 7.1. Inleiding 610 7.2. Algemene voorwaarden 611 7.3. Bepaling van het bedrag van het fbb 611 7.3.1. Fbb op royalty s 611 7.3.2. Fbb op interesten 612 7.3.3. Fbb op dividenden 614 Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 21

7.4. Beperkingen 614 7.4.1. Anti-channeling 614 7.4.2. Proratering 615 7.4.3. Brutering van het fbb 615 7.5. Verenigbaarheid van het fbb-regime met de dubbelbelastingverdragen 615 7.5.1. Opeenvolgende wetswijzigingen 616 7.5.2. Brutering 617 7.6. Verenigbaarheid van het fbb-regime met het Europese recht 618 7.6.1. Fbb op dividenden 618 7.6.2. Fbb op interest 619 HOOFDSTUK 10 Vermeerdering in geval van geen of ontoereikende voorafbetalingen 621 1. Principe 621 2. Aantal, bedrag en vervaldata van de voorafbetalingen 622 3. Berekening van de vermeerdering 623 4. Bijzondere gevallen 625 4.1. Algemeen 625 4.2. Het boekjaar valt niet samen met het kalenderjaar 625 4.2.1. Boekjaar van 12 maanden 625 4.2.2. Boekjaar van meer dan 12 maanden 625 4.3. Het boekjaar bedraagt minder dan 12 maanden wegens wijziging van de afsluitdatum van het boekjaar, ontbinding of afsluiting van de vereffening 626 4.3.1. Vennootschappen die per kalenderjaar boekhouden 626 4.3.2. Vennootschappen die niet per kalenderjaar boekhouden 626 4.4. Het boekjaar bedraagt minder dan 12 maanden wegens aanvang van de activiteit 627 4.4.1. Vennootschappen die per kalenderjaar boekhouden 627 4.4.2. Vennootschappen die niet per kalenderjaar boekhouden 628 5. Praktische toepassing 628 HOOFDSTUK 11 Belastingkrediet voor onderzoek en ontwikkeling 631 1. Algemeen 631 2. Berekening van het belastingkrediet 632 2.1. Tarief 632 2.2. Eenmalig krediet 632 2.3. Gespreid krediet 633 2.4. Meer- of minderwaarden 633 Inhoud - 22 Vennootschapsbelasting Kluwer

3. Verrekening en terugbetaling van het belastingkrediet 634 4. Boekhoudkundige en fiscale verwerking 635 5. Beperking en terugname 639 5.1. Controlewijziging 639 5.2. Terugname 639 6. Overgang van investeringsaftrek naar belastingkrediet 640 7. Formele voorwaarde 641 Trefwoordenregister Kluwer Vennootschapsbelasting Inhoud - 23