Rapport Datum: 20 april 2010 Van: bestuurszaken/studiedienst voor stadsobservatie Betreft: buurtmonitor Antwerpen Handleiding buurtmonitor Antwerpen Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Start... 2 3 Hoe maakt u een tabel, grafiek of kaart?... 3 3.1 Stap 1: selecteer een onderwerp...3 3.2 Stap 2: selecteer een periode en gebied...4 3.3 Stap 3: de presentatie en statistieken aanmaken...8 3.3.1 Presentatievormen...8 3.3.2 Statistieken...11 3.3.3 Andere opties...13 4 Tabbladen-versie... 15 5 Opslaan, exporteren en printen... 17 1 Inleiding De stad Antwerpen verspreidt cijfergegevens via een interactieve website: de buurtmonitor Antwerpen. Deze handleiding is een leidraad om de gegevens correct op te vragen en grafisch weer te geven. Op de buurtmonitor vindt u demografische, sociale en economische gegevens over de stad Antwerpen. Ook cijfers over onderzoeken naar de mening van de Antwerpenaar kan u hier raadplegen en zelf verder analyseren (bijvoorbeeld uit de stadsmonitor 2008). Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 1 / 17
2 Start Als u de website opent, dan krijgt u standaard de onderstaande pagina te zien: Het scherm bestaat uit 4 velden: Het onderwerpenveld - links bovenaan: hier krijg je een onderwerpenstructuur te zien, waaruit onderwerpen gekozen kunnen worden. Geselecteerde onderwerpen - links onderaan: hier worden de onderwerpen die geselecteerd zijn weergegeven. Door op de onderwerpen te klikken kan je extra informatie opvragen over het betreffende onderwerp. Periode en geografisch gebied - rechts bovenaan: hier worden een aantal keuzes gegeven met betrekking tot de tijdsperiode van de gegevens, het gebiedsniveau en welke gebieden binnen het gekozen niveau gekozen moeten worden De presentatie - rechts midden: Het is mogelijk om de presentatievorm en de statistieken aan te passen (tabel, grafiek of kaart). Standaard wordt een kaart op buurtniveau ingelezen met het aantal inwoners. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 2 / 17
3 Hoe maakt u een tabel, grafiek of kaart? 3.1 Stap 1: selecteer een onderwerp De onderwerpen zijn ingedeeld volgens thema. Door de thema s open te klappen (klik op de vakjes met +), worden de onderwerpen zichtbaar Om een onderwerp te selecteren, vinkt u het gewenste onderwerp aan. U kan ook meerdere onderwerpen tegelijk aanklikken over verschillende thema s. In het vakje linksonder ziet u de geselecteerde onderwerpen. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 3 / 17
3.2 Stap 2: selecteer een periode en gebied Periode U kan de gewenste periode selecteren in het veld periode, rechts bovenaan uw scherm. U kan daarbij kiezen tussen drie verschillende opties: alle perioden : u krijgt de gegevens van alle beschikbare jaren meest recente : u krijgt de gegevens van het meest recente jaar u selecteert zelf één of meerdere jaren 4 Let op! Niet alle gegevens zijn beschikbaar voor alle jaren. Bijvoorbeeld: bevolkingsgegevens zijn beschikbaar voor de periode 2000-2009 gegevens over loontrekkenden voor 2000-2006 Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 4 / 17
Als u dan het aantal inwoners en het aantal loontrekkenden selecteert voor het jaar 2009, dan zullen de gegevens van de loontrekkenden niet getoond kunnen worden ( u krijgt een - te zien). U kan dit op twee manieren oplossen: kies het meest recente jaar: dan krijgt u voor alle onderwerpen de gegevens van het meest recente jaar (2009 voor bevolking, 2006 voor loontrekkenden); selecteer een jaartal waarvoor alle gegevens beschikbaar zijn (bijvoorbeeld 2006). Gebieden U kan het gewenste gebied selecteren in het veld gebiedsniveau, eveneens rechts bovenaan uw scherm. U kan daarbij kiezen tussen vier gebiedsniveaus: de stad de districten de wijken (van het stedelijk wijkoverleg) de buurten (statistische sectoren) Kiest u voor het gebiedsniveau district, wijk of buurt, dan kan u deze verder specifiëren in het veld gebied. Hierbij hebt u de keuze tussen twee opties: Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 5 / 17
u vinkt het vakje alle gebieden aan: in dit geval worden de gegevens weergegeven voor alle gebieden van een bepaald gebiedsniveau; u vinkt het vakje alle gebieden uit en selecteert één of meerdere specifiek gebieden, bijvoorbeeld één of meer wijken. Om meerdere gebieden te selecteren, dient u tijdens het selecteren de CTRL of SHFT-toets ingeduwd te houden. U kan een gekozen gebied nog verder uitsplitsen naar een lager gebiedsniveau. Hiervoor gebruikt u het veld uitsplitsen Bijvoorbeeld: u selecteerde het district Borgerhout dmv het veld gebied, dan kan u dit district verder uitsplitsen naar wijken of buurten. U krijgt dan de gegevens van de wijken of buurten van Borgerhout te zien. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 6 / 17
Tot slot kan u het gekozen gebied vergelijken met de waarden van de stad Antwerpen algemeen en eventueel met de waarden van ruimere gebiedsniveaus waartoe het gekozen gebied behoort. Bijvoorbeeld, selecteerde u de buurt A00-, dan kan u via de knop vergelijken dezelfde gegevens opvragen voor de stad, de wijk en het district waartoe de buurt behoort. Selecteerde u buurten of wijken over meerdere districten/wijken heen, dan kan u enkel vergelijken met de stad Antwerpen. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 7 / 17
3.3 Stap 3: de presentatie en statistieken aanmaken 3.3.1 Presentatievormen U kan de presentatievorm zelf bepalen. Het aanbod aan presentatievormen is afhankelijk van het aantal onderwerpen, de periodes, de gebieden en gebiedsniveaus die u gekozen heeft U kan de keuze hebben uit volgende presentatievormen: een tabel een staafdiagram Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 8 / 17
een taartgrafiek Met een taartgrafiek kan u bijvoorbeeld de verdeling van de bevolking naar leeftijdsgroepen weergeven. Let op! Maak geen taartgrafiek aan wanneer u meerdere onderwerpen hebt opgenomen. Wanneer u bijvoorbeeld een opdeling in leeftijdscategorieën en nationaliteitscategorieën opvraagt, krijgt u de mogelijkheid deze twee onderwerpen tezamen op te nemen in een taartgrafiek. Dit is statistisch gezien een foute voorstellingswijze een stapeldiagram Net zoals een taartdiagram, gebruikt u stapeldiagrammen om een verdeling in categorieën weer te geven, met dat verschil dat een taartdiagram in principe wordt gebruikt voor de voorstelling van één gebied en dat een stapeldiagram verschillende gebieden onderling vergelijkt. Let op! Maak geen stapeldiagram aan wanneer u meerdere onderwerpen hebt opgenomen. Wanneer u bijvoorbeeld een opdeling in leeftijdscategorieën en nationaliteitscategorieën opvraagt, krijgt u de mogelijkheid deze twee onderwerpen tezamen op te nemen in een taartgrafiek. Dit is statistisch gezien een foute voorstellingswijze een lijngrafiek Lijngrafieken gebruikt u om tijdsreeksen weer te geven Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 9 / 17
een vlakgrafiek Deze vorm van grafieken kan u gebruiken om tijdsreeksen weer te geven en om aan te geven hoe groot iedere categorie is die u opneemt. een radar De radar gebruikt u om verschillende categorieën met elkaar te vergelijken. Deze presentatievorm geniet de voorkeur wanneer het aantal categorieën van het gekozen onderwerp zo groot is dat een staafdiagram onoverzichtelijk wordt. een scatterplot met eventueel regressielijn Deze voorstellingswijze is beschikbaar wanneer u voor één bepaald jaar op districts-, wijken buurtniveau twee onderwerpen selecteert. Met deze grafiek kan u het verband (de correlatie) tussen de twee onderwerpen op het geselecteerde gebiedsniveau weergeven. Standaard wordt enkel de scatterplot gegeven. De regressielijn kan u rechts via de knop toevoegen. Naast de regressielijn, verschijnen dan ook de regressiecoëfficiënten. Deze geven weer hoe sterk het oorzakelijk verband tussen de twee onderwerpen is, met andere woorden in welke mate een verandering van het ene onderwerp leidt tot een verandering van het andere onderwerp. Let op! Het betreft hier altijd verbanden op niveau van de districten, wijken of buurten. Vindt u bijvoorbeeld een positief verband tussen het percentage jongeren en het percentage werklozen, dan mag u hieruit niet besluiten dat jongeren meer met werkloosheid te kampen hebben. U kan enkel concluderen dat wijken met een hoog aandeel jongeren een hoog aandeel werklozen herbergen. een ingekleurde kaart In dit type kaart worden districten, wijken of buurten ingekleurd volgens de waarde van een bepaald onderwerp. Ingekleurde kaarten worden gebruikt om relatieve waarden weerte geven, zoals percentages en ratios. een stippenkaart Dit type kaart wordt gebruikt om de densiteit van bepaalde buurten weer te geven in absolute aantallen. Het aantal en de kleur van de stippen symboliseert de dichtheid. een kaart met per gebied een staafdiagram Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 10 / 17
Met deze presentatievorm kan u een onderwerp met meerdere categorieën toch geografisch weergeven. Op de kaart verschijnt per gebied (district, wijk, buurt) een staafdiagram waarin de verdeling over de categorieën grafisch wordt weergegeven. Deze presentatievorm is enkel aangewezen wanneer het gebiedsniveau groot genoeg is zodat de kaart overzichtelijk blijft (niet geschikt op buurtniveau). een kaart met per gebied een taartdiagram Evenals bij een kaart met per gebied een staafdiagram wordt in deze presentatievorm het taartdiagram per gekozen gebied geografisch gesitueerd op de kaart. De voorstelling aan de hand van een taartdiagram maakt het eveneens mogelijk om een onderwerp met meerdere categorieën toch geografisch voor te stellen. Maar wanneer een onderwerp met slechts één categorie geselecteerd wordt, symboliseert de grootte van het taartdiagram de hoeveelheid. Deze presentatievorm is enkel aangewezen wanneer het gebiedsniveau groot genoeg is zodat de kaart overzichtelijk blijft (niet geschikt op buurtniveau). Let op! Maak geen gebruik van deze presentatievorm wanneer u meerdere onderwerpen hebt opgenomen. Wanneer u bijvoorbeeld een opdeling in leeftijdscategorieën en nationaliteitscategorieën opvraagt, krijgt u de mogelijkheid deze twee onderwerpen tezamen op te nemen in een kaartt met per gebied een taartdiagram. Dit is statistisch gezien een foute voorstellingswijze 3.3.2 Statistieken Dit icoon vindt u aan de rechterkant van het scherm. Met deze knop kan u zelf een aantal bewerkingen doen. Deze bewerkingen vereisen enige kennis van statistiek. : 1. Percentages berekenen Hebt u een aantal onderwerpen geselecteerd (bij voorkeur absolute aantallen), dan kan u kiezen uit de volgende opties: uit percenteren op onderwerp percenteren op gebied Alles wordt standaard weergegeven zonder berekeningen Hiermee berekent u percentages van de verschillende geselecteerde onderwerpen ten opzichte van de som van deze onderwerpen. Bijvoorbeeld: hebt u drie leeftijdsgroepen van de bevolking geselecteerd, dan wordt het percentage van deze drie leeftijdsgroepen apart berekend ten opzichte van de som van deze geselecteerde leeftijdsgroepen. Let op! Het percenteren op onderwerp is enkel zinvol tussen categorieën binnen eenzelfde onderwerp. Gebruik dit niet wanneer u meerdere onderwerpen heeft geselecteerd. Hiermee berekent u voor elk gekozen onderwerp het percentage per district / wijk/ buurt Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 11 / 17
2. Transformaties uitvoeren Hier hebt u de volgende opties: uit groeicijfers groeicijfers absoluut indexcijfer z-scores Alles wordt standaard weergegeven zonder berekeningen Deze cijfers geven de procentuele evolutie weer ten opzichte van een bepaald referentiejaar. Dit jaar selecteert u in het vak basisjaar. Deze cijfers geven de absolute evolutie ten opzichte van een bepaald referentiejaar weer. Dit jaar selecteert u in het vak basisjaar. De waarden van het gekozen referentiejaar worden gelijkgesteld met 100. De waarden van de eerder geselecteerde jaren worden hier tegenover afgezet. Het referentiejaar selecteert u in het vak basisjaar. De z-score is een maat die de afwijking aangeeft ten opzichte van het gemiddelde. De berekening gebeurt als volgt: de waarde van een bepaald onderwerp in een bepaald gebied wordt afgetrokken van het gemiddelde van het gekozen gebiedsniveau. Het bekomen verschil wordt gedeeld door de gemiddelde afwijking of standaardafwijking. Dit resulteert in een waarde, waarvan het gemiddelde 0 is en de gemiddelde afwijking 1. Negatieve waarden wijzen op waarden die lager liggen dan het gemiddelde, positieve waarden wijzen op waarden die hoger liggen dan het gemiddelde. 3. Totalen tonen Hier hebt u de volgende opties onderwerpen perioden gebieden Per gekozen onderwerp wordt het totaal weergegeven. Dit kan een optelling zijn van de totalen per wijk, district of buurt. Let op! Het berekenen van het totaal op onderwerp is enkel zinvol tussen categorieën binnen eenzelfde onderwerp. Gebruik dit niet wanneer u meerdere onderwerpen heeft geselecteerd. Wanneer u voor een bepaald onderwerp een overzicht in de tijd heeft opgevraagd, kan u perioden aanvinken. In dit geval wordt uiteraard geen optelling van alle jaren weergegeven, maar een berekening van het gemiddelde over de verschillende jaren. Voor elk van de gekozen onderwerpen en categorieën wordt het totaal van de geselecteerde buurten weergegeven. Deze optie is standaard aangevinkt. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 12 / 17
3.3.3 Andere opties U kan bij de tabellen, grafieken en kaarten nog een aantal opties kiezen. Deze knop laat op de kaarten de labels zien (bijvoorbeeld de wijknamen). Deze knop laat op de kaarten de waarden van een bepaald onderwerp zien. Deze knop wisselt de kolommen en rijen van een tabel om. Deze knop voegt staafdiagrammen toe aan een tabel. Deze knop kantelt staafgrafieken en stapeldiagrammen. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 13 / 17
Met deze knop kan u kleurinstellingen van een kaart aanpassen. U kan hier het aantal klassen bepalen, een ander sjabloon selecteren en de kleuren aanpassen. Om de kleuren aan te passen, vinkt u het vakje verloop aan en verandert u de kleur in de kleurvakken. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 14 / 17
Met deze knop kan u de presentatie (van een kaart of grafiek) in grijstinten weergeven. 4 Tabbladen-versie Rechts onderaan vindt u de link naar tabbladen-versie.hiermee verandert u de lay-out van de webpagina. In de tabbladen-versie worden de keuzes met betrekking tot de gebiedenniveaus in een apart tabblad geplaatst. De eerder beschreven knoppen rechtsboven verdwijnen. De keuzemogelijkheden voor de gebiedsafbakening komen nu ook linksboven te staan, in een tabblad achter de onderwerpen. Er zijn geen functionele verschillen met de versie zonder tabbladen. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 15 / 17
Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 16 / 17
5 Opslaan, exporteren en printen U kan de gegevens opslaan, exporteren en printen. De presentatie opslaan. Deze presentatie wordt weggeschreven naar een aparte webstek. De presentatie printen. De gegevens uitvoeren naar excel. Let op! U exporteert enkel de gegevens in tabelvorm. Wanneer u een grafiek of kaart aangemaakt heeft en deze wil exporteren als grafiek of kaart, ga dan in de afbeelding staan, klik op de rechter muisknop en kies voor afbeelding opslaan als. Helpmenu. Bestuurszaken/studiedienst stadsobservatie 17 / 17