Video directe instructie Docente: Mevr. A.M.J.A. Spiegels-Jongen Auteur: Erik van den Hout (studentnummer: 2047837) Contact: http://www.arachnion.nl/wiskunde/ Neutronstraat 14, 6227 CP Maastricht telefoon: 043 361 5200 e-mail: wiskunde@arachnion.nl Introductie In een brugklas VMBO/HAVO heb ik een les gegeven waarin leerlingen eerste een instructie krijgen over het gebruiken en opschrijven van woordformules. Deze instructie moeten ze daarna oefenen met een aantal opgaven. Op het einde van de les wordt kort de instructie herhaald en afgesloten. De zelfwerkzaamheid begint met het nakijken van de huiswerkopgaven met behulp van een uitwerkingenblad. Voorbereiding Zie de lesvoorbereiding in de bijlage. Uitvoering Op een of andere manier verliep de tijdsplanning niet helemaal goed. Leerlingen waren erg lang bezig met het nakijken van het huiswerk en ik heb hier veel vragen over moeten beantwoorden. Evaluatie Ik heb feedback gekregen van mijn stagebegeleider en van een medestudent die de video opname gemaakt heeft (zie bijlage 2). De lesvoorbereiding was te ruim opgezet. Uit angst om in tijdnood te geraken heb ik hier waarschijnlijk de stof overschat. De leerlingen zijn een erg lange periode bezig geweest met zelf opgaven nakijken en maken. Deze tijd hadden ze echter wel nodig, omat er erg veel vragen kwamen bij het nakijken van het huiswerk aan de hand van het uitwerkingenvel. Tijdens het nakijken van het huiswerk Ook de afsluiting van de les, die ik wel voorbereid had, is helemaal niet uit de verf gekomen. Ik werd als het ware verrast door het einde van de les. Dit kwam met name omdat ik erg druk bezig was om leerlingen te ondersteunen bij het corrigeren en maken van opgaven. Ik ben wel tevreden over de les ondanks deze minpunten. Een heel belangrijk leerpunt voor mij is om eerder te leren zien dat een vraag wellicht klassikaal behandelt moet worden. Pas nadat ik een vraag verschillende keren individueel beantwoord had, heb ik besloten om deze vraag even kort klassikaal te behandelen. Ik had tijd kunnen besparen door eerder te zien dat de vraagstelling in die opgave voor problemen zou kunnen zorgen.
Bijlage 1 : Lesvoorbereidingsformulier
Lesvoorbereidingsformulier Identificatiegegevens Naam student: Erik van den Hout Studierichting: Wiskunde Studiejaar: 1 Stageschool: SG. St. Ursula Horn Naam SPD: L. Rubens Schooltype en klas: vmbo/havo brugklas Schoolvak: Wiskunde Lesopdracht: Rekenvolgorde Datum les: 2004-01-29 Lesuur: 6 e Gebruikt boek: Getal en Ruimte (ed. 1998) 1HV1 13.05 13.50 1. Wat zijn de kernen en structuren in de leerstof/vaardigheid die aan de orde is? Huiswerk Opdracht 64 t/m 68 Theorie Woordformules Oefenen Opgave. 69 en verder 2a. Wat kennen en kunnen de leerlingen al wat betreft het lesonderwerp? Leerlingen weten van het bestaan van negatieve getallen. En weten groter/kleiner verhoudingen. Leerlingen kunnen positieve getallen optellen en aftrekken. Leerlingen kunnen negatieve getallen optellen en aftrekken. Leerlingen weten wat product, som, verschil, quotiënt, factor, term, deler, deeltal, teller, noemer zijn. Leerlingen kunnen vermenigvuldigen en delen met negatieve getallen Leerlingen kunnen rekenen met negatieve breuken Leerlingen kunnen de rekenvolgorde toepassen. 2b. Zijn er leerlingkenmerken of omstandigheden waarmee expliciet rekening gehouden moet worden bij het uitvoeren van de les? Problemen met de groter en kleiner van breuken en breuken in het algemeen. 3. Wat wil je dat de leerlingen aan het einde van de les kennen en/of kunnen? Leerlingen kunnen een woordformule gebruiken. 4. Aan welk persoonlijk aandachtspunt in het kader van je functioneren als leraar, wil je tijdens deze les bewust werken? (Beschrijf op concreet gedragsniveau wat je wil en gaat doen en/of zeggen in de les in het kader van je voorgenomen leerdoel). Motiveer je keuze voor dit aandachtspunt). Letten op stemgebruik: minder vlak, meer volume. Meer tempo in de les. Consequent zijn. Selectief in beantwoorden van vragen. Sommige vragen hoeven niet klassikaal beantwoord te worden. 5. Opmerking Geen.
4. Welke lesactiviteiten zijn gepland? Voorbereiding (V) van het leren van de leerlingen Uitvoering (U) van het Wat doen de leerlingen? (L) (Geef bij elke lesactiviteit ook kort aan over welke inhoud het gaat ) LV Introductie LU Wat doe ik? (D) (Geef bij elke lesactiviteit ook kort aan over welke inhoud het gaat ) DV Uitleggen aanwezigheid videocamera. Aanwezigheid Mevr. Jorissen verklaren. Aanstippen probleem met de vorige les, uitleggen dat ik het jammer vind dat er niet direct open de vraag is gesteld. NIET langer dan vijf minuten, afkappen! DU Welke leermaterialen (M) en hulpmiddelen gebruik ik? MV MU Hoeveel tijd (T) is er nodig? TV 13.10 13.15 TU leren van de leerlingen Opfrissen kennis rekenvolgorde Rekenvolgorde: 1. Wat eerst? [naam] 2. Wat daarna? [naam] 3. En dan? [naam] 4. Waarom is de rekenvolgorde belangrijk? [naam] 5. Waarom is de rekenvolgorde belangrijk bij woordformules? [naam] Op bord de rekenvolgorde plaatsen, opdat leerlingen dit kunnen gebruiken tijdens zelfwerkzaamheid 13.15 13.25 Leren van woordformules Instructie gebruik woordformules: Bij gegeven woordformule: 1. opschrijven woordformule 2. vervang het woord door een gegeven getal 3. maak de berekening 13.25-13.30 Afspraken maken over zelfwerkzaamheid Instructie zelfwerkzaamheid: 1. controleer huiswerk met HW controle vel 2. maak opdrachten 69 en verder. 3. leerlingen die klaar zijn met paragraaf: Magisch vierkant (blz. 210). Op bord schrijven 13.30 13.32 Afronding (A) van het leren van de leerlingen Zelfstandig opgaven maken, indien nodig rustig overleggen met de buurman/-vrouw. LA Uitleggen gebruik woordformules Ik loop door de klas en help indien noodzakelijk DA Terugvragen gebruik woordformules. Huiswerk: opdrachten 69 t/m 73 Prettig weekend en tot dinsdag, lesroosterwijziging Uitwerkingenblad. MA 13.32 13.45 TA 13.40 13.50
Bijlage 2 : Feedbackformulier Fase 0 t/m 3 Vraag Antwoorden Fase 0 : Voorbereiden van de les Zijn de doelen helder Goed Zijn de doelen betekenisvol Goed Is de voorkennis geformuleerd Goed Is de inhoud haalbaar voor alle Goed leerlingen Fase 1 : Aandacht richten, voorkennis Gebruikt aandachtrichter Nvt Deze activeert voorkennis Nvt Deze maakt lesdoel duidelijk Nvt Deze zorgt dat inhoud betekenis Nvt krijgt Fase 2 : Geven van informatie Expliciteert gewenst Matig / Goed Maakt inhoud zichtbaar Redelijk Expliciteert denkstappen Goed Houdt aandacht vast Redelijk / Goed Gericht op kern Nvt Fase 3 Per onderdeel checkvraag Redelijk / Goed Niveau vragen = niveau uitleg Redelijk / Goed Sterk punt Eerlijkheid n.a.v. gegiechel vorige les. Je hebt aandacht leerlingen goed vastgehouden en duidelijk uitgelegd. Tip Een beetje korte instructie??
Bijlage 3 : Feedbackformulier Fase 4 t/m 6 Vraag Antwoorden Fase 4 : Instructie zelfwerkzaamheid Vertelt wat ze moeten doen Goed Legt uit hoe uit te voeren Goed Geeft aan alleen of samen Is bekend bij de leerlingen Geeft aan of, bij wie en wanneer Is bekend bij de leerlingen hulp Vertelt hoeveel tijd Goed Geeft aan wat met de uitkomst Redelijk gebeurt Zegt indien klaar dan Slecht Zet tijd en opdracht op het bord Goed Heeft verdiepende opdracht Slecht Fase 5 : Begeleiden zelfwerkzaamheid Check instructie Matig / Redelijk 5 minuten geen hulp Matig Inhoudelijke help door vragen Goed (individueel) Controleert wat af is Matig / Redelijk Fase 6 : Afsluiten Expliciteert gewenst Matig / Goed Maakt inhoud zichtbaar Redelijk Expliciteert denkstappen Goed Houdt aandacht vast Redelijk / Goed Gericht op kern Nvt Fase 3 Bespreekt inhoud les door vragen Nvt Bespreekt proces door vraag Nvt Geeft willekeurige beurten Nvt Bepaalt wanneer de les is Nvt afgelopen Sterk punt Veel individuele aandacht voor leerlingen waar ook uitstekend gebruik van gemaakt wordt. Aanspreken op gedrag Tip Leerlingen aanspreken op onrust tijdens zelfwerkzaamheid. Zelfwerkzaamheid eerder afbreken. Bij vraag 71 heb ik al meer vragen gekregen (laatste 5 minuten van de les). Dit had je misschien sneller kunnen vertellen. Vat aan het einde van de les samen wat geleerd is.