NLP gesprek masternivo Stap Betreft Uitleg e/o aandachtspunten 1 Sponsorhouding De basis: Congruent aanwezig zijn Verbinding met de ander aangaan Benieuwd en nieuwsgierig zijn Ontvankelijk zijn Helpen bij het verwoorden van waarden Zelfontkenning uitdagen Sponsoren Identiteit Ik zie je Je bent belangrijk, uniek, waardevol, welkom Overtuiging Het is mogelijk (voor jou) Je verdient het 2 Doel en huidige toestand schetsen Je wilt bepalen of je op overtuigingsnivo of op vermogensnivo wilt werken. Zorg, ondanks dat je niet meteen alle vormvoorwaarden toetst, wel dat het doel positief geformuleerdis, dat geeft het werk richting. Gebruik het metamodel om het doel te verrijken (diss)/ je in te leven.(ass) 3 Hindernis bepalen Bepaal de hindernis door te vragen: Wat weerhoudt je ervan om van de huidige toestand naar het doel te komen? Wat is het verschil tussen de huidige toestand en de doeltoetstand? Waarom doe je het niet gewoon zo <doel omschrijven>? Wat houdt je tegen om de volgende stap te zetten? 4 Kernpatroon opsoren Doel is het problematischkernpatroon achter de hindernis op te sporen. De vraag waar het hier om gaat is: "Waar is dit -deze hindernis -een uitdrukking van? De kernspeurderis een manier om aan de hand van een concreet gedrag in één contexthet achterliggend kernpatroonte ontdekken, de belemmerende overtuiging abstracterte stellen en de client bewustte maken van deze overtuiging in meerdere contexten. 1
Je zoekt geen willekeurig kernpatroon maar de problematische kant van een kernpatroon die problemen veroorzaakt. Uitzonderingen geven ook informatie trouwens. In het geval de gesprekspartner alleen positieve patronen verwoordt richt je de aandacht van de ander op de huidige toestand en de hindernis. Laat hem daar in associeren. 5 Belemmerende overtuiging vaststellen Een kernpatroon is alleen een kernpatroon als het in meerdere situaties speelt! Als de B.O. in de voorgaande stappen nog niet duidelijk is geworden, gebruik dan zoektechnieken: Innerlijke weergaven bij de hindernis of kernpatroon TDS en associatie in vroegere ervaring Fysiologie matchen en nagaan "Wat moet waar zijn om zo te..." Zinaanvultest, luister naar kenmerkende beginzinnetjes. Kernspeurder Vragenlijst Dilts Core questions Vormvoorwaarden B.O.: 1. Abstract geformuleerd 2. Groot probleempotentieel 3. Sterke non verbale verandering/reactie 6 Gewenste overtuiging vaststellen Als het kernpatroon een B.O. is kan deze stap overgeslagen worden. Dit is vaak het geval. (?)*Ook als BO meteen duidelijk is, levert de kernspeurder nog altijd extra informatie, betrekt het meer van het onbewuste bij de verandering, wordt het abstracter en op hoger niveau geformuleerd. Behulpzame vragen: 1. Waar zou je beter van uit kunnen gaan? 2. Wat zou je liever willen geloven? 3. Wat zou je willen denken in plaats van <beschrijf B.O.>? 4. Welke gedachte zou je beter helpen om te bereiken dat <beschrijf het doel>? Of: Wanneer maakt het je niet meer uit, of je BO gelooft, dan wel het tegenovergestelde?wanneer is het niet belangrijk meer? Zoek naar een overstijgende overtuiging, in plaats van de tegenpool. 2
Als de G.O. moeilijk is vast te stellen kun je ervoor kiezen een TDS op de hindernis of het kernpatroon te doen. Als je eenmaal weet op welke concrete levenservaringen de B.O. precies gebaseerd is, is het vaak gemakkelijker om de G.O. te formuleren. Door gebruik van woordmagiekan ruimte geschapen worden voor de G.O.!Neem ook afscheidvan de Positieve intentievan de oude overtuiging, van zijn ecologische plaats in je leven, misschien soms nog in enkele contexten bruikbaar! 7 Overtuigingshindernis bepalen De overtuigingshindernisis hetgeen de gesprekspartner weerhoudt om te geloven wat hij graag wil geloven. Behulpzame vragen: 1. Wat weerhoudt je ervan om te geloven dat <omschrijf G.O.>? 2. Wat gebeurt er innerlijk als je probeert om te geloven dat <omschrijf G.O.>? 3. Als ik nu duidelijk tegen je zeg dat <omschrijf G.O.> wat geberut er dan precies in je beleving? Wat zie, hoor en voel je dan van binnen? 8 Overtuigingsveranderende techniek uitvoeren De overtuigingshindernis bepaalt welke veranderingtechniek je het beste kunt gebruiken.luister hier goed naar welk zintuig hier voorop staat in de formulering. Daar baseer je je techniek op. De essentie van de overtuigingsveranderende techniek in NLP is: onderzoek waar de overtuiging op gebaseerd is (de ervaringsbasis) en voeg hulpbronnen uit latere levensfasen toe, waardoor de overtuiging kan veranderen. 9 Future pace Je stelt je gesprekspartner levendig voor hoe het in een bepaalde concrete toekomstige situatie met hem zal gaan. Op mastersnivo kan de future pace op meerder logische nivo's gedaan worden: Overtuiging Hoe denk je nu in die situatie over,mensen, jezelf, het leven>, in die toekomstige situatie? Vermogen Wat kun je nu in die situatie, wat je eerst niet kon? Gedrag Hoe reageer je nu anders in die toekomstige situatie? Wat doe je nu precies? 3
10 Ecologie Ecologietest: Wat zou hier tegen kunnen zijn? Zijn er nog ongewenste neveneffecten? Eventuele bezwaren terug cirkelen met een nieuwe doelstelling. De logische nivo's kunnen elkaar versterken: de nieuwe overtuiging maakt nieuwe gedragingen mogelijk, maar de nieuwe gedragingen - en de effecten daarvan - versterken op hun beurt weer de nieuwe overtuiging. Welke techniek wanneer gebruiken? Overtuigingen veranderen Techniek Verwijzing Voorbeeld >> vraag + antwoord Het hoefijzer Visueel Reframing op de levenslijn Ad Reimprinting K Integreren van conflicterende Verwijzingen naar innerlijke weergaven of twijfels aan de veranderbaarheid van overtuigingen. Verwijzingen naar zelf getrokken conclusies (latere leeftijd). Verwijzingen naar belangrijke anderen of onbegrepen gevoelens. Verwijzingen naar conflicterende delen. "Wat gebeurt er als je probeert te geloven dat je waarde als mens van binnen zit?" "Je gedachten zijn nu eenmaal je gedachten." "Ja dat idee heb ik ook wel af en toe, maar dat vervaagt dan weer heel snel." "Mijn oudere broer was als kind een sukkel bij wie alles mislukte, dus ik dacht, dat zal mij niet overkomen." "Dan krijg ik zo'n onbestemd gevoel, zo van ze moeten me respecteren, het moet!" "Bij ons thuis was dat een ongeschreven wet, je moet zorgen dat je respect krijgt." "Aan de ene kant geloof ik ook wel dat het van binnen zit, maar aan de andere kant denk ik dan, als ze over je 4
overtuigingen Ene modus versus de andere Resonantiepatroon Versterken GO Remodeling Auditief Vergevingsmodel/ Waarnemingsposities Verwijzingen naar onzekerheid m.b.t. onbekende, toekomstige situatiesof naar aanwezige maar te zwakke hulpbronnen. Verwijzingen naar innerlijke tapeloops(stemmetje). Verwijzingen naar ernstige agressie, irritatie of gekwetsheid. heen lopen omdat je te soft bent, dan ben je nog verder van huis. Hier: K versus Ad, bv. "Als ik dat probeer te geloven hoor ik steeds achter mijn linkeroor mijn grootmoeder die zegt: 'Je moet altijd zorgen dat ze je zien staan'." "Dan denk ik: die gore klootzak van een Kees, de volgende keer dat hij mij niet respecteert, ram ik zijn kop eraf." Gewenste toestand versterken Hulpbron verwezenlijken (generatieve NLP) = resonantiepatroon Uitlijnen van logische nivo's Opsporen van kernovertuigingen Kernspeurder Exploratie in de werkruimte Omgaan met moeilijke gevoelens t.o.v. anderen Uitlijnen van waarnemingsposities Vergevingsmodel met enkele wijzigingen van M. Derks 2011. Oorspronkelijke bron onbekend. 5