Begeleidingscommissie

Bijlage 1 Begeleidingscommissie Bijlage 2 Begrippenlijst mevrouw D. Bogers mevrouw E. Lambooy mevrouw S.N. MinkemaWedzinga de heer J.S. Nota de heer A. van Wanroij Gemeente Soest KvK Gooi en Eemland Gemeente Soest Federatie MKB Soest Gemeente Soest Detailhandel Het formeel als hoofdactiviteit in winkels uitoefenen van de detailhandelsfunctie; zijnde het tegen betaling aan eindverbruikers (gezinshuishoudingen, particulieren) leveren van goederen en diensten, waarvoor ten aanzien van de distributie een specifieke SBIdetailhandelsfunctie wordt onderscheiden. Winkelvloeroppervlak (wvo) Winkelruimte die voor de consument zichtbaar is. Bedrijfs of brutovloeroppervlak (bvo) Totale ruimte van een winkel bestaande uit winkelvloeroppervlak inclusief niet voor consumenten zichtbare ruimten (opslag, kantine, keuken etc.). Globaal gaan we uit van een verhouding 100% wvo = 80% bvo. Branche Een groep van bedrijven die wordt gekenmerkt door één bepaalde (dominante) assortimentsgroep of door een veel voorkomende combinatie van assortimentsgroepen (bijv. warenhuizen). Dagelijkse artikelen Onder dagelijkse artikelen verstaan we de artikelen die worden verkocht in winkels in de branches voedings en genotmiddelen en persoonlijke verzorging. Droogh Trommelen Broekhuis 51

Nietdagelijkse artikelen Onder nietdagelijkse artikelen verstaan we de artikelen die worden verkocht in alle branches behalve voedings en genotmiddelen en persoonlijke verzorging. Grootschalige detailhandel (GDV) Winkels met een omvang van ± 1.500 m² wvo of meer. Volumineuze detailhandel Detailhandel die vanwege de omvang en aard van de gevoerde artikelen een groot oppervlak nodig hebben voor de uitstalling. Hieronder worden begrepen: detailhandel in auto s, boten en caravans (ABCgoederen); grove bouwmaterialen; bouwmarkten, tuincentra, woninginrichting waaronder meubelen, keukens en sanitair. Bouwmarkt: Detailhandelsbedrijf in doehetzelfartikelen met een minimale omvang van 1.000 m² winkelvloeroppervlak. Bijlage 3 Leeftijdsopbouw per wijk (%) leeftijdscategorie 015 1529 3064 >65 1 Soestdijk 17 11 45 27 2 t Hart 21 14 52 12 3 Bedrijventerrein 24 12 50 13 4 Boerenstreek 28 16 55 2 5 Klaarwater 16 15 48 21 6 De Eng e.o. 17 18 45 20 7 Smitsveen 20 18 47 15 8 Overhees 18 17 54 11 9 Klein Engendaal 20 16 53 10 10 Soest Zuid 20 11 50 19 11 Soesterberg 19 15 53 14 12 Buitengebied 17 15 55 12 Totaal 20 15 51 15 gemeente Soest Bron: Gemeente Soest, 2004 52 Droogh Trommelen Broekhuis

Bijlage 4 Indeling branches naar branchegroepen Sector Branchegroepen Branches Voedings en genotmiddelen Voedings en genotmiddelen Supermarkt, versspeciaalzaak, slijter, tabakswinkel Frequent benodigde nonfood Persoonlijke verzorging Huishoudelijke artikelen Bloemen, planten, dierbenodigdheden Modisch recreatief Kleding en modeaccessoires Schoenen en lederwaren Duurzame en overige goederen Overig recreatief Optiek, juwelier, antiek en kunst Sport en spel Hobbyartikelen Boeken, cd s, kantoorartikelen Warenhuis Bruin en witgoed Fietsen en autoaccessoires Volumineuze detailhandel Gerichte nonfood Woninginrichting (o.a. meubelen, keukens, sanitair, vloerbedekking) Doehetzelfartikelen Tuincentra en tuinartikelen Duurzame en overige goederen Overige artikelen Tweedehandsartikelen, Wereldwinkel, handicap, religie, etc. Droogh Trommelen Broekhuis 53

Bijlage 5 Winkelaanbod in Soest Overzicht detailhandelsaanbod (m² wvo) in Soest en in kernen van gelijke omvang Soest kernen van gelijke omvang Voedings en genotmiddelen 11.463 11.856 Freq. benodigde nonfood, waarvan: persoonlijke verzorging huishoudelijke artikelen dierbenodigdheden, bloemen, planten 4.522 1.555 968 1.999 5.304 1.872 1.950 1.482 Modisch recreatief, waarvan: kleding en modeaccessoires schoenen en lederwaren 5.476 4.505 971 11.271 8.658 2.613 Overig recreatief, waarvan: optiek, juwelier, antiek en kunst sport en spel hobbyartikelen boeken, cd s, kantoorartikelen warenhuis bruin en witgoed fietsen en autoaccessoires 7.986 785 1.876 677 1.048 441 1.406 1.753 11.622 1.092 2.574 858 1.209 2.145 2.223 1.521 Gerichte nonfood, waarvan: woninginrichting doehetzelfartikelen tuincentra en tuinartikelen 24.296 14.464 7.248 2.584 32.292 19.851 8.073 4.368 Overige detailhandel 1.383 1.833 TOTAAL 55.126 74.178 Bron: Locatus juni 2005 Overzicht detailhandelsaanbod in Soest per winkelgebied (m² wvo) Van Weedestraat Soest Zuid Voedings en genotmiddelen 2.927 1.550 Frequent benodigde nonfood 1.858 1.300 Modisch recreatief 3.255 1.871 Overig recreatief 4.856 1.323 Gerichte nonfood 1.882 807 Overige detailhandel TOTAAL 14.778 6.851 Smitshof Overhees Voedings en genotmiddelen 2.119 1.235 Frequent benodigde nonfood 147 251 Modisch recreatief Overig recreatief 71 20 Gerichte nonfood Overige detailhandel TOTAAL 2.337 1.506 Birkstraat Verspreid Voedings en genotmiddelen 3.632 Frequent benodigde nonfood 966 Modisch recreatief 350 Overig recreatief 1.716 Gerichte nonfood 7.981 13.626 Overige detailhandel 1.383 TOTAAL 7.981 21.673 54 Droogh Trommelen Broekhuis

Bijlage 6 Winkelaanbod in Soesterberg Overzicht detailhandelsaanbod (m² wvo) in Soesterberg en in kernen van gelijke omvang Soesterberg kernen van gelijke omvang Voedings en genotmiddelen 1.064 1.775 Freq. benodigde nonfood, waarvan: persoonlijke verzorging huishoudelijke artikelen dierbenodigdheden, bloemen, planten 641 212 279 150 878 293 268 317 Modisch recreatief, waarvan: kleding en modeaccessoires schoenen en lederwaren 5.476 4.505 971 762 671 91 Overig recreatief, waarvan: optiek, juwelier, antiek en kunst sport en spel hobbyartikelen boeken, cd s, kantoorartikelen warenhuis bruin en witgoed fietsen en autoaccessoires 83 83 927 134 183 61 104 49 189 207 Gerichte nonfood, waarvan: woninginrichting doehetzelfartikelen tuincentra en tuinartikelen 13.369 12.548 579 242 3.811 2.207 878 726 Overige detailhandel 100 207 TOTAAL 15.427 8.360 Bron: Locatus juni 2005 Overzicht detailhandelsaanbod in Soesterberg per winkelgebied (m² wvo) Rademakerstraat Woonboulevard Voedings en genotmiddelen 984 Frequent benodigde nonfood 527 Modisch recreatief 120 Overig recreatief 83 Gerichte nonfood 132 11.299 Overige detailhandel TOTAAL 1.846 11.299 verspreid Voedings en genotmiddelen 80 Frequent benodigde nonfood 114 Modisch recreatief 50 Overig recreatief 0 Gerichte nonfood 1.938 Overige detailhandel 100 TOTAAL 2.282 Droogh Trommelen Broekhuis 55

Bijlage 7 Haalbaar winkelaanbod verkoopvloeroppervlak) en benodigde omzet per m² (vloerproductiviteit) een rol. De indicatieve berekening van het haalbare winkelaanbod heeft betrekking op de branche voedings en genotmiddelen. Deze winkels (o.a. supermarkten) zijn de dragers van de dagelijkse voorzieningenstructuur. Bovendien is voor deze branche op basis van kengetallen een vrij nauwkeurige berekening te maken. Daarnaast wordt een indicatieve berekening gemaakt van het haalbare winkelaanbod duurzame en overige goederen. In vroegere distributie planologische onderzoeken (dpo s) werd het haalbare winkelaanbod vaak nauwkeurig berekend. Door grote onderlinge verschillen in typen winkelgebieden, branches en winkelformules moeten dergelijke berekeningen genuanceerd worden beoordeeld. De haalbaarheid van winkels voor duurzame en overige goederen wordt veel meer bepaald door de potentiële functie en kwaliteit van het winkelgebied. Niettemin kan een kwantitatieve analyse van vraag en aanbod een indicatie geven van het haalbare aanbod. Variabelen Bij de kwantitatieve analyse gaat het om de verhouding tussen vraag en aanbod. De vraagzijde wordt bepaald door de bestedingen in winkels per hoofd van de bevolking (toonbankbesteding per jaar), de omvang van het verzorgingsgebied (het aantal inwoners), de mate waarin de inwoners hun aankopen doen in het betreffende winkelgebied (de koopkrachtbinding) en de mate waarin omzet van elders toevloeit (de koopkrachttoevloeiing). Aan de aanbodzijde spelen de omvang (m² Toonbankbesteding In Nederland bedragen de gemiddelde toonbankbestedingen per hoofd van de bevolking 4.362, per jaar. Hiervan wordt 1.978, besteed in winkels voor voedings en genotmiddelen. (HBD, 2004). Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in de gemeente Soest ligt ± 10% hoger dan het Nederlandse gemiddelde (CBS, 2003). Het is daarom gewenst de landelijke bestedingscijfers aan te passen. In deze situatie gaan wij uit van een toonbankbesteding van 2.027, ( 2.027, + (¼ x 10% x 1.978,)) in supermarkten en van 2.046, ( 1.953, + (½ x 10% x 1.953)) voor duurzame en overige goederen. Verzorgingsgebied De gemeente Soest heeft op dit moment ±45.000 inwoners. Voor de komende 15 jaar heeft de gemeente een aantal woningbouwprojecten gepland (zie 2.2) waardoor de bevolking groeit. Door groei van het inwoneraantal neemt het draagvlak voor voorzieningen toe, in de gemeente Soest is het effect van de nieuwbouwprojecten echter minimaal. Door huishoudenverdunning neemt de gemiddelde huishoudengrootte af. Het inwonertal van de gemeente Soest zal naar verwachting groeien tot ± 46.200 inwoners in 2015 (Primos Prognose, 2004). Het primaire verzorgingsgebied van het winkelaanbod in de kernen Soest en Soesterberg bestaat uit de inwoners van de eigen kern. Op basis van de globale planning van de woningbouwproductie in de gemeente Soest 56 Droogh Trommelen Broekhuis

gaan ervan uit dat de kern Soest ± 39.500 inwoners heeft in 2015 en de kern Soesterberg ± 6.700. Voor de kern Soesterberg kan in 2015 nog een verzorgingsgebeid worden onderscheiden dat bestaat uit de inwoners van het nieuwbouwproject op het terrein van zorginstelling Abrona in de gemeente Zeist. De nieuwbouwproject ligt tegen de gemeentegrens tussen Soest en Zeist aan de westkant van Soesterberg. De gemeente Zeist staat positief tegenover de realisatie van 400 woningen op dit terrein. Bij een gemiddelde huishoudengrootte heeft het nieuwbouwproject in de toekomst ± 1.000 inwoners. Koopkrachtbinding Niet alle bestedingen van de inwoners van Soest en Soesterberg komen terecht in het eigen winkelapparaat. Het aandeel (%) van de totale bestedingen van inwoners dat wordt gedaan in het eigen winkelaanbod, noemen we de koopkrachtbinding. Op basis van algemene kengetallen* en ervaringscijfers gaan wij ervan uit dat de winkels in voedings en genotmiddelen in Soest een koopkrachtbinding kan realiseren van 90 95%. Eveneens op basis van algemene kengetallen en ervaringscijfers gaan wij ervan uit de een kwalitatief goed aanbod van winkels in duurzame en overige goederen in Soest een koopkrachtbinding kan realiseren van 4550%. Aandeel vreemde koopkracht Naast de inkomsten uit het primaire en secundaire verzorgingsgebied, komt een klein deel van de omzet van buiten deze verzorgingsgebieden. Dit noemen we koopkrachttoevloeiïng of het aandeel vreemde koopkracht. Op basis van algemene kengetallen en ervaringscijfers gaan wij ervan uit dat het winkelaanbod voedings en genotmiddelen in Soest een aandeel vreemde koopkracht kan realiseren van 10 15%. De winkels in duurzame en overige goederen hebben in hoofdzaak een lokaal verzorgende functie. Het aandeel vreemde koopkracht ligt ook in de toekomst laag. Naar verwachting is een aandeel vreemde koopkracht haalbaar van 15 20%.In de kern Soesterberg gaan we uit van een aandeel vreemde koopkracht van 10 15% in de voedings en genotmiddelen. Vloerproductiviteit De gemiddelde omzet per m² wvo kan als maat worden gezien voor het economisch functioneren. De noodzakelijke omzet per m² varieert per type winkelgebied, branche en winkelformule. In Nederland ligt de gemiddelde omzet rond de 7.500, per m² in winkels voor voedings en genotmiddelen en 2.700, in winkels voor duurzame en overige goederen (HBD, 2004). Voor de kern Soesterberg (en toekomstige inwoners van het nieuwbouwproject op het terrein van Abrona) gaan we uit van een binding van 65 70% in voedings en genotmiddelen. Droogh Trommelen Broekhuis 57

Tabel 5 Haalbaar aanbod voedings en genotmiddelen in Soest in 2015 inwoners primair verzorgingsgebied 39.500 toonbankbesteding per hoofd 2.027 koopkrachtbinding 90 95% omzet uit verzorgingsgebied 72,1 à 76,1 mln aandeel vreemde koopkracht 10 15% totale omzet 80,1 à 89,5 mln normomzet per m² wvo 7.500 potentieel aanbod supermarkten 10.700 à 11.900 m² wvo aanwezig aanbod supermarkten ± 11.500 m² wvo Tabel 7 Haalbaar aanbod duurzame en overige goederen (DOG) in Soest in 2015 inwoners primair verzorgingsgebied 39.500 toonbankbesteding per hoofd** 2.046 koopkrachtbinding 50 55% omzet uit verzorgingsgebied 40,4 à 44,5 mln aandeel vreemde koopkracht 15 20% totale omzet 47,5 à 55,6 mln normomzet per m² wvo 2.700 potentieel aanbod DOG 17.500 à 20.500 m² wvo aanwezig aanbod DOG ± 19.600 m² wvo Tabel 6 Haalbaar aanbod voedings en genotmiddelen in Soesterberg in 2015 inwoners primair verzorgingsgebied 7.700 toonbankbesteding per hoofd 2.027 koopkrachtbinding 65 70% omzet uit primair verzorgingsgebied 10,1 à 10,9 mln aandeel vreemde koopkracht 10 15% totale omzet 10,5 à 12,1 mln normomzet per m² wvo 7.500 potentieel aanbod supermarkten 1.400 à 1.600 m² wvo aanwezig aanbod supermarkten ± 1.000 m² wvo 58 Droogh Trommelen Broekhuis