Notitie Definitie perifere detailhandel

Transcriptie

1 Notitie Definitie perifere detailhandel Gemeente Apeldoorn Eenheid Ruimtelijke Leefomgeving Mei 2013

2 2

3 Inleiding In februari 2010 is door de gemeenteraad het nieuwe beleidskader voor perifere en grootschalige detailhandel vastgesteld. De kaders zijn verwoord in het document Perifere en grootschalige detailhandel gemeente Apeldoorn, herijking van beleid. In dit document zijn de ambities ten aanzien van de perifere en grootschalige detailhandel benoemd. Het betreft keuzes ten aanzien van ruimtelijke spreiding van voorzieningen, programma en definitie branchering. De notitie kent een opsomming van branches welke in Apeldoorn tot de categorie perifere detailhandelsvestigingen (PDV) worden gerekend. Aanleiding Er is een aanvraag omgevingsvergunning ontvangen voor detailhandel in de vorm van een Welkoop vestiging op een perceel aan de Laan van Spitsbergen 89. Welkoop-achtige formules kunnen aangemerkt worden als een vorm van perifere detailhandel. Uit de notitie Perifere en grootschalige detailhandel gemeente Apeldoorn, herijking van beleid kan niet onomstotelijk worden vastgesteld dat dit ook daadwerkelijk het geval is. Dit vormt aanleiding tot deze notitie. In voorliggende notitie wordt een voorstel gedaan de gemeentelijke definitie voor perifere detailhandel te verduidelijken. Dit mede naar aanleiding van dit specifieke verzoek. Achtergrond kaders perifere en grootschalige detailhandel De kaders voor perifere en grootschalige zijn geruime tijd geformuleerd door het Rijk. Vanaf de invoering van de Nota Ruimte is dit beleid geleidelijk afgeschaft en is de bevoegdheid voor het winkelbeleid langzaam overgedragen aan lagere overheden. In het oorspronkelijke rijksbeleid voor grootschalige en perifere detailhandel werden heldere definities gehanteerd, waarbij expliciet onderscheid werd gemaakt naar perifere en grootschalige detailhandel. Deze definities zijn nadien door provincies en gemeenten veelvuldig overgenomen. Bijvoorbeeld in de IPO (Inter Provinciaal Overleg) richtlijnen voor perifere en grootschalige detailhandel. Belangrijke overweging om de bestaande definities over te nemen was de bezorgdheid over de komst van de zogenaamde weidewinkels en tevens dat het nieuwe detailhandelsvestigingenbeleid recht doet aan de bestaande winkelstructuur. Wat is PDV en wat is GDV? In de gemeente Apeldoorn wordt onder perifere detailhandelsvestigingen (PDV) en grootschalige detailhandelsvestigingen (GDV) het volgende verstaan. Perifere detailhandelsvestigingen zijn winkels die vanwege hun aard en omvang over het algemeen niet in de traditionele winkelcentra (binnenstad, buurt- en wijkcentra) gevestigd kunnen worden. Het gaat hierbij vooral (en niet uitsluitend) over de volumineuze aard van de goederen. De volgende branches vallen in Apeldoorn onder deze categorie: grove bouwmaterialen, branden explosiegevaarlijke stoffen, auto s, boten en caravans, bouwmarkten, tuincentra, detailhandel in woninginrichting, meubelen, sanitair en grootschalige fietsenwinkel. Deze benadering van perifere winkels is vanuit het voormalige rijksbeleid ingestoken en dus met name branchegericht. Naast deze branchegerichte insteek zijn steeds vaker winkels perifeer gevestigd, die vanwege omvang niet in één van de traditionele winkelcentra gevestigd zijn. Deze winkels, groter dan m2 bvo die niet onder de boven beschreven branches vallen, worden grootschalige detailhandelsvestigingen genoemd (GDV). Veelal gaat het daarbij om winkels die een groot verzorgingsbereik hebben (bovenlokaal/regionaal) en een grote verkeer- en parkeerbehoefte genereren. De Apeldoornse situatie is grotendeels geënt op het oude Rijksbeleid, met onderscheid tussen PDV en GDV. In het beleid uit 2010 is dit onderscheid tussen enerzijds de aloude PDV-branches en anderzijds de grootschalige detailhandel behouden. Een onderscheid dat ook in andere gemeenten en provincies wordt gehanteerd. 3

4 Detailhandel, voortdurend in beweging Over detailhandel wordt vaak geschreven dat het een sector is die gekenmerkt wordt door een hoge dynamiek. Bijvoorbeeld met de opkomst van het internet is het aankoopgedrag van consumenten en ook het aanbod aan winkels gewijzigd. Dit wordt waargenomen in alle branches en sectoren. Waren het vroeger nog boeken en muziek die online werden verkocht, momenteel worden ook doe-het-zelf- en tuinartikelen online aangeboden (oa. webshops van Praxis, Gamma en Bol.com). Ontwikkelingen in de detailhandel leiden onder meer tot branchevervaging. Bijvoorbeeld omdat het traditionele onderscheid tussen diverse speciaalzaken als ijzerwarenwinkels en houtwinkels is verdwenen. Tegenwoordig worden al deze productgroepen in een bouwmarkt onder een dak aangeboden. Daarnaast wordt waargenomen dat winkels naast het hoofdassortiment andersoortige artikelen gaan verkopen, oftewel branchevervaging. Veranderingen aan de aanbodzijde heeft zo zijn uitwerking op de inzetbaarheid van de definitie van perifere detailhandel die sterk branchegericht is ingestoken. Bij een tuincentrum of bouwmarkt is de beeldvorming behoorlijk duidelijk. Moeilijker wordt het wanneer winkels assortiment voeren die meerdere branches beslaat. In het geval van Welkoop-achtige formules is dit aan de orde. Een duidelijke noemer waaronder deze aanbieders zijn te scharen ontbreekt. Gezien de grote diversiteit in het assortiment dat niet uitsluitend uit volumineuze artikelen bestaat is dit te verklaren. Hierdoor doet zich de vraag voor of Welkoop wel is aan te duiden als perifere detailhandel. Waargenomen is dat Welkoop-achtige formules op verschillende manieren wordt getypeerd, variërend van een bouwmarkt, tuincentrum tot de verkoop van agrarisch gerelateerde producten (agri-retail). Het assortiment bij deze bedrijven kan niet volledig onder de noemer van detailhandel in volumineuze goederen worden gebracht. Van oorsprong is de formule afkomstig uit de agrarische omgeving. Dit is zichtbaar in het assortiment dat agrarische producten bevat (onder andere artikelen voor grootvee, schrikdraad, veiligheidsschoenen). Daarnaast omvat het assortiment van Welkoop artikelen voor de aanleg en onderhoud van tuinen (planten, gereedschap, kleding, speeltoestellen, tuinmeubelen, bestrating, erfafscheiding) en voeding en huisvesting voor huis- en erfdieren. Een deel van het assortiment bestaat uit niet volumineuze artikelen. Het zijn bedrijven die wat betreft schaal en maatvoering op perifere locaties zijn gevestigd. Bedrijven zelf hebben een sterke voorkeur voor vestiging op perifere locaties. Vanwege de aard (assortiment) en omvang (ca m2 wvo) is het niet wenselijk/mogelijk deze winkels te huisvesten in de traditionele winkelgebieden. Het doelgerichte koopgedrag en het volumineuze karakter stelt specifieke eisen aan bereikbaarheid en parkeren. Op basis hiervan wordt geconcludeerd dat Welkoop-achtige formules als perifere detailhandel kunnen worden aangemerkt. Recentelijk is in Zutphen een Welkoop vestiging geopend op de perifere winkellocatie Marslanden. Ook in Apeldoorn wil Welkoop zich perifeer vestigen waarbij bewust voor een plek aan de Laan van Spitsbergen is gekozen vanwege locatiekenmerken (beschikbare ruimte, mogelijkheid voor buitenopslag, bereikbaar en parkeren). Omdat een Welkoopwinkel aangemerkt kan worden als perifere detailhandel is er geen beperking tot vestiging op De Voorwaarts. Verduidelijking definitie PDV Om de onduidelijkheid weg te nemen of Welkoop-achtige formules binnen het gemeentelijk beleid zijn aan te duiden als perifere detailhandel en daarmee vestiging op een perfire detailhandelslocatie mogelijk is wordt voorgesteld de definitie hiervan, zoals verwoord in de notitie Perifere en grootschalige detailhandel gemeente Apeldoorn, herijking van beleid, als volgt te verduidelijken. 4

5 Onder perifere detailhandel wordt verstaan: grove bouwmaterialen, brand- en explosiegevaarlijke stoffen, auto s, motoren, boten en caravans, bouwmarkten, tuincentra, agrarisch gerelateerde detailhandel, grootschalige fietsenwinkels, vloerbedekking, zonwering, woningtextiel, meubelen, keukens, sanitair, en artikelen die naar aard en omvang met de hiervoor genoemde gelijkgesteld kunnen worden, die vanwege de omvang en de aard van de gevoerde artikelen een zodanig grote oppervlakte nodig heeft voor de uitstalling en voor de bij een en ander behorende voorzieningen, waaronder begrepen parkeervoorzieningen, dat ze niet binnen het centrum of de wijkwinkelcentra gevestigd kunnen worden. Met agrarisch gerelateerde detailhandel wordt ondermeer verstaan het volledige assortiment van Welkoopachtige-formules, zoals in deze notitie beschreven. 5