Rapport energiecijfers kantoren



Vergelijkbare documenten
Energieke Zorgbouw. 5 oktober Wijnanda Willemse (Agentschap NL) Stefan van Heumen (TNO)

Duurzaam Inkopen overheidsgebouwen werkt!

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei DHV 2011 All rights reserved Openbaar

Tips, handvatten en financieringsmogelijkheden

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant

Een goede jas: schoon, gezond en zuinig. Frank te Poel 10 oktober 2007

Verduurzamen gemeentelijke gebouwen

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid

Betere energieprestaties met Nuon Stadswarmte. Kansen voor woningcorporaties, vastgoedeigenaren en projectontwikkelaars

Bouwjaarklasse (op basis van m²)

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn.

Implementatie. stand van zaken. Harry Boschloo, Plv. hoofd Energiebeleid Gebouwde Omgeving. Energielabel-ontbijt, Renovatiebeurs, 6 maart 2012

Intro spreker 2: Ir. Peter Plooij

Energielabel voor gebouwen

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen

Een slim, duurzaam gebouw hoe maak je dat?

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort

Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B KM Breda Postbus BB Breda

WHITEPAPER WET- EN REGELGEVING ENERGIEBESPARING. vandorp.eu

Subsidiemogelijkheden voor voortgezet en beroeps- en hoger onderwijs

Verduurzamen van commercieel vastgoed juridische aspecten

Discussiebijeenkomst Breeam In-Use Wat levert het op voor de gebruiker?

Gaat kosten efficiency voor verduurzaming bij bestaande bouw?

Dutch Hall. Kansen voor een nieuwe standaard in duurzame hallenbouw

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

Energieprestatie van gebouwen

Van duurzaam gebouw naar duurzaam gebruik

Op weg naar klimaatneutraal bouwen

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Energietransitie bij Renovatie

Verkenning Utiliteitsbouw

CO2 reductie? Jan van Hout OVVIA Van Hout Adviseurs en Installateurs

Het voordeel voor de klant berekenen bij Energiebesparende voorzieningen

Samenvatting. Een Ecovat INFRASTRUKTUUR is een plug and play :

Het kan minder! ing. P. Hameetman

Schilindex. Kansen voor energiebesparing met de gebouwschilindicator in de nieuwe NEN 5128 en EPG. Gerrit Jan Kuiper NII

Energiebesparing in monumenten. Marjo Kroese, BOOM-Delft

Energielabel C- verplichting. kantoren. Nationale EPA Kwaliteitsdag. voor 5/4/2017. Annemieke de Vries (Min. BZK) Ed Blankestein (RVO.

Contouren van de Value Case EET-café 27 mei 2014 Machiel Karels Lid van het EET

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Gevolgen van BENG-eisen op de gevel en het binnenklimaat 2 november 2016 Esther Gerritsen

Energieverspilling is zinloos

ALGEMEEN ENERGIEGEBRUIK GRONDGEBRUIK MATERIAALGEBRUIK MILIEUSCORE. duurzame warehouses. van Grijs naar Groen. 2 februari 2011 Peter van Meerwijk

Energielabel voor woningen

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid.

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

Trends in duurzaam bouwen

ert Harm ten Bolscher

Energiebesparing in Nederlandse Universitaire Medische Centra

De weg van de energietransitie d.d VEBOA - Alphen aan den Rijn Dhr. E.J. Reemst

Energielabel gebouw Dit gebouw Straat (zie bijlage) Gebruiksoppervlak Adviesbedrijf Nummer/toevoeging Opnamedatum Inschrijfnummer Postcode

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter

Bijlage I Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Even voorstellen. Philip Blaauw. INNAX GEBOUW & OMGEVING Directie pblaauw@innax.com

Duurzaamheid in Boswinkel Oost

Nieuwbouw. Veelgesteldevragenover BREEAM-NL Aleenhetbesteisgoed genoegvoorlely Pionierslateneigen woningcertificeren

Bouwlokalen: Energieplus Bouwen en Renoveren. Haico van Nunen

EEN VERNIEUWD GEBOUW EEN VERNIEUWD ELAN. Toekomstplannen ICDuBo

F (zie toelichting in bijlage)

BREEAM NL en de relatie tot bodemenergie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

op duurzaam vastgoed Echt duurzaam is het verduurzamen van de voorraad Uitgave juni 2009

Bouwlokaal Energielabel, een kans voor u Kies je rol. Theun Toering

De NESK scholen duurzaam opgeleverd. Focus-Huygens College gebouwd voor de toekomst

Kennismaking BENG Hans van Eck en Jacqueline Hooijschuur 22 november 2016

Verduurzamen van maatschappelijk vastgoed

A (zie toelichting in bijlage)

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider

Energieverspilling is zinloos

Pitch. Daar krijg je energie van! 19 november 2015

Energielabel en Bodemenergie

Case study Nieuwbouw DC Conakryweg Amsterdam

De verschillende duurzaamheidssegmenten van eindgebruikers

Winst en comfort uit duurzaamheid. Bouw op onze kennis

Informatieavond energiebesparing en comfortabel wonen. Opening wethouder Binnendijk

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies

EnergieBesparingsMonitor gebouwde omgeving 2006

Inleiding prestatieborging / commissioning

Discussienota Tertiaire Sector. BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030

WIJKAVOND ALPHEN AAN DEN RIJN LAGE ZIJDE

Energiebesparing is investeren in de toekomst

Duurzaamheid Van ambitie naar werkelijkheid

De verschillende duurzaamheidssegmenten van eindgebruikers

Vanavond. Workshop VvE Energieloket Gelderland Fletcher Hotel Doorwerth

Onderzoek naar het energie- en CO2- reductiepotentieel

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want:

Transcriptie:

Rapport energiecijfers kantoren Dit rapport is aangemaakt op 08/31/10 om 11:31. De website Energiecijfers van NL Energie en Klimaat levert u actuele gegevens over energieprijzen en alle aspecten van energiegebruik i gebouwde omgeving. U vindt informatie over energiebesparing in de woningbouw, en over energiebesparing in utiliteitsgebouwen, zoals kanto winkels, scholen, ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingshuizen. Deze gegevens zijn gebaseerd op onderzoek dat in opdracht van Agentscha (voorheen SenterNovem) is uitgevoerd. Het beschikbaar hebben van nauwkeurige en betrouwbare informatie is een essentiële voorwaarde effectief CO2-reductiebeleid en energiebesparingsbeleid voor de gebouwde omgeving te kunnen ontwikkelen, implementeren, zonodig bijsture evalueren. Agentschap NL Energie en Klimaat verricht hier in opdracht van het Ministerie van VROM en WWI onderzoek naar. Kantoorgebouwen in Nederland In Nederland staan ruim 78.000 kantoorgebouwen, met een totaaloppervlak van circa 46 miljoen m2.. Overheid is verantwoordelijk voor onge 20% van de omzet in de U-bouw (TNO, 2005), en gebruikt ongeveer 20% van de kantoorgebouwen. De Rijksgebouwendienst beheert hie ongeveer de helft, dus 10% van de voorraad. De utiliteitsbouwsector gebruikt ongeveer 16% van de totale Nederlandse energie en produc jaarlijks 8,4 miljoen ton CO2. Hierop valt naar schatting 80% te besparen. Per eind 2009 staat bijna 20% van de kantoren leeg. Beleid In Schoon & Zuinig zijn de doelen van de overheid op gebied van energiebesparing voor het jaar 2020 vastgelegd: energieneutrale nieuwbouw 50% energiebesparing in de bestaande bouw ten opzichte van 1995. De afgelopen jaren zijn er voldoende technische, financiele en pr innovaties ontwikkeld om dit te realiseren. Met name in de bestaande bouw valt veel winst te behalen. Jaarlijks wordt er slechts 1 a 2 % aan nie kantoorgebouwen bijgebouwd. De noodzaak om de bestaande voorraad te verduurzamen is in 2009 steeds evidenter geworden. Wat doet de overheid Januari 2009 is de EPC voor kantoren aangescherpt en is het in 2008 geintroduceerde Energielabel voor gebouwen vernieuwd. In 2009 is gew aan ontwikkeling van een EPG. Via Duurzaam Inkopen heeft de overheid in 2009 het initiatief genomen om voor de eigen inkopen aanbestedingen rond nieuwbouw, renovatie, beheer en onderhoud en sloop van kantoorgebouwen en bij de huur en aankoop van huisve duurzaamheidscriteria toe te passen. Dit heeft gezien de marktpositie van de overheid veel impact in de vastgoed- en bouwsector. Marktontwikkelingen De aandacht voor duurzaamheid is de afgelopen jaren wereldwijd enorm toegenomen. Ook is in 2009 duidelijk geworden dat duurzaam vastg leidt tot gebouwen die langer meegaan, lagere onderhoudskosten hebben en een lager energiegebruik. En tot minder ziekteverzuim en ho productiviteit. Samen levert dit een 16% hogere restwaarde. Zeker in tijden van de Kredietcrisis is dit interessant voor investeerd projectontwikkelaars en gebruikers. In 2009 hebben diverse koplopers de zogenaamde Circle of Blame doorbroken en initiatieven genom Bijvoorbeeld voor het ontwerpen van energieneutrale gebouwen, voor herontwikkeling van een bestaand gebouw tot nieuwbouwkwaliteit, vroegtijdige samenwerking tussen investeerder en gebruiker, voor het werken met innovatieve aanbestedingsvormen, langlope DBFMO-contracten of prestatiecontracten met installatiebedrijven, of voor financieringsconstructies waarbij de spilt incentive is doorbroken. hierbij is dat alle partijen profiteren van de voordelen van duurzaam vastgoed. Tot slot is de vraag naar een eenduidige taa beoordelingssystematiek voor duurzaamheid duidelijk geworden, de Dutch Green Building Council heeft in 2008 het initiatief genomen BREEAM-NL te introduceren. BREEAM wordt geharmoniseerd met de milieuprestatie instrumenten GreenCalc+ en GPR-Gebouw.

Ondersteuning door de overheid De doelen voor 2020 zijn ambitieus, en de tijd om dit te bereiken is relatief kort. Om de doelen en ontwikkelingen te stimuleren, bestaa aantrekkelijke financiele mogelijkheden en zijn er vele handige tools ontwikkeld. Voor organisaties die nu al verder willen gaan dan het Bouwbe stelt de overheid aantrekkelijke fiscale regelingen beschikbaar, zoals de Groenregeling, de EIA en de MAI/Vamil. Deze regelingen zijn in 2 aangepast om energiezuinige gebouwen te stimuleren. Het programma EOS ondersteunt onderzoek en innovatie. De SDE stimuleert opwekking duurzame energie. In 2009 is de UKP-NESK regeling geopend, om verdergaande voorbeeldprojecten te simuleren en ondersteunen. Agentscha heeft diverse instrumenten ontwikkeld voor gebouweigenaren en facility managers om energie efficiency en binnenmilieukwaliteit van gebouwe verbeteren en duurzaamheid te stimuleren. U vindt deze op www.duurzaamvastgoedportal.nl. Agentschap NL kan organisaties ook op m ondersteunen. Ons doel is koplopers te ondersteunen en hun ervaringen op te schalen en te vertalen naar de mainstream. Onze adviseurs kunn extra denkwerk bieden, procesondersteuning en inzicht in kennis, tools en financiele mogelijkheden. Wij kunnen u ondersteunen via ons netw door middel van publiciteit in vakbladen of het bieden van een podium op congressen en symposia. Dit rapport In dit rapport vindt u een selectie van de belangrijkste grafieken en tabellen voor kantoren. Op de website kunt u ook overzichten van verschille gebouwcategorieën vinden. Voor kantoren is een opsplitsing mogelijk naar kantoren met meer dan 20 medewerkers en kantoren met minder da medewerkers. Aantal utiliteitsgebouwen

Aantal afgemelde energielabels utiliteitsgebouwen Het Energielabel is sinds 2008 verplicht voor eigenaren van kantoren, winkels, zorginstellingen, scholen, horeca en ander bedrijfsmatig vastgoed verkoop of verhuur van gebouwen moet de eigenaar het label overleggen. Er zijn november 2009 ruim 6.000 Energielabels afgegeven. Dit k overeen met ca. 30% van de kantorenvoorraad. Vanaf 1 januari 2010 is er een vernieuwd Energielabel. Zie www.energielabelgebouw.nl. Energieverbruik per functie

De grafiek geeft het energieverbruik per functie in MJ/m2 in 2008. Verwarming en verlichting zijn de grootste energieposten in kanto Ruimteverwarming bepaalt ongeveer 40% van het energieverbruik van kantoren. Verlichting bepaalt voor 22% het energieverbruik van kantoren het energiegebruik voor verwarming en verlichting valt veel te besparen. Ruim tweederde van de installaties in bestaande kantoren werkt optimaal. Met een goede inregeling kan 5 tot 35% worden bespaard. Dit levert energiebesparing en een beter comfort voor de meewerkers Installatie performance Scan is een handig hulpmiddel hierbij. Kijk voor meer informatie op www.slimmeenergie.nl onder hulpmiddelen. energiezuinige verlichting, daglichtafhankelijke regeling, aanwezigheidsdetectie en veegschakeling kan veel worden bespaard op energie en o energiekosten. Isolatie van dak, vloer, gevel en glas De staafdiagrammen laten zien dat in kantoren de isolatie van dak, vloer, gevel en glas de afgelopen jaren is verbeterd. De grafieken maken duidelijk dat nog steeds een groot percentage van de kantoren beschikt over slecht geïsoleerde daken, vloeren, gevels en glas. Hier valt nog enorme winst te behalen. Goede isolatie leidt tevens tot een hoger comfort.

Verdeling type verlichting

Het taartdiagram laat zien welke typen verlichting in 2008 in kantoren zijn toegepast. Verlichtingsmaatregelen

De grafiek laat zien welke verlichtingsmaatregelen in 2004, 2006 en 2008 in kantorn zijn genomen. Verdeling type verwarmingstoestel

Het taartdiagram laat zien welke typen verwarming in 2008 in kantoren zijn toegepast. 87% van de kantoren beschikt over een traditionele ketel. Aanwezigheid type ketels

De grafiek laat zien welke typen ketels in 2004, 2006 en 2008 aanwezig waren in kantoren. Verdeling type koelsystemen

Het taartdiagram laat zien welke typen koelsysteem in 2008 in kantoren zijn toegepast.