Leerpaden in Toledo. 16 doelgroep BaKO BaLO BaSO SLO tijdperspectief : week maand semester opleiding traject regulier werk opleidingsonderdeel: vak p e d stage Uitdaging Het is belangrijk dat studenten precies weten hoe de onderdelen van een rekenblad eruit zien en dat ze deze juist kunnen benoemen. Fouten bij het lesgeven in de basiswoordenschat worden niet getolereerd. Vaak hanteren ze de woorden dat knopje of die balk. De benamingen worden niet goed gebruikt en het is essentieel als je lesgeeft over een programma dat je ook de correcte benaming hanteert. Het aanvangsniveau van de studenten verschilt sterk. Sommige studenten zijn al relatief goed thuis in de basisbeginselen en de vakterminologie. Voor anderen is Excel nieuw. Deze niveauverschillen zoveel mogelijk wegwerken zorgt voor optimale ruimte om snel over te stappen naar interessantere leerinhouden. Een klassieke klassikale les over basisbeginselen en terminologie van een rekenblad wordt vaak als saai ervaren dor de studenten. Zijn er boeiender alternatieven? Doel De lector wil de vakterminologie rond rekenblad op een snelle, efficiënte en boeiende manier laten leren. Aanpak/oplossing Adaptieve leerpaden De lector heeft geopteerd om in de elektronische leeromgeving
Toledo adaptieve leerpaden aan te maken.dit betekent dat de inhoud van de leerpaden pas beschikbaar wordt gemaakt wanneer er aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Bij aanvang heeft de student dus enkel toegang tot het eerste hoofdstuk. Het volgende hoofdstuk wordt pas zichtbaar als het voorgaande hoofdstuk is afgerond. De studenten zijn vrij om zelf te bepalen wanneer ze het leerpad doorlopen. Hiervoor hebben ze 3 weken tijd voor de aanvang van de klassikale lessen. Tegen dan moeten ze het leerpad doorlopen hebben. Structuur leerpad De docent heeft er voor gekozen theoretische hoofdstukken en toetsen te combineren. 1 2 3 Test X Y... De eerste twee hoofdstukken zijn theoretisch. Het eerste hoofdstuk bevat een introductie en in het tweede hoofdstuk wordt er kort uitgelegd via een website wat een rekenblad is en waarin dit verschilt van een database. Theoretische hoofdstukken. Tijdens de theoretische hoofdstukken worden er verschillende soorten leerinhouden aangeboden aan de studenten zoals websites en filmpjes. Zo zijn er bijvoorbeeld filmpjes die gemaakt zijn met Camtasia waarin beeldschermopnames, video-opnames en geluid gecombineerd worden. De filmpjes zijn ingedeeld in verschillende gelabelde onderdelen. Hierdoor is het mogelijk voor studenten de stukken die ze al kennen over te slaan. De audiovisuele elementen maken het geheel ook dynamischer. De docent heeft getracht om in te spelen of de verschillende leerstijlen van de studenten. Toetsen. Er kan enkel worden nagegaan of de student een hoofdstuk heeft doorgenomen. In principe kan de student er dus ook vlug doorheen klikken. Om dit op te vangen heeft de docent op verschillende plaatsen in het leerpad toetsen ingevoegd. Het derde hoofdstuk bevat een test. De student moet hier meer dan 90% van de vragen correct beantwoorden om toegang te krijgen tot het volgende hoofdstuk. Bij falen kan de student de leerstof (of delen hiervan) nogmaals doornemen en de test opnieuw maken. De test bestaat uit vragen die random worden geselecteerd uit een pool van meer 100 vragen. Bij een herkansing gaat de student dus grotendeels andere vragen voorgeschoteld krijgen. Vaak ontdekken de studenten pas tijdens deze test dat ze de leerstof onvoldoende beheersen. De lector kan controleren wat de studenten wel of niet gedaan hebben.
Via het prestatieoverzicht kan de docent nagaan tot in welke fase de student is geraakt, wanneer ze dit gedaan hebben, enz. Bijkomende info Internetlinks Camtasia: http://www.techsmith.com/camtasia/ Equipe/instelling/persoon Katholieke Hogeschool Kempen Jean Pierre Pluymers Contact: jean-pierre.pluymers@khk.be TPACK-analyse Vakinhoudelijke kennis Uiteraard moet de lector beschikken over kennis over de materie die gebruikt gaat worden als inhoud van het leerpad. In dit geval was dit kennis over de juiste terminologie en basishandeling in rekenbladen met spreadsheetprogramma s zoals Microsoft Office Excel en Open Office CALC. Technische kennis Om leerpaden te kunnen aanmaken, moet de lector thuis zijn in de werking van Toledo. De lector moet in staat zijn om inhoud van de verschillende onderdelen van de leerpaden aan te maken en te beheren. Verder moeten er diverse mappen en links aangemaakt worden. Voor het aanmaken van de testen was kennis over pool- en toetsbeheer in Toledo ook noodzakelijk. Het kennen van HTLM levert een meerwaarde op omdat hiermee websites gebouwd kunnen worden waarop de informatie op diverse manieren aangeboden kan worden. Tot slot moet de lector ook kunnen werken met audioen videosoftware voor het aanmaken van de video s. Didactische kennis Een belangrijke didactische keuze is de manier waarop het leerpad aangeboden wordt aan de studenten. In dit geval koos de lector er bewust voor om niet alle leerinhouden onmiddellijk aan te bieden maar om adaptieve leerpaden te gebruiken om er zeker van te zijn dat de student correct met de leerinhouden omgaat. De lector moet ook in staat zijn om de leerinhouden in te delen in betekenisvolle gehelen die elkaar in een logische volgorde opvolgen.
Om het materiaal aantrekkelijk te maken opteert de lector onder meer voor het gebruik van video s, websites enz. Leerproces-analyse Actief De student moet zelf verantwoordelijkheid nemen en zijn eigen leerproces in handen nemen. Hij of zij moet dus zelf actief bezig zijn met de leerstof om kennis op te bouwen. Doelgericht en betekenisvol De studenten moeten niet enkel met Excel kunnen werken maar moeten hier later ook les over kunnen geven. Ze kunnen het geleerde dus ook implementeren in hun eigen lespraktijk. Constructief en cumulatief De inhoud van een hoofdstuk bouwt verder op de inhoud van een voorgaand hoofdstuk. Hoewel de opbouw lineair is, kan de student toch nog beslissen over het tempo. Een student met een ruime voorkennis kan relatief vlug door de theorie gaan en vervolgens de test afleggen. Studenten kunnen ook bepaalde onderdelen van een video overslaan. Een student met een beperkte voorkennis kan juist meer tijd nemen om door een theoretisch hoofdstuk uit te gaan en leerstof herbekijken. Door de toetsen kunnen de studenten vaststellen waar hun tekorten in kennis zitten en deze vervolgens bijschaven. In de les gaat de lector niet meer in op de begrippen die aan bod zijn gekomen in het leerpad maar gaat hij onmiddellijk verder met nieuwe zaken. Zelfregulerend De studenten kunnen hun eigen leerproces bewaken. Aan de hand van de toetsen kunnen ze vaststellen of ze leerstof voldoende beheersen en hun eigen leerproces bijsturen door de delen die ze onvoldoende beheersen. De studenten kunnen zelf bepalen wanneer ze de leerstof verwerken binnen vastgelegde termijn van drie weken. Individueel verschillend De inhoud van de cursus is voor iedere student gelijk. Een student kan er wel zelf over beslissen hoe hij zijn tijd indeelt, welke onderdelen van de theorie hij overslaat, welke onderdelen hij meerdere malen doorneemt, enz.
SWOT-analyse Sterktes Het aantal contactmomenten blijft behouden maar wordt wel anders ingevuld. Hierdoor kunnen de contacttijden efficiënter worden benut. De tijd gaat niet verloren met begrippen maar kan met interessante inhouden opgevuld worden zodat er meer ruimte is voor essentie. Door het afleggen van het leerpad hebben de studenten min of meer een gelijke beginsituatie. De studenten kunnen de basisleerstof anytime, anyplace, anywhere verwerken. De studenten ervaren het leerpad als een aangename manier om de basis te verwerven. Het is voor de studenten een variatie in werkvorm. De begripskennis en terminologie van studenten is beter dan voorheen. Kansen Deze aanpak kan ook toegepast worden voor andere vakgebieden. Bedreigingen De aangemaakte leerpaden zijn niet bruikbaar buiten Blackboard/Toledo. Het aanmaken van de leerpaden is een tijdrovende bezigheid. Het leerpad over Excel is nu 5 jaar in gebruik maar de software verandert vlug. Om een leerpad aan te maken over Excel 2010 moet alles worden aangepast: de filmpjes, de vragen, enz. Relatief weinig van de inhoud is herbruikbaar. Dit is een specifiek nadeel voor informatica, in andere vakgebieden kunnen leerpaden misschien wel langer gebruikt worden. Het herwerken van leerpad kan leiden tot verlies van overzicht bij adaptieve inhouden. Leerpaden worden door sommige collega s als bedreiging beschouwd omdat vermoeden dat de verborgen agenda bij de invoering een reductie van het aantal contactmomenten en lesuren is.