Het Hepatitis probleem in NL



Vergelijkbare documenten
Dr.L.C. Baak MDL OLVG Februari 2015

Disclosure belangen S.W. Schalm

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht

HUIDIGE BEHANDELING VAN CHRONISCHE HEPATITIS-B-VIRUSINFECTIE VOLGENS DE RICHTLIJNEN

Leverenzymstoornissen. Peter van Bommel, Dirk Bakkeren & Martijn ter Borg

Hepatitis B.

Hepatitis C, een update. Vincent Rijckborst, Maag-Darm-Leverarts Milan J. Sonneveld, AIOS Maag-Darm-Leverziekten

> Retouradres Postbus EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Een nationaal hepatitis plan voor Nederland

Optimalisatie regionale hepatitiszorg regio Arnhem

ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN

Nieuwe behandelingsopties HCV. Wie willen we bereiken? Sophie Willemse Maag-Darm-Leverarts Academisch Medisch Centrum Amsterdam

Valkuilen bij diagnostiek hepatitis ABC

HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP. Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch

Focus wie ooit gediagnosticeerd moet nog behandeld worden. Prof. dr. Jan Hendrik Richardus Dr. Robine Hofman Abby Falla, MSc

HEPATITIS B. J.W. den Ouden-Muller internist Rotterdam

Voorwoord. L&W MasterClasses en Soa Aids Nederland wensen u veel succes en plezier tijdens het volgen van deze MC+ hepatitiden.

Regionaal organiseren van hepatitis zorg. Concept Nationaal Hepatitisplan

Hepatitis 12 en 13 april Suzanne Marcelis, huisarts Ilse Overdevest, arts-microbioloog Anne-Marie Wensing, MDL-arts

Sessie V uur uur Epidemiologie van virale hepatitis in NL. Moderatie Jim van Steenbergen & Hans Zaaijer. Jim van Steenbergen, INZI RIVM

Nationale Hepatitis Dag oktober Screening en Opsporing

Zeg nee! Tegen Hepatitis B. Hepatitis B-campagne voor en door Chinezen in Rotterdam e.o. Reinoud Wolter GGD Rotterdam-Rijnmond

Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren

Inleiding. Werkgroepleden:

De cascade of care van hepatitis B en C in beeld. Irene Veldhuijzen

Infectieziekten en werk: een blik op de toekomst. Jaap Maas Heijermanslezing 13 juni 2014

HCV in verslavingszorg en penitentiaire inrichtingen

Bevorderen van Hepatitis B screening in de Turkse gemeenschap in Rotterdam Ytje van der Veen Presentatie: Dr. Jan Hendrik Richardus

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

hepatitis B Beter voorkomen...

Inhoudsopgave Inleiding Voor wie is deze brochure? 1. Hepatitis 2. Behandeling medicijnen Alternatieve aanvullende behandelingen

Screening van pasgeborenen

Behandelproblematiek en laatste ontwikkelingen in Hepatitis B Nationale hepatitis dag 2017

Hepatitis E, wat moet je ermee?

Amsterdam HCV screening in de publieke gezondheidszorg: Van pilot projecten naar nationale aanpak

1. Doelen en aanpak van een Amsterdams actieplan voor optimale hepatitis B en C preventie en zorg

Samenvatting. Samenvatting 11

Richtlijn Behandeling van chronische hepatitis-b-virusinfectie Samenvatting

LCI-richtlijn hepatitis B Bijlage 3. Vragenlijst over hepatitis B

allemaal beestjes 2010 Hepatitis B en C ziektebeeld prognose het virus z n strategie behandelmogelijkheden counseling de patiënt Van Hattum MDL

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

NHG-Standaard Virushepatitis en andere leveraandoeningen

HBV-vaccinatieprogramma voor risicogroepen

Nieuwsbrief Korte Keten september 2008

PAO-H NASCHOLING VOOR HUISARTSEN

Grenzen aan de veiligheid van bloed

Innovatieplatform Hepatotrope Pathogenen

Flaviviridae family Genus Hepacivirus Diameter 50 nm 11 genotypes (1-11), verschillende subtypes

Zorgmodel behandeling patiënten in Maastricht, samenwerking infectie-ziekten/ MDL, en de rol van de hepatitisverpleegkundige

Dr. Steven Callens Dienst Algemeen Inwendige Geneeskunde, Infectieziekten en Psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent

Icterus na tropenbezoek. Sophie Willemse Maag-Darm-Leverarts Academisch Medisch Centrum

Sessie V uur uur Epidemiologie en bestrijding van hepatitis C in NL. 27 september 2014 De 24 uur van Vanenburg

Artikel Effectieve verwijzing van chronische hepatitis B-patiënten en bescherming van contacten door de GGD

Epidemiologie van HIV/AIDS en Testbeleid

Doorbraakprojecten voor verbetering van hepatitiszorg in Nederland

Standpunt KNMG inzake vaccinatie van artsen tegen hepatitis B

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie

Chronische Nierschade in Nederland

Bijlage II Lijst met contra-indicaties. Situatie A: Geen transmissie van het virus. Variola. Protocol infectieziekten 1. Revaccinatie Vaccinatie

Casus 1 Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hepatitis B

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR

PROCEDURE BIJ PRIK-, SNIJ-, SPAT- EN BIJTWONDEN

Hepatitis B Richtsnoer


Interline, januari Microbiologie casusschetsen

Apres la Deluge.. SKML Sectie Infectie Serologie

Aanmeldingsformulier voor vakantiedialyse

Virale hepatitis: diagnostiek en beleid bij de hematologische patiënt

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Complicaties bij griep. Nicole Kraaijvanger, SEH-arts KNMG Rijnstate

Transcriptie:

Bewustwording Identificatie-Behandeling HEPATITIS B en C Het Hepatitis probleem in NL Virale hepatitis A-E : Wat is er aan het veranderen? Chronische hepatitis B & C: Sterfte, Impact behandeling Uitdaging huisarts: Identificatie & verwijzing

Virale hepatitis: wat verandert er! 1. Focus van acuut chronisch 2. Focus van preventie preventie & sterftereductie door identificatie en behandeling van virusdragers met leverschade

Hoe vaak komt hepatitis voor in Nederland? Acute hepatitis Incidentie 2013 (aantal/jaar) Chronische hepatitis Identificatie 2013 (aantal/jaar) Hepatitis A 109* - Hepatitis B 144* 1147* Hepatitis C 64*? * Meldingen Wet publieke gezondheid 2013, Infectiebulletin 2014

Hoe vaak komt chronische hepatitis B-C voor? Chronische hepatitis Prevalentie 2013 Totaal in NL Hepatitis A - - Hepatitis B (HBsAg +) Hepatitis C (antihcv +) (anti-hcv & HCVRNA +) 0,24 % 40,000 # 0,22 % 0,22 % * 0,75 28,500 ** # Hahne S et al: Epidemiol Infect. 2012 ** Vriend HJ et al: Epidemiol Infect. 2013

Aandacht hepatitis : van Acuut naar Chronisch Acute hepatitis Chronische hepatitis HBV HCV HBV HCV Incidentie / Prevalentie ~ 140 ~ 60 40.000 28.500 Mortaliteit 3 / jr 3 / jr ~ 200 / jaar ~ 300 / jaar Effect medische interventie Geen Beperkt aanwezig Groot Groot Gemaakt door

Sterfte door virale hepatitis B en C in Nederland 600 Virale hepatitis: totaal 500 400 300 200 100 0 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 Gemaakt door Centraal Bureau Statistiek, htt://statline.cbs.nl/statweb/..

Sterfte door virale hepatitis B en C in Nederland Oorzaken: Minimaal: acute hepatitis Voornamelijk: gedecompenseerde cirrose Toenemend: hepatocellulair carcinoom Is dit te voorkomen? Nee / Ja? Het grote voorbeeld?

Sterfte door virale hepatitis B-C vs HIV-AIDS 600 500 400 300 200 100 Virale hepatitis: totaal HIV-AIDS 0 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 Gemaakt door Centraal Bureau Statistiek, htt://statline.cbs.nl/statweb/..

Behandeling chronische hepatitis B en C Werkzaamheid in 2015: kans op volledige virussuppressie van een patiënt Type leverziekte Chronische hepatitis B Behandeling effectief ( %) 95 ^ Chronische hepatitis C type 1, type 2, 3, 4 95 ** > 70 ^ Tsai MC: J Antimicrob Chemother 2012; 67:696 * Afdhal NEJM 2014 Zeuzem NEJM 2014; Jacobson NEJM 2013 Nelson Hepatology 2015

Impact behandeling hepatitis B op sterfte in NL = natuurlijk beloop (26%) entecavir, tenofovir (5%) Gemaakt door * Toy et al, Hepatology 2009

Impact behandeling chronische hepatitis C op sterfte 10-jaar sterfte: SVR -: 27%; SVR +: 3 % Sterftereductie lever: 88% 10-jaar sterfte: SVR -: 27%; SVR +: 9 % Sterftereductie totaal: 66% * Van der Meer JAMA 2012

Waarom massale onderbehandeling hepatitis B C? Lack of knowledge and awareness among health care providers, at-risk populations, and the public. Lack of a national hepatitis plan; Lack of case-finding strategy Publieke zorg: aandacht primaire preventie Curatieve zorg: 2 e lijn: HIV boven hepatitis (Infectiologen), Colonkanker boven hepatitis (MDL-artsen); 1 e lijn: Ketenzorg voor grote ziekte domeinen boven kleine domeinen 1 2

Identificatie chronische hepatitis B - C in NL 2000 Aantal / jaar 1600 1200 800 HBV HCV 400 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 * RIVM, http://www.rivm.nl/documenten_en_publicaties/algemeen_actueel/uitgaven/infectieziekten_bulletin

Monitoring & analyse Gebruik hepatitis antivirale middelen * antivirale middelen hepatitis B antivirale middelen hepatitis C N /jaar 5000 totaal gebruikers entecavir lamivudine tenofovir HBV N /jaar 2500 totaal gebruikers PegIFN/Riba NS3-proteaseremmer 4000 2000 3000 1500 2000 1000 1000 500 0 2007 2008 2009 2010 2011 2012 0 2007 2008 2009 2010 2011 2012 * CVZ, http://www.gipdatabank.nl

Wat moet er veranderen 2014-2016 Daling sterfte door Hepatitis B - C in Nederland Bewustwording Nederlands hepatitis probleem Identificatie chronische virus dragers ombuigen Behandeling effectieve antivirale therapie stimuleren; Anno 2015 mag er in NL geen patiënt meer overlijden aan chronische hepatitis B of C zonder diepgaande beoordeling over (interferon-vrije) antivirale therapie Gemaakt door

BIBHEP doelstellingen 2014-17 Publieke zorg: Aandacht voor Secundaire preventie Eerstelijn: Gezondheidswinst Hepatitis ~ HIV 2 e -3 e lijn: Hepatitis ~ HIV ( Infectie) Hepatitis ~ ColonCa (MDL) Gemaakt door activiteiten Bewustwording Identificatie Behandeling Monitoring & analyse Nationaal Hepatitis Plan van Beroepsgroep i.s.m: - Overheid - Patiënten - Bedrijfsleven Financiering door: - overheid, - zorgverzekeraars, SKMS, - Zon MW dankzij bedrijfsleve

Wat kan worden bereikt 2014-2020? Sterfte door hepatitis C in Nederland 1996 2012 & 2013 2020 (CBS & scenario analyse effect nationaal HCV Behandelplan 2015).

Bewustwording Identificatie-Behandeling HEPATITIS B en C Diagnostiek, Identificatie en Verwijzing een uitdaging voor de huisarts

Vraag : Wanneer moet er, in het kader van eerste-tweedelijnszorg, onderzoek naar chronische hepatitis B-C worden gedaan?

Wanneer testen op chronische hepatitis B en C? Patiënt met ALT > 45 IU/L, oorzaak onbekend NIEUW Komend uit een land met verhoogd risico nee ja ALAT > 60 IU/L / HIV positief nee ja TEST HBsAg anti-hcv Risicocontact (bv : iv druggebruik) ja

Stelling : Welk onderzoek vraag ik aan? Het is voldoende om voor de diagnostiek van HBV alleen anti-hbs aan te vragen Ja / Nee

Bloedonderzoek bij hepatitis B: hoe screenen? Test Uitslag HBsAg HBeAg anti-hbc pos of neg pos of neg pos of neg IgM-anti-HBc pos of neg anti-hbs IU/L HBV-DNA IU/L Genotype A, B, C, D, E, F 22

diagram

Patiënt met HBsAg Diagnostiek van Hepatitis B Klinisch verdenking Acute Hepatitis B (risicocontact < 6 mnd) nee ja Herhaal HBsAg na 3-6 mnd Chronische Hepatitis B HBeAg ALAT Gemaakt door

Diagnostiek bij Chronische Hepatitis B subgroepen Chronische Hepatitis B: verantwoordelijke arts en acties HBs Ag HBe Ag ALAT IU/L chronische HBV categorie % Verantwoordelijke arts en Actie + -- < 45 inactieve HBsAg drager 70 Huisarts jaarlijkse controle + + of -- > 45 chronische actieve HBV 30 Hepatitis-specialist Indicatie antivirale Rx Behandeling Controle Gemaakt door

Welk onderzoek vraag ik aan? Stelling 3: Voor diagnostiek HCV vraag ik in eerste instantie HCV RNA aan. Ja / Nee

Bloedonderzoek bij hepatitis C: hoe screenen? Test Uitslag anti-hcv pos of neg HCV-RNA pos of neg Genotype 1,2,3,4,5,6 anti-hcv immunoblot pos of neg 28

Patiënt met anti-hcv Serologie van Hepatitis C Klinisch verdenking Acute Hepatitis C (risicocontact < 6 mnd) nee ja Verwijs naar hepatitisspecialist Chronische Hepatitis C HCV-RNA Gemaakt door

Diagnostiek bij Chronische Hepatitis C subgroepen Chronische Hepatitis B: verantwoordelijke arts en acties anti-hcv HCVRNA chronische HCV categorie % Verantwoordelijke arts en Actie + -- Doorgemaakte HCV 30 Huisarts 1 x bevestiging + + Chronische HCV 70 Hepatitis-specialist Indicatie antivirale Rx Behandeling Controle Gemaakt door

Wie testen in de curatieve zorg? Personen met een abnormale ALT en: 1 e generatie migrant geboren in een land met verhoogd risico of ALT > 60 IU of Risicocontact hepatitis B of C i.v. druggebruik Mannen-Seks-Mannen, wisselende contacten gezin / partner met (chronische) virale hepatitis PS: De Gezondheidsraad buigt zich over de vraag of risicogroepen sowieso, dus onafhankelijk van een verhoogde ALT, getest moeten worden.

Wie verwijs ik naar een hepatitis-specialist? Stellingen: 4. Een patiënt met anti-hcv pos alleen doorverwijzen bij verhoogde ALAT Ja / Nee 5. Iedere patiënt doorverwijzen die HBsAg pos is Ja / Nee

Wie verwijs ik naar een hepatitis-specialist? Chronische hepatitis B: HBsAg + en HBeAg + (zwangeren vόόr week 30) ALAT > 45 IU/L chemotherapie of immuunsuppressie Hepatitis C: anti-hcv + en HCV-RNA positief HCV-RNA onbekend Nieuw van Geldrop et al. NHG standaard Virus hepatitis Huisarts Wet 2007:50:666-81

Hoe was het nou ook al weer?

Wat is de boodschap? 1. Wanneer testen (HBsAg, antihcv)?? Bij abnormale ALT en : Geboren in een land met verhoogd risico of ALT > 60 IU of HIV positief of Risicocontact hepatitis B of C 2. Wanneer verwijzen naar een hepatitis-specialist? Bij HBsAg positief en HBeAg positief of ALT > 45 IU Chemotherapie / immuunsuppressie Bij antihcv positief en HCV RNA positief of HCV RNA onbekend