Traumatic Brain Injury (PACT module)



Vergelijkbare documenten
Neurotraumatologie. Prof. Dr. J.G. van der Hoeven UMC ST Radboud Nijmegen

Traumatisch schedelhersenletsel

Neurotrauma bij kinderen

PACT traumatic brain injury Fellow onderwijs dec Astrid Hoedemaekers

Algemene principes om secondaire schade aan hersenen te voorkomen. Onderwijs Neurochirurgie UMC St Radboud, Nijmegen

Algemene principes om secondaire schade aan hersenen te voorkomen. Onderwijs Neurochirurgie UMC St Radboud, Nijmegen

Als het mis gaat. Stoornissen bewustzijn. Frans Rutten Anesthesioloog/spoedarts

THE DARK SIDE OF THE BRAIN

Opvang van het kind met traumatisch schedelhersenletsel in de acute fase

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012

Traumatisch hersenletsel. 17 mei 2016 Ella Fonteyn

Anatomie. Anatomie. Bloedtoevoer. Cerebrum Cerebellum Hersenstam. Schedel Hersenvliezen. Liquor cerebrospinalis Bloedvoorziening

Verpleegkundigen onderwijs Nieuwegein. 10 februari 2015 Sander Diederen, arts-assistent/onderzoekster neurochirurgie

Titel. Indicatie voor opname op de IC GCS < 9 (zie Tabel) GCS 9 en (dreigend) respiratoir en/of hemodynamisch falen (link richtlijn NVIC)

Casus. De patiënt met een neuro trauma. Op SEH: CT- Cerebrum. Op de IC. Conclusie en beleid. VICV 2013 Neuro expertise werkgroep

Ernstig traumatisch schedel-hersenletsel op de IC Aspecten van monitoring en behandeling

Traumatisch hersenletsel bij kinderen. Maayke Hunfeld

Neuro-Trauma. Guy Vundelinckx Urgentie-arts Ziekenhuis Oost-Limburg NEUROTRAUMA

Een aanslag op de hersenen?

Klinisch redeneren D. Michel van Megen

Bijscholing AZ Damiaan. Neurochirurgie, cranieel, januari 2013

Infuusbeleid bij massale bloeding. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud Nijmegen NIVAZ 2012

Acute neurologische problemen

Waarom koelen na out of hospital reanimatie? Klinische les IC-verpleegkundigen 1 december 2006 Intensive Care Laurentius ziekenhuis, Roermond

Neuromonitoring op de IC. Astrid Hoedemaekers Internist-intensivist

Patiënt met SAB op de IC

Fellowonderwijs ICP meting en behandeling. Astrid Hoedemaekers

DE AANPAK VAN INTRACRANIELE HYPERTENSIE

Prognose na reanimatie

Carotischirurgie, een halszaak. BRV jaarcongres Reehorst, Ede

HersenletselCongres 2017

Mineur hoofdtrauma en Shaken Infant Syndrome

Traumatologie NIVAZ Deel II

Post-cardiac arrest syndroom

BASIS PATHOFYSIOLOGIE BIJ HERSENTRAUMATA

OPVANG. De Zwaar Gekwetste Patiënt TRAUMA. Soorten Traumata

Kinderen met acute neurologische problematiek

Low Pressure Hydrocephalus. Loes Didden

Dissectie van de A. carotis door een stomp trauma. Fanny Vuik Keuze Coassistent IC

Journalclub jan Prognose bepalen na reanimatie in het hypothermie tijdperk

HERZIENING CONSENSUS ERNSTIG TRAUMATISCH HERSENLETSEL

Abdominaal trauma, Who needs a trauma surgeon? Dr Frank van der Heijden, Traumachirurg

Neurologie. Hersenvliezen. Beschermende structuren. Functies: 1. de schedel, hersenvliezen. 2. de bloed-hersen barrière. 3. autoregulatie. Nadelen?

Behandeling Neurochirurgische patient. Astrid Hoedemaekers Internist-Intensivist

Syllabus Landelijke bijscholing Neurotrauma bij kinderen. Georganiseerd door de landelijke werkgroep Intensive Care Kinderen 7 oktober 2010 Groningen

NHG richtlijnen. Neurochirurgische mogelijkheden na hersenletsel door een val bij ouderen. NHG richtlijnen. Beleid bij criteria 1 en 2

CEA Carotis endarteriectomie. ASZ Vaat Event Rudolf Tutein Nolthenius vaatchirurg

Intracerebrale bloeding

Neuro-Trauma. Guy Vundelinckx Urgentie-arts Ziekenhuis Oost-Limburg

Casusbespreking Sinustrombose of Trombosehoofd

Opvang van patienten met licht traumatisch hoofd hersenletsel. Korné Jellema,neuroloog 8 februari 2016 Stichting MCHaaglanden en Bronvov Nebo

Safar Oorzaak vaststellen en behandelen Hypothermie Gecontroleerd beademen Tracheostoma Epilepsie behandelen Monitoring Voeding

Arterio-veneuze malformatie

Samenvatting. Samenvatting

Wat doet NAH met je hersenen? En wat te doen na signalering? Els Peeters kinderneuroloog

Koptrauma: spoedbehandeling en monitoring

BE HOT: COOL DOWN. Gerjon Loop Special Care midden Limburg 25 januari 2007

# Doel* # Definities # Indicatie* # Contra indicatie # Materiaal # Werkwijze* # Observatie # Controles

Zenderen, 18 juni 2013 Gerard Hageman, (kinder)neuroloog

Midazolam spiegels. MDO IC Voordracht. Sander Wout AIOS Anesthesiologie 5 januari 2018

Naam procedure. Intracraniële drukmeting

Hersenbeschadiging na sepsis en delier op de IC

Ziek van het zout. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen

Left Ventriculair Assist Device

Diepe koeling Invloed op het brein/delier. Astrid Hoedemaekers

Is er een leven na reanimatie? Maayke Hunfeld, kinderneuroloog Jasmijn Harpman, masterstudent Corinne Buysse, kinderintensivist

Case-report: Een vrouw met een onbegrepen coma...

Als een donderslag bij heldere hemel

Subduraal hematoom. Bloeduitstorting tussen de hersenvliezen.

Dexmedetomidine and Neuroprotection. A systematic review of currently available evidence from human, animal and in vitro primary research

Richtlijn licht schedelhersenletsel (LSH) M. de Graaf, D.W.J. Dippel, september 2011

Cardiopulmonale consequen1es van neurologische aandoeningen Eva Verweij Fellow IC

Neurotrauma : linksom of rechtsom? Prehospitale beslismomenten vanuit ambulanceperspectief. Marieke Bosman Ambulance verpleegkundige Gelderland-Zuid

Verhoogde intracraniële druk en behandeling. Onderwijs neuro-intensive care september 2012

Bloodpressure target in symptoma2c vasospasm pa2ent

ULTRA Ultra-early tranexamic acid after subarachnoid hemorrhage

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner

BVP 06/12/2014 Werkgroep voor Pneumologie Verpleegkundigen THORAXTRAUMA Waar lucht en bloed overal kunnen kruipen

Sam envatting en conclusies T E N

Annet Waaijer. Multislice CT of the symptomatic carotid artery

Posttraumatische intracraniele hematomen. Roel De Wyngaert

b. GCS > 8 en (dreigende) ernstige hemodynamische en/of respiratoire insufficiëntie conform de

Study of unexplained neurologic deficit following neuraxial anesthesia or analgesia strategies

Workshop beademing astma/copd. J.G. van der Hoeven NVIC Mechanische Beademingsdagen 2010

vertigo beoordeling op de SEH Bart van der Worp

Een beroerte, wat nu?

Ballistiek en schotwonden

BPPV komt eerder zelden voor

Hersenkneuzing. Kinderneurologie.eu.

Verlaagd bewustzijn en coma

Ernstige pneumococcen pneumonie. MMM beademing 2018 J.G. van der Hoeven

Mineur hoofdtrauma en Shaken Infant Syndrome

AZO scholingsavond: neurotrauma Wat is de rol van de neuroloog? Bart Post Neuroloog

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock volwassenen. Medische protocollencommissie Intensive Care

Ribfixatie bij fladderthorax Vaker doen? Vera Linssen, AIOS anesthesiologie 5 november 2015

Diagnostiek en behandeling van patiënten met licht traumatisch schedel-hersenletsel

Ketencasusbespreking. Schotverwonding rug

Vasculaire problematiek op de IC. Nascholing neuriochirurgie

PRES Posterieur Reversibel Encephalopathie Syndroom

Transcriptie:

Traumatic Brain Injury (PACT module) Fellowonderwijs Opleiding Intensive Care Traumatic Brain Injury

Incidentie 150-200/100.000 inwoners per jaar 10 à 15% met dodelijke afloop USA 52.000/jaar & 70.000-90.000 restschade Hoogste incidentie in leeftijd 15-35 jaar Man > Vrouw

Oorzaken overlijden en risicofactoren Stewart RM, et al. J Trauma 2003;54:66-71 N = 753: 58% risicofactor (geen helm, gordel etc) & 28% alcohol

Het belang van de ketenzorg Plaats van ongeluk EHBO CT-scan OK complex Specialist - Intensivist Intensive Care

Hersentrauma Primair Trauma vaatletsel contusie diffuus axonaal letsel Gesloten Open? Infectie Epilepsie Secundair trauma

Secundair trauma Systemische oorzaken Hypotensie Hypoxemie Hypercapnie, Hyperglycemie, Hypocapnie Coagulatie stoornissen Infectie Cerebrale oorzaken Hematoom Oedeem Infectie Insulten Cellulaire en moleculaire reactie

Post-traumatische schade Neurotrauma Cerebrale uitkomst Minuten Enkele uren Uren tot dagen Afname cerebrale bloodflow Energie falen Ionenpomp falen Exitotoxiciteit Vrije radicalen Ontstekingsreactie Stress gerelateerd eiwit

De eerste opvang (1) Gerichte anamnese ATLS richtlijn Airway (Indicatie intubatie & techniek?) Breathing (PaCO 2?) Circulation (Autoregulatie?) Disability Evaluation Bewaking (algemeen + specifiek) Laboratoriumonderzoek + Radiologie

Morfinomimetica en ICP/CPP Albanese J, et al. Crit Care Med 1999;27:407-411

Geneesmiddelen en ICP ICP CPP CMRO 2 Antiepileptisch Preventie ICP Morfine = of = 0 + Benzodiazepinen = of = + + Propofol = of + + Barbituraten + + Etomidaat = 0 + Ketamine = of = + 0 + Spierrelaxantia = of = 0 0 +

Effecten van hypocapnie Laffey JG, et al. N Engl J Med 2002;347:43-53

Hyperventilatie bij ICP Coles JP et al. Crit Care Med 2002;30:1950-1959 CBF < 10 ml/100 gr/min PaCO 2 35 mm Hg ICP 21, CPP 74 mm Hg SjvO 2 70% PaCO 2 26 mm Hg ICP 17, CPP 76 mm Hg SjvO 2 58%

Hyperventilatie en microdialyse Marion DW, et al. Crit Care Med 2002;30:2619-2625

Hyperventilatie bij ICP Coles JP et al. Crit Care Med 2002;30:1950-1959

Hyperventilatie bij ICP Coles JP et al. Crit Care Med 2002;30:1950-1959

Samenvatting hyperventilatie PaCO 2 daling leidt tot een globale afname van de cerebrale bloedstroom PaCO 2 daling leidt tot een regionale toename van kritische hypoperfusie Globale oxygenatieparameters (SjbO 2 en AVDO 2 ) zijn ongeschikt om deze regionale hypoperfusie vast te stellen

CBF na neurotrauma Obrist WD, et al. J Neurosurg 1984;61:241-253 CBF A-J b DO 2 1-12 uur > 12 uur tot tot Autoregulatie frequent afwezig - CBF afhankelijk van CPP Duur, frequentie en ernst van hypotensie zijn geassocieerd met slechte uitkomst Zenati MS, et al. J Trauma 2002;53:232-237

De normale autoregulatie MAP 90 mm Hg MAP 60 mm Hg ICP 20 ICP 30

Gestoorde autoregulatie 90 80 MFV ACM (cm/sec) 70 60 50 40 30 20 10 0 0 1 3 6 12 18 24 Time after Cardiac Arrest (hours) 3 2,5 Pulsatility Index 2 1,5 1 0,5 0 0 1 3 6 12 18 24 Time after Cardiac Arrest (hours) Sundgreen C, et al. Stroke 2001;32:128-132 Endotheline NO (cgmp )

De eerste opvang (2) Indicaties CT-scan GCS 8 (25-45% intracranieel hematoom) Neurologische symptomen/achteruitgang Schedelfractuur en penetrerend letsel

De eerste opvang (3) Neurologisch onderzoek Glasgow Coma Scale Pupillen Cornea, geconjugeerde oogbewegingen Hoest- en braakreflex GCS 3 t/m 8 = ernstig (10%) GCS 9 t/m 12 = matig (10%) GCS 13 t/m 15 = licht (80%)

Secundaire hersenschade Vaatletsel Contusie Axonenletsel SAB Neurotransmitters Axonentransport Hypotensie Hematoom Vaatspasme Oedeem Oedeem Hypoxemie CPP ICP CBF ICP ICP Apoptosis Cerebrale ischemie Celdood

Intracraniële oorzaken secundaire schade Diffuse schade (1) - geen schade zichtbaar Diffuse schade (2) - cisternen open, ML shift 0-5 mm Diffuse schade (3) - compressie cisternen, ML 0-5 mm Diffuse schade (4) - ML > 5 mm Geëvacueerde laesie - gedraineerde chirurgische laesie Niet geëvacueerde laesie - hoog densiteit laesie > 25 cc

Interpretatie CT-scan Weke delen (zwelling) Schedel (fractuur: vaker IC hematoom) Intracranieel Hyperdensiteit bloed intra/extraduraal Gemengd densiteit bloed/oedeem contusie Hypodensiteit oedeem contusie/ischemie

Supratentoriële massa Vernauwen ipsilaterale SA ruimte + ipsilaterale ventrikel Transtentoriële herniatie Shift ventrikel naar contralateraal Compressie + verplaatsen 3de ventrikel

Epiduraal hematoom Verschillen met subduraal hematoom?

Subduraal hematoom

Intracerebraal hematoom ± contusie Volume laesie > 25 cc Grootte later zichtbaar Herhaal CT < 48 uur

Penetrerend hersenletsel Schotwonden vaak aan het uiteinde van neurologisch spectrum

Diffuus axonaal letsel Comateuze patiënt met normale CT MRI sterk afwijkend Neuropathologisch meerdere letsels Letsel C. Calosum ± intraventriculaire bloeding Focale beschadiging hersenstam Microscopische axonschade + bloedingen

Hersenoedeem Primair letsel Intracranieel Extracranieel Oedeem Ischemie ICP Herniatie CBF Secundair letsel

Hersenoedeem Vasogeen Cytotoxisch Interstitieel Pathofysiologie B-H barrière beschadigd door weefsel necrose Toxische celschade Toegenomen intraventriculaire druk Vaatpermeabiliteit Toegenomen Onveranderd Onveranderd Oedeemvloeistof Eiwitrijk Geen Eiwitarm Morfologie Extracellulaire ruimte witte stof Celzwelling Extracellulaire ruimte periventriculair

Neurologische bewaking op de IC Standaard Neurologisch onderzoek, ICP, CPP Specifiek SjbO2, PbtO2, TCD, SSEP, microdialyse

Intracraniële druk Intracranieel volume (bloed, liquor, hersenen en massa ) is constant Relatie intracranieel volume en ICP is exponentieel CPP = MABP - MICP Normaalwaarden ICP Volwassenen < 15 mm Hg Kinderen < 10 mm Hg Pasgeborenen < 7.5 mm Hg Plaats meting? Voor- en nadelen?

Indicaties ICP meting The Brain Trauma Foundation. J Neurotrauma 2000;17:453-553 GCS 8 + abnormale CT-scan GCS 8 + normale CT-scan indien > 2 Leeftijd > 40 Uni- of bilaterale strekkrampen Systolische bloeddruk < 90 mm Hg

ICP golfvorm Respiratoire en circulatoire variatie A-B-C golven Interpretatie Zijn de pulsatiele componenten aanwezig? Compressie V. Jugularis Leidt drainage tot daling van de druk? Past het klinisch beeld? Invloed PEEP? Invloed intra-abdominale druk?

Effect van PEEP op ICP McGuire G, et al. Crit Care Med 1997;25:1059-1062 35 30 25 ICP (mm Hg) 20 15 10 ** ** 5 0 PEEP 0 PEEP 5 PEEP 10 PEEP 15 ICP normaal ICP toegenomen

Effect van PEEP op ICP en CPP Huynh T, et al. J Trauma 2002;53:488-493 mm Hg 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 PEEP 0 tot 5 PEEP 6-10 PEEP 11-15 ICP CPP

Intra-abdominale druk en ICP Citero G, et al. Crit Care Med 2001;29:1466-1471

Intra-abdominale druk en ICP

Therapeutische handelingen Intracraniële hypertensie Chirurgische ingrepen Intracraniële infectie Insulten

Intracraniële hypertensie The Brain Trauma Foundation. J Neurotrauma 2000;17:453-553 ICP < 20 mm Hg en CCP > 70 mm Hg Basaal Sedatie, analgesie, normothermie, normocapnie, elevatie van het hoofd Eerste maatregelen Drainage, mannitol, PaCO 2 30-35 mm Hg Noodmaatregelen Decompressie, barbituraten, PaCO 2 < 30 mm Hg, hypothermie, hypertoon NaCl

De effecten van decompressie Stiefel MF, et al. J Neurosurg 2004;101:241-247

CPP of ICP strategie? Robertson CS, et al. Crit Care Med 1999;27:2086-2095

Neurotrauma en hypothermie Harris OA, et al. Arch Neurol 2002;59:1077-1083

Hypertoon NaCl (3%) en ICP Khanna S, et al. Crit Care Med 2000;28:1144-1151

Chirurgie Grote hematomen Kwab contusie Schedelimpressie Penetrerend letsel

Intracraniële infectie Impressie #, schedelbasis # en schot- & steekwonden Preventie Wondtoilet Antibiotica?

Insulten Na chirurgie, penetrerend letsel, focale neurologische afwijkingen, infectie Preventie? Behandeling?

Algemene maatregelen Voeding Vloeistof- en electrolietstoornissen Hypernatriëmie (DI, Mannitol) Hyponatriëmie (SIADH, CSW) Stress ulcus profylaxe

Cerebral Salt Wasting Singh S, et al. Crit Care Med 2002;30:2575-2579 Negatieve Na + balans > 2 mmol/kg

Transport van de patiënt Organisatie, coördinatie, communicatie Stabilisatie voor transport Personeel Apparatuur en medicatie Verslaglegging

Complicaties en prognose Post-traumatische hydrocephalus (<5%) Intraventriculaire bloeding, meningitis Langzaam progressief over 4-6 weken V-P of V-A drain Post-traumatische meningitis Risicofactoren? Verwekkers? Gebruikelijke diagnostiek en therapie Fistel tussen A. Carotis en Sinus Cavernosus

Uitkomst na ernstig neurotrauma Dood Vegetatief Ernstige schade Matige schade Goede uitkomst 30% 2% 15% 20% 33% Leeftijd Diepte & duur coma Voorafgaande gezondheid Aard van de intracerebrale schade Intensiteit van de zorg