Pythagoras Docenten gids Vak: Wiskunde Voortgezet Onderwijs Lengte (aantal lessen): 4-6 lessen Doelstelling: De leerlingen kunnen geometrische relaties uitleggen, metingen berekenen en de stelling van Pythagoras gebruiken. Planning Fable-robot Computer Telefoonhouder (oranje 3D-geprint) Laserpointer Meetlint Gradenboog (kan in digitale vorm zijn, bijvoorbeeld een app) Krijt (voor markeerdoeleinden) Pen, papier en rekenmachine GeoGebra of een soortgelijk programma Gemeenschappelijke doelstellingen en leerdoelen Competentiegebied Competentiedoel 1
Wiskundige competentie De leerling kan oordelen gebruiken in complexe situaties met wiskunde Getallen en algebra De leerling kan reële getallen en algebraïsche uitdrukkingen gebruiken in wiskundig onderzoek Geometrie en meten De leerling kan geometrische relaties uitleggen en metingen berekenen Vaardigheden en kennisdoelen Herziene leerdoelen Probleemoplossing De leerling kan processen van probleemoplossing beoordelen De leerling heeft kennis van processen van probleemoplossing De leerling kan de stelling van Pythagoras gebruiken om lengtes in rechthoekige driehoeken te berekenen De leerling heeft inzicht in de geometrische relaties van driehoeken Redeneren en een manier van denken De leerling kan wiskundig redeneren ontwikkelen en beoordelen, inclusief digitale hulpmiddelen De leerling kan met behulp van digitale hulpmiddelen reproducties van driehoeken maken en is in staat om driehoeken vanuit tekeningen fysiek te construeren De leerling heeft kennis van eenvoudig wiskundig bewijs Wiskundige strategieën 2
De leerling kan berekeningen maken met kracht en wortels De leerling heeft kennis van rekenkundige regels met betrekking tot kracht en wortels Geometrische eigenschappen en relaties De leerling kan de relaties tussen de lengtes van de zijden en de hoeken in rechthoekige driehoeken uitleggen De leerling heeft kennis van de stelling van Pythagoras en de trigonometrie in verband met rechthoekige driehoeken Geometrische tekening Fase 2 De leerling kan een precieze tekening maken op basis van gegeven vereisten De leerling heeft kennis van methoden voor het maken van precieze tekeningen, inclusief digitale hulpmiddelen Meten De leerling kan de afstand bepalen door berekening De leerling heeft kennis van methoden voor het bepalen van afstanden Leerdoelen met betrekking tot programmeren 3
De leerling moet eenvoudige programma s kunnen maken met behulp van blokgestructureerde programmering. De leerling moet herhaling kunnen programmeren en foutopsporing kunnen doen. De leerling moet logisch redeneren kunnen gebruiken om de programmering te optimaliseren en te corrigeren. Onderwijsactiviteiten De leerlingen werken in groepjes van 2-4 personen. De stelling van Pythagoras wordt op het bord geschreven samen met de leerdoelen, die de docent met de klas doorneemt. De leerlingen downloaden en installeren de Fable-software op hun computers. Vervolgens maken de leerlingen kennis met de software. De leerlingen zijn verdeeld in groepjes en elke groepje krijgt een robotkit en de handleiding voor leerlingen. De groepjes gaan aan de taken werken. Ze moeten de robot modelleren, zodat deze een laserpointer kan vasthouden. Houd er rekening mee dat er verschillende manieren zijn om deze taak te benaderen en te construeren. De leerlingen programmeren de robot en voltooien de opdrachten. Gedifferentieerd onderwijs kan op verschillende manieren worden gedaan De hoeveelheid begeleiding kan worden gevarieerd tussen de groepjes. Sommige groepjes kunnen grondiger werken met GeoGebra. Er kan onderscheid worden gemaakt in de toewijzingen als duidelijk wordt dat een groep geen tijd heeft om alles te doen. Evaluatie is voltooid zie verder hieronder Tekenen van leren (3 niveaus) Herziene leerdoelen De leerling kan de stelling van Pythagoras gebruiken om lengtes in rechthoekige driehoeken te berekenen Tekenen van leren Niveau 1 De leerling kent de stelling van Pythagoras 4
Niveau 2 De leerling kan de stelling van Pythagoras gebruiken Niveau 3 De leerling begrijpt de stelling van Pythagoras en kan de vergelijking indien nodig herschrijven De leerling heeft inzicht in de geometrische relaties van rechthoekige driehoeken Niveau 1 De leerling weet hoeveel graden er in een driehoek zijn Niveau 2 De leerling kan de termen soortgelijk en gelijkvormig gebruiken bij het bespreken van driehoeken Niveau 3 De leerling kent de verhoudingen van de hoeken en de lengte van een gelijkbenige driehoek De leerling kan met behulp van digitale hulpmiddelen reproducties van driehoeken maken en is in staat om driehoeken vanuit tekeningen fysiek te construeren Niveau 1 De leerling kan driehoeken tekenen in een geometrieprogramma zoals GeoGebra Niveau 2 De leerling kan gelijkvormige driehoeken tekenen op basis van metingen Niveau 3 De leerling kan vanuit een tekening een vergelijkbare driehoek construeren op een geschikte schaal Evaluatie (formatieve) Terwijl de leerlingen in groepjes werken, fungeert de docent als gids, luistert en stelt een vraag met betrekking tot de leerdoelen. Het is belangrijk dat de leerlingen bekend zijn mijn de leerdoelen, net als met het werk. Daarom moeten de doelen zichtbaar blijven en de docent zou de leerling helpen als hij/zij er naar vraagt, tijdens het maken van zijn/haar rondes. Uitvoering Wat doet de docent? Wat doen de leerlingen? 5
De docent presenteert de stelling van Pythagoras en voert een klassendialoog hierover De klas neemt deel aan het dialoog en stelt vragen hierover De docent maakt een inleiding tot Fable. Vanaf hier fungeert hij/zij als een gids Vraag de leerlingen naar het begrip van hun berekeningen en de stelling van Pythagoras De docent verzamelt de klas en maakt een samenvatting van de dag De leerlingen experimenteren met Fable. Bouw een laserpointer en programmeer deze om rechthoekige driehoeken te maken De leerlingen maken berekeningen en onderzoeken rechthoekige driehoeken De leerlingen beschrijven wat ze hebben gedaan en hoe ze tot hun resultaten zijn gekomen Evaluatie (summatieve) De klas komt aan het eind van de dag bij elkaar voor een evaluatie. Hier presenteert elk groepje zijn robots kort en legt uit hoe ze deze hebben gebouwd en geprogrammeerd. Daarna zal elk groepje bijdragen aan de evaluatie met hun antwoorden op de opdrachten. 6