Diverse school, diverse kansen
Stel je buur de volgende 3 vragen: 1. Hoe kom jij in aanraking met diversiteit in onderwijs? 2. Wat is het eerste gevoel dat jij hebt wanneer je denkt aan diversiteit? 3. Voel je jezelf bekwaam in omgaan met diversiteit? Vat de antwoorden in max 3 woorden samen, schrijf op een etiket en plak dit elkaar op.
Kijk naar wat er op je etiket staat. Klopt dit met hoe je jezelf ziet?
Waarom diversiteit? Waarom is aandacht voor / goed omgaan met diversiteit in onderwijs belangrijk?
Waarom diversiteit? Krachtige leeromgeving Gelijke kansen geven Ouders kennen leerlingen kennen Aansluiten bij de leefwereld van de leerlingen Eindtermen & Ontwikkelingsdoelen School als positieve voorziening Leerlingen voorbereiden op een diverse maatschappij
Wat is diversiteit? Wat roept diversiteit bij jou op?
Diversiteit in Brussel
Brussel als meertalige stad Hoeveel procent van de Brusselse jongeren groeit op in een meertalig gezin? 23,4% 38,6% 53,2%
Brussel als meertalige stad 53,2% jongeren groeit op in meertalig gezin Steeds grotere diversiteit aan thuistalen: van 72 (2000) naar 104 (2011) Thuistaal NL: 5,4% Thuistaal NL-FR: 14,1% FR noch NL: 32% Taaldiversiteit neemt toe, maar taalkennis daalt
Brussels als cultureel diverse stad Hoeveel procent van de Brusselaars heeft niet de Belgische nationaliteit? 18% 27% 33%
Brussels als cultureel diverse stad 381.771 inwoners van BHG heeft niet de Belgische nationaliteit: 33% ( Vlaanderen: 7,3%) Migratie belangrijkste demografische factor in bevolkingssamenstelling Meer dan 50% van de BXL bevolking afkomstig uit het buitenland of geboren uit ouders die migreerden Diversiteit landen van herkomst is enkel toegenomen
Brussels als sociaal diverse stad Waar staat Brussel in de lijst met rijkste en armste regio s in Europa? 3 e plaats, na Luxemburg 21 e plaats, na Salzburg Op 18 na laatste, voor Centru (Roemenië)
Brussels als sociaal diverse stad Brussel: 3 de rijkste regio in Europa Maar
Brussels als sociaal diverse stad Hoeveel procent van de Brusselse bevolking leeft onder de armoederisicogrens? 7,2% à 14,8% 15,2% à 23,6% 21,3% à 35,3%
Brussels als sociaal diverse stad 21,3% à 35,3% Brusselse bevolking onder armoederisicogrens (BE: 15,3%) 37,7% van huishoudens grote moeilijkheden om rond te komen (VL: 14%) Werkloosheid: 20,8% Jongerenwerkloosheid (18j-24j): 29,8%
Brussels als sociaal diverse stad 27,2% van Brusselaars tussen 25-34 jaar heeft een laag opleidingsniveau (BE: 18,1%) 22,7% Brusselse kinderen groeit op in huishouden zonder inkomen uit werk (VL: 6,4%) 23% Brusselaars zwak sociaal netwerk (VL: 12%) 20,8% Brusselaars van 16+ neemt deel aan sportieve, recreatieve of artistieke activiteiten (VL: 39,7%) 19,2% van huishoudens met kinderen geen toegang tot internet (kostprijs)
Maatschappij in beweging DIVERSITEIT IN MENSEN DIVERSITEIT TUSSEN MENSEN
Maatschappij in beweging Jongeren en lifestyle Leven in medialand Leren anders(?) (Verbazingwekkend) mobiel of toch ook niet? Mondigheid en respect Het gezin Nieuwe gezinsvormen Opvoeding: grenzen, gedrag?
Maatschappij in beweging Migratiesamenleving Superdiversiteit Uiteenlopende vormen van migratie, met andere behoeften Vlottende bevolking ( komen en gaan ) Het outen van (deel)identiteiten Vanuit ontworteling, sociale uitsluiting, Gender, holebi, Armoede Peergroepen en subculturen
Wat is diversiteit? Groepsgerichte visie vs. individugerichte visie Diversiteit tussen mensen en groepen gaat altijd samen met diversiteit in mensen en groepen Diversiteit een plaats geven in (o.a.) de school gaat dus om veel meer dan rekening houden met de aanwezigheid van allochtonen en toenemende etnische verschillen 20
Wat bedoelen wij met CULTUUR? Vaak slechts gelinkt aan nationaliteit of etniciteit. Minstens evenzeer te linken aan sociale systemen, die ook elk hun eigen cultuur hebben. Die sociale systemen interageren en beïnvloeden elkaar. Mensen staan onder invloed van culturen. Binnen één cultuur ook tegenstrijdigheden en meningsverschillen. Statische visie vs. dynamische visie 21
Wat bedoelen wij met IDENTITEIT? De vragen naar het zelf (Wie ben ik? Wie zijn wij?) in relatie tot de anderen. Zowel bij individuen als bij groepen. Dynamisch, meervoudig (en meerlagig ) en complex. Manifesteert zich verschillend o.a. afhankelijk van de context. >< ID in termen van vast en onveranderlijk wordt uitsluitingsmechanisme. 22
De uitdaging voor de school? Diversiteit is de norm! Een traject gaan Meer dan werken aan respect en verdraagzaamheid Met diversiteit als uitgangspunt Een proces op gang zetten De bestaande diversiteit (h)erkennen en aanvaarden Interactie aangaan (ontmoeting, dialoog, samenwerking, ) Toewerken naar gezamenlijke resultaten (groot of klein) Diversiteit vereist ook grenzen. 23
Wat bedoelen wij met grenzen? Worden aangegeven door geschriften met grote maatschappelijke draagkracht (wet- en regelgeving) Opvoedingsproject Bieden referentiekader: Verplichting voor elke burger om minimum aan diversiteit te aanvaarden. Bepaalde vormen/uitingen van diversiteit door niemand te aanvaarden. Vrijheid om niet of minimaal met diversiteit om te gaan. Dat het zelf veranderlijk en veranderbaar is. 24
Jezelf en elkaar kennen Welke informatie heb je nodig over gezinnen? Welke informatie hebben de gezinnen nodig over de school? Hoe ga je in de school om met deze info? Wat verwacht je dat ouders doen met de info die jij geeft?
Jezelf en elkaar kennen 7 dimensies van ouderbetrokkenheid als hulpmiddel
Hoe ga je in dialoog? Je gaat op schoolreis met 1 e graad secundair onderwijs. Je krijgt de boodschap van heel wat leerlingen dat ze niet meegaan. Wat doe je? Bespreek in groep. Hoe kan je leerlingen hierbij betrekken?
Hoe ga je in dialoog? Invoegen Toevoegen Kleur bekennen: duidelijk maken waarvoor je staat, welke waarden je aanhangt, welke doelen je hebt Denken niet laten ondersneeuwen door emoties (maar de emoties wel een plaats geven) Duidelijk grenzen stellen en ook bereid zijn grenzen te verleggen
Partnerschap Hoe erkent jouw school ouders en leerling als partner? Maak het concreet.
Partnerschap + Familie, omgeving,
Partnerschap
Partnerschap Op maat van school en ouders Wat kan de school aan? Wat kunnen de ouders aan? Draagkracht: tijd attitudes vaardigheden Gemeenschappelijk engagement i.f.v. jongere
diversiteit positief benaderen HOE? Krachtenbenadering vanuit het positieve vertrekken, kijken naar kansen in moeilijke en diverse situaties los komen van het deficitdenken, vertrekken vanuit de sterktes van de leefwereld van de kinderen/ouders Brede School: netwerk uitbouwen 33
Aandachtspunten Geen schuld Wel: gedeelde verantwoordelijkheid Ouders = 1 ste opvoeder van het kind versterken van de ouder in zijn rol als opvoeder, niet in de plaats treden evenwicht tussen zorg en empowerment afstappen van eigen referentiekader: zich kunnen inleven iedere situatie is complex en vraagt een aanpak op maat 34
Intervisie
Diversiteitsbeleid: hoe? Tip: www.samenmetouders.be