1 Ontwikkelingslab Deel 2 Kinderdagverblijf www.ontwikkelingslab.be www.bodymap.be
2 Inhoudsopgave INLEIDING... 2 ONLINE ONTWIKKELINGSLAB... 2 REFLEXINTEGRATIE... 5 ATNR:... 5 TLR:... 5 Palmaire & plantaire reflex:... 5 Spinal Galant... 6 STNR... 6 Hoofdrechtingsreflex... 6 Evenwichtsreflex... 7 ZINTUIGELIJKE INTEGRATIE (SENSORISCHE INTEGRATIE)... 8 Statisch evenwicht... 8 Dynamische evenwicht... 8 Roterend evenwicht... 8 Proprioceptie... 9 Tast... 9 PSYCHOMOTORISCHE INTEGRATIE... 10 Lateralisatie... 10 Middellijn overkruisen... 10 Directionaliteit/ruimteperceptie... 10 Lichaamsperceptie... 10 Tijdsperceptie... 11 SCHOOLSE BASISVAARDIGHEDEN... 11 Fijne motoriek... 11 Grove motoriek... 11 Visuele vaardigheden... 11 Auditieve vaardigheden... 12 Speelkalenders baby & peuters... 12 Doorverwijzen... 12 GEBARENTAAL VOOR BABY S EN PEUTERS... 13 PRAKTISCH TIPS:... 13 VOORDELEN GEBARENTAAL... 13 ENKELE BELANGRIJKE GEBAREN... 13 Inleiding In deze syllabus vind je een overzicht van de belangrijkste vaardigheden die baby s en peuters dienen te ontwikkelen. Online Ontwikkelingslab In het online ontwikkelingslab voor kinderdagverblijven vind je honderden speelformules om deze flesjes te stimuleren. Bijkomend kan je via het online Ontwikkelingslab baby s en kinderen observeren, verslagen maken en afspinten, opvolgen via een individueel stimuleringsplan enz. Extra tips, alle uitleg van de flesjes, bewegingsplannen enz
3 Je kan een heel jaar vragen stellen via de knop vraag het aan Ann & Liesbeth zodat je vanop afstand gecoacht worden in het begeleiden van baby s en peuters. Kortom je vindt massaal veel informatie, bewegingstips en begeleiding in het online Ontwikkelingslab voor maar 120 EUR/ jaar. Via de beweeg- en speeltips kan je veel materialen en dus kosten uitsparen! Belangrijk is dat baby s en peuters heel wat herhalingen van bepaalde bewegingen ervaren. Meermaals ervaren om te bewaren.. De bewegingen en spelvormen zijn steeds gekoppeld aan de flesjes van het ontwikkelingslab zodat het duidelijk wordt welke vaardigheden geoefend worden.
4
5 Reflexintegratie ATNR: Buikligspeeltijd Het is heel belangrijk dat baby s in wakkere periodes heel veel in buiklig spelen op een ruime mat. TLR: Rollen over de lengte- as naar beide kanten Palmaire & plantaire reflex: Handen masseren & Materialen kneden & blote voeten lopen
6 Spinal Galant Massage & heupbewegingen STNR Kruipen Opwaarts kruipen Hoofdrechtingsreflex
7 Evenwichtsreflex Hand of voet zetten aks je uit evenwicht valt.
8 Zintuigelijke integratie (sensorische integratie) Statisch evenwicht Stilstaan of stilzitten op kleine of onstabielere oppervlakten. Dynamische evenwicht Evenwicht bewaren tijdens verplaatsingen Roterend evenwicht Rotaties.
9 Proprioceptie Trek en duwspelletjes (dragen en duwen van voorwerpen) Bijtringen om mondmotoriek te versterken. Tast Massage met verschillende texturen, hele lichaam Spelen met voorwerpen die verschillend aanvoelen. Baby s moeten alles eerst met de mond kunnen voelen, als dit voldoende gebeurt, gaan de handen kunnen overnemen. Indien dit niet goed gebeurt, te weinig, gaan ze later, ook al zijn ze kleuter, nog alles in hun mond willen steken.
10 Psychomotorische integratie Lateralisatie Lateralisatie mag pas gebeuren op 4- jarige leeftijd. Baby s en peuters dienen steeds hun hele lichaam te betrekken in spel en beweging. Middellijn overkruisen Middellijn overkruisen ontwikkelt zich pas op 4- jarige leeftijd. Directionaliteit/ruimteperceptie Door te bewegen in de ruimtes krijgen baby s en peuters een eerste kennismaking met ruimteperceptie. (kruipen, lopen, rollen enz) Directionaliteit of richtingsgevoel ontwikkelt zich pas later tijdens kleuterperiode. Lichaamsperceptie Lichaamsdelen benoemen en aanduiden.
11 Tijdsperceptie Bewegen op verschillende tempo s. Traag & snel. Bewegen op ritmische muziek. Regelmaat in dag en nachtpatroon (+ maaltijden) Schoolse basisvaardigheden Fijne motoriek Baby s en peuters dienen vooral groot- motorisch te bewegen vanuit de schouders. Af en toe een fijn- motorische taak geven kan zeker vb kaarten in gleuven steken Niet te fijn motorisch werken want dan gaan ze teveel lichaamsspanning creëren wat niet goed is. Zeker niet laten tekenen/ kleuren met één hand! Kribbelen en krabbelen in rechtstaande houding, met in beide handen een wasco of dik krijtje. Grove motoriek Lopen, loopfiets, springen enz Visuele vaardigheden Met kleurrijke materialen spelen Voorwerpen volgen met de ogen
12 Auditieve vaardigheden Maak het regelmatig heel stil, zodat de oren rust kunnen ervaren. Baby s en peuters leven veelal in een te drukke lawaaierige omgeving waardoor hun auditieve vaardigheden verstoord kunnen geraken. Veel zingen, rijmpjes, praten (zonder andere achtergrond geluiden) Speelkalenders baby & peuters Je kan globaal elke week een beweging van de week aanbieden volgens onze speelkalenders Biba & Loeba. Deze vind je op onze Bodymapwebshop. www.bodymapwebshop.be Doorverwijzen Indien je merkt dat baby s of peuters een vaste voorkeurskant vertonen, steeds hun hoofdje naar dezelfde kant draaien.. dan dien je door te verwijzen naar een osteopaat. (heel belangrijk voor de latere ontwikkeling) www.bodymap.be
13 Gebarentaal voor baby s en peuters Babygebaren is een hele mooie manier om te communiceren met baby s en peuters. Een baby van negen maanden kan no niet in woorden zeggen dat hij bvb honger heeft, maar hij is op deze leeftijd wel in staat om het gebaar aan te leren voor eten. Praktisch tips: 1. Begin met een klein aantal gebaren 2. Breidt langzaam uit 3. Hou het heel ontspannen en leuk! 4. Wees consequent in je gebaren 5. Gebruik het woord en het gebaar steeds samen 6. Wees alert op gebaren 7. Wees enthousiast als ze gebaren gebruiken 8. Straf een fout gebaar nooit af! 9. Wees geduldig! 10. Maak wat foto s en filmpjes.. altijd leuk! Voordelen gebarentaal Stimuleert de taalontwikkeling: gebruikt voor een groot deel dezelfde hersenstructuren als de gesproken taal Neemt frustraties weg, geeft emotionele rust Stimuleert de sociale ontwikkeling Enkele belangrijke gebaren Topgebaar J Mama: Tap zachtjes met je hand op je wang
14 Eten: Alsof je eet wat je in je hand hebt Drinken: Alsof je uit een glas drinkt Slapen: Alsof je slaapt Bal: Houd je handen alsof je een bal vasthoudt: Bloem: Alsof je aan een bloem ruikt Heet: Maak een wapperende beweging met je handen en blaas erbij.
15 Papa: Tik zachtjes tegen je kin Waar is: Houd je handen vragend op. Ik: wijs naar jezelf Oma: Wiebel je handen zachtjes terwijl je je kin vasthoudt Auto/rijden: Alsof je aan het stuur van een auto draait Dankjewel: beweeg je hand van je kin naar voor en terug Boek: Zie je wat ik zeg? (winkel.zingspeelgebaar.nl)