Akkerbouwrelatieavond
Jij onderneemt wij helpen je het stokje door te geven
Programma Opening Zou Joost het weten? Pauze Joost heeft het geweten! Discussie
Bedrijfscirkel
Het (bedrijfs)stokje van Joost
Bedrijfssituatie Joost eigendom / pacht ca 60 ha vooral pootaardappelen zavelgrond afzet uien vrij
Zou Joost het weten? Overname
Kunnen overnemen Capaciteiten Rendabiliteit na overname Bedrag voor oude dag Zekerheid
Economische mogelijkheden overname Bepalen overnamesom Opstellen bedrijfsplan Berekenen resultaat Bepalen marge Verloop liquiditeit Risico s Financiering regelen
Fiscale en juridische aspecten van bedrijfsopvolging Fiscale faciliteiten Overnamesom
Fiscale faciliteiten Overdrachtsbelasting: Vrijstelling bij verkrijging door (klein)kinderen, (schoon)broers, (schoon)zussen Inkomstenbelasting: Doorschuiven van stille reserves en investeringsaftrek Doorschuiven aanmerkelijk belang-claim Schenk- en erfbelasting: Bedrijfsopvolgingsregeling
Bedrijfsopvolgingsregeling Vrijstelling voor de verkrijging van ondernemingsvermogen Belangrijkste voorwaarde: Onderneming moet minimaal 5 jaar worden voortgezet door de verkrijger Verschil liquidatiewaarde en voortzettingswaarde 83% 17% Let op: deze regeling ligt onder druk. Begin tijdig met overdragen! 1.000.000
BOR-berekening (volledige schenking) Liquidatiewaarde onderneming 4.800.000 Voortzettingswaarde - 1.800.000 -/- Vrijgesteld onder BOR 3.000.000 1.000.000 en - 1.000.000 83% x 800.000-664.000 Totaal vrijgesteld 4.664.000 Slechts 136.000 is belast. Verschuldigde schenkbelasting is circa 14.000 in plaats van circa 950.000!
Overnamesom 1. Wat ouders nodig hebben: Wonen Leven Andere kinderen 2. Wat kan de bedrijfsopvolger betalen?
Overnamesom Joost en zijn ouders komen een overnamesom overeen van 1.800.000 (= voortzettingswaarde). Deze overnamesom bestaat uit de volgende onderdelen: Een fiscale oudedagsreserve van in totaal 200.000 Een bedrag van 300.000 voor de aankoop van een woning in het dorp Een vordering van 1.300.000 van ouders op Joost
Positie andere kinderen Hoge Raad: overdracht tegen agrarische waarde is geen schenking -> geen schending legitieme portie Aanspraak op meerwaardeclausule Desgewenst compensatie in testament of bij leven
Andere mogelijkheid: aanhouden v.o.f. van: Vermogen ouders Vermogen zoon naar: Vermogen ouders Vermogen zoon Vorm te geven door: Vermogen verschuiven door schenking met toepassing van BOR Resterende kapitaal ouders = overnameprijs Zeggenschap ouders eventueel beperken door omzetten v.o.f. in commanditaire vennootschap (c.v.)
Overname Minimale belasting Onbezorgde oude dag voor ouders Rendement na overname
resultaat per ha Relatie grondlasten en resultaat 4.000 3.500 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0 0 250 500 750 1.000 1.250 1.500 1.750 2.000 grondlasten per ha Bron Countus Signaal
Zou Joost het weten? Analyse bedrijf
Analyse bedrijf Achteruit kijken om vooruit te komen Bedrijfsbeoordeling van bedrijf t.o.v. regioreferentie Verbeterpunten benoemen Aandachtslijst om verbeterpunten te verbeteren
opbrengsten per ha Analyse bedrijf 12.000 11.000 10.000 9.000 8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 Cons. aardappelen Pootaardappelen 3.000 2.000 2.000 3.000 4.000 5.000 6.000 7.000 8.000 9.000 10.000 11.000 12.000 kosten per ha Bron Countus Signaal
aardappelprijs Analyse bedrijf 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 uienprijs Bron Countus Signaal
Analyse bedrijf Joost Resultaat blijft achter bij het gemiddelde Oorzaken: hogere kosten lagere uienprijs Aanpassingen: in bedrijfseconomische studiegroep uien voortaan in onafhankelijke pool
Zou Joost het weten? Uitdagingen
Uitdagingen Joost Akkerbouwbedrijf realiseren wat voldoende omzet heeft, zodat het in de toekomst overgedragen kan worden. Daarom onderzoek naar: - Biologische landbouw - Vergroten door aankoop
Overwegingen overstap naar biologisch Rendement Overgangsperiode Grondsoort Ondernemer
opbrengsten per ha Overstap naar biologisch akkerbouw 18.000 16.000 14.000 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 Pootaardappelen Biologische bedrijven 2.000 2.000 3.000 4.000 5.000 6.000 7.000 8.000 9.000 10.000 11.000 12.000 13.000 14.000 kosten per ha Bron Countus Signaal
Overwegingen vergroten van het bedrijf Rendement Efficiënter Capaciteit van machines en arbeid beter benutten
Haalbaarheid overwegingen Joost Huidige situatie Overstap naar biol. Aankoop grond Resultaat 203.600 226.100 334.400 Rente 66.300 68.000 186.600 Berekende winst 137.300 158.100 147.800 Afschrijvingen 24.000 24.000 24.000 Overige inkomsten 12.000 12.000 12.000 Beschikbaar 173.300 194.100 138.800 Privé/belasting 71.500 75.500 73.500 Aflossingen 26.000 31.000 86.000 Vervangingsinvesteringen 30.000 30.000 30.000 Mutatie liquide middelen 45.800 57.600-5.700
Pauze
Zou Joost het weten? Samenwerken
Samenwerkingsvormen Vennootschap onder firma of maatschap Commanditaire vennootschap B.V.-structuur
Invulling samenwerkingsverband Inbreng: Inbreng ondernemingsvermogen in gebruik en genot Inbreng economische eigendom ondernemingsvermogen Bestuur en vertegenwoordiging: Wie mag wat? Winst: Hoe wordt winst verdeeld? Hoe worden verliezen gedeeld? Overname- en voortzettingsrechten
Samenwerking met echtgenote Huwelijkse voorwaarden Testamenten
Samenwerken Voordelen: akkerbouwer: meer intensieve gewassen minder gewassen extra organische stof veehouder: minder mestafvoer kosten meer oppervlakte voedergewassen Nadelen: akkerbouwer: geen vergoeding aanvoer mest afhankelijk van omgaan met gras veehouder: minder organische stof geen langjarig gras
Samenwerken financieel effect akkerbouwer saldo aardappelen i.p.v. tarwe 48.200 hogere bewerkingskosten - 10.300 bewaarkosten - 10.500 minder vergoeding mest - 2.500 resultaat akkerbouwer 24.900 veehouder minder aankoop mais 10.000 meer teeltkosten mais - 4.300 lagere afvoerkosten mest 2.000 afsluiten VVO 2.400 resultaat veehouder 10.100 totaal voordeel 35.000
Zou Joost het weten? Emoties in samenwerking
My motivation Waar word ik door gedreven, op welke drijfveren heb ik een verwerping? Waar krijg ik energie van en waar verlies ik energie op? Hulpmiddel om interactie tussen mensen te kunnen duiden Begrip voor elkaar en samenwerken verbeteren
De drijfveren
Persoonlijk Motivatie Profiel Boven de horizontale lijn: Acceptatie De bovenste helft van het profiel laat zien welke drijfveren je het meeste aantrekken. De lengte van de balkjes geeft de mate van voorkeur weer, van hoog naar laag aflopend in het profiel weergegeven. Dit betekent ook dat je meestal de wereld in de volgorde van deze drijfveren bekijkt.
Persoonlijk Motivatie Profiel Onder de horizontale lijn: Verwerping De onderste helft van je profiel laat zien welke drijfveren de grootste weerstand oproepen. Ook hier betekent: hoe langer de balk, hoe meer weerstand tegen deze drijfveer. Je hebt de neiging van deze drijfveren dan vooral de negatieve aspecten te zien.
Persoonlijk Motivatie Profiel Witte dwarslijnen: Energie De hoeveelheid energie die een bepaalde drijfveer je geeft wordt bepaald door het verschil tussen de positieve en negatieve kant van die drijfveer. Ligt het streepje in de balk boven de zwarte lijn, dan houd je netto energie over. Ligt het onder de zwarte lijn dan kost het energie.
De profielen van Joost Aagje
Wanneer kun je My Motivation inzetten? Bedrijfsopvolging Hulpmiddel bij taakverdeling binnen bedrijf Spiegel voor de ondernemer Samenwerkingsvraagstukken Ondersteuning bij leidinggeven aan personeel
Voorbeelden 1. Medewerker Eigenaar Medewerker 2. Moeder Vader Schoondochter Zoon
Zou Joost het weten? Hoe overdragen
Overdracht onderneming Traditionele bedrijfsoverdracht Geen bedrijfsopvolger? Scheiding vermogen en exploitatie Splitsing onderneming Maatwerk!
Geen bedrijfsopvolger? Optie: landbouwgrond niet verkopen Voortgezet fiscaal ondernemerschap door aangaan samenwerking met een derde Afrekening stakingswinst uitstellen Voordelen: > géén box 3-heffing van maximaal 1,6% > bedrijfsopvolgingsregeling blijft van toepassing
Samenwerkingsverband met een derde Samenwerken met stoppende boer/grondbezitter grondmaatschap gestopte agrariër/ actieve agrariër grondbezitter Inbreng vergoeding/ha exploitatie % winst genot grond % winst V.o.f./maatschap
Samenwerkingsverband met een derde Ondernemingsvermogen schenken aan kinderen met toepassing BOR Minimaal vijf jaar voortzetten in samenwerkingsverband met actieve agrariër Na vijf jaar de grond/onderneming overdragen aan de actieve agrariër Resultaat: het vermogen bij de kinderen met minimale heffing van schenk- en erfbelasting!
Optie akkerbouwbedrijf Joost van: Vermogen Joost Vermogen kinderen naar: Vermogen Joost Vermogen kinderen Schenken van ondernemingsvermogen naar de kinderen met toepassing van de BOR en samenwerkingsverband aangaan met actieve agrariër.
Scheiding vermogen en exploitatie Alternatieve financiering binnen de familie Duurzame participatie familie Bedrijfsopvolger is beheerder ( bedrijfsleider ) Familie Opvolger BV V.o.f./maatschap
Splitsing Aagje Familie Actieve agrariër Melkvee STAK BV STAK = Stichting Administratie Kantoor Akkerbouw v.o.f.
Joost heeft het geweten!
Conclusie bedrijfsanalyse sparren over ambities bedrijfsstructuur vergunningen BOR belangen ouders en andere kinderen overnamesom My Motivation maatwerk slim overdragen
Wij helpen u graag ondernemen