Energy Solution Development Case: 7 Square Endeavour

Vergelijkbare documenten
Integrale energiestrategie UU. Fréderique Houben, Universiteit Utrecht

CO 2 - Footprint Bedrijventerrein Lorentz I & II te Harderwijk

Amsterdam: energie neutrale stad!

Duurzame Greenport Westland Oostland

Helmonds Energieconvenant

Beersel wekt op. Klimaatneutraal Beersel 2040?

Samen omschakelen Arnhem, 7 september 2016

nearly Zero Energy Buildings

MiddenBeemster. Aanpak tussen gemeente en huurders. Duurzaam Woonbron

Strategische gebiedsontwikkeling vanuit energietransitie perspectief. Oktober 2016 Alliander

Bodemenergie in Arnhem Stimuleren en regie

BENG en Bodemenergie Projectervaringen utiliteitbouw. 6 november 2016 Ir. Esther Gerritsen Techniplan Adviseurs

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013

Energietransitie Utrecht: gebiedsgericht naar een aardgasvrije stad. Hier komt tekst Joop Oude Lohuis. Utrecht.nl

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Urban Energy. Kansen en mogelijkheden van energiemodellering op wijkniveau. Aart de Geus TNO

Gebieden Energie Neutraal

Winst en comfort uit duurzaamheid. Bouw op onze kennis

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf

Duurzaamheidsmonitor 2017 Voorbeeld

Marsaki: Het projectmanagementbureau van de woningcorporaties en voor IEDEREEN! Onze aandeelhouders: RWS partner in wonen. L escaut woonservice

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter

De Kromme Rijnstreek Off Grid in Hoe kan dat eruit zien?

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

01 / AANLEIDING 02 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN 03 / PROJECTAANPAK 04 / VOORWAARDEN PRESENTATIE 05 / VERVOLGSTAPPEN. Zon op Bedrijfsdaken 06 / VRAGEN

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

De rol van thermische opslag voor systeemintegratie en voor stedelijke energievoorziening

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel

Totale uitstoot in 2010: kiloton CO 2

Op weg naar CO 2 -neutrale huisvesting voor Hoger Onderwijs in Routekaarten beschrijven hoe we deze opgave gaan realiseren

Uw logo. Pieter van der Ploeg. Strategie. Alliander

Rijksbrede Initiatieven Duurzame Energie & Energiebesparing

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd

Klimaatakkoord: Kijkje in de keuken. Ingrid Giebels

Duurzaam Inkopen, een stap verder

Aardgasloos wonen in wijk Bunders/Dotterveld, kan dat.

Waterstof in de energietransitie Sleutelrol, maar geen heilige graal

All-electric, al achterhaald voordat we begonnen zijn?

Regionale duurzaamheidsprojecten.

Energy Potential Mapping en andere ontwikkelingen richting duurzame energiesystemen

Energiebeleidsverklaring

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

Ervaringen met zonnepanelen

delft energieneutraal delft smart city thema

Het kan minder! ing. P. Hameetman

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011

Technologische invulling energie strategie Sciencepark. Jan-Maarten Elias

Bio-energiecentrales Eindhoven

Presentatie Warmteproductie met snoeihout. 3 November 2011 Doen! Ervaring en tips uit de praktijk Ben Reuvekamp HeatPlus

INNAX Gebouw & Omgeving

Regelgeving: een jungle?

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014

Zon op VVE. Wormerveer Eric de Lange 19 mei 2016

Startnotitie Energietransitie. November 2018

KANSEN VOOR ENERGIE COÖPERATIES, VASTGOED ONDERNEMERS EN PARTICULIEREN

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Full Electric. Het gas eraf in zowel bestaande bouw als nieuwbouw. Mar Aalders Voorzitter VvE Meijenburg & Den Adelaar

Bedrijventerreinen Verduurzamen Land van Weert en Cranendonck

nergiebesparing in de ICT

Energietransitie: wijkgerichte aanpak voor Gemeenten

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

TEO/WKO WARMTE RENOVATIEWIJK SNEEK

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013

Bouwen is Vooruitzien

In het hol van de leeuw?

Transcriptie:

Energy Solution Development Case: 7 Square Endeavour Yoeri Schenau Arcadis Nederland / 7 Square Endaevour 24 oktober 2017 Antwerpen 1

1 Voorstellen 2 Achtergrond 3 Energy Solution Developer 4 7 Square Endeavour 5 Energieplan Inhoudstafel 2

Voorstellen ing. Yoeri Schenau MUAD Functie: Planoloog / gebiedsontwikkelaar / energieontwikkelaar Programmamanager 7 Square Endeavour 1 3

Achtergrond 2 4

Trends & ontwikkelingen Klimaatverandering Urgentie Doelen klanten Stijgende vraag 5 5

Trends & ontwikkelingen Strategie, organisatie, operatie, (vergunningen, bouwen, etc) Stijgende vraag 6 6

Opgave Trias energetica: 1. vraag reduceren 2. duurzaam opwekken 3. fossiel zo efficient mogelijk gebruiken Schone energie: lokaal opslaan en uitwisselen 7 7

Energy solution developer 3 8

Van problemen naar kansen Initiatieven Geen energie visie/ perspectief voor investeringsbeslissing (bedrijfs)focus op eigen suboptimale oplossingen Niemand is verantwoordelijk Gescheiden energiewaardeketen Projectontwikkeling is duur, kost tijd, vraagt meerdere stakeholders. Hoe te organiseren? Uiteenlopende drijfveren Projecten gerealiseerd 9 9

Van problemen naar kansen Stake- & shareholders Huidige systemen & contracten Kennis, technologie & innovatie Energy solution developer An energy solution developer creates a opportunity out of a challenge Ambitie CO2-neutraal in 20XX 10 10

Fasen en focus energy developer 11 11

Drie voorbeelden ZOEnergy, Amsterdam Stadsdeel, vooral bestaande bouw 45,000 huishoudens (2/3 sociaal), stadion, HMH, Ziggo Dome, Data centers, kantoren Met: Amsterdam, TNO, Alliander, DNV GL, Engie, AMC Energievraag: ca. 195.000 huishoudens 110 miljoen pj 7SE, Rotterdam Schouwburgplein en directe omgeving Kantoren, woningen, theaters, openbare ruimte, parkeergarage Met: Eneco, Dura Vermeer, Rotterdam, Waterschap, Ministerie, TNO, De Doelen, Schouwburg Energievraag: ca. 2.750 huishoudens / 2,6 miljoen pj Etriplus, Venlo 5400 ha agrifood cluster (nieuw en bestaand) Glastuinbouw, logistiek en kantoren Met: Alliander, Greenchoice, Ekwadraat en Ontwikkelbedrijf Energievraag: ca. 100.000 huishoudens 12 12

7 Square Endeavour www.7square-endeavour.nl 4 13

Het gebied 14 14

Rotterdam 15 15

Het plein 16 16

Het plein 17 17

Het plein 18 18

Het plein 19 19

Ambitie Een klimaat- en CO2- neutraal Schouwburgplein e.o. 20 20

Waarom? Het plein is het visitekaartje Samenwerken is een must Betrokkenheid bij omgeving 21 21

Hoe? Publiek-private samenwerking Vastgoed / exploitatie Maatschappelijk belang Kennis en innovatie 22 22

Hoe? Drie technische pijlers Daken en openbare ruimte Waterplan Energieplan Met stakeholders Door kunst als communicatie in te zetten 23 23

Energieplan 7 Square Endeavour 5 24

Baseline 13.000 MWh 140,000 120,000 Primair energieverbruik 8,000 7,000 Energie gerelateerde CO2- uitstoot 73.000 GJ 440.000 Nm 3 GJ-PRIMAIR 100,000 80,000 60,000 40,000 6,000 5,000 TON CO2 4,000 3,000 2,000 20,000 1,000 0 Electriciteit Warmte * Gas 0 Electriciteit Warmte Gas 213.000 GJ p / 10,3 ktonco 2 25 25

Baseline Woningen 22% Elektra Pauluskerk 1% Codarts 7% Schouwburg 7% Pathe 11% Woningen 44% Warmte Pauluskerk 1% Codarts 5% Schouwburg 5% Pathe 7% de Doelen 9% de Doelen 16% MKB 36% MKB 29% 300,000 250,000 200,000 221,956 212,608 prognose GJp 150,000 100,000 50,000 Baseline Huidig verslagjaar 0 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 26 26

Het plan 2020 2030 GJ p tonco 2 GJ p tonco 2 % tov 2014 8.000 400 42.600 1.830 21% 4.100 158 16.000 527 6% 3.000 170 6.500 380 5% 9.000 400 7.000 330 7% Subtotaal 24.100 1.126 72.300 3.088 39% 0 0 123.000 6.534 61% Totaal 0 0 195.300 10.750 100% 27 27

Besparen Hoe? Bouwkundige en installatie-technische renovatie gebouwen Maatregel Energiebesparing [Gj prim ] CO 2 -besparing [ton CO 2 ] 2020 2030 2020 2030 Bijdrageaan doelstellingin 2030 Alle woningen naar een A-label 3.000 11.000 100 400 5% Besparingsprogramma MKB 5.000 28.000 300 1.300 15% Besparingsprogramma Schouwburg 0 700 0 23 0,2% Besparingsprogramma de Doelen 0 1.300 0 45 0,3% Besparingsprogramma Pathe 0 1.100 0 37 0,3% Besparingsprogramma Codarts 0 700 0 25 0,2% Totaal 8.000 42.600 400 1.830 50.800 2.230 21% 28 28

Thermische opwek, opslag en uitwisseling Hoe? 1) Vervangen KO De Doelen door WKO 2) Koppelen WKO s in omgeving naar een lokaal WKO-net 3) Benutten van overige restromen als swill en rioolwarmte Maatregel Energiebesparing [Gj prim ] CO 2 -besparing [ton CO 2 ] 2020 2030 2020 2030 Bijdrageaan doelstellingin 2030 Vervanging KO de Doelen naar WKO 3.300 0 120 0 1,3% Uitbreiding WKO Calypso naar omgeving 0 1.750 0 62 0,6% Riothermie 0 14.000 0 450 4% Biovergister 600 0 33 0 0,4% Benutten groen gas uit RWZI (woningen) 0 250 0 15 0,2% Totaal 4.100 16.000 158 527 20.100 685 6% 29 29

Elektrische opwekking, opslag en uitwisseling Hoe? 1) PV-panelen op daken 2) Gebruik energie in gebied 3) Individuele / collectieve opslag Maatregel Energiebesparing [Gj prim ] CO 2 -besparing [ton CO 2 ] 2020 2030 2020 2030 Bijdrage aan doelstellingin 2030 2 Plaatsing zonnepanelen 3.000 6.500 170 380 5% Totaal 3.000 6.500 170 380 9.500 550 5% 30 30

Energiemanagement Hoe? 1) Plaatsen gebouwmonitors 2) Ontwikkelingen gebiedsmonitor Maatregel Energiebesparing [Gj prim ] CO 2 -besparing [ton CO 2 ] 2020 2030 2020 2030 Bijdrageaan doelstellingin 2030 Kleine gebouwmonitors voor woningen & MKB 0 7.600 0 330 3% Energiemanagementsystemen voor grootgebruikers 9.000 0 400 0 4% Totaal 9.000 7.600 400 330 16.600 730 7% 31 31

Energiemanagement Hoe? Centrale collectieve inkoop. Duurzame energie voor iedereen. Het restgebruik van het Schouwburgplein kan collectief en duurzaam ingekocht worden Maatregel Energiebesparing [Gj prim ] CO 2 -besparing [ton CO 2 ] 2020 2030 2020 2030 Bijdrage aan doelstellingin 2030 Totaalpotentieel van maatregelen 24.100 72.300 1.126 3.088 39% Collectieve inkoop 0 123.000 0 6.534 61% Totaal 0 123.000 0 6.534 123.000 6.534 61% 32 32

Meer informatie? +31 6 2706 1331 yoeri.schenau@arcadis.com Baulieustraat 22 6814 DV Arnhem Nederland www.arcadis.com www.7square-endeavour.nl 33