Didactisch. Handboek.

Transcriptie

1 Didactisch Handboek Versie:

2 Voorwoord Dit Didactisch Handboek vormt een aanvulling op de Onderwijskundige Verantwoording. Waar de verantwoording toelicht welke onderwijskundige redenaties achter het ontwerp van Gynzy liggen, wordt in dit handboek uitgelegd hoe je als leerkracht je didactisch handelen kunt vormgeven. Het document begint met een algemeen deel dat de fundamentele Keuzes voorlegt die jouw koers binnen de software kunnen helpen sturen. Vervolgens wordt in het eerste domein Management & Organisatie ingegaan hoe je de juiste randvoorwaarden in je klas kunt scheppen. Daarna wordt in het tweede domein Lesgeven toegelicht hoe de aspecten uit de dagelijkse praktijk vormgegeven kunnen worden. Via de Veelgestelde Vragen kan je bovendien snel tot een antwoord op je vragen komen zonder het hele handboek door te hoeven lezen. Inhoud Keuzes binnen Gynzy 3 Management & Organisatie Starten met Gynzy hoe je het schooljaar start Klassenmanagement werken met digitaal adaptief materiaal Plannen leerlijnen en planningen maken Invalleerkracht wat je invaller van jou nodig heeft Lesgeven 7 Instructie & Verwerking de inrichting van de lespraktijk 13 Differentiëren & Plusleerlingen omgaan met niveauverschillen 18 Resultaten analyseren en (bij)sturen 22 Remediëring extra uitleg en ondersteuning Veelgestelde Vragen 36 Bijlagen 40 Didactisch Handboek Pagina 2 Versie:

3 Keuzes binnen Gynzy Binnen Gynzy zijn er veel verschillende mogelijkheden. Voordat je met Gynzy gaat werken is het handig om als team af te stemmen wat je als school wil bereiken met Gynzy. Juist om ervoor te zorgen dat leerlingen een consistente schoolloopbaan ervaren, is het van belang keuzes te maken over hoe je Gynzy in gaat zetten in de klassen. Aan de hand van de bovenstaande 5 scenario s worden de mogelijkheden en opties binnen Gynzy in dit handboek toegelicht. Voorafgaand wordt dieper ingegaan op de keuzes die tot de scenario s leiden. De grenzen tussen de scenario s zijn niet strict. Bij elk onderwerp staat aangegeven op welke scenario s dat onderwerp van toepassing is. Didactisch Handboek Pagina 3 Versie:

4 Keuzes binnen Gynzy Lessen adaptief of niet? Stel je kiest er als school voor om met Gynzy te gaan werken aansluitend bij de methode. Je hebt een groep met leerlingen uit één leerjaar. Je koppelt de methode van dat leerjaar en kan dan kiezen voor adaptiviteit door een vinkje aan te zetten bij de koppeling. Als je dit doet krijgen alle leerlingen in de lessen opgaven die worden afgestemd op hun individuele niveau (scenario 2). Als je deze niet aanvinkt, krijgen alle leerlingen dezelfde opgaven van hetzelfde niveau (scenario 1). Deze keuze kun je aan de desbetreffende leerkracht overlaten, maar ook schoolbreed afspreken voor meer consistentie. In elke les sluiten de leerdoelen van Gynzy aan bij de lesdoelen uit de gebruikte methode en krijgen de leerlingen een vast aantal opgaven bij de doelen. Na de les kunnen leerlingen altijd oefenen met doelen van de les in het meer oefenen gedeelte (scenario 1 en 2). De opgaven in dit gedeelte zijn altijd adaptief en leerlingen kunnen hier steeds opnieuw een sessie opgaven starten. Zie voor meer informatie de Verantwoording. Didactisch Handboek Pagina 4 Versie:

5 Keuzes binnen Gynzy Werelden naast de lessen? Naast de lessen kunnen leerlingen gaan werken aan leerdoelen in de Werelden (scenario 3). Hier kunnen leerlingen zelf op hun eigen leerroute werken aan doelen uit de leerlijn en krijgen zij zicht op hetgeen zij wel en niet kunnen (zie Plannen). De keuze om naast de methode ook de Werelden toe te voegen kan per leerkracht of klas verschillen. Je kunt hier natuurlijk ook met de hele school een keuze in maken. Met of zonder methode? Als school of leerkracht kun je kiezen om met methode te werken (scenario 1 of 2) en met de lesdoelen de opbouw en volgorde van de methode aanhouden. Je kunt als school ook kiezen om de methode los te laten en in Gynzy volledig leerdoelgericht te gaan werken in de Werelden (scenario 4 of 5). Didactisch Handboek Pagina 5 Versie:

6 Keuzes binnen Gynzy Leerling- of leerkrachtregie? Als leerlingen in de Werelden gaan werken kunnen ze altijd aan de slag met leerdoelen waar zij aan toe zijn (zie ook Startniveau). Dit betekent dat een leerling ook leerdoelen kan gaan oefenen uit andere leerjaren. Als een leerling in bijvoorbeeld groep 4 in de Werelden veel leerdoelen uit hogere leerjaren heeft gehaald, heeft dit ook invloed op diezelfde leerling in het leerjaar erna. Het is dus goed om dit binnen de school met elkaar af te stemmen. Als leerkracht kun je leerlingen sturen door bijvoorbeeld aan te geven in welke Werelden, Eilanden en leerdoelen zij aan de slag mogen. Zo kun je leerlingen die veel op hun leerjaar vooruit gaan lopen eventueel begrenzen en erop toezien dat leerlingen eerst alle leerdoelen van het eigen leerjaar in de volle breedte beheersen. Anderzijds kun je er voor kiezen om leerlingen juist hierin los te laten en zelf de keuze te laten maken wat zij wanneer behandelen. Bovenstaande keuzes hebben invloed op de de mate waarop je gepersonaliseerd leren mogelijk maakt. Elk scenario heeft hierbij zijn eigen voordelen. Bepaalde onderdelen binnen Gynzy zijn bij alle scenario s bruikbaar en andere onderdelen verschillen afhankelijk van het scenario waarbinnen Gynzy wordt ingezet. Ook zijn er in elk scenario weer verschillende keuzes mogelijk. Het maakt binnen Gynzy niet uit waar je begint en wat je uiteindelijke doel is, de overgangen van de verschillende scenario s gaan zeer soepel en zonder verlies van reeds behaalde resultaten. In de volgende onderdelen van dit didactische handboek wordt hier verder op ingegaan. Quick Guides Voor elk van de scenario s is een praktische mini-handleiding beschikbaar (zie Quick Guides) die je in je dagelijkse lessen er handig bij kan houden. Hiermee kan je snel de voor jouw situatie relevante informatie in dit handboek (terug)vinden. Didactisch Handboek Pagina 6 Versie:

7 Starten met Gynzy Duo-leerkracht Om ervoor te zorgen dat de leerlingen bij jou, je duo-collega en eventueel de invaller dezelfde leerervaring in Gynzy hebben, is het handig als er per klas één Gynzy leerkracht-account gebruikt wordt. Maak in ieder geval niet meer dan één leerling-account aan per leerling (zie Leerlingen handmatig toevoegen). Leerlingen zoeken/importeren Het toevoegen van leerlingen aan Gynzy doe je door onder de knop Mijn leerlingen naar Leerlingbeheer te gaan. Werken de leerlingen voor het eerst met Gynzy, dan maak je eerst accounts voor je leerlingen aan. Dit kan op 3 verschillende manieren (1, 2, 3). Als de leerlingen al eerder in Gynzy hebben gewerkt bestaan ze al in het systeem. In dat geval kun je jouw leerlingen handmatig opzoeken (4) of je ParnasSys-groep koppelen (1). Het is belangrijk om goed na te gaan of de leerling al bestaat in het systeem, zodat er geen dubbele accounts ontstaan waardoor er resultaten verloren zullen gaan. 1. ParnasSys groepen Maakt jouw school gebruik van ParnasSys? Dan kun je je leerlingen eenvoudig toevoegen en gesynchroniseerd houden. Om dit te kunnen doen dient het BRINnummer van jouw school door de ICT er in de Gynzy schooladministratie ingevuld te zijn en tevens dient jouw leerkracht-account gevalideerd te zijn door de ICT er van de school. Vervolgens dient de koppeling met Gynzy in de beheeromgeving van ParnasSys geactiveerd te worden (zie ook de handleiding). Wanneer dit eenmalig goed ingericht is kan er een synchronisatie van ParnasSys groepen naar keuze gerealiseerd worden. 1. Ga naar Leerlingbeheer (via Mijn leerlingen). 2. Klik bij Opties op ParnasSys groepen. 3. Klik op Nieuwe synchronisatie. 4. Selecteer de groep die je met Gynzy wil synchroniseren. De voornaam, achternaam, het geslacht en de foto van de leerling worden dan geïmporteerd in Gynzy en iedere nacht bijgewerkt op basis van aanpassingen in ParnasSys. NB: wanneer leerlingen al met Gynzy hebben gewerkt voordat de school met een ParnasSys koppeling werkte, kunnen de resultaten worden meegenomen in de ParnasSys-accounts. Neem hiervoor vóórdat leerlingen in de nieuwe ParnasSysaccounts werken contact op met Gynzy. Didactisch Handboek Pagina 7 Versie:

8 Starten met Gynzy 2. EDEX bestand importeren Als jouw school niet met ParnasSys werkt kunnen de leerlinggegevens worden geïmporteerd via een EDEXLL.txt bestand. 1. Zorg ervoor dat dit bestand op je computer staat. 2. Ga vervolgens in Gynzy naar Leerlingbeheer (via Mijn leerlingen). 3. Klik bij Opties op EDEX importeren. 4. Selecteer het EDEXLL.txt bestand en dan Start import. NB: je kunt niet meer dan 50 leerlingen importeren. Zorg er daarom voor dat het EDEXbestand alleen de leerlingen van jouw klas bevat. Zorg er ook voor dat je iedere unieke leerling slechts eenmalig importeert via een EDEX. In alle jaren daaropvolgend blijft de leerling binnen Gynzy bestaan en kan hij middels de zoekfunctie, zoals hieronder vermeld in stap 4, eenvoudig teruggevonden worden zodat hij gekoppeld kan worden aan zijn nieuwe groep en leerkracht. 3. Leerlingen handmatig toevoegen Als je leerlingen handmatig toe gaat voegen, doe je dat per leerling. 1. Ga naar Leerlingbeheer (via Mijn leerlingen). 2. Klik bij Opties op Leerlingen bewerken. 3. Klik vervolgens op Leerlingen toevoegen. 4. Vul de naam van de leerling in. a. Is de naam bekend binnen de school? Dan krijg je deze leerlingen te zien. Dit is een extra check om niet per ongeluk dubbele accounts aan te maken. In dit geval kies je de leerling waar het om gaat. b. Zit de leerling die je toe wil voegen hier niet tussen? Vul dan de voor- en achternaam in en koppel de leerling aan de goede groep. 4. Leerlingen zoeken Als jouw leerlingen al eerder hebben gewerkt in Gynzy kun je ze zoeken en zo toevoegen aan jouw account. 1. Ga naar Leerlingbeheer (via Mijn leerlingen). 2. Kies bij Opties voor Zoek leerlingen. 3. Zoek de leerling en klik op Toevoegen aan mijn leerlingen. 4. Kies de groep waaraan je de leerling wil toevoegen. Als al je leerlingen in je account staan kun je de pincodes en gebruikersnamen van je leerlingen nog aanpassen. Ook kun je ze printen. Handig om uit te delen! Didactisch Handboek Pagina 8 Versie:

9 Starten met Gynzy Groepen instellen Nadat je leerlingen hebt toegevoegd in je account, moeten deze leerlingen in groepen geplaatst worden. 1. Ga naar Leerlingbeheer (via Mijn leerlingen). 2. Klik bij Opties op Groepen wijzigen. 3. Klik op Nieuwe groep aanmaken. 4. Kies een naam en kleur voor je groep 5. Klik op Aanmaken. De leerlingen krijgen de namen van de groep(en) waar ze in zitten ook te zien. Je kunt zelf bepalen hoeveel groepen je aanmaakt. Je kunt bijvoorbeeld al je leerlingen koppelen aan dezelfde groep wanneer je voor je hele klas dezelfde zaken wilt instellen. Daarnaast kun je jouw leerlingen ook nog aan een aantal aparte groepen koppelen, bijvoorbeeld je zwakke en sterke leerlingen per vak. Deze leerlingen kun je dan aan dezelfde methode koppelen, maar bijvoorbeeld een hoger of lager leerjaar. Of je kunt voor deze groepen apart van elkaar lessen en Eilanden open/dicht zetten. (scenario 1 t/m 3). Bij scenario 4 en 5 maak je ook verschillende groepen aan. Dit is met name handig voor het inzicht in resultaten. Bij het tabblad Inzicht kun je namelijk zelf instellen voor welke groep je de resultaten wilt inzien. Ook voor het gebruik van Gynzy Kids is het handig om verschillende groepen aan te maken. Zo kun je voor iedere groep aparte trainers klaarzetten en daarnaast bijvoorbeeld nog een trainer voor de hele groep. Voorbeeld van een groepsindeling: naast een overkoepelende groep voor de hele klas nog een aantal subgroepen. Didactisch Handboek Pagina 9 Versie:

10 Starten met Gynzy Methode koppelen Wanneer je gaat werken met scenario 1, 2 of 3 ga je met de methode werken. Om ervoor te zorgen dat je aan de juiste methode gekoppeld bent, kun je bij het tabblad Verwerking je groep koppelen aan iedere gewenste methode. 1. Klik op Verwerking aanpassen (rechts onderin). 2. Klik op + Voeg methode toe. 3. Kies voor welk vak je een nieuwe methode wilt toevoegen. 4. Kies bij Methode je eigen methode. 5. Alle beschikbare methodes staan hier bij. Mis je jouw methode? Laat het ons weten en wij kijken met jou naar een oplossing. 6. Kies bij Leerjaar het leerjaar van je klas. 7. Kies bij Groep voor je eigen aangemaakte groep (zie Groepen instellen). Je kunt verschillende groepen aan verschillende methodes of leerjaren koppelen. 8. Vink indien gewenst de Adaptiviteit aan (scenario 2 en 3) om de opgaven tijdens de lessen aan te laten sluiten bij het beheersingsniveau van de leerlingen. 9. Klik op Opslaan. 10. Klik op Klaar. Voor scenario 3, 4 en 5 heb je (ook) de Werelden nodig. Deze koppel je door bij Methode te kiezen voor Ik wil in de Werelden werken. Je kunt ook meerdere methodes aan dezelfde groep koppelen. De Werelden zijn leerjaaroverstijgend en hoeven dus altijd maar één keer per leerling gekoppeld te worden. De keuze voor het leerjaar bij de koppeling van de Werelden bepaalt met welk leerjaar de leerlingen in de groep worden vergeleken in de leerlingkaart (zie Resultaten op leerling-niveau). In het tabblad Verwerking zie je de methode(s) en Wereld(en) staan die je gekoppeld hebt. Wanneer je met een combinatiegroep met de methode werkt (scenario 1 t/m 3), kun je voor iedere groep apart een methode koppelen (zie ook Combinatiegroepen). Zodat iedere groep in zijn eigen leerjaar kan werken. Resultaten in ParnasSys Wanneer je in ParnasSys je resultaten wilt opslaan, zet je in bovenstaand stappenplan bij stap 3 het vinkje aan onder ParnasSys resultaten. Didactisch Handboek Pagina 10 Versie:

11 Starten met Gynzy Startniveau Bij verwerking kun je per leerling het startniveau instellen. Dit startniveau zorgt ervoor dat de leerling kan starten op het niveau van het leerjaar waarin de leerling instroomt. Wanneer je het startniveau toepast krijgen de leerlingen een vaardigheidsscore toegekend voor de leerdoelen die horen bij voorgaande leerjaren. Zo kunnen leerlingen op het niveau van hun huidige leerjaar instromen in de leerlijnen. Het startniveau wordt niet toegepast op leerdoelen waar leerlingen al aan hebben gewerkt (en waar ze dus al een vaardigheidsscore op hebben). Wanneer je leerlingen voor het eerst gaan werken met Gynzy kan je het startniveau als volgt toepassen: 1. Ga naar het tabblad Verwerking. 2. Klik op Verwerking aanpassen. 3. Klik op Startniveau leerlingen. 4. Kies een Leergebied. 5. Kies een Nieuw Startniveau voor de hele groep. Pas eventueel per leerling het niveau aan. 6. Klik op Controleer wijzigingen. 7. Controleer de nieuwe startniveaus van je leerlingen. 8. Klik op Opslaan. Herhaal eventueel de stappen voor een volgend leergebied. 9. Klik op Klaar. Deze vaardigheidsscores die door het startniveau zijn toegekend zijn herkenbaar aan het feit dat ze in het grijs staan: de leerlingen hebben nog geen opgaven gemaakt, maar staan wel bijvoorbeeld op een vaardigheidsscore van 75%. NB: het startniveau hoeft slechts één keer in de schoolloopbaan van leerlingen te worden ingesteld. Didactisch Handboek Pagina 11 Versie:

12 Starten met Gynzy Combinatiegroepen Binnen Gynzy zijn er een aantal dingen die je helpen om ook in combinatiegroepen fijn te werken. Zo kun je voor meerdere leerjaren een methode koppelen (scenario 1, 2 of 3, zie ook Groepen instellen). In de Werelden (scenario 4 of 5) staat bij ieder leerdoel onder het knopje info bij welk leerjaar het leerdoel hoort (zie ook Plannen). Bij het tabblad Inzicht kun je als leerkracht zelf kiezen voor welke groep je de resultaten wilt inzien. Je kunt kiezen voor de aparte leerjaren of voor alle leerlingen uit de combinatiegroep. Op deze manier zie je op een bepaald Eiland altijd alleen de scores die je zelf wilt zien. Bij het tabblad Actueel zie je in één overzicht wat alle leerlingen uit je combinatiegroep aan het doen zijn, ongeacht het leerjaar. Didactisch Handboek Pagina 12 Versie:

13 Klassenmanagement Je klassenmanagement wordt altijd beïnvloed door de materialen die je inzet. Materialen zoals werkboekjes, schriften, papier, potloden en groepsgesprekken zijn analoge middelen. Deze versterk je met digitale middelen zoals die van Gynzy. Al deze gereedschappen samen vormen de toolbox die je als leerkracht kunt inzetten in jouw dagelijkse lespraktijk. Wanneer elke leerling met een eigen device (alle scenario s) en een (deels) eigen leerroute (scenario s 3 t/m 5) werkt, vraagt dit om passend klassenmanagement. Diverse aspecten van dit klassenmanagement worden hier toegelicht. Gedeelde verantwoordelijkheid Het kan handig zijn om met de klas afspraken te maken over hoe je met de devices omgaat. Denk hierbij bijvoorbeeld aan wanneer ze op tafel mogen liggen, wanneer ze gebruikt worden of welke dingen je ermee mag doen. Een andere invalshoek kan zijn dat je met elkaar niet het handelen, maar de uitgangspunten vaststelt; bijvoorbeeld het respecteren van degene die het woord heeft (niet op je scherm kijken als een ander iets vertelt) en het kunnen vertrouwen op elkaar (zeggen wat je doet en doen wat je zegt). Een voortvloeisel van deze afspraken is dat de leerlingen hiermee verantwoordelijkheid leren nemen over hun handelen (in dit geval gerelateerd aan werken met devices). Daarop aansluitend geef je leerlingen ook eigenaarschap over hun eigen leerproces in individuele planningen (voornamelijk scenario 5). Monitoren en sturen Het kan uitdagend zijn om in de gaten te houden waar je leerlingen zich mee bezig houden wanneer ze met hun device bezig zijn. Gynzy biedt jou als leerkracht de keuze om de mogelijkheden voor leerlingen te beperken door bepaalde lessen dicht te zetten (scenario 1, 2 of 3) of door bepaalde Werelden of Eilanden dicht te zetten (scenario 3, 4 of 5). Hiermee weet je zeker dat je leerlingen niet met de door jouw dichtgezette onderdelen aan de slag gaan (zie ook Actueel). Via het tabblad Actueel kun je zien wat de leerlingen op dat moment in de Gynzy omgeving aan het doen zijn. In woorden wordt weergegeven met welke Gynzy tool hij/zij bezig is, grafisch wordt het verloop getoond. Afhankelijk van het type device waarop de kinderen werken, bestaat ook de mogelijkheid om realtime mee te kijken. Didactisch Handboek Pagina 13 Versie:

14 Klassenmanagement Vertrouwen Wanneer je met je leerlingen afspraken hebt kunnen maken over verantwoordelijkheid, kan je er ook voor kiezen om alles open te laten staan en op het vertrouwen te bouwen dat je leerlingen met de juiste oefeningen bezig gaan (alle scenario s). Vooral in een situatie waarin alle leerlingen eigen routes volgen (scenario 5), maar ook in mindere mate gepersonaliseerd geleerd wordt (scenario 2, 3 en 4) is het al snel vrij bewerkelijk om de juiste zaken open en dicht te zetten. Wanneer je dit vergelijkt met analoog klassenmanagement, dan haal je ook geen pagina s uit het werkboek. Tegelijkertijd ben je als leerkracht te allen tijde in staat om onder het tabblad Actueel te bekijken wat je leerlingen de afgelopen 2 dagen gedaan hebben (zie ook Resultaten). Hier kan je indien nodig ook direct signaleren dat leerlingen met andere dingen bezig zijn dan je van ze verwacht. Leerdoelen behalen Wanneer een leerdoel behaald is, is niet vooraf vastgesteld. Veel leerdoelen die voorwaardelijk zijn voor een ander leerdoel moeten met een minimale score van 75% behaald worden om dat volgende leerdoel open te spelen. Met deze score wordt een voldoende kennis-/vaardigheidsbasis verondersteld die benodigd is voor de volgende stap in de leerlijn. Deze grens van 75% hoeft echter niet het einde te zijn van het oefenen met een leerdoel. Als leerkracht kun je met je leerlingen afspreken tot welk percentage ze een leerdoel moeten oefenen voordat je het als klaar bestempelt. Ook kan je hier per leerling, groepen leerlingen, of leerdoelen onderscheid in maken. Je spreekt bijvoorbeeld met de sterkste leerlingen af dat zij de leerdoelen tot minimaal 90% moeten halen, terwijl je van de andere leerlingen verwacht dat ze tot 80% komen. Thuiswerken Heeft jouw school de opvatting dat leren elders verder gaat, dan kun je leerlingen het device of de inloggegevens meegeven voor thuis. Thuis kunnen ze verder oefenen met de leerdoelen die je op school hebt afgesproken (scenario 3 of 4), of naar eigen inzicht (scenario 5). Of ze thuis meer of minder doen dan afgesproken kan je terugzien in het tabblad Actueel. Ook kunnen leerlingen hun lessen (scenario 1, 2 of 3) of taken (scenario 2, 3, 4 of 5) die op school niet af zijn gekomen thuis verder afmaken. Daarnaast kan je met je leerlingen afspreken of het al dan niet de bedoeling is thuis lessen te maken (vooruit te werken). Didactisch Handboek Pagina 14 Versie:

15 Klassenmanagement Fouten maken Leerlingen krijgen opgaven passend bij hun niveau. Om een constante mate van uitdaging te borgen, kan het voorkomen dat een leerling na het goed beantwoorden van een aantal opgaven een opgave tegenkomt die hij moeilijk vindt of nog niet begrijpt. De leerling heeft hier de gelegenheid zijn grenzen te verleggen. Wanneer hij de vraag niet snapt of niet weet hoe hij bij het juiste antwoord kan komen, kan hij in veel gevallen in eerste instantie de hint raadplegen. Die helpt hem een stap in de goede richting, zonder het antwoord weg te geven. Als dit niet genoeg helpt kan hij een medeleerling of jou vragen om uitleg. Ook hier is het van belang dat de leerling altijd zelf tot zijn antwoord komt. Wanneer een ander een antwoord invult, voorzegt of op een andere manier te sterk helpt, denkt het systeem dat de leerling dit gedaan heeft en zal zijn score en volgende vragen onterecht hierop aanpassen naar een hoger niveau. Hierdoor zal de leerling nog moeilijkere vragen krijgen aangeboden om aan te sluiten bij zijn veronderstelde niveau. Als het toch onwenselijk is om een fout antwoord te geven wanneer je het niet begrijpt, kan de leerling de vraag overslaan. De overgeslagen opgaven kun je als leerkracht terugzien in de Resultaten van de les (scenario 1, 2 of 3), in het tabblad Actueel of in het tabblad Inzicht als grijze streepjes. Materialen Onderwijs laat zich niet beperken tot de digitale wereld. Het basisonderwijs is er immers op gericht om de leerlingen voor te bereiden op de wereld in al haar verschijningsvormen. Sommige leerdoelen vereisen daarom het handelen met fysiek materiaal. Gynzy heeft bij deze leerdoelen werkbladen ontwikkeld. Aan de hand van deze werkbladen kan een leerling in de fysieke wereld opgaven maken waar vaak materialen (zoals een maatbeker, liniaal, blokjes of dergelijke) bij nodig zijn. Bij elk doel in het lesdoelenoverzicht (scenario 1, 2 of 3) en in elke leerdoelomschrijving (scenario 3, 4 of 5) staat aangegeven of en welke materialen nodig zijn. Wanneer je jouw lessen voorbereidt kun je dus vooraf de benodigde werkbladen uitprinten en materialen klaarleggen. Didactisch Handboek Pagina 15 Versie:

16 Klassenmanagement Gynzy Kids en Bord De bordomgeving van Gynzy (achter het tabblad Bord op gynzy.com) bevat een grote hoeveelheid tools (achter het tabblad Tools) die gebruikt kunnen worden bij je instructie. Zo zijn er diverse tools voor rekenen. Voorbeelden hiervan zijn een analoge en digitale klok, een thermometer en een tafelflitser. Ook voor spelling zijn er diverse tools; denk bijvoorbeeld aan spellingoefeningen met de c die klinkt als s en de th. Met deze tools kun je ook jouw instructie in een digibordles maken bij de leerdoelen van een les of bij de leerdoelen van de Werelden. Bij deze tools kun je je eigen tekst, afbeeldingen, tekeningen en praktische mini s zoals een timer of een stoplicht toevoegen. Lessen kun je opslaan en vervolgens delen met je collega s via de schoolmap. Meer informatie over het gebruik van het digibord kun je vinden op gynzy.com/aan-de-slag/ Daarnaast biedt Gynzy ook verschillende Trainers en Tools waarmee je leerlingen extra kunt laten oefenen met specifieke onderwerpen zoals tafels, topografie en werkwoordsvormen. Ze bevatten een klassikaal én individueel element. Bij Oefenstof kiezen kun je eerst het onderwerp klassikaal oefenen, daarna kun je hem klaarzetten als huiswerk voor de leerlingen. Ouderbetrokkenheid Wanneer je ouders ook wil betrekken bij het leerproces, kan je dit op verschillende manieren doen. Ouders kunnen zelf met de leerling thuis meekijken in hun account. Zo kunnen ze van de lessen (scenario 1, 2 of 3) in het weekoverzicht zien welke lessen met sterren of een kroontje zijn afgerond. Wanneer in de Werelden gewerkt wordt (scenario 3, 4 of 5) kunnen de ouders bovendien meekijken met de vaardigheidsscores op de leerdoelen. Didactisch Handboek Pagina 16 Versie:

17 Klassenmanagement Klassikaal werken Wanneer je het belangrijk vindt om (ook) klassikaal te werken, is er binnen Gynzy altijd ruimte om dit te doen. Bij scenario 1, 2 en 3 wordt gewerkt met de methode. Dit betekent dat alle leerlingen aan dezelfde leerdoelen werken. Als leerkracht kun je dan klassikale instructie geven op de leerdoelen van de les. Bij scenario 4 werken de leerlingen in de Werelden, maar heb je als leerkracht wel een planning gemaakt. Op deze manier kun je nog steeds klassikale instructie geven op de leerdoelen die aan bod komen volgens jouw planning. Bedenk wel goed op welke leerdoelen je klassikale instructie gaat geven, niet iedere leerling heeft namelijk klassikale instructie nodig. Daarnaast kun je ook altijd beginnen met een gezamenlijk opening (scenario 1 t/m 5). In het tabblad Kids op gynzy.com, of in de leerkracht-app staan verschillende Trainers en Tools die je kunt gebruiken. Hiermee kun je op een speelse manier samen met je leerlingen oefenen. Een goed klassikaal begin waar vanuit de leerlingen individueel aan de slag kunnen gaan met de methode of in de Werelden. Bovenzijn zijn er bij veel leerdoelen kant-en-klare instructielessen te vinden, zie Instructieles op digibord. Didactisch Handboek Pagina 17 Versie:

18 Plannen Leerstof en leerlijnen plannen Het Nederlandse onderwijssysteem heeft niet specifiek vastgelegd wat er per leerjaar geleerd moet worden. Als school kun je hier dus zelf een volgorde in bepalen. Er zijn wel diverse aanbevelingen van onder andere het SLO die jou kunnen helpen bij het vaststellen van een planning van de leerstof. Wanneer je werkt met een lesmethode (scenario 1 of 2) is er al een planning aanwezig. Als je van deze methodeplanning af wil wijken (scenario 3) of zelf een planning wil maken voor je klas of leerling (scenario 4 of 5), kan je deze op basis van verschillende bronnen vaststellen. Voorbeelden van deze bronnen zijn: SLO (TULE) tussen- en kerndoelen; Referentiekader taal en rekenen; CITO leerlingvolgsysteem (doelen per toets); (oude) lesmethode; Gynzy leerlijnen 1 : rekenen, spelling en woordenschat. Veel leerdoelen komen bovendien niet uitsluitend in één leerjaar voor, maar worden in meerdere leerjaren herhaald. Voor een groot deel van de leerdoelen geldt wel dat de focus van de instructie op één leerjaar valt; in andere leerjaren wordt dan op dit leerdoel teruggekomen middels herhaling of uitbreiding (zie Leerjaren). Als leerkracht zou je met je team kunnen afstemmen welke (bestaande) planning je aanhoudt of hoe je de leerdoelen over de leerjaren heen met elkaar wil herverdelen/inplannen. Vervolgens kan je de leerdoelen binnen jouw leerjaar inplannen. Dit kan je per maand, kwartaal, semester of andere periode doen. Bij het indelen van de leerdoelen over leerjaren en binnen het leerjaar kan je rekening houden met leerjaren, referentieniveaus en herhaling. Gynzy leerlijnen 1. De Gynzy leerlijnen vormen de basis van de software. Deze zijn gebaseerd op de SLO tussen- en kerndoelen, het referentiekader taal en rekenen en is verder geoptimaliseerd in samenwerking met diverse vakexperts (zie Verantwoording). Didactisch Handboek Pagina 18 Versie:

19 Plannen Leerjaren In het lesdoelenoverzicht (scenario 1, 2 of 3) en in de toelichting van elk leerdoel (scenario 3, 4 of 5) staat aangegeven bij welke leerjaren een doel veelal voorkomt. Op basis hiervan kan je bepalen wanneer je de leerdoelen wilt behandelen. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om een bepaald leerdoel volledig in één leerjaar te behandelen. Dan weet je dat jouw leerlingen dit leerdoel op een gegeven moment en in ieder geval aan het einde van het leerjaar goed moeten beheersen. Als een leerdoel over meerdere leerjaren gespreid is in je planning (of in die van je lesmethode / die van Gynzy), betekent dit dat je leerlingen dit leerdoel niet al in het eerste leerjaar volledig hoeven te beheersen, omdat de voortzetting van de beheersing van dat leerdoel voor het volgende leerjaar gepland staat. Leerjaren en referentieniveaus bij de leerdoelen op een leskaart. Referentieniveaus Bij de doelomschrijvingen (in de les of bij het leerdoel) staat ook aangegeven bij welk referentieniveau dit leerdoel aansluit. Deze informatie kun je gebruiken om de keuzes voor het inplannen van leerdoelen over de leerjaren te verspreiden. Zo zou je ervoor kunnen kiezen om elk leerjaar naast fundamentele doelen (1F) en streefdoelen (1S/2F) een aantal extra doelen (1X/3F) op te nemen in je planning. Een andere keuze kan zijn om de eerste leerjaren volledig te wijden aan de fundamentele doelen en daarna achtereenvolgens de streefdoelen en extra doelen te behandelen. De fundamentele doelen zijn voorwaardelijk voor de streefdoelen. Zo weet je dat de leerling eerst (per onderwerp) de fundamentele doelen oefent voor hij bezig gaat met de streefdoelen. Didactisch Handboek Pagina 19 Versie:

20 Plannen Herhaling Omdat herhaling van groot belang is bij het leerproces, is dit onmisbaar in een goede planning. In de lesmethodeplanning (scenario 1, 2 of 3) wordt vaak al aandacht besteed aan herhaling. In je eigen planning (scenario 3, 4 of 5) kan je dit zelf indelen. Kies er bijvoorbeeld voor om de leerdoelen extra te herhalen: waarvan je vermoedt dat die extra oefening behoeven; waarvan je hebt gemerkt dat leerlingen moeite hadden tijdens de behandeling hiervan; die worden getoetst in de methode (scenario 3); die worden getoetst in CITO-toetsen. Wanneer leerlingen opnieuw aan een leerdoel oefenen kan het zijn dat hun score op dat leerdoel afneemt, omdat ze meer fouten maken. Dit geeft aan dat hun beheersing is afgenomen (mogelijk omdat de kennis en vaardigheden zijn weggezakt na verloop van tijd). Plannen in de Werelden Wanneer je voor je klas binnen je leerjaar plant welke leerdoelen wanneer worden geoefend (scenario 4), kan je dit op verschillende manieren aanpakken. Een mogelijkheid is om bijvoorbeeld op 3 dagen een vaste Wereld af te spreken, op één dag de overige Werelden te rouleren en op één dag een vrije Wereldkeuze te bieden. Een andere optie zou kunnen zijn dat je elke week volledig wijdt aan één van de Werelden. Op die manier kun je voor je leerlingen en jezelf een structuur bieden om binnen de Werelden te werken. Aan de hand van de behaalde resultaten van je klas kun je uiteraard bijsturen in je planning om de leerdoelen te oefenen die extra aandacht behoeven. JAARPLANNINGEN Voor het indelen van je leerstof in jaren kun je gebruikmaken van de voorbeeld jaarplanningen van Gynzy en de Template jaarplanning. Aan de linkerkant van de jaarplanning bepaal je in hoeveel periodes je een jaar wil indelen. Vervolgens geef je in elke cel aan welke Eilanden of leerdoelen je in die periode per Wereld wil behandelen. Hierna kun je deze jaarplanning gedetailleerder uitwerken in de Template periodeplanning. Didactisch Handboek Pagina 20 Versie:

21 Plannen Individuele planningen Het inplannen van leerdoelen kan je op klassenniveau doen (scenario 4) of op leerlingniveau (scenario 5). Op leerlingniveau kan je bijvoorbeeld periodiek (bijv. elke 6 weken) samen met de leerling een leerplan maken. Hierin stel je samen vast aan welke leerdoelen (en tot op welk beheersingsniveau) gewerkt gaat worden. Na deze periode evalueer je met de leerling wat wel en niet gelukt is en hoe dit is gegaan. Hiermee geef je eigenaarschap aan de leerling over zijn eigen leerproces. Ook raakt de leerling geoefend in het leren plannen. Dit leerplan kan je natuurlijk ook bijstellen aan de hand van de behaalde resultaten. Als alternatief voor persoonlijke leerplannen, zou je ook leerplannen voor groepjes van leerlingen met een vergelijkbare leerbehoefte kunnen maken. Tip: voor leerlingen kun je gebruik maken van de template Mijn Doelen. Hierin kun je voor een dag, week of periode samen met de leerling vastleggen aan welke leerdoelen gewerkt gaat worden en wat de beoogde en/of gerealiseerde vaardigheid(sgroei) is. Stappenplan leerdoelen plannen 1. Stel met het schoolteam vast welke leerdoelen je in welk leerjaar wil behandelen; 2. Bepaal binnen jouw leerjaar welke leerdoelen je wanneer aan wil bieden; 3. Maak (met je leerlingen) een leerplan voor een periode. Didactisch Handboek Pagina 21 Versie:

22 Invalleerkracht Voor de invalleerkracht is het belangrijk dat een aantal punten en handige tips ergens beschikbaar zijn. Zorg ervoor dat je ergens in je groepsmap een korte uitleg geeft over het werken met Gynzy. Ook kun je hierbij verwijzen naar de praktijkscenario s op start.gynzy.com (stap 7 - didactiek). Inlogcodes Voor de invalleerkracht is het allereerst belangrijk om de juiste inlogcodes te hebben. Schrijf je eigen codes op, maar geef daarbij direct aan waar een leerkracht in moet loggen. Vertel ook waar de leerkracht de inlogcodes van de leerlingen kan vinden, mocht een leerling zijn inlog kwijt zijn. Manier van werken Geef in het kort weer hoe je werkt met Gynzy. Volg je de methode of werk je in de Werelden? Waar kan de leerkracht de les van vandaag (scenario 1 t/m 3) of het Eiland van vandaag (scenario 4 en 5) vinden? Vertel ook hoe de invalleerkracht de instructie moet geven en waar de leerkracht dit kan vinden. Belangrijk hierbij is dat je aangeeft op basis waarvan je instructie geeft (zie Instructie). Afspraken met leerlingen De invalleerkracht moet ook op de hoogte zijn van belangrijke afspraken met de leerlingen. Werken de leerlingen helemaal zelfstandig of mogen ze hulp vragen bij elkaar of de leerkracht? Mogen leerlingen verder werken wanneer ze klaar zijn met de les of sessies? Resultaten Vertel in het kort waar de invalleerkracht de resultaten kan vinden. Voor een invalleerkracht zijn met name de resultaten bij Actueel van belang. Ook de resultaten die zichtbaar zijn bij een leerdoel, kunnen handig zijn voor een invalleerkracht omdat zij daarop haar instructie kan inrichten. Didactisch Handboek Pagina 22 Versie:

23 Instructie Beginsituatie Voor het geven van instructie is het belangrijk om te weten wie van je leerlingen op welke leerdoelen instructie nodig hebben. Aan de hand van de vaardigheidsscores die bij ieder leerdoel weergegeven staan, kun je leerlingen in groepen verdelen. Deze resultaten geven namelijk de voorkennis van de leerlingen weer op dit leerdoel. De leerlingen met een lage score (roze) of een gemiddelde score (lichtblauw) hebben waarschijnlijk behoefte aan een klassikale uitleg. De leerlingen met een lage score kunnen daarnaast nog behoefte hebben aan verlengde instructie. De leerlingen met een hoge score (donkerblauw) hebben waarschijnlijk geen verdere instructie op dit leerdoel nodig. Instructie voorbereiden Voor scenario 1 t/m 3 geldt dat je voor de instructie kijkt naar de leerdoelen die in de les naar voren komen. Met behulp van deze lesdoelen is het mogelijk gezamenlijk de leerdoelen van de les te bekijken en bespreken. Hierbij kan tevens gebruik worden gemaakt van het onderscheid tussen primaire en secundaire leerdoelen. Zo kan er focus gelegd worden op de hoofddoelen door deze uitgebreider te bespreken en kan worden teruggeblikt op wat er eerder behandeld is aan de hand van de secundaire doelen. In je lesdoelenoverzicht kan je de informatie over de referentieniveaus (zie ook Referentieniveaus) gebruiken om te bepalen welke leerdoelen voor welke leerlingen belangrijk zijn, bijvoorbeeld de 1F-doelen voor de zwakste leerlingen. Bij scenario 4 heb je als leerkracht zelf ingepland aan welke Werelden of Eilanden de leerlingen gaan werken (zie ook Plannen in de Werelden). Op basis van die planning die je eventueel wat aanpast aan de hand van de resultaten op de Eilanden of leerdoelen verzorg je je instructie. Voor scenario 5 geldt dat de leerling zelf zijn eigen route gepland heeft. Op basis van de behoefte van je leerlingen geef je dan instructie. Zodra je hebt bepaald op welk leerdoel de leerlingen instructie nodig hebben, kun je de informatie over het doel en de voorbeeldopgaven bekijken. Hiermee krijg je een beeld wat de leerlingen bij dit doel in de verwerking gaan oefenen zodat je gericht je instructie op dit leerdoel kunt voorbereiden. Voor de instructie is een beschrijving met achtergrondinformatie beschikbaar, waarin de instructieles voor op het bord per onderdeel wordt toegelicht. Tevens zijn er aandachtspunten beschreven en is aangegeven welke materialen je in de instructie kunt gebruiken. Hiervandaan kun je bovendien direct de instructieles openen en bekijken. Didactisch Handboek Pagina 23 Versie:

24 Instructie Instructieles op digibord Door leerlingen op een gestructureerde en effectieve manier stap voor stap uitleg te geven, vergroot je de kans op betere leerresultaten en zorg je ervoor dat leerlingen met een goede voorbereiding van start kunnen met de digitale verwerking. Iedere instructieles begint met een pagina waarin het doel wordt beschreven. De leerdoelen zijn beschreven in een taal die voor leerlingen begrijpelijk is, zodat je met hen kunt bespreken wat ze aan het eind van deze les zouden moeten kunnen. De les bestaat uit vier opeenvolgende onderdelen: introductie, instructie, inoefening en afsluiting. Met de navigatieknoppen bovenaan is het eenvoudig om van het ene naar het andere onderdeel te gaan. De introductie is gericht op het activeren van de voorkennis en gaat in op vaardigheden die de leerling al zou moeten hebben. Indien je op meerdere soortgelijke leerdoelen instructie gaat geven, kun je ervoor kiezen om dit onderdeel bij slechts één leerdoel klassikaal door te nemen. In de instructie krijgen leerlingen begrippen en vaardigheden uitgelegd. Het is hierbij belangrijk om in dit onderdeel zoveel mogelijk de definities en denkstappen hardop te verwoorden, voor te doen en te laten zien. Dit is het belangrijkste onderdeel in de instructieles. Bij weinig tijd is het belangrijk in ieder geval dit onderdeel helemaal te behandelen. Tijdens de inoefening worden opgaven uit de verwerking op het bord getoond die klassikaal kunnen worden geoefend. Bij het maken van deze oefeningen laat je leerlingen hardop verwoorden hoe ze tot het antwoord gekomen zijn. Het niveau van deze opgaven loopt op van laag naar hoog. Met dit hoogste niveau kun je de leerlingen uitdagen en voorbereiden op de opgaven van het moeilijkste niveau in de verwerking. Het laatste onderdeel in de instructieles is de afsluiting. Hierin wordt het leerdoel in voor kinderen begrijpelijke taal nog eens herhaald, zodat je kunt controleren of de leerlingen de instructie goed hebben begrepen en met de verwerking kunnen beginnen. Mocht bij dit onderdeel blijken dat leerlingen nog verlengde instructie nodig hebben, dan kun je met deze leerlingen het onderdeel instructie nog een keer doornemen en gebruik maken van de aandachtspunten. In veel lessen is bovendien het belang van het leerdoel opgenomen aan de hand van een realistisch voorbeeld of met een beschreven situatie waarvoor je de vaardigheid of kennis nodig hebt. Door dit te bespreken kun je het voor leerlingen inzichtelijk maken waarom zij dit leerdoel gaan leren. Didactisch Handboek Pagina 24 Versie:

25 Instructie In de gehele les zijn er meerdere momenten ingepland waarop je met de leerlingen kunt controleren of zij de uitleg hebben begrepen. Zo kun je voorkomen dat je aan het eind van de instructie of pas bij de verwerking erachter komt dat leerlingen niet meegekomen zijn. Deze momenten zijn meestal bevragingen die gericht zijn op de stappen die leerlingen moeten doorlopen. Indien leerlingen hierbij antwoord moeten geven kun je besluiten om de leerlingen gebruik te laten maken van een kladblok, schrift of wisbordje, zodat alle leerlingen actief betrokken kunnen worden. Wanneer je leerlingen hierbij beurten wilt geven, is het belangrijk dat je iedereen mee laat doen door voldoende denktijd te bieden en daarna willekeurig een leerling kiest om het antwoord te geven. Op elke pagina van de bordles is met een icoontje de handeling aangegeven, zodat niet alleen jij als leerkracht, maar ook de leerlingen dit in één oogopslag kunnen zien. Kennisdoelen Binnen Gynzy zijn er naast de oefendoelen een aantal kennisdoelen. Dit soort leerdoelen komen in alle vijf scenario s voor. Omdat de instructie al wordt gegeven in deze kennisdoelen, hoef je in principe zelf geen instructie meer te geven (zie ook de Verantwoording). De kennisdoelen zijn herkenbaar aan een i-tje bij de naam van het leerdoel. Didactisch Handboek Pagina 25 Versie:

26 Verwerking Opgaven Ieder leerdoel in Gynzy bevat een groot aantal opgaven. Het aantal opgaven is in scenario 1 t/m 3 afgestemd op de hoeveelheid opgaven van de lessen. Dit aantal verschilt per les, maar staat wel vast. Bij scenario 4 en 5 werken leerlingen in de Werelden aan leerdoelen middels sessies van 12 opgaven. Het is raadzaam om van te voren samen met leerlingen af te spreken hoeveel sessies van een leerdoel gedaan moeten worden. Daarnaast is het belangrijk dat sessies afgemaakt worden om het leerdoel te kunnen halen (zie ook Leerdoelen behalen). Zelfstandig werken De leerlingen starten de verwerking en worden ingeleid aan de hand van de lesdoelen. Hiermee kan de voorkennis van de leerlingen worden geactiveerd. Ze kunnen op basis hiervan kiezen of ze met bekende leerdoelen verder willen oefenen of juist nieuwe leerdoelen willen uitproberen. Als leerkracht zie je tijdens de les waar leerlingen op uitvallen (zie ook Actueel) en welke opgaven fout worden gemaakt. Hier kun je na de verlengde instructie direct op inspelen door te helpen waar nodig. Moeilijke opgaven Wanneer een leerling een opgave niet begrijpt, kan hij een hint raadplegen, hulp vragen aan een medeleerling of aan de leerkracht. Belangrijk is dat het antwoord niet wordt voorgezegd, dit heeft invloed op de adaptiviteit (zie Fouten maken). Tip: Ga via Mijn leerlingen naar Leerlingomgeving om te zien hoe het er voor de leerlingen uit ziet. Let op: gemaakte opgaven in de leerlingomgeving tellen mee voor de leerling. Didactisch Handboek Pagina 26 Versie:

27 Differentiëren Differentiëren op niveau in de les Lessen kunnen behalve in zijn geheel ook per leerdoel gemaakt worden. Als leerkracht kun je voorafgaand aan een les de leerdoelen bekijken en aan de hand van vaardigheidsscores en/of referentieniveaus bepalen welke leerlingen welke leerdoelen maken. Leerlingen met een lage vaardigheidsscore op alle doelen, kun je bijvoorbeeld eerst de 1F doelen laten maken. Plusleerlingen kun je een aantal leerdoelen over laten slaan. Op deze manier kun je de leerdoelen nog beter laten aansluiten bij het niveau van de leerlingen. Daarnaast bevat elk leerdoel meerdere opgaven van uiteenlopende niveaus. Indien leerlingen met de methode werken met de adaptiviteit aan (scenario 2) of in de Werelden (scenario 3, 4 of 5), wordt het niveau van de opgaven automatisch afgestemd op hetgeen een leerling doet. Dit komt er in de basis op neer dat leerlingen een eenvoudigere opgave krijgen als zij een opgave fout beantwoorden en een moeilijkere opgave als zij een opgave goed hebben gemaakt. Als er wordt gekozen voor de niet-adaptieve variant van het werken met de methode (scenario 1), wordt er binnen een les niet automatisch gedifferentieerd op niveau. Leerlingen krijgen allemaal dezelfde opgave van hetzelfde niveau. Differentiëren in het meer oefenen gedeelte In het gedeelte meer oefenen (bij scenario 1, 2 en 3) kunnen leerlingen verder oefenen aan leerdoelen die gerelateerd zijn aan de lesdoelen van de methode. Hierin wordt altijd gedifferentieerd op basis van niveau. Als leerkracht hoef je het niveau voor leerlingen niet in te stellen; het systeem berekent voor elke leerling na elke opgave opnieuw het niveau en stemt daar de volgende opgaven op af. Leerlingen kunnen zowel aan het begin als aan het eind van een les naar Meer oefenen. Wanneer een leerling bijvoorbeeld de leerdoelen van de les al beheerst, kan hij zo direct naar opgaven van Eilanden uit de Werelden die aansluiten bij deze les. Differentiëren op aanbod Bij het werken met de methode (scenario 1 of 2) wordt er rekening gehouden met het aanbod van een opgave uit de methodeles (kaal, visueel ondersteund of verhaal, zie Verantwoording). Er wordt daardoor niet gedifferentieerd op aanbod. Het niveauverschil (scenario 2) zit dan in de vraagstelling of interactie. In de Werelden (scenario 3, 4 of 5) wordt er wél gedifferentieerd op aanbod: het aanbodtype wordt afgestemd op basis van de behoefte van de leerling. De adaptiviteit is hierdoor breder zodat er meer differentiatie plaatsvindt. Didactisch Handboek Pagina 27 Versie:

28 Differentiëren Differentiëren op basis van hoeveelheid/tempo In een les die aansluit bij de methode is het aantal opgaven afgestemd op het aantal leerdoelen en opgaven in de les van de methode (scenario 1 of 2). Dit is een vast aantal. Leerlingen kunnen de hele les maken, maar ook kiezen voor één of meerdere leerdoelen. Wanneer een leerling de hele les maakt, geldt dat de primaire leerdoelen (zie Verantwoording) als eerste aan bod komen, zodat wanneer een leerling de les niet helemaal af krijgt, hij de belangrijkste leerdoelen van de les wel heeft geoefend. Leerlingen kunnen altijd tussentijds stoppen om de les op een later moment af te maken. Je kunt er ook voor kiezen om leerlingen één of meerdere leerdoelen van de les te laten maken. Voorafgaand aan een les kun je voor bepaalde leerlingen vaststellen welke leerdoelen zij minimaal moeten maken. Op deze manier kun jij als leerkracht bepalen, voor bijvoorbeeld langzamere leerlingen, welke leerdoelen gemaakt gaan worden. Ook kun je er voor kiezen om een leerling met losse leerdoelen aan de slag te laten gaan in de Werelden (scenario 3, 4 of 5). In de Werelden wordt er per leerdoel gewerkt in sessies van 12 opgaven. Het verschilt per leerling hoeveel sessies opgaven er moet worden gemaakt om tot een bepaalde vaardigheidsscore te komen. Dit hangt af van het niveau van de leerling, het aantal goed/fout beantwoorde vragen, het aantal pogingen en het niveau van de gemaakte opgaven. Als leerkracht hoef je dus niet per leerdoel een hoeveelheid of niveau in te stellen, maar dit past het systeem automatisch voor iedere leerling aan. Je kunt hier differentiëren op basis van hoeveelheid door met leerlingen het aantal sessies dat ze moeten maken af te spreken. Differentiëren op basis van inhoud Je kunt differentiëren op basis van inhoud door leerlingen met verschillende lessen of leerdoelen aan de slag te zetten. In alle scenario s kun je ervoor kiezen een leerling of een groepje leerlingen met een andere les, andere leerdoelen binnen een les of een ander leerdoel binnen de Werelden te laten oefenen. Didactisch Handboek Pagina 28 Versie:

29 Plusleerlingen Lessen of leerdoelen uit hogere leerjaren Plusleerlingen kunnen in Gynzy versnellen. Als leerkracht kun je een leerling altijd koppelen aan een methode uit hogere leerjaren (scenario 1, 2 of 3). In de Werelden kunnen leerlingen versnellen zonder dat je als leerkracht daar iets voor hoeft in te stellen (scenario 2 t/m 5). Bij elk leerdoel is aangegeven welke andere leerdoelen een leerling minimaal moet beheersen om aan een volgend leerdoel te beginnen. Als een leerling eraan toe is, gaat een volgend leerdoel automatisch open. Zo kan een plusleerling zijn eigen leerroute volgen en werken aan leerdoelen uit hogere leerjaren als hij heeft laten zien dat hij daaraan toe is. Dit kan verschillen per Wereld, Eiland of leerdoel. Het kan dus zijn dat een leerling bij het onderdeel Optellen & aftrekken al leerdoelen aan het oefenen is uit hogere leerjaren terwijl dezelfde leerling voor het onderdeel Klokkijken nog op het niveau zit van zijn eigen leerjaar. Sneller doelen halen Sterkere leerlingen kunnen ook sneller een hogere vaardigheidsscore halen. Door opgaven goed te maken krijgt een leerling snel opgaven van een hoger niveau. Indien een leerling deze ook goed maakt heeft hij een leerdoel sneller gehaald dan een leerling die fouten maakt en meer oefening nodig heeft. Opgaven met een hogere abstractie Binnen elk leerdoel zijn de moeilijkste opgaven van een hoger abstractieniveau. Indien leerlingen boven de 75% vaardigheidsscore verder gaan oefenen om een score van 100% te halen, zullen zij de meest uitdagende opgaven tegenkomen (zie Resultaten en Klassenmanagement). Plusdoelen en puzzels Daarnaast zijn er in Gynzy ook extra uitdagende leerdoelen in de Werelden toegevoegd die niet elke leerling hoeft te halen (zie Referentieniveaus). Deze leerdoelen bieden uitdagende oefeningen waarbij leerlingen veelal meerdere dingen moeten combineren (scenario 3, 4 of 5). Daarnaast biedt Gynzy ook puzzels en tools waarmee leerlingen op een andere, veelal speelse manier, met de leerstof aan de slag kunnen (scenario 1 of 2). Didactisch Handboek Pagina 29 Versie:

30 Resultaten Actueel Als leerkracht zie je bij Actueel de resultaten van leerlingen op lessen en sessies (handig voor scenario s 1 t/m 5) van de afgelopen 2 dagen. Ook hier komen de resultaten meteen binnen als de leerlingen eraan werken. Je ziet hier dezelfde grijze, groene, oranje en rode streepjes, vinkjes, kruisjes en golfjes als bij de resultaten van de lessen en ook hier kun je erop klikken om het gegeven antwoord te zien. Resultaten bij de methode Leerling Leerlingen werken per leerdoel aan opgaven waarop ze een resultaat behalen. Na afloop van de les zien zij per leerdoel hoeveel vragen ze goed en fout hebben gedaan. Daarnaast krijgen de leerlingen aan het eind van de les of sessie sterren of een kroon. Leerkracht Voor de scenario s 1, 2 en 3 kun je resultaten zien op lesniveau. Deze resultaten vind je door naar de les te gaan. Je ziet hier bij de leerdoelen van de les de al behaalde resultaten. Hier kun je zien wat de voorkennis is van de leerlingen op dat leerdoel, zodat je daarop je instructie kunt inrichten (zie ook Beginsituatie). Tijdens de les zie je de resultaten binnenkomen terwijl de leerlingen werken door op het knopje Resultaten te klikken. Dit maakt het mogelijk om op het moment dat de leerlingen werken, meteen extra uitleg te geven als je ziet dat er veel oranje golfjes of rode kruisjes verschijnen. Per opgave en per leerdoel zie je een symbool dat aangeeft hoe de leerling de vraag heeft gemaakt. (grijs streepje is overgeslagen, groen vinkje is goed, oranje golfje is fout maar goed verbeterd en rood kruisje is twee keer fout; zie Verantwoording, stuk: kansen en feedback ). Je kunt ook op de symbolen klikken om te zien wat de leerling heeft geantwoord. Soms zie je hier twee screenshots. In dat geval heeft de leerling het foute antwoord nog een keer verkeerd gemaakt. Dit kun je gebruiken tijdens de les, maar ook na de les om in te zien hoe de leerlingen de les hebben gemaakt en welke leerlingen nog extra instructie nodig hebben de volgende keer. Didactisch Handboek Pagina 30 Versie:

31 Resultaten TOETSEN Als je werkt met de methodes (scenario 1 t/m 3) kun je op leerdoelniveau inzien bij de les wat de vaardigheidsscore is per leerdoel. Deze vaardigheidsscore geeft de vaardigheid van de leerling weer van alle momenten die hij tot nu toe aan dat leerdoel heeft gewerkt. Het kan ook prettig zijn om de resultaten voor de belangrijkste leerdoelen van het blok bij elkaar te zien. Dit kan door naar de toetsen te gaan en daar bij de leerdoelen op Vaardigheidsscores tonen te klikken. Zo zie je de beheersing per leerdoel zonder dat je hiervoor de toets hoeft te maken. Wil je een momentopname van de vaardigheid van de leerlingen op deze belangrijkste leerdoelen in de speciale toetsflow (zie ook de Verantwoording), dan kun je ervoor kiezen om de toets te laten maken. In de Resultaten zie je dan hoe goed de leerlingen op dit moment zijn op de leerdoelen van de toets. Resultaten bij de Werelden Leerling De leerling kan in de Werelden zelf per leerdoel zien wat zijn vaardigheidsscore is d.m.v. de gele ringen en percentages eronder. Een leerdoel is voldoende behaald bij een score van 75% of hoger. Hierdoor is het mogelijk om leerlingen te leren om op basis van hun eigen scores te kiezen in welk leerdoel zij zichzelf willen verbeteren (zie ook Plannen). Daarnaast kan een leerling op een leerdoel in de Werelden klikken die nog gesloten is, om te zien welke voorliggende leerdoelen hij eerst moet oefenen. Leerkracht Voor de scenario s 3, 4 en 5 wil je resultaten inzien op doelniveau. Deze resultaten worden getoond in de Werelden en bij Inzicht. WERELDEN In de Werelden zie je op Eilandniveau gemiddelde vaardigheidsscores van de onderliggende leerdoelen van alle leerlingen uit de groep. Het roze deel representeert de leerlingen die een gemiddelde vaardigheidsscore hebben onder de 25%, het lichtblauwe de leerlingen tussen de 25% en 75% en het donkerblauwe de leerlingen van 75% of hoger. Op basis hiervan kun je bepalen welke Eilanden nog extra aandacht vergen (zie Instructie voorbereiden en Differentiëren op basis van inhoud). Didactisch Handboek Pagina 31 Versie:

32 Resultaten Bij de gemiddelde vaardigheidsscore op Eilandniveau worden de vaardigheidsscores van alle onderliggende leerdoelen meegenomen, ook als leerlingen nog niet aan alle leerdoelen gewerkt hebben. Een roze ring op Eilandniveau kan dus betekenen dat leerlingen zwak scoren op alle onderliggende leerdoelen, maar kan ook betekenen dat leerlingen nog moeten oefenen met andere leerdoelen in dit Eiland. Als je op het Eiland klikt worden de vaardigheidsscores van je groep op de onderliggende leerdoelen zichtbaar. Zo kun je nauwkeuriger de beheersingsniveaus van je leerlingen analyseren (zie Verantwoording). Wanneer een leerling een leerdoel behaald heeft, ligt aan de afspraken die je daarover hebt gemaakt (zie ook Leerdoelen behalen). INZICHT Bij Inzicht kun je de filters zo instellen dat je precies de resultaten krijgt die je wilt zien. De vaardigheid van elke leerling wordt continu bijgehouden. Elke opgave die de leerling beantwoordt, heeft invloed op zijn vaardigheidsscore. Bovenaan de inzichtspagina staan de groeigrafieken met de historische ontwikkeling van de vaardigheidsscores per leerling per domein (Wereld). Deze score wordt uitgedrukt in procenten en geeft aan in welke mate een leerling een leerdoel beheerst. Dit wordt weergegeven in de kleuren roze, lichtblauw en donkerblauw. Groeigrafieken De ontwikkeling van de vaardigheidsscores op domein-/wereldniveau kun je terugvinden in de groeigrafieken bij het tabblad Inzicht. Daarin kun je in twee weergaven (zie Verantwoording) de ontwikkeling van één tot tien leerlingen zichtbaar maken. In de rechtergrafiek (vaardigheid uitgezet tegen de tijd) kun je dit afzetten tegen de Nederlandse populatie door een leerjaar te kiezen. In de linkergrafiek kun je bepalen of een leerling stagneert. Daar betekent een horizontale lijn namelijk dat er wél meer opgaven gemaakt zijn, maar dat de leerling ondanks de oefening niet gegroeid is in zijn vaardigheid. Didactisch Handboek Pagina 32 Versie:

33 Resultaten Resultaten op leerling-niveau Als je bij Actueel of op een les- of doelkaart klikt op de naam of foto van de leerling kom je op de leerkingkaart. Hier zie je per Wereld hoeveel opgaven een leerling heeft gemaakt. Je ziet hoeveel van die opgaven de leerling goed of fout heeft gemaakt. Tot slot zie je de gemiddelde en relatieve beheersing. De gemiddelde beheersing geeft de absolute beheersing van een Wereld (domein) weer en wordt berekend aan de hand van alle vaardigheidsscores van de onderliggende leerdoelen. Omdat ook de leerdoelen meetellen waaraan leerlingen nog niet hebben gewerkt, geeft deze score aan hoever de leerling is op zijn leerlijnen. De leerling zal gedurende zijn schoolloopbaan deze score opbouwen van 0 richting 100 procent. Om het niveau van de leerling af te zetten tegen de populatie leerlingen uit zijn leerjaar selecteer je hier het bijbehorende leerjaar. De Relatieve beheersing is een relatieve score. Het is de gemiddelde vaardigheidsscore van de leerling op Wereldniveau ten opzichte van zijn jaargenoten en wordt in 1 tot 5 bolletjes weergegeven. Het is van belang alle gegevens in overweging te nemen bij het bepalen van de uiteindelijke beoordeling en/of het rapport die/dat je als leerkracht aan de leerling en ouders geeft. De vaardigheidsscores op Wereldniveau die op deze pagina onder Beheersing staan, worden (wanneer dit is gekoppeld) ook iedere nacht naar ParnasSys doorgezet bij het onderdeel methodetoetsen (zie Verantwoording). Didactisch Handboek Pagina 33 Versie:

34 Remediëring Remediëren na de les Leerlingen kunnen op verschillende manieren remediëring krijgen binnen Gynzy. Indien de leerlingen met de methode werken (scenario 1, 2 en 3) krijgen ze na de les automatisch de suggestie om te gaan werken in leerdoelen die aansluiten bij de les (zie Differentiëren in het meer oefenen gedeelte). De leerling kan ook zonder een les volledig af te ronden naar deze suggesties gaan. Per leerdoel kan de leerling zien wat zijn vaardigheidsscore is d.m.v. de gele ringen en de percentages. Afhankelijk van de klassenafspraken weten ze welke leerdoelen ze nog moeten oefenen (zie ook Leerdoelen behalen). Hierdoor is het mogelijk om leerlingen te leren om op basis van hun eigen scores te kiezen in welke leerdoelen zij zichzelf willen verbeteren. Didactisch Handboek Pagina 34 Versie:

35 Remediëring Remediëren na de toets Het is ook mogelijk om leerlingen remediërend aan leerdoelen te laten werken na het afnemen van de toets (scenario 3). De remediëring gebeurt dan in de Werelden. Binnen Gynzy kun je als leerkracht bij elke toets de leerdoelen inzien. Onder elk leerdoel is aangegeven in welke Wereld en Eiland dit doel te vinden is. Binnen een Eiland is elk leerdoel weergegeven met een letter. Indien je als leerkracht de toetsdoelen op het bord zet met de bijbehorende letter, zijn deze ook voor de leerling in de Werelden terug te vinden. Je kunt er ook voor kiezen om de toetsdoelen te verdelen over meerdere remediërende lessen. Leerlingen kunnen in de Werelden zelf per leerdoel hun vaardigheidsscores bekijken. Met een overzicht van de toetsdoelen is het dus mogelijk om leerlingen te leren om op basis van hun eigen scores te kiezen in welk leerdoel zij zichzelf willen verbeteren. In de remediërende lessen kan het handig zijn om met leerlingen een aantal sessies per les af te spreken. Een sessie van een leerdoel in de Werelden bestaat altijd uit 12 opgaven. Een gemiddelde leerling zal in een les van minuten ongeveer 5 á 6 sessies kunnen maken. Remediëren in de Werelden Als leerlingen werken in de Werelden (scenario 3, 4 en 5) hoeft de remediëring niet apart ingepland te worden. Indien leerlingen op basis van hun vaardigheidsscores keuzes kunnen maken om leerdoelen te verbeteren, kunnen zij altijd extra en verder oefenen met leerdoelen waar zij nog moeite mee hebben. Omdat er meerdere leerroutes ontstaan kan het als leerkracht wel handig zijn om leerlingen hierin bij te sturen als dat nodig is. Wanneer een leerling moeilijk verder komt op een leerdoel kan het helpen de leerling te laten oefenen met de voorwaardelijke leerdoelen. Didactisch Handboek Pagina 35 Versie:

36 Veelgestelde Vragen Scenario s In hoeverre sluiten de opgaven van Gynzy aan bij die van de methode? Kan ik bij Gynzy ook werken met individuele leerlijnen? Kan ik bij Gynzy ook zonder methode werken? Lessen adaptief of niet? Werelden naast de lessen? Met of zonder methode? Management & Organisatie Starten met Gynzy Kunnen beide duo-leerkrachten aan één groep worden gekoppeld? Hoe kan ik leerlingen importeren in Gynzy Kids? Kan ik leerlingen importeren via ParnasSys? Kan ik (meerdere) groepen maken in Gynzy Kids? Bij welke methodes kan ik Gynzy gebruiken? Kan ik ook meerdere methodes gebruiken bij Gynzy? Hoe stromen leerlingen in de leerlijn als ze beginnen met Gynzy? Duo-leerkracht Leerlingen zoeken/ importeren Groepen instellen Methode koppelen Methode koppelen Startniveau Klassenmanagement Kan ik ook doelen of lessen voor bepaalde leerlingen afschermen? Wanneer hebben leerlingen een leerdoel behaald en hoe kan ik dat zien? Kunnen leerlingen thuis ook in Gynzy werken? Wat moet ik doen als mijn leerling (te) moeilijke opgaven krijgt? Welke materialen heb ik nodig bij Gynzy? Wat kan ik nog meer met Gynzy naast verwerking? Kan ik ook informatie van Gynzy delen met ouders? Kan ik met Gynzy ook nog met de hele groep werken? Hoe zorg ik dat de leerlingen doen wat ik wil dat ze doen? Monitoren en sturen Leerdoelen behalen Thuiswerken Fouten maken Materialen Gynzy Kids en Bord Ouderbetrokkenheid Klassikaal werken Gedeelde verantwoordelijkheid Didactisch Handboek Pagina 36 Versie:

37 Veelgestelde Vragen Plannen Welke leerlijn wordt door Gynzy gebruikt? Gebruikt Gynzy de leerlijn van mijn methode? Hoe weet ik wat ik welke leerdoelen ik in een leerjaar moet aanbieden? Maakt Gynzy ook onderscheid tussen streefdoelen (2F/1S) en fundamentele doelen (1F)? Hoe worden leerdoelen in Gynzy herhaald? Hoe plan ik wat de leerlingen gaan doen in de Werelden? Heeft Gynzy ook een jaarplanning of periodeplanning? Kan ik in Gynzy ook werken met een individueel handelingsplan? Leerstof en leerlijnen plannen Leerjaren Referentieniveaus Herhaling Plannen in de Werelden Jaarplanningen Individuele planningen Invalleerkracht Wat moet ik klaarleggen voor een invalleerkracht? Invalleerkracht Lesgeven Instructie & Verwerking Hoe bereid je als leerkracht je instructie voor? Hoe bepaal ik wie ik welke instructie geef? Zit er in Gynzy ook instructie voor de leerling? Wat biedt Gynzy mij als leerkracht voor instructie? Hoeveel opgaven krijgen leerlingen in een les? Kun je als leerkracht het aantal opgaven aanpassen of instellen? Wat moet ik doen als mijn leerling (te) moeilijke opgaven krijgt? Instructie voorbereiden Beginsituatie Kennisdoelen Instructie voorbereiden Opgaven Opgaven Moeilijke opgaven Didactisch Handboek Pagina 37 Versie:

38 Veelgestelde Vragen Differentiatie Hoe wordt er in de lessen binnen Gynzy gedifferentieerd? Wordt er in Gynzy ook extra oefenstof aangeboden? Wat kan ik voor leerlingen klaarzetten voor na de les? Kan ik het niveau ook voor leerlingen bijstellen? Kan ik de hoeveelheid opgaven voor leerlingen ook bijstellen? Hoe kan ik rekening houden met zwakke of sterke leerlingen? Hoe wordt er binnen Gynzy rekening gehouden met plusleerlingen? Kunnen plusleerlingen in Gynzy ook werken in hogere leerjaren? Kunnen leerlingen in Gynzy ook versnellen? Kunnen leerlingen binnen Gynzy ook sneller door de leerlijn heen? Welke uitdaging is er voor plusleerlingen? Differentiëren op niveau in de les Differentiëren in het meer oefenen gedeelte Differentiëren in het meer oefenen gedeelte Differentiëren op basis van hoeveelheid/tempo Differentiëren op basis van hoeveelheid/tempo Differentiëren op basis van inhoud Plusleerlingen Lessen of leerdoelen uit hogere leerjaren Lessen of leerdoelen uit hogere leerjaren Sneller doelen halen Opgaven met een hogere abstractie Resultaten Hoe heb ik zicht op de resultaten van de les? Waar kan ik zien wat mijn leerlingen aan het doen zijn? Kan een leerling ook zijn lesresultaten bekijken? Kan een leerling ook zien welke leerdoelen hij al heeft behaald? Waar kan ik zien welke leerdoelen mijn groep wel of niet beheerst? Kan ik in Gynzy ook toetsen afnemen? Is er ook een resultatenoverzicht per leerling? Hoe kan ik de groei van mijn leerlingen zien? Resultaten bij de methode Actueel Resultaten bij de methode Resultaten bij de Werelden Resultaten bij de Werelden Toetsen Rapporten Groeigrafieken Didactisch Handboek Pagina 38 Versie:

39 Veelgestelde Vragen Remediëring Welke remediëring kan ik na de les geven? Hoe kan ik in Gynzy remediëren na de toetsen? Biedt Gynzy ook remediërende lessen na de toets? Wordt er in de Werelden remediëring geboden? Remediëren na de les Remediëren na de toets Remediëren na de toets Remediëren in de Werelden Didactisch Handboek Pagina 39 Versie:

40 Bijlagen Template jaarplanning Wereld Periode Template periodeplanning Wereld Week Didactisch Handboek Pagina 40 Versie: