Implementatiebegeleiding Van jaarplanning tot lesplanner

Transcriptie

1 Implementatiebegeleiding Van jaarplanning tot lesplanner

2 Inhoudsopgave 1. Implementatiebegeleiding Rekenblokken 3 A. Jaarplanning 3 B. Periodeplanning 6 C. Lesplanner 8

3 Implementatiebegeleiding Rekenblokken U wilt snel kunnen starten met Rekenblokken. Daarvoor is een planning nodig. In deze implementatiebegeleiding doorloopt u een eenvoudig stappenplan om snel tot een concrete planning te komen. Een jaar-, periodeplanning en lesplanner Rekenblokken voor u en uw leerlingen. Aan de hand van de volgende vragen maakt u uw eigen planningsinstrument Een uitgewerkt praktijkvoorbeeld biedt u bovendien extra inzicht in de beslis- en uitgangspunten. We wensen u veel succes met het opstellen van uw jaar-, periodeplanning en lesplanner. Implementatiebegeleiding: A. Jaarplanning B. Periodeplanning C. Lesplanner A. Jaarplanning: Allereerst adviseren we u om de volgende vragen te beantwoorden. Na het invullen van de tabel zijn de eerste randvoorwaarden bekend en is het tijd om de uitgangspunten voor u (en uw docententeam) te verwerken tot een jaarplanning per opleiding. Deze jaarplanning vormt de koninklijke route door de opleiding. Uit ervaring weten we dat u geen homogene groep(en) heeft. We raden u aan om een reparatie -traject op te zetten voor de rekenzwakke leerlingen en voldoende uitdaging te bieden aan de betere rekenaars die sneller door de rekenstof gaan, maar bovenal eerst na te denken over een koninklijke route voor de grootste middengroep. Vooraf: Randvoorwaarden Omcirkel het juiste antwoord of vul in: Doelgroep Niveau Leerjaar BOL of BBL opleiding Groepsgrootte (gemiddeld) Eindniveau Eindniveau is 2F 3F Aantal contacturen per week (ook in minuten vermelden svp) Aantal zelfstudie-uren per week (ook in minuten vermelden svp) Mijn lessen zijn ingeroosterd in een theorielokaal en/of computerlokaal? Is er een planning welke rekenstof aan bod moet komen gedurende een periode? Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 3

4 Aan de slag met het stappenplan: 1. Voor welke opleiding gaat u een jaarplanning maken? 2. Wat moet het eindniveau zijn van mijn leerlingen (per opleiding)? 3. Wat is de opleidingsduur van de opleiding? 4. Wanneer wordt de leerling in de gelegenheid gesteld om aan de COE deel te nemen? 5. Wanneer zijn uw leerlingen niet op school? BPV, LLB, themaweken etc. 6. Hoeveel tijd heeft u dan om te komen tot het eindniveau, inclusief examenvoorbereiding? 7. Hoeveel tijd (in minuten) heeft u per lesweek per leerjaar volgens plan van inzet? 8. Wat is nu het gewenste eindniveau per leerjaar? 9. Welke periode indeling wordt er gehanteerd binnen deze opleiding? 10. Welke toets- en herkansingsmomenten wilt u klassikaal inplannen? 11. Hoe wilt u met deze toetsmomenten omgaan? Iedere leerling dezelfde toets of differentiëren in toetsing? 12. Welke volgorde van blokken wenst u dat uw leerlingen volgen binnen Rekenblokken? Jaarplanning Vul het antwoord in voor uw onderwijsinstelling: 1. Opleiding (eventueel crebo) 2. Eindniveau 3. Opleidingsduur 4. COE momenten 5. Leerlingen niet op school 6. Beschikbare tijd per opleiding 7. Beschikbare tijd per lesweek (minuten) 8. Gewenste eindniveau per leerjaar 9. Welke periode indeling hanteert uw onderwijsinstelling 10. Toets- en herkansingsmomenten 11. Differentiëren met toetsen of iedereen dezelfde toetsen 12. Volgorde van blokken binnen Rekenblokken Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 4

5 Uitgewerkt stappenplan (voorbeeld): 1. Voor welke opleiding gaat u een jaarplanning maken? Opleiding BOL, 2 jaar, niveau 2: Crebo: 2. Wat moet het eindniveau zijn van mijn leerlingen (per opleiding)? 2F (nauwelijks uitzonderingen in kwalificatiedossier) 3. Wat is de opleidingsduur van de opleiding? 2 jaar 4. Wanneer wordt de leerling in de gelegenheid gesteld om aan de COE deel te nemen? Mogelijkheid 1: leerjaar 1 omstreeks april, mogelijkheid 2: leerjaar 2 omstreeks januari en mogelijkheid 3: april 5. Wanneer zijn uw leerlingen niet op school? BPV, LLB, themaweken etc. Leerjaar 1: 5 weken (mei en juni), Leerjaar 2: 40 weken (alternerende stage/bpv). 6. Hoeveel tijd heeft u dan om te komen tot het eindniveau, inclusief examenvoorbereiding? Leerjaar 1: 35 weken, Leerjaar 2: 40 weken. 7. Hoeveel tijd (in minuten) heeft u per lesweek per leerjaar volgens plan van inzet? Leerjaar 1: 35 weken * 180 minuten (4 * 45 minuten), Leerjaar 2: 40 weken * 90 minuten (2 * 45 minuten) 8. Wat is nu het gewenste eindniveau per leerjaar? Leerjaar 1: nvt ivm volledige differentiatie 9. Welke periode indeling wordt er gehanteerd binnen deze opleiding? vierdeling. 10. Welke toets- en herkansingsmomenten wilt u klassikaal inplannen? Iedere periode heeft de leerlingen de mogelijkheid om één toets naar voorkeur te maken en indien nodig de herkansing van de vorige toets. 11. Hoe wilt u met deze toetsmomenten omgaan? Iedere leerling dezelfde toets of differentiëren in toetsing? Per periode 1 gepland toetsmoment, vooraf overleg welke toets de leerling gaat maken. 12. Welke volgorde van blokken wenst u dat uw leerlingen volgen binnen Rekenblokken? Eerst 1F en daarna 2F Getallen en Verhoudingen, Meten en Meetkunde en Verbanden. N.B. Indien u kiest voor gedifferentieerd werken, dan betekent dat meerdere blokken en niveaus tijdens uw lessen en tevens een gedifferentieerd toets aanbod en eventueel ook een gedifferentieerd aantal toetsmomenten. Er is nu gekozen om met vaste toetsmomenten te werken! Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 5

6 B. Periodeplanning Vervolgens adviseren we u om een doorvertaling te maken van jaarplanning naar periodeplanning. Een periodeplanning geeft u en uw leerlingen inzicht in de te behandelen blokken en rekenvaardigheden uit Rekenblokken. Deze informatie maakt het mogelijk om uiteindelijk te komen tot een gedegen lesvoorbereiding; lesplanner. Eerst aan de slag met de periodeplanning. Aan de slag met het stappenplan: 1. Hoe lang duurt de periode? 2. Hoeveel lestijd heeft u beschikbaar binnen deze periode? 3. Kiest u voor Rekenblokken online, werkboeken of een combinatie van beide? 4. Aan welke rekenvaardigheden uit Rekenblokken moet een leerling deze maand minimaal gewerkt hebben met goed gevolg (normscore is 75%)? 5. Hoe wenst u dit te meten op voortgang? 6. Gaat u gebruik maken van toetsvoorbereiding? 7. Wat zijn de mogelijkheden voor de zwakke rekenaars? 8. Welke rekenvaardigheden uit Rekenblokken komen op de planning voor de betere rekenaars? Periodeplanning Vul het antwoord in voor uw onderwijsinstelling: 1. Duur van de periode 2. Beschikbare lestijd in deze periode 3. Online werken, boeken of combinatie 4. Rekenvaardigheden uitzoeken 5. Voortgang meten 6. Toets voorbereiding (Ja, hoe? / Nee) 7. Mogelijkheden zwakke rekenaars 8. Mogelijkheden betere rekenaars Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 6

7 Uitgewerkt stappenplan (voorbeeld): 1. Hoe lang duurt de periode? 10 weken 2. Hoeveel lestijd heeft u beschikbaar binnen deze periode? 10 weken van * 180 minuten (4 * 45 minuten), 2 lesuren in een computerlokaal en 2 lesuren in een theorielokaal. 3. Kiest u voor Rekenblokken online, werkboeken of een combinatie van beide? Combinatie van Rekenblokken online in computerlokaal en het werkboek tijdens theorielokaal. 4. Hoe wenst u dit te meten op voortgang? Tijd inruimen voor voortgang waarnemen binnen de rapportagemogelijkheden in Rekenblokken. 5. Gaat u gebruik maken van toetsvoorbereiding? Niet van toepassing vanwege differentiatie in toetsing. Leerling is hiervoor zelf verantwoordelijk. Wel aangeven in voortgangsgesprekken. 6. Wat zijn de mogelijkheden voor de zwakke rekenaars? Zowel oefenmateriaal online als in werkboek. Opgaven samen met de leerling controleren om de denkstappen van de leerling in kaart te brengen. Altijd werken met denk- of kladpapier. 7. Welke rekenvaardigheden uit Rekenblokken komen op de planning voor de betere rekenaars? Leerlingen kunnen verder werken aan het volgende blok 1F en vervolgens door naar 2F. 3F of 2S als verrijking aanbieden. Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 7

8 C. Lesplanner Met een gedegen lesvoorbereiding bent u in staat om leerlingen te helpen met hun rekenontwikkeling. Het helpen bestaat uit aangeven wat de leerlingen moeten doen, voortgang meten op kwantiteit en kwaliteit en inbouwen van instructiemomenten. Gegarandeerd goed voorbereid met de lesplanner! Tip: raadpleeg de leshandleiding bij ieder domein. Hierin vindt Vooraf: Relevante factoren en voorkeuren Vul in: Klassikale benadering of differentiëren? Verklaar uw antwoord Hoe controleer ik de voortgang van een leerling? Wanneer ga ik de voortgangscontrole uitvoeren? Hoe wil ik omgaan met instructie? Welke informatie uit de docentenhandleiding is voor mij interessant? Welke afspraken ga ik met mijn leerlingen maken? Aan de slag met het stappenplan: 1. Wat moet een leerling bereiken binnen deze periode? 2. Hoeveel lestijd heeft u hiervoor beschikbaar? 3. Aan welke rekenvaardigheden uit Rekenblokken moet een leerling aankomende maand minimaal gewerkt hebben met goed gevolg (normscore is 75%)? 4. Beslispunt: Klassikale benadering, groepsbenadering of volledige differentiatie? Instructie afstemmen op de gekozen benadering. Hoe om te gaan met randvoorwaarden, beschikbaarheid ICT, lokalen en/of werkboeken? 5. Hoelang duurt één les in minuten? 6. Hoe wilt u een les opbouwen? Lesstarter Instructie (eventueel verlengd) Reflectie Voortgang meten Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 8

9 Figuur 1 Voorbeeld lesopbouw 45 minuten lestijd (uit docentenhandleidingen per domein bij Docentmateriaal) 7. Hoeveel aandacht/extra lesstof/tijd gaat er naar de zwakke rekenaars? En wat krijgen ze aangeboden? 8. Wat komt er op de planning voor de betere rekenaars? Lesplanner Vul het antwoord in voor uw onderwijsinstelling: 1. Leerdoelen 2. Beschikbare lestijd hiervoor 3. Rekenvaardigheden uitzoeken 4. Klassenmanagement a. Klassikale benadering, groepsbenadering of volledige differentiatie? b. Instructie c. Randvoorwaarden 5. Duur van een les 6. Opbouw les 7. Mogelijkheden zwakke rekenaars 8. Mogelijkheden betere rekenaars Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 9

10 Uitgewerkt stappenplan: 1. Wat moet een leerling bereiken binnen deze periode? 1F Getallen en Verhoudingen doorwerken volgens persoonlijke leerroute en zelfstandig voorbereiden op eerste toetsmoment. Of een ander blok als de o- meting dit voorstelt. 2. Hoeveel lestijd heeft u hiervoor beschikbaar? 10 weken van * 180 minuten (4 * 45 minuten), 2 lesuren in een computerlokaal en 2 lesuren in een theorielokaal. Dit zijn de lesuren die zijn ingepland voor de leerling. Huiswerk wordt bepaald in voortgangsgesprekken. 3. Aan welke rekenvaardigheden uit Rekenblokken moet een leerling aankomende maand minimaal gewerkt hebben met goed gevolg (normscore is 75%)? Per leerling afhankelijk. Dit is een gevolg van differentiatie. 4. Beslispunt: Klassikale benadering, groepsbenadering of volledige differentiatie? Instructie afstemmen op de gekozen benadering. Hoe om te gaan met randvoorwaarden, beschikbaarheid ICT, lokalen en/of werkboeken? Er is geen koninklijke leerroute. Het uitgangspunt is de leerlingen te begeleiden naar toetsmomenten die uiteindelijk toewerken naar de COE. Volledige differentiatie. Instructie vindt plaats tijdens de theorielessen op verzoek van leerlingen of wanneer de resultaten laten zien dat een rekenvaardigheid extra aandacht behoeft. Leerlingen werken veelvuldig zelfstandig op de computer of het leerwerkboek. Verlengde instructie vindt plaats tijdens het lesuur in het computerlokaal in kleine groepjes of individueel. 5. Hoelang duurt één les in minuten? 45 min 6. Hoe wilt u een les opbouwen? Lesstarter Instructie (eventueel verlengd) Reflectie Voortgang meten Figuur 2 Voorbeeld lesopbouw 45 minuten lestijd (uit docentenhandleidingen per domein bij Docentmateriaal) Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 10

11 Theorieles (gevarieerd; afstemmen op de behoefte van de groep); Start met de lesstarter afkomstig uit de docentenhandleiding of een zelf gekozen voorbeeld uit de maatschappij, actualiteit of beroep. Korte instructie rekenvaardigheid Samen een rekenvoorbeeld uitwerken Zelfstandig aan de slag in het werkboek Instructie op afroep Controle en reflectie Computerles; Start = mededeling dat de leerlingen bezig moeten gaan met Rekenblokken. Zelfstandig werken aan instaptoetsen en/of persoonlijke leerroute Instructie op afroep Veel voortgangsgesprekken Controle en reflectie 7. Hoeveel aandacht/extra lesstof/tijd gaat er naar de zwakke rekenaars? En wat krijgen ze aangeboden? In de voortgangsgesprekken moet duidelijk worden hoe de achterstand/rekenproblemen aan te pakken. Per individu wordt de meest passende oplossing gekozen. 8. Wat komt er op de planning voor de betere rekenaars? Leerlingen kunnen verder werken aan het volgende blok 1F en vervolgens door naar 2F. 3F of 2S als verrijking aanbieden. Beste rekendocent, Naast dit document Implementatiebegeleiding is hiervan ook een uitgewerkte jaarplanning In een Excel-bestand beschikbaar. Deze jaarplanning is een gedetailleerde uitwerking van dit document op basis van de keuzes welke zijn toegelicht. U kunt deze gebruiken en/of aanpassen naar uw situatie binnen uw onderwijsinstelling. Zo begeleidt U uzelf naar een werkende jaar-, periode-, toets- en examenplanning voor de opleiding waarvoor u het rekenonderwijs gaat verzorgen. Stappenplan: 1. Ga naar Docentmateriaal in de online Rekenblokken omgeving 2. Kijk bij Planningstool en aftekenlijst Rekenblokken precies waar u op rekent. Juli 2014 Implementatiebegeleiding Rekenblokken Malmberg s-hertogenbosch 11