Economische ontwikkelingen

Transcriptie

1 Economische ontwikkelingen Agrarisch ondernemen in Oost Nederland 20 januari 2015 Pierre Berntsen Directeur Agrarische Bedrijven

2 Agrarische markt van groot belang voor ABN AMRO Leeuwarden 11 Agriteams Grootbedrijf Internationaal Commodities Alkmaar Zwolle Assen Hoofddorp Apeldoorn Naaldwijk Amersfoort s-hertogenbosch Goes Helmond

3 Agenda Economie en rente Melkveehouderij Varkenshouderij Kredietverlening 3

4 ECONOMIE EN RENTE

5 Eurozone: vraag naar bankkrediet neemt toe Survey van banken, netto verandering tov vorig kwartaal sterkere vraag zwakkere vraag Woninghypotheken (l.a.) Bedrijven (l.a.) Consumentenkrediet (l.a.) BBP (r.a., % j-o-j) Bron: Thomson Reuters Datastream, ECB Bank Lending Survey 5

6 Eurozone: waardedaling euro gunstig voor export US dollar per euro 1,40 1,35 1,30 1,25 1, Bron: Thomson Reuters Datastream

7 Eurozone: broos maar tegenwind is gaan liggen % k-o-k PMI >50 - groei; <50 - krimp 2,50 1,25 0,00-1,25-2, BBP (% k-o-k; l.a.) Samengestelde Inkoopmanagersindex (r.a.) 7 Bron: Thomson Reuters Datastream

8 NL: Indicator exportorders wijst op exportgroei % j-o-j PMI >50 - groei; <50 - krimp Uitvoer binnenslands geproduceerde goederen (% j-o-j; l.a.) PMI exportorders (r.a.) Bron: Thomson Reuters Datastream, CBS

9 Vertrouwen in huizenmarkt groeit Index (100 = neutraal) Marktindicator Vereniging Eigen Huis Bron: Vereniging Eigen Huis 9

10 Vertrouwen consument en producent gestegen Index: 0 is evenwicht Producenten industrie (l.a.) Consumenten (r.a.) Bron: Thomson Reuters Datastream 10

11 Herstel wat breder gedragen - nu ook consumptie EUR mld Uitvoer (l.a.) Consumptie (r.a.) Bron: Thomson Reuters Datastream 11

12 Nederland: Barometer staat op bestendige groei % j-o-j Index BBP (% j-o-j; l.a.) Economisch-sentimentindicator (r.a.) 12 Bron: Thomson Reuters Datastream

13 Renteverwachtingen Bron: Economisch Bureau ABN AMRO, cijfers per

14 MELKVEEHOUDERIJ Zuivelmarkt tijdelijk in mineur

15

16

17 Rusland september 2014

18

19 Importbehoefte opkomende landen blijft stijgen Bron: Produktschap Zuivel, 2014

20 Productiegroei opkomende landen volstaat niet Bron: OECD-FAO, 2014

21 Tijd van structurele overschotten ligt achter ons Bron: AMI 2014

22 BEDRIJFSONTWIKKELING IN DE MELKVEEHOUDERIJ

23 Hoe beteugelt Dijksma enthousiaste melkveehouders? Westvoorstel verantwoorde groei melkveehouderij Melkveefosfaatproductie: dieraantallen 2013 en forfaitaire excretienormen 2015 Plaatsingsruimte: grond in gebruik en de fosfaatgebruiksnormen Het verschil: fosfaatreferentie 2013 Indien plaatsingsruimte > mestproductie dan fosfaatreferentie = 0 Anders fosfaatreferentie = overschot. Fosfaatreferentie is alleen overdraagbaar in 1 e graad Groei kan tot plaatsingsruimte, daarboven is groei op basis van 100% mestverwerking niet mogelijk..hoe verder? Mestverwerking kan ook via RMO als 75% op eigen grond past

24 Doelen van NZO en LTO in de Duurzame Zuivelketen Productie binnen milieurandvoorwaarden van fosfaat, ammoniak en broeikasgas Behoud van weidegang op het niveau 2012 Grondgebonden melkveehouderij en open stallen Klimaat neutrale groei, behoud biodiversiteit Verlenging levensduur, verbetering dierwelzijn, verantwoord antibioticagebruik Gebruik kringloopwijzer voor bedrijven met fosfaatoverschot Kwaliteit en imago van belang voor internationale positionering

25 Kostprijs (ct) per kg melk Rendement van intensieve groei valt tegen Voorbeeld: Kostprijs bestaande melkproductie: 33 cent per kg melk (liquiditeitskostprijs) Melkprijs 35 cent incl. toeslagen en weidepremie ,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Productie (mln. kg)

26 Marginale kostprijs van extra intensieve liters is hoog Betreft lange termijn prijzen (*) als de stal al is gebouwd verschuiven deze kosten naar bestaande productie (**) quotumkosten gaan, mestkosten komen

27 Kostprijs (ct) per kg melk Bestaande en nieuwe productie Kostprijs bestaande melkproductie: 33 cent per kg melk Kostprijs extra melkproductie: 37 cent per kg melk Melkprijs 35 cent incl. toeslagen en weidepremie ,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Productie (mln. kg)

28 Kostprijs (ct) per kg melk Intensieve groei gaat ten koste van rendement Marge daalt van 2 naar 1 cent per kilo melk. Bedrijfsmarge daalt van EUR 20/m naar EUR 13/m na groeistap Melkprijs 35 cent incl. toeslagen en weidepremie ,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9 1 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Productie (mln. kg)

29 ABN AMRO faciliteert gezonde groei Grote verschillen tussen bedrijven Vertrouwen in ondernemer en kasstroom / reserveringscapaciteit Intensieve bedrijfsvoering vraagt om extra buffer voor schommelingen op de mest- en ruwvoermarkt

30 Financiëel succesvolle melkveehouders zijn effectiever Persoonskenmerken Meer economische kennis en cijfermatig inzicht en sturen hier effectief op Meer vakinhoudelijke kennis en passen deze effectief toe Eigen visie en laten zich beperkt beïnvloeden door adviseurs Geen pioniers op gebied van innovaties

31 VARKENSHOUDERIJ

32 Reserveringscapaciteit zeugenbedrijven te laag Bron: Agrovision, ABN AMRO, ABAB Verwachting 32

33 .ook reserveringscapaciteit vleesvarkensbedrijven onder druk Bron: Agrovision, ABN AMRO, ABAB Verwachting 33

34 Nederland heeft inmiddels niet meer de laagste kostprijs in de EU, ondanks goede prestaties zeugenhouderij. 34

35 Structurele marktverandering bij consument en supermarkt creëert kans op breder draagvlak maatschappij Consument vraagt meer: Informatie over vlees : herkomst, houderij, smaak en gezondheid Vertrouwen in vlees: verifiëerbaar door derden Maar: slechts 20% is bereid extra te betalen, +/- 30% is misschien te verleiden (bron: LEI 2011) Supermarkt vraagt meer: Vertrouwen in de toelevering Onderscheidingsvermogen vleesschap Maar: voor dubbeltje op de eerste rij 35

36 Concepten met laag risico voor de boer zijn gunstig als volumineus instapconcept Consument waardebeleving Livar De Groene Weg Heyde Hoeve Friberne Scharrel Krull Good Farming Star KDV/Milieukeur Bollengrafiek Varken van morgen Good Farming Welfare Initiative zum Tierwohl Productierisico 36

37 Toekomstige sector met reguliere productie EN concepten Markt Con cept 1 Con cept 2 Con cept 3 Con cept 4 Varken van Morgen Initiative zum Tierwohl Con cept 5 Reguliere productie

38 Differentiatie als strategie kan zeer goede optie zijn En En Regulier en concepten versterken elkaar Goede strategie om draagvlak in maatschappij te versterken 38

39 KREDIETVERLENING

40 Financiering Hoog Mogelijkheden Uitdaging Laag Geen probleem Mogelijkheden Goed Matig/slecht Exploitatie

41 Hoe kijken we als bank naar een bedrijfsplan? Rentabiliteit Vermogen Zekerheden

42 Analyse financieringsaanvraag Bedrijfsanalyse Financiële analyse Onderneming Rentabiliteit Vermogen Juridische structuur Kredietnemer Bedrijfsactiviteiten Interne organisatie (incl. management) Marktanalyse Leveranciers Afnemers Concurrentie Substituten Toetreders Gesteldheid onderneming Regelgeving Geconsolideerd/enkelvoudig Historisch Omzet Bruto winst marge (%) EBIT(D)A(L) (%) Prognose vs. realisatie Toekomstig Prognose Financiële doelstellingen/risico s Branchevergelijking Solvabiliteitsratio Garantievermogen Samenstelling Ontwikkeling GV Off Balance Branche Ondernemer Visie/strategie Track record / executie Relevante ervaring Relevante kennis en opleiding Netwerken/samenwerking Overige sterkten/zwakten Historisch Drivers EBIT(D)A(L) Belastingen Mutaties werkkapitaal Investeringen Mutaties voorzieningen Buitengewone items Kasstromen naar vermogensverschaffers Ratio s Liquiditeit Toekomstig Gevoeligheid / stress test

43 Analyse bepaalt de rating Hoe presteert het bedrijf t.o.v. branchegenoten? Totaalbedrag rentedragende schulden / EBITDA Operationeel resultaat / Omzet Eigen vermogen t.o.v. totaal activa Current ratio (korte vorderingen / korte schulden) Ingehouden winsten / Totaal activa Handelscrediteuren / Inkoopwaarde van de omzet, betaaltermijn Drie jaarrekeningen Analyse op basis van sector 43

44 De rating zegt wat over de kans dat een bedrijf niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen

45 Rating belangrijk voor tarief Verwacht verlies = rating x kredietgebruik x verlies bij default Onderneming rating Kredietgebruik Zekerheden Verwacht verlies Kapitaalsbeslag Kosten / Rendement inkoop Tarief

46 Prijsopbouw van kredieten Marge Kapitaalkosten (eigen kapitaal) Verwachte verliezen (sterk bepaald door rating) Belasting Operationele kosten (kantoren, personeel, automatisering, etc) Liquiditeitskosten Inkoopkosten van geld

47 Publicaties ABN AMRO Digitale versie van de rapporten via de ABN AMRO Insights app. of via:

48 Hartelijk dank voor uw aandacht