NEN-ISO26000 Referentiematrix

Transcriptie

1 NEN-ISO26000 Referentiematrix

2 Referentiematrix Hago Nederland B.V., Hago Next & Hago Food & Industry Opgesteld door: - Paul van Bree (Algemeen Directeur Hago Nederland) - Jelco van Nuenen (Directeur Strategie & Processen Hago Nederland) - Bianca Rimmelzwaan (KAM Functionaris) - Julie van Tuijl (Projectmanager Duurzaamheid & Implementatie) Versie: November 2016 Status: Definitief In 2017 wordt de website van Hago geactualiseerd. Dit kan er toe leiden dat een aantal verwijzingen in dit document naar informatie op de website niet meer werken of actueel zijn. Kunt u de betreffende informatie niet vinden, neem dan contact met ons op via [email protected] pagina 2 van 35

3 Inhoudsopgave Inleiding... 4 Duurzaamheid Principes... 6 Het afleggen van rekenschap... 6 Transparantie... 7 Ethisch gedrag... 8 Respect voor de belangen van stakeholders... 9 Respect voor de rechtsorde Respect voor internationale gedragsnormen Respect voor mensenrechten Onderzoeksvragen over stakeholders Stakeholders identificeren Het betrekken van stakeholders Onderzoeksvragen MVO-kernthema s Bepalen van relevantie Bepalen van de significantie Prioriteren van MVO-onderwerpen Integreren van maatschappelijke verantwoordelijkheid in de organisatie Ketenverantwoordelijkheid en invloedssfeer Gepaste zorgvuldigheid Visie, missie, beleid en strategie Ontwikkelen van draagvlak en competenties Integreren van maatschappelijke verantwoordelijkheid in besturingsprocessen, systemen en procedures Communicatie en rapportage Het monitoren van activiteiten en beoordelen van prestaties Selecteren van MVO initiatieven- en instrumenten pagina 3 van 35

4 Inleiding De directie van Hago heeft besloten om de NEN-ISO formeel aan te nemen als richtlijn voor haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dit vormt een borging en een stimulans om onze maatschappelijke bijdrage nog sterker in ons bedrijfsbeleid te verankeren. Hago Hago groeide in 70 jaar uit van een klein, Limburgs familiebedrijf tot één van de grootste landelijke schoonmaakbedrijven in Nederland. We maken onder meer schoon in kantoren, zorgorganisaties, onderwijs, grote publieke ruimten, transport, food en industrie. s Ochtends, s avonds en steeds vaker overdag. Hago maakt onderdeel uit van Vebego International, dat in vier landen actief is op het gebied van schoonmaak, facilitaire dienstverlening en zorg-ondersteunende diensten. Hago streeft naar continue verbetering om voortdurend aan te blijven sluiten op de wensen en uitdagingen van klanten en ontwikkelingen in de markt. Bovendien investeert Hago in haar omgeving en het welzijn en de ontwikkeling van haar medewerkers. Onze medewerkers vormen immers de spil van ons dienstverlenend familiebedrijf. Onze positieve bijdrage Hago houdt Nederland schoon. En dat is werk om trots op te zijn. Maar dat gaat niet vanzelf. Elke dag zijn wij samen in touw om een positieve bijdrage te leveren aan de hoge kwaliteit van ons dagelijkse leven. Het leveren van een positieve bijdrage aan onze omgeving vindt Hago dus heel belangrijk. Dit doen we met een organisatie waar medewerkers graag werken. Waar iedereen van belang is. Daarom creëren we samen een zo schoon, veilig en prettig mogelijke werkplek. Waar iedereen gezond en met plezier kan werken met zijn eigen verantwoordelijkheid. Maar ook een plek waar klanten tevreden zijn en graag met ons willen samenwerken. Hago wil graag een positieve bijdrage leveren aan haar omgeving; aan haar medewerkers, klanten en de maatschappij. Om deze bijdrage te kunnen leveren werkt Hago nauw samen met haar samenwerkingspartners. Wij zijn van mening dat Hago een stem van betekenis heeft. Aangezien de ruim medewerkers, die we als kern zien van ons voortbestaan, samen een stem van betekenis hebben. Want onze circa medewerkers komen dagelijks op bijna locaties en ontmoeten dagelijks duizenden mensen Samen zijn we een factor van betekenis in de wereld waarin we opereren. We noemen dit ons ecosysteem: het geheel van stakeholders die zorgen pagina 4 van 35

5 voor ons voortbestaan. Aan deze stakeholders wil Hago graag een positieve bijdrage leveren: of het nu leveranciers zijn, klanten, onze medewerkers of de maatschappij. Vebego is een internationaal opererend familiebedrijf actief in facility services, publieke sector en de gezondheidszorg. Ruim honderd bedrijven maken onderdeel uit van Vebego: zoals Hago, Yask Facility Management, Vebego Services, Alpheios, Assist en Care. Daarnaast heeft Vebego een groot aantal samenwerkingsverbanden en joint ventures. Met ruim medewerkers is Vebego actief in Nederland, België, Zwitserland en Duitsland. De totale gemanagede omzet in 2015 is 1.103,5 miljoen. Scope Tot de Resultaat Verantwoordelijke Eenheid (RVE) Management & Services behoren de volgende bedrijven: Hago Nederland, Hago Food & Industry, Hago Rail Services en Yask Facility Management. Binnen de scope van de vragenlijst van de NPR9026, in het jaar 2016, behoren Hago Nederland inclusief de Business Unit Hago Next en Hago Food & Industry. De werkmaatschappijen Yask Facility Management en Hago Rail Services vallen buiten scope. Leeswijzer In dit document worden de vragen van de NPR9026 inzake ISO beantwoord. Indien nodig wordt verwezen naar andere bronnen voor extra informatie, deze staan onderaan een pagina benoemd. Bronnen: - Jaarbericht Hago: #Hagenda pagina 5 van 35

6 Duurzaamheid Principes Het afleggen van rekenschap 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Hago legt rekenschap over: De effecten op de maatschappij, economie en milieu waarbij zowel rekenschap afgelegd wordt omtrent de positieve- als de negatieve effecten. De maatregelen die genomen zijn om herhaling van die negatieve effecten te voorkomen. Hago legt op de volgende manieren rekenschap af: - Richting de Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen van Vebego International via het jaarbericht (beschikbaar op en de accountantscontrole. - Hago heeft een eigen Ondernemingsraad (OR). - Directe en indirecte medewerkers worden via het personeelsblad Flits geïnformeerd alsmede via de introductiewijzer die zij krijgen bij indiensttreding, de basisinstructie en de basisopleiding. Tevens is er jaarlijks een introductiedag voor nieuwe medewerkers. - Indirecte medewerkers worden via het Intranet Vibes en de maandelijkse Headlines geïnformeerd over Hago en ontvangen nieuwsberichten van het moederbedrijf Vebego en zusterbedrijven. Daarnaast verschijnt elke twee maanden de digitale nieuwsbrief De Uitblinker. - Middels het Medewerkers Tevredenheids Onderzoek (MTO) van Hago Next die iedere periode wordt afgenomen. - Klanten, relaties en prospects worden ieder kwartaal geïnformeerd via een digitale nieuwsbrief Inside. Hierin staan ontwikkelingen uit de organisatie, maar ook over nieuwe producten, diensten en innovaties. - Met klanten voert Hago evaluatiegesprekken. Het doel van deze gesprekken is om te achterhalen wat de (MVO) ambities van klanten zijn en waar de kansen liggen om gezamenlijk deze initiatieven op te pakken. Daarnaast organiseert Hago jaarlijks een klantevent. - Middels het Klant Tevredenheids Onderzoek (KTO) dat iedere periode wordt afgenomen bij Hago Next. - Middels Dagelijkse Kwaliteitscontroles (DKS), deze worden op de locatie van de klant vastgelegd in een logboek of zoals bij Hago Next op een digitaal platform waartoe de klant toegang heeft. - Op basis van duurzaamheidscriteria gaat Hago een relatie aan met een leverancier, daarnaast vindt jaarlijks een dialoog plaats waarbij zowel Hago als de leverancier rekenschap afleggen. - Hago Nederland beschikt over het kwaliteitsmanagementsysteem ISO 9001, het Milieumanagementsysteem ISO 14001, VCA**, het OSB keurmerk met NEN certificering en het VSR-KMS keurmerk. Deze certificaten en de daarbij behorende managementsystemen en werkwijzen dragen bij aan het borgen en afleggen van verantwoording en rekenschap op het gebied van kwaliteit, milieu, gezondheid, veiligheid alsmede duurzaamheid. - Aan de overige stakeholders wordt rekenschap afgelegd middels nieuwsberichten op de site, het jaarbericht van Hago, een digitale nieuwsbrief, het duurzaamheidsbeleid van Vebego en middels dialogen. pagina 6 van 35

7 Bronnen: Intranet Hago (niet publiek beschikbaar) - Personeelsblad Flits - Personeelsblad De Uitblinker - Jaarbericht Hago (op internet beschikbaar) - Duurzaamheidsverslag Vebego (op internet beschikbaar) - Kwaliteitscertificaten (op te vragen bij Staffunctionaris KAM) - Notulen van OR, leveranciers- en klantgesprekken (niet publiek beschikbaar) Transparantie 2. Onze organisatie is transparant over besluiten en activiteiten die een effect hebben op de omgeving. Hago Nederland en Hago Food & Industry zijn dochterondernemingen van Vebego International. Als dochter van Vebego International heeft Hago geen meerderheidsbelangen in andere organisaties. Hago streeft er naar zo open en transparant mogelijk te zijn en controleert op gezette tijden of zij haar doel bereikt. Op afwijkingen wordt direct gereageerd en wordt actie ondernomen die tot verbetering moet leiden. Hago is transparant omtrent: het doel, de aard en de plaats van onze activiteiten wie het meerderheidsbelang in onze organisatie heeft de manier waarop besluiten tot stand komen welke verantwoordelijkheden en bevoegdheden bij die functies horen in het kader van de besluitvorming wie welke functie binnen onze organisatie heeft in het kader van de besluitvorming; hoe onze MVO-prestaties worden geëvalueerd onze MVO-prestaties op significante onderwerpen onze financiële prestaties waar onze financiële middelen vandaan komen de gevolgen van ons beleid en onze organisatiebeslissingen en -activiteiten op de omgeving (belanghebbenden, de maatschappij, het milieu enz.) wie wij als onze stakeholders beschouwen de manier waarop deze stakeholders zijn geselecteerd hoe deze stakeholders worden betrokken bij de organisatie hoe het gesteld is met de medewerkers tevredenheid (MTO) en klanttevredenheid (KTO) hoe wij kwaliteitscontroles houden onze MBO activiteiten (Hago als Vebego Foundation) Bovenstaande informatie is vastgelegd: - Via de website hier wordt een uitgebreide toelichting gegeven op de algemene bedrijfsinformatie van Hago. - Via het meerderheidsbelang, de manier waarop besluiten genomen worden. De verantwoordelijkheden en functies zijn allen beschreven in het Handboek op de intranetpagina van Hago. pagina 7 van 35

8 - via kwaliteitssystemen en managementrapportages, waarin de prestaties van Hago worden gemonitord en bijgestuurd. - In dialoogverslagen, Hago staat open voor gesprekken met stakeholders die geïnteresseerd zijn in Hago maar initieert ook zelf stakeholder bijeenkomsten, zowel intern- als extern. - In een stakeholderanalyse, jaarlijks vindt een stakeholderanalyse plaats waarop een materialiteitsmatrix is gebaseerd. Deze matrix geeft inzicht op welke onderwerpen Hago de focus moet leggen of dient te behouden. - Via het intranet en op de openbare website van Hago zijn de MBO activiteiten zichtbaar. De MBO activiteiten vanuit Vebego zijn zichtbaar op de website van de Vebego Foundation. Deze informatie is: - Begrijpelijk voor onze stakeholders. - Tijdig, feitelijk juist, duidelijk en objectief. Bronnen: Intranet Hago (niet publiek beschikbaar) - Handboek Hago (niet publiek beschikbaar) - Jaarbericht (publiek beschikbaar) - Managementrapportages (niet publiek beschikbaar) Ethisch gedrag 3. Onze organisatie gedraagt zich ethisch. Hago gedraagt zich ethisch: richten onze bestuursstructuren op een manier in die ethisch gedrag bevordert (bijvoorbeeld door het voorkomen van belangenverstrengeling); benoemen en passen normen voor ethisch gedrag toe, die aansluiten bij onze eigen doelstellingen en activiteiten en bij NEN-ISO 26000; bemoedigen het naleven van deze normen aan; maken de gedragsnormen bekend die worden verwacht van verschillende mensen in en om de organisatie (bijvoorbeeld bestuur, medewerkers, leveranciers, contractanten, eigenaren en managers); voorkomen of lossen belangenconflicten op in de hele organisatie die zouden kunnen leiden tot onethisch gedrag; stellen toezicht- en beheersingsmechanismen in om ethisch gedrag te monitoren, te ondersteunen en te versterken; stellen mensen binnen en buiten onze organisatie in staat onethisch gedrag te melden, zonder angst voor represailles; herkennen en pakken situaties waarin lokale wet- en regelgeving niet bestaat, of conflicteert met ethisch gedrag aan; respecteren het welzijn van dieren. Hago gedraagt zich ethisch doordat: - Hago heeft een eigen Ondernemingsraad. - De aanwezigheid van een meerkoppige directie draagt bij aan het ethisch handelen van Hago. - Hago heeft de Code Verantwoordelijk Marktgedrag ondertekend. De code heeft als doel de effecten van marktwerking op de arbeidsomstandigheden in de branche te verbeteren. In de code is vastgelegd dat betrokken partijen bij de aanbesteding niet alleen kijken naar de prijs, pagina 8 van 35

9 maar dat ook kwaliteit van de uitvoering van schoonmaakwerk en arbeidsomstandigheden moeten worden meegewogen. - Beschikt over een diversiteits- integriteits- en anti corruptiebeleid. - Beschikt over een MBO beleid. - Alle medewerkers van Hago Nederland moeten het integriteits- en anti corruptiebeleid van Hago ondertekenen (als onderdeel van de arbeidsvoorwaarden). - Hago heeft een eigen vertrouwenspersoon en privacy functionaris. - Hago beoordeelt op basis van meerdere duurzaamheidscriteria haar leveranciers om onder geen geding deel te nemen aan schending van mensenrechten en kinderarbeid en corruptie. - Hago handelt volgens de cao. - Hago heeft het NEN certificaat. Deze norm toetst of organisaties voldoen aan alle verplichtingen die voortvloeien uit de bedrijfsactiviteit, het ter beschikking stellen van arbeid. Bronnen: - Code Verantwoordelijk Marktgedrag: - diversiteits- integriteits- en anti corruptiebeleid (beschikbaar in de arbeidsvoorwaarden) - MBO beleid (niet publiek beschikbaar) - Leveranciersdocument (niet publiek beschikbaar) Respect voor de belangen van stakeholders 4. Onze organisatie respecteert de belangen van stakeholders en speelt hierop in. De activiteiten die Hago neemt om invulling te geven aan dit principe zijn: weten wie onze stakeholders zijn; erkennen en waarderen stakeholders en we reageren op bezorgdheid van stakeholders; onderkennen dat stakeholders de activiteiten van onze organisatie kunnen beïnvloeden; hebben vastgesteld of stakeholders in staat zijn met ons in contact te treden om invloed uit te oefenen en dat we hiermee rekening houden; wegen de belangen van onze stakeholders in het licht van bredere maatschappelijke verwachtingen; houden rekening met de belangen van stakeholders waarmee we geen formele relatie hebben; Hago doet dit: - Middels een stakeholder analyse. Met deze analyse heeft Hago in kaart gebracht wie haar stakeholders zijn. Deze zijn vervolgens onderverdeeld naar belang en invloed waarbij een onderscheid is gemaakt tussen: 1) stakeholder betrekken bij de organisatie 2) tevreden houden 3) geïnformeerd houden, en 4) controle minimaal - Met de stakeholders die we betrekken voeren we dialogen, deze gesprekken worden vastgelegd in notulen/verslagen. Bronnen: - Duurzaamheidsstrategie (niet publiek beschikbaar) - Notulen/verslagen (niet publiek beschikbaar) - Communicatieplan (niet publiek beschikbaar) - Jaarbericht (publiek beschikbaar) pagina 9 van 35

10 Respect voor de rechtsorde 5) Onze organisatie respecteert de geldende wet- en regelgeving Hago respecteert geldende wet- en regelgeving en voldoet aan de in Nederland en West Europa geldende wetgeving. Ook heeft Hago een eigen jurist in dienst, deze is ervoor verantwoordelijk dat nieuwe wetgeving tijdig wordt gesignaleerd en geïmplementeerd in de organisatie. stellen ons op de hoogte van de toepasselijke wet- en regelgeving; leven wetgeving na in alle landen waar wij actief zijn, ook als handhaving vanuit de overheid gebrekkig is; treffen maatregelen om ervoor te zorgen dat onze relaties en activiteiten in overeenstemming met weten regelgeving zijn; informeren medewerkers over recente en relevante wet- en regelgeving en hoe zij deze kunnen naleven; beoordelen periodiek of de organisatie nog voldoet aan wet- en regelgeving; Wij (Hago): - stellen ons op de hoogte van de toepasselijke wet- en regelgeving. - informeren medewerkers over recente en relevante wet- en regelgeving en hoe zij deze kunnen naleven, o.a. via workshops, webinars of interne nieuwsberichten. - beoordelen periodiek of de organisatie voldoet aan wet- en regelgeving. - Beoordelen en toetsen periodiek of onze leveranciers voldoen aan wet- en regelgeving. - Conformeren ons aan de cao. - Hebben een ISO 9001, ISO en VCA** managementsysteem inclusief geldige certificaten. Respect voor internationale gedragsnormen 6) Onze organisatie respecteert de internationale gedragsnormen Wij (Hago): respecteren minimaal de internationale gedragsnormen in landen waar wetgeving het milieu of de maatschappij onvoldoende beschermt of conflicteert met internationale gedragsnormen; heroverwegen onze relaties en activiteiten in gebieden wanneer de internationale gedragsnormen niet worden nageleefd; proberen relevante organisaties en autoriteiten te overtuigen conflictering van wet- en regelgeving met internationale gedragsnormen op te lossen; voorkomen dat we medeplichtig zijn aan het schenden van de internationale gedragsnormen door andere organisaties; Hago respecteert internationale gedragsnormen zoals de OESO-richtlijnen. De OESO richtlijnen gaan onder meer in op ketenverantwoordelijkheid, mensenrechten, kinderarbeid, milieu en corruptie. Door het toepassen van de ISO richtlijn geeft Hago praktische invulling aan de OESO-richtlijnen. pagina 10 van 35

11 Respect voor mensenrechten 7) Onze organisatie respecteert en erkent de universele mensenrechten Wij (Hago): respecteren deze rechten in alle landen, culturen en situaties; ondernemen stappen in situaties waarin de mensenrechten worden geschonden in het kader van onze bedrijfsvoering, de waardeketen en/of onze invloedssfeer; maken geen misbruik van of halen geen voordeel uit situaties waarin de mensenrechten onvoldoende zijn beschermd; respecteren de internationale gedragsnormen; Hago heeft alleen vestigingen in Nederland. Hago respecteert en erkent de universele mensenrechten. Hago heeft bijvoorbeeld een diversiteits-, integriteits- en anti corruptiebeleid waaraan elke medewerker zich moet conformeren. In het diversiteitsbeleid is onder meer een verbod op discriminatie vastgelegd. Ook leveranciers en toeleveranciers van Hago moeten voldoen aan de universele mensenrechten. Middels aantoonbare documenten dienen zij dit periodiek te bewijzen aan Hago. pagina 11 van 35

12 Onderzoeksvragen over stakeholders Stakeholders identificeren 8) Hoe heeft uw organisatie haar stakeholders geïdentificeerd? De stakeholders zijn op basis van onderstaand stappenplan geïdentificeerd: 1) Stakeholders in kaart brengen. Een stakeholder is een persoon of organisatie die van invloed kan zijn op Hago of waar Hago invloed op wil uitoefenen. 2) Per stakeholder is aangegeven wat hun belang is én op welke wijze zij van invloed kunnen zijn op Hago. 3) Vervolgens zijn de uitkomsten geplot in een matrix met vier categorieën: op de organisatie betrekken, tevreden houden, geïnformeerd houden en controle minimaal. Op basis hiervan wordt bepaald welke stakeholders onze eerste focus hebben. 4) Vervolgens worden dialogen gevoerd met de stakeholders die de eerste focus hebben. 9) Wie zijn de stakeholders van uw organisatie? De vier key stakeholders van Hago zijn: medewerker, klant, samenwerkingspartners & de maatschappij. Waarbij Hago de focus legt op de stakeholders medewerker en klant. pagina 12 van 35

13 De belanghebbenden behorend bij elke stakeholder zijn vervolgens naar belang en invloed gecategoriseerd in een matrix. Noot: de grijze gearceerde belanghebbenden zijn die belanghebbenden waar Hago een indirecte invloed op kan uitoefenen, dit via een andere belanghebbenden. Bijvoorbeeld het gezin van de medewerker middels de medewerker. pagina 13 van 35

14 Het betrekken van stakeholders 10) Waarom en waarbij betrekt uw organisatie haar stakeholders (geef voorbeelden van de manier waarop uw organisatie dat heeft gedaan)? inzicht krijgen in de impact van onze besluiten en activiteiten op specifieke stakeholders. er achter komen of onze positieve impact op de omgeving kan worden vergroot en de negatieve impact kan worden verminderd. er achter komen of onze claims met betrekking tot maatschappelijk verantwoord ondernemen geloofwaardig worden gevonden. onze MVO-prestaties te beoordelen. mogelijke conflicten tussen onze eigen belangen, die van onze stakeholders en de algemene maatschappelijke verwachtingen te bespreken en zo mogelijk op te lossen. aan bepaalde wettelijke verplichtingen die we ten opzichte van stakeholders hebben te voldoen. transparant te zijn in wat we doen (onze activiteiten en besluiten). waar mogelijk partnerschappen te vormen die voor ons en onze stakeholders voordelen bieden. Hago betrekt stakeholders bij haar organisatie. Het is van belang om inzicht te hebben op wat stakeholders belangrijk vinden, dit om een gerichte koers te bepalen. Op deze wijze kun je als organisatie gericht inzetten op die zaken die van belang zijn voor de continue duurzame ontwikkeling van je organisatie. Onderstaand enkele voorbeelden hoe stakeholders bij de organisatie worden betrokken. - Medewerkers worden periodiek via artikelen in het personeelsblad bijgepraat over MVOontwikkelingen en uitgenodigd om suggesties aan te dragen. Ook via het interactieve social media en webinars worden medewerkers betrokken. Tevens kunnen zij zelf berichten met elkaar delen en/of reageren op berichten van collega s. Bovendien vinden er regelmatig ontbijtsessies plaats tussen de directie en indirecte medewerkers. - Met klanten voert Hago evaluatiegesprekken. Het doel van deze gesprekken is om te achterhalen wat de (MVO) ambities van klanten zijn en waar de kansen liggen om gezamenlijk deze initiatieven op te pakken. Daarnaast organiseert Hago jaarlijks een klantevent. - Ook in gesprekken met leveranciers staat MVO regelmatig op de agenda. Doel van deze gesprekken is om te kijken op welke wijze gezamenlijk duurzame initiatieven opgepakt kunnen worden die een positieve impact hebben op de keten. - Hago organiseert of neemt deel aan diverse MVO bijeenkomsten voor het delen en uitwisselen van kennis & ervaring. Deze bijeenkomsten leiden veelal tot nieuwe contacten en inspiratie om MVO verder door te ontwikkelen in de organisatie. pagina 14 van 35

15 1 + 1 = 3 Echte winst ligt in ketensamenwerking. Het samenbrengen van specialisten om een gezamenlijke uitdaging aan te gaan. Om zo een aanpak te creëren die vanuit alle disciplines is bekeken, getoetst en is samengesteld. Een aanpak die een meerwaarde biedt aan een opdrachtgever, door bijvoorbeeld de realisatie van kostenoptimalisatie of verbetering van dienstverlening. Want als iedere leverancier het wiel uitvindt, ontstaan niet alleen verborgen dubbelingen in kosten, maar ook in werk. Zonde! Daarom slaat Hago Nederland graag de handen ineen met ketenpartners, om die toegevoegde waarde te leveren zoals we dat bijvoorbeeld concreet bij ASML doen. Met meerdere facilitaire partijen kijken we hier hoe we gezamenlijk de kosten kunnen verlagen. Bijvoorbeeld door elkaars medewerkers of flexkrachten slim in te zetten en activiteiten gezamenlijk te plannen en zo kennis, kunde en krachten uit te wisselen. Bij een andere opdrachtgever van naam organiseren we de werkzaamheden zo dat aansturing vanuit een regierol overbodig wordt: we organiseren alle werkzaamheden vanuit een planbord, van waaruit iedere partij zijn verantwoordelijkheden neemt en met elkaar afstemt. We houden elkaar scherp door een beroep te doen op elkaars vakmanschap: je ziet dat dat werkt. Je haalt het beste in elkaar boven. pagina 15 van 35

16 Onderzoeksvragen MVO-kernthema s Onze positieve bijdrage Hago houdt Nederland schoon. En dat is werk om trots op te zijn. Maar dat gaat niet vanzelf. Elke dag zijn wij samen in touw om een positieve bijdrage te leveren aan de hoge kwaliteit van ons dagelijkse leven. Het leveren van een positieve bijdrage aan onze omgeving vindt Hago dus heel belangrijk. Dit doen we met een organisatie waar medewerkers graag werken. Waar iedereen van belang is. Daarom creëren we samen een zo schoon, veilig en prettig mogelijke werkplek. Waar iedereen gezond en met plezier kan werken met zijn eigen verantwoordelijkheid. Maar ook een plek waar klanten tevreden zijn en graag met ons willen samenwerken. Hago wil graag een positieve bijdrage leveren aan haar omgeving; aan haar medewerkers, klanten en de maatschappij. Om deze bijdrage te kunnen leveren werkt Hago nauw samen met haar samenwerkingspartners. Wij zijn van mening dat Hago een stem van betekenis heeft. Aangezien de ruim medewerkers, die we als kern zien van ons voortbestaan, samen een stem van betekenis hebben. Want onze circa medewerkers komen dagelijks op bijna locaties en ontmoeten dagelijks duizenden mensen Samen zijn we een factor van betekenis in de wereld waarin we opereren. We noemen dit ons ecosysteem: het geheel van stakeholders die zorgen voor ons voortbestaan. Aan deze stakeholders wil Hago graag een positieve bijdrage leveren: of het nu leveranciers zijn, klanten, onze medewerkers of de maatschappij. Onze positieve bijdrage Gericht op een positief bedrijfsresultaat waarmee een positieve bijdrage geleverd kan worden aan de omgeving op financieel/economisch, sociaal en ecologisch vlak. Gericht op duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Gericht op langdurige relaties met opdrachtgevers waarbij middels duurzame oplossingen een positieve bijdrage geleverd wordt aan de bedrijfsdoelstellingen. Gericht op het signaleren van kansen in de omgeving om gezamenlijk duurzame initiatieven in de keten te integreren en optimaliseren. Gericht op het welzijn van de samenleving. pagina 16 van 35

17 Bepalen van relevantie 11) Geef aan of u bij het bepalen van relevante onderwerpen heeft gekeken naar: NEN ISO26000 beschrijft 7 thema s waar in zijn totaliteit 37 onderwerpen aan toebehoren. Samen met de werkgroep duurzaamheid en leden van het Management Team is gekeken welke onderwerpen relevant zijn voor Hago. Om de relevantie te bepalen is gekeken naar: De eigen activiteiten en besluiten. Activiteiten en besluiten van organisaties in de waardeketen en invloedssfeer op onze organisatie. Dagelijkse activiteiten en bijzondere situaties. 12) Welke onderwerpen zijn relevant? Van de 37 onderwerpen zijn 20 onderwerpen relevant voor Hago. Uit onderstaande tabel komt duidelijk naar voren dat Hago de onderwerpen die betrekking hebben op de stakeholder medewerker relevant vindt, dit komt doordat Hago een dienstverlenend schoonmaakbedrijf waarbij de medewerker de motor van ons bedrijf is. Relevante MVO onderwerpen Hago Behoorlijk bestuur Gepaste zorgvuldigheid Het oplossen van klachten Discriminatie en kwetsbare groepen Werkgelegenheid en arbeidsrelaties Werkomstandigheden en sociale bescherming Sociale dialoog Gezondheid en veiligheid op het werk Persoonlijke ontwikkeling en training op de werkplek Het beschermen van de consumentengezondheid- en veiligheid Privacy en gegevensbescherming van consumenten Eerlijke marketing, informatie en eerlijke werkwijzen bij het sluiten van contracten met opdrachtgever Anti corruptie Het bevorderen van maatschappelijke verantwoordelijkheid in de waardeketen Voorkomen van milieuvervuiling Duurzaam gebruik hulpbronnen Betrokkenheid bij de gemeenschap Opleiding en cultuur Het scheppen van werkgelegenheid en het ontwikkelen van vaardigheden Ontwikkeling en toegang tot technologie pagina 17 van 35

18 Bepalen van de significantie 13) Welke onderwerpen heeft u gebruikt bij het bepalen van significante onderwerpen Om de significantie van de 20 relevante onderwerpen te bepalen zijn de volgende zaken meegenomen: De mate waarin het onderwerp effect heeft op de organisatie Hago De mate waarin het onderwerp effect heeft stakeholders en duurzame ontwikkeling. Hago heeft gekeken naar: De mate waarin het onderwerp effect heeft op uw stakeholders en duurzame ontwikkeling. Het effect van het wel of niet nemen van extra actie(s) op dit onderwerp. De mate van bezorgdheid van uw stakeholders over het onderwerp. De maatschappelijke verwachtingen van wat verantwoord gedrag is met betrekking tot deze effecten op dit onderwerp. 14) Welke onderwerpen zijn significant? Om de significantie van een onderwerp te bepalen is bij elk onderwerp gekeken naar de mate van effect van het onderwerp voor Hago maar ook op die van haar stakeholders. In onderstaande tabel komt naar voren dat van de 20 relevante onderwerpen er 14 significant zijn. Significante MVO onderwerpen Hago Behoorlijk bestuur Gepaste zorgvuldigheid Werkomstandigheden en sociale bescherming Sociale dialoog Gezondheid en veiligheid op het werk Persoonlijke ontwikkeling en training op de werkplek Het beschermen van de consumentengezondheid- en veiligheid Privacy en gegevensbescherming van consumenten Eerlijke marketing, informatie en eerlijke werkwijzen bij het sluiten van contracten met opdrachtgever Anti corruptie Het bevorderen van maatschappelijke verantwoordelijkheid in de waardeketen Voorkomen van milieuvervuiling Duurzaam gebruik hulpbronnen Betrokkenheid bij de gemeenschap pagina 18 van 35

19 Prioriteren van MVO-onderwerpen 15) Welke criteria heeft u gebruikt bij het bepalen van de prioritaire onderwerpen? Hago heeft onderstaande criteria meegenomen bij het bepalen van de prioritaire onderwerpen: Prestaties afgezet tegen wet- en regelgeving en internationale (gedrags)normen. Prestaties afgezet tegen de state of the art en best practices. De mate waarin het onderwerp bijdraagt aan of afbreuk doet aan doelstellingen. De kosten versus de baten van het ondernemen van actie op het onderwerp. De tijd die het kost om de gewenste resultaten te bereiken. Het gemak en de snelheid waarmee acties kunnen worden uitgevoerd de quick wins. 16) Welke onderwerpen hebben prioriteit? Om de prioriteit van een onderwerp te bepalen is bij elk significant onderwerp, naast bovengenoemde criteria, hoofdzakelijk gekeken naar de invloed die Hago kan uitoefenen op dit onderwerp. Er is een onderverdeling gemaakt in: veel invloed beperkte invloed weinig tot geen invloed In onderstaande tabel komt duidelijk naar voren dat Hago op alle geselecteerde significante onderwerpen een beperkte- of veel invloed heeft. Het is een mooi resultaat dat Hago op geen enkel onderwerp weinig tot geen invloed kan uitoefenen. Dit houdt in dat Hago op die onderwerpen, die een groot effect hebben op stakeholders en de organisatie zelf, een positieve impact kan leveren. Weinig tot geen invloed Beperkte invloed Veel invloed Behoorlijk bestuur Het beschermen van de consumentengezondheid- en veiligheid Privacy en gegevensbescherming van consumenten Anti corruptie Het bevorderen van maatschappelijke verantwoordelijkheid in de waardeketen Gepaste zorgvuldigheid Werkomstandigheden en sociale bescherming Sociale dialoog Gezondheid & veiligheid op het werk Persoonlijke training & ontwikkeling op de werkplek Eerlijke marketing, informatie en eerlijke werkwijzen bij het sluiten van contracten met opdrachtgever Voorkomen van milieuvervuiling Duurzaam gebruik hulpbronnen Betrokkenheid bij de gemeenschap pagina 19 van 35

20 17) Tot welke acties heeft dit geleid of gaat u nemen? Hago heeft duurzaamheidsambities opgesteld die aansluiten bij enkele prioritaire onderwerpen: - Het duurzaam inzetbaar houden van het personeelsbestand; waarbij opleiding & ontwikkeling een van de speerthema s is. - Schoonmaken wordt nog meer een vak dan het nu al is; schoonmaakmedewerkers ontvangen meer verantwoordelijkheid en worden gefaciliteerd door technologie bij het uitvoeren van hun werkzaamheden. - Hago wil als familiebedrijf een financieel gezonde onderneming zijn en blijven om de positieve bijdrage aan de omgeving te kunnen blijven waarborgen, waarbij de continuïteit van ons bedrijf belangrijker is dan de korte termijn winst; - Voor Hago is duurzaam ondernemen fundamenteel; we voelen ons niet alleen verantwoordelijk voor het duurzaam ondernemen in onze eigen organisatie, maar tevens bij onze opdrachtgevers, samenwerkingspartners en de maatschappij. - Hago streeft naar een betere samenleving door het inzetten van kennis en expertise; - Hago wil graag een bijdrage leveren aan een schoon Nederland; een initiatief dat wordt opgezet is Returnity dat bijdraagt aan de circulariteit van grondstoffen bij onze klanten. 18) Toelichting op prioriteitsstelling (leg uit waarom bepaalde onderwerpen wel/niet zijn meegenomen) Van de 14 significante onderwerpen kan Hago op 10 onderwerpen veel invloed uitoefenen. Dit betekent overigens niet dat de onderwerpen waarop Hago minder invloed op kan uitoefenen niet belangrijk zijn. Echter, Hago heeft ervoor gekozen om eerst het verschil te maken in de onderwerpen waarop wel veel invloed uitgeoefend kan worden. Op deze manier wordt er een sterke basis ontwikkeld waardoor Hago vervolgens een betere positie heeft om die onderwerpen, de onderwerpen waarop Hago nu nog beperkte invloed heeft, in de toekomst te beïnvloeden. Een voorbeeld hiervan is het onderwerp het bevorderen van maatschappelijke verantwoordelijkheid in de waardeketen. Op dit onderwerp heeft Hago een beperkte invloed, dit heeft te maken met de overstijgende ketenverantwoordelijkheid. Hago probeert middels een duurzaam inkoopbeleid te voldoen aan de thema s mensenrechten, milieu en eerlijk zaken doen. Hier kijkt Hago ook verder dan enkel haar eigen leveranciers, dus ook naar de leveranciers van de leveranciers. Echter, de invloed die Hago hierop kan uitoefenen is tot nu toe vrij gering. Daarnaast heeft Hago duurzame relaties pagina 20 van 35

21 hoog in het vaandel staan, we willen onze langdurige relaties ook de gelegenheid geven om bepaalde zaken aan te scherpen. Dat veel prioritaire onderwerpen betrekking hebben op onze medewerkers is inmiddels duidelijk. Mensen zijn de motor van ons bedrijf en hier gaan we dan ook goed mee om. Dit is prioriteit één voor Hago, want zonder onze mensen zouden we onze schoonmaakdiensten niet kunnen aanleveren. Een tevreden en betrokken medewerker levert ontzettend veel op voor zowel de klant, Hago als de medewerker zelf! 19) Geef aan welke stakeholders - en op welke wijze - u heeft betrokken bij het identificeren van relevante, significante en prioritaire onderwerpen? Hago heeft de visie/missie van opdrachtgevers onder andere meegenomen in het bepalen van significante onderwerpen door middel van een analyse van de website en het jaarverslag, op basis van gesprekken zijn deze onderwerpen geverifieerd. Daarnaast zijn eveneens diverse gesprekken gevoerd met interne stakeholders voor de verificatie van de onderwerpen. pagina 21 van 35

22 Integreren van maatschappelijke verantwoordelijkheid in de organisatie Ketenverantwoordelijkheid en invloedssfeer 20) Welke (typen) organisaties bevinden zich in uw invloedssfeer en hoe verhouden die zich tot uw organisatie? In onderstaand figuur is weergegeven wat de invloedssfeer en beïnvloedingssfeer van Hago is ten opzichte van haar stakeholders. Hago kan directe invloed uitoefenen op haar medewerkers en samenwerkingspartners. Een beïnvloedingssfeer heeft Hago op klanten en de maatschappij. Echter, op enkele stakeholders heeft Hago een indirecte invloed. Dit betekent dat Hago deze stakeholders enkel kan benaderen via een andere stakeholder. Zoals het gezin van een medewerker, de toeleverancier van de leverancier of de consument via de klant. pagina 22 van 35

23 21) Op welke manier stimuleert uw organisatie maatschappelijke verantwoordelijkheid bij andere organisaties? Geef voorbeelden. Hago stimuleert haar maatschappelijke verantwoordelijkheid bij andere organisaties: door maatschappelijke criteria mee te nemen in contractuele voorwaarden. door een openbare verklaring over maatschappelijke verantwoordelijkheid af te leggen. door het betrekken van de gemeenschap en andere stakeholders. door bij het nemen van investeringsbeslissingen maatschappelijke criteria te hanteren. door kennis over maatschappelijke issues met stakeholders te delen, en hiermee het bewustzijn te vergroten. door samen met leveranciers, klanten en branchegenoten aan duurzaamheidsprojecten te werken. door het promoten van goede voorbeelden. Enkele voorbeelden waarop Hago maatschappelijke verantwoordelijkheid bij andere organisaties stimuleert zijn: Hago nodigt leveranciers en klanten uit om deel te nemen aan de Bouwreizen van Vebego. Een week lang wordt samen met de lokale bevolking in Shri Lanka, Ghana of Marokko gebouwd aan een maatschappelijk project. Medewerkers van Hago worden gestimuleerd om samen met de klant een MBO activiteit uit te voeren. Een voorbeeld hiervan is o.a. NL Doet. Wie goed doet, goed ontmoet We staan middenin de maatschappij. We helpen elkaar waar nodig. Praktisch, op de werkvloer. Maar ook daarnaast. En we kijken om ons heen. Want hoe fijn is het om zelf hulp te krijgen als je het nodig hebt? Dat beseffen wij ons maar al te goed. Daarom dragen we waar mogelijk graag ons steentje bij. Liefst met de handen uit de mouwen, op onderwerpen die ons na aan het hart liggen zoals zorg & werkgelegenheid. Het lesproject SchoonPlein waar wordt ingegaan op Leren en leven in een schone omgeving. Middels dit lesproject tracht Hago leerlingen bewust te maken van het belang van een schone omgeving. Een onderdeel van het lesproject is dat de schoonmaker voor de klas staat en vragen van leerlingen beantwoord. Hago heeft de Code Verantwoordelijk Marktgedrag ondertekend en stimuleert haar opdrachtgevers om zich achter deze Code te scharen. Deze code wordt niet alleen gedragen door de branche, maar tevens door de overheid en opdrachtgevers. Vebego heeft daarnaast een convenant ondertekent met Nederland Schoon. Hiermee wil Vebego samen met Nederland Schoon zichtbaar uitdragen dat zij zich in de breedte inzet voor een schone leefomgeving. De samenwerking met Nederland Schoon biedt Hago bij haar opdrachtgevers de mogelijkheid tot het delen van kennis, het vinden van innovatieve oplossingen, het betrekken van haar medewerkers en bovenal het realiseren van afvalvrije (openbare) ruimte in Nederland. pagina 23 van 35

24 pagina 24 van 35

25 Gepaste zorgvuldigheid 22) Op welke manier beoordeelt uw organisatie (potentiële) (negatieve) effecten van de eigen activiteiten en besluiten op de maatschappij, milieu en economie? Hago ziet kwaliteitssystemen als een wezenlijk onderdeel om kwaliteit, procesveiligheid en producten die voldoen aan relevante wetgeving te waarborgen en daarmee te voldoen aan haar verantwoordelijkheid tegenover opdrachtgevers, consumenten, medewerkers en haar omgeving. Hetzelfde geldt voor het milieumanagementsysteem. Hago voert Dagelijkse Kwaliteits Controles uit bij klanten om de kwaliteit van de schoonmaakdienst te controleren. Periodiek worden financiële rapportages opgesteld om de financiële prestaties te monitoren. Verder gaat Hago in dialoog met verscheidene stakeholders waarbij duurzaamheid periodiek geagendeerd is. Bevindingen/aanbevelingen worden meegenomen. Hago voert bovendien Klant Tevredenheids Onderzoeken en Medewerkers Tevredenheids Onderzoeken uit. 23) Op welke manier beoordeelt uw organisatie (potentiële) (negatieve) effecten van de eigen activiteiten en besluiten van organisaties in uw invloedssfeer op de maatschappij, milieu en economie? Hago voert periodiek een stakeholderanalyse uit en daarbij houdt Hago permanent de ontwikkelingen in de schoonmaaksector onder de loep. Deze analyses maken inzichtelijk welke issues spelen en welke invloed Hago hier op heeft en kan uitoefenen. Middels het kwaliteitsmanagement- en het milieumanagement systeem voert Hago periodiek audits uit bij leveranciers, medewerkers en klanten. Bij Hago Next wordt iedere periode gemonitord of er voldaan is aan de belofte rapportage, dit zijn zeven duurzaamheidsbeloftes. 24) Hoe wordt gepaste zorgvuldigheid uitgeoefend of geïmplementeerd in uw organisatie (en geef voorbeelden van de invulling)? Hago past gepaste zorgvuldigheid toe door: Richtlijnen over hoe aan de organisatie verbonden personen gepaste zorgvuldigheid in acht kunnen nemen. Instrumenten om de impact van geplande en bestaande activiteiten in kaart te brengen. Instrumenten om de MVO kernthema s in uw hele organisatie te integreren. Instrumenten om uw prestaties te volgen en aanpassingen te doen in prioriteit en benadering. Instrumenten om eventuele negatieve effecten aan te pakken. Directe medewerkers ontvangen bij indiensttreding een aanname set met o.a. de introductiewijzer. In deze introductiewijzer zijn richtlijnen beschreven op het gebied van houding/gedrag van onze medewerkers bij Hago Nederland maar ook bij onze klanten. pagina 25 van 35

26 Directe medewerkers ontvangen allen de basisinstructie schoonmaak en de basisopleiding schoonmaken. Tijdens deze opleiding wordt niet enkel aandacht geschonken aan het schoonmaakvak maar tevens aan duurzaamheid en omgang met mensen. Verder heeft Hago een beleidshandboek waarin het beleid en geldende procedures staan beschreven. Er is o.a. beleid op diversiteit, anti corruptie en integriteit. MVO-thema s worden binnen de gehele organisatie geïntegreerd door het jaarbericht, introductiewijzer, het personeelsblad, nieuwsberichten, opleidingsprogramma s, agenderen in verscheidene overleggen, niet enkel MT s maar tevens tijdens werkoverleggen met medewerkers en de stimulatie om deel te nemen aan MBO-activiteiten. Het kwaliteits- en milieu managementsysteem zijn instrumenten om negatieve effecten in kaart te brengen en hier vroegtijdig op te kunnen reageren. 25) Welke (potentiële) negatieve effecten op maatschappij, milieu en economie heeft uw organisatie geïdentificeerd? De schoonmaakbranche is sterk in beweging ten gevolge van onder andere de toenemende concurrentie. Dit leidt tot een verharding van de schoonmaakverhoudingen door teruglopende schoonmaakbudgetten, scherpe prijsconcurrentie en kortlopende contracten. De schoonmaakdienstverlening staat hiermee onder druk, denk hierbij aan de kwaliteit van het werk, werkdruk van medewerkers en de mate van transparantie richting opdrachtgevers. Hago is het eerste schoonmaakbedrijf geweest dat antwoord gegeven heeft door het oprichten van het nieuwe duurzaam schoonmaakbedrijf genaamd Hago Next. Met een schoonmaakmodel dat uitgaat van de waarden en wensen van alle betrokken partijen. De schoonmaker die weer bepaalt hoe het schoon wordt. Eindgebruikers die schoonmaak zelfs weten te waarderen. En opdrachtgevers die krijgen waar ze voor betalen. Een model dat uitgaat van openheid en transparantie. Schoonmaak met oog voor mens en maatschappij. Hago Next is gebaseerd op maximale zichtbaarheid van schoonmakers. Met techniek als motor achter de mens en volledige transparantie in prijs en proces, met harde garanties: duurzaam vanuit alles perspectieven. Inmiddels is Hago Next vijf jaar geleden gestart en de resultaten tonen aan dat de schoonmaakmarkt toe was aan een kentering in denken & doen. pagina 26 van 35

27 Visie, missie, beleid en strategie 26) Onze organisatie heeft richting gegeven aan haar maatschappelijke verantwoordelijkheid: Hago heeft richting gegeven aan haar maatschappelijke verantwoordelijkheid door: Door de rol van maatschappelijke verantwoordelijkheid op te nemen in onze visie en missie. Door belangrijke principes en onderwerpen van maatschappelijk verantwoordelijkheid op te nemen in ons beleid en strategie. Door een gedragscode of ethische code aan te nemen waarin de principes en waarden van maatschappelijke verantwoordelijkheid zijn vertaald naar richtlijnen voor passend gedrag. Door prioriteiten voor op kernthema s door te vertalen in doelstellingen (SMART). Door het opstellen van een actieprogramma (met verantwoordelijkheden, tijdlijn, budget e.d.) Hago heeft in 2016 een duurzaamheidsstrategie opgesteld die aansluit op de nieuwe bedrijfsstrategie. In deze strategie zijn de visie en missie benoemd. Middels een roadmap is concreet in kaart gebracht wat de vervolgstappen zijn om een gerichte koers te bepalen die nauw aansluit bij de bedrijfsstrategie en haar interne- en externe stakeholders. Vervolgens wordt middels de werkwijze van impactmeting de belangrijkste inputs en outputs van Hago vastgesteld om te meten en waarderen wat de positieve- en negatieve impact van haar activiteiten is op sociaal, financieel/economisch en ecologisch vlak. Bronnen: - Duurzaamheidsstrategie (niet publiek beschikbaar) - Roadmap (niet publiek beschikbaar) pagina 27 van 35

28 Ontwikkelen van draagvlak en competenties 27) Op welke manier creëert uw organisatie draagvlak voor maatschappelijke verantwoordelijkheid- binnen en buiten uw organisatie? Hago creëert draagvlak voor maatschappelijke verantwoordelijkheid- binnen en buiten de organisatie door: Het vergroten van kennis van de principes, MVO kernthema s en onderwerpen. De betrokkenheid van de top van de organisatie bij het nemen van haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het creëren van een cultuur van maatschappelijke verantwoordelijkheid. - Hago organiseert zelf of neemt deel aan diverse MVO bijeenkomsten voor het delen en uitwisselen van kennis & ervaring. Deze bijeenkomsten leiden veelal tot nieuwe contacten en inspiratie om duurzaamheid verder door te ontwikkelen in de organisatie maar tevens in de keten. - Hago is continu met haar stakeholders in dialoog, zowel intern- als extern. - Duurzaamheid is geïntegreerd in de bedrijfsvoering van Hago, dit betekent dat duurzaamheid onderdeel is van de reguliere bedrijfsvoering. Praktijkvoorbeelden worden in- en buiten de organisatie gedeeld. - Binnen Hago is iemand verantwoordelijk gesteld voor Duurzaamheid. - Vebego heeft een MVO manager, CSR Manager. - De Raad van Bestuur van Vebego zijn lid van de stuurgroep van de Vebego Foundation. 28) Op welke manier ontwikkelt uw organisatie de benodigde competenties voor het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid- binnen en eventueel buiten uw organisatie? Directe medewerkers ontvangen bij indiensttreding een aanname set met o.a. de introductiewijzer. In deze introductiewijzer zijn richtlijnen beschreven op het gebied van houding/gedrag van onze medewerkers maar ook bij onze klanten. Directe medewerkers volgen allen de basisinstructie schoonmaak en de basisopleiding schoonmaken. Tijdens deze opleiding wordt niet enkel aandacht geschonken aan het schoonmaakvak maar tevens aan duurzaamheid en omgang met mensen, zowel intern als extern. Er is een opleidingsbudget voor zowel direct als indirect personeel. Dit budget zorgt ervoor dat medewerkers competenties kunnen ontwikkelen die samenhangen met maatschappelijke verantwoordelijkheid. Verder heeft Hago een beleidshandboek waarin het beleid en geldende procedures staan beschreven. Er is o.a. beleid op diversiteit, anti corruptie en integriteit. Binnen Hago heeft van oktober 2015 t/m maart 2016 een pilot plaatsgevonden gericht op de financiële vitaliteit van medewerkers. Deze pilot was gericht op het vergroten van de financiële zelfredzaamheid van medewerkers middels budgetcoaching. Medewerkers nemen regelmatig deel aan (netwerk)bijeenkomsten gericht op het delen van kennis en ervaringen op het gebied van MVO in de brede zin. Denk hierbij aan bijeenkomsten van MVO Nederland. pagina 28 van 35

29 Duurzaamheid wordt binnen de gehele organisatie geïntegreerd middels het jaarbericht, introductiewijzer, het personeelsblad, het intranet en opleidingsprogramma s. Het promoten om deel te nemen aan MBO activiteiten en/of een bouwreis. Hago en Vebego investeren hiervoor de helft van het aantal verlofuren. pagina 29 van 35

30 Integreren van maatschappelijke verantwoordelijkheid in besturingsprocessen, systemen en procedures 29) Op welke manier heeft uw organisatie haar maatschappelijke verantwoordelijkheid geïntegreerd in haar besturingsprocessen, systemen en procedures? Hago heeft dit geïntegreerd door: Door de effecten van onze eigen activiteiten op maatschappij, milieu en economie zorgvuldig te monitoren en te managen. Door de effecten van organisaties in onze invloedssfeer te monitoren. Door rekening te houden met effecten van besluiten, bijvoorbeeld over nieuwe activiteiten. Door ervoor te zorgen dat de principes van maatschappelijke verantwoordelijkheid in onze besturingsprocessen worden toegepast en worden weerspiegeld in onze structuur en cultuur. Door periodiek te beoordelen of wij in onze procedures en processen voldoende rekening houden met maatschappelijke verantwoordelijkheid. Hago beschikt over een kwaliteits- en milieumanagementsysteem. Naast interne audits worden regiobedrijven en objecten steekproefsgewijs elk jaar door een onafhankelijke certificerende instelling geauditeerd. Deze aanpak helpt Hago bij het borgen en afleggen van verantwoording en rekenschap ten aanzien van gezondheid, veiligheid, kwaliteit, milieu en duurzaamheid. Dit niet enkel binnen Hago maar in de gehele keten. Beide managementsystemen zijn gebaseerd op de Deming Circle: Plan Do Check Act. Hierdoor wordt Hago voortdurend gestimuleerd om haar processen te optimaliseren. Door continu met een scherpe out of the box blik naar de bedrijfsvoering te kijken ontstaan nieuwe innovatieve werkwijzen die een financieel/economische, sociale of ecologische verbetering met zich meebrengen. Kortom: een vicieuze cirkel van aanpassing en verbetering. pagina 30 van 35

31 Communicatie en rapportage 30) Houdt uw organisatie bij haar communicatie over maatschappelijke verantwoordelijkheid rekening met de volgende criteria? Hago houdt in haar communicatie inzake maatschappelijke verantwoordelijkheid rekening met: Compleet: in de informatie komen alle belangrijke activiteiten en de maatschappelijke effecten van daarvan aan de orde. Begrijpelijk: de informatie is voor de doelgroep goed te begrijpen. Het gaat hierbij zowel om het gebruik van de taal van de doelgroep als om de manier waarop de informatie wordt gepresenteerd. Responsief: in de informatie wordt ingegaan op de belangen van de stakeholders. Nauwkeurig: de informatie is feitelijk juist en bevat voldoende diepgang. Evenwichtig: de informatie is evenwichtig en eerlijk. De organisatie brengt niet alleen goed nieuws naar buiten, maar geeft ook informatie over eventuele negatieve maatschappelijke effecten. Actueel: het behoort daarom altijd duidelijk te zijn op welke periode de informatie betrekking heeft. Toegankelijk: de informatie is beschikbaar voor alle stakeholders. Hago hanteert in haar communicatie de volgende criteria: compleet, begrijpelijk, responsief, nauwkeurig, evenwichtig, actueel en doelgroepgericht. Hago heeft een organisatie met veel verschillende culturele achtergronden, in de communicatie wordt hier rekening mee gehouden door de boodschap in begrijpbare taal te formuleren. 31) Op welke manier communiceert uw organisatie over haar maatschappelijke verantwoordelijkheid? Hago communiceert over haar maatschappelijke verantwoordelijkheid via: Vergaderingen en gesprekken met stakeholders. Specifieke onderwerpen of projecten met stakeholders te communiceren. Interne communicatie tussen management en medewerkers. Interne teamactiviteiten met als doel mvo te integreren in bedrijf. Communicatie over prestaties op gebied van MVO. Communicatie met leveranciers over MVO in de inkoopeisen. Publiekcommunicatie over noodgevallen, zowel vooraf als tijdens een noodgeval. Artikelen over MVO in tijdschriften en nieuwsbrieven. Advertenties of andere openbare verklaringen om MVO te promoten. Ter beschikking stellen van informatie voor publieke doelen. Onderstaand zijn enkele communicatie kanalen toegelicht over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van Hago: - Op de website van Hago is aandacht voor MVO: - In het jaarbericht #HA van Hago zijn de praktijkvoorbeelden benoemd - Het radio programma People Power gaat in op de kracht van mensen in organisaties. Via dit radio programma licht de CSR Manager van Vebego International sociale vraagstukken toe zoals impactmeting en medewerker vrijwilligerswerk. Beide programma s zijn terug te beluisteren via: en - In het personeelsblad wordt regelmatig gecommuniceerd over de MVO-inspanningen van Hago. pagina 31 van 35

32 - De Vebego Foundation stimuleert medewerkers om maatschappelijke betrokkenheid te tonen. Medewerkers kunnen deelnemen aan initiatieven in Nederland, zoals NL Doet maar kunnen ook internationaal hun steentje bijdragen middels bouwreizen. - Via social media haakt Hago actief in op discussies over maatschappelijke verantwoordelijkheid en communiceert ook middels dit kanaal haar praktijkvoorbeelden. Bijvoorbeeld Keep It Clean Day. - Hago verspreid regelmatig persberichten over diverse duurzame activiteiten, 32a. Rapporteert uw organisatie over MVO via een maatschappelijk verslag? Hago rapporteert over de wijze waarop zij haar maatschappelijke verantwoordelijkheid invult via: - De website, hierop staan zowel maatschappelijk verantwoorde activiteiten benoemd alsmede maatschappelijk betrokken activiteiten. - Er vindt rapportage plaats middels het jaarbericht van Hago en de ISO Zelfverklaring. - Middels het jaarverslag van het moederbedrijf Vebego International. 33a. Zijn er conflicten of meningsverschillen (geweest) met stakeholders? Nee, in 2016 zijn er geen grote conflicten geweest met stakeholders. 33b. Welke methoden heeft u om (eventuele) conflicten op te lossen? Om conflicten op te lossen heeft Hago de volgende methoden: Rechtstreekse discussie met de stakeholder(s) Verstrekken van schriftelijke informatie om verkeerde interpretaties te voorkomen Formele procedures voor klachtenbehandeling Bemiddelings- en arbitrageprocedures Bij Hago staan langdurige relaties voorop. Indien er conflicten zijn, zoekt Hago samen met de betrokken partijen naar een oplossing. Bovendien is de klachtenprocedure onderdeel van het kwaliteitssysteem van Hago. Medewerkers kunnen zich te allen tijde wenden tot de vertrouwenspersoon. pagina 32 van 35

33 Het monitoren van activiteiten en beoordelen van prestaties 34. Op welke manier monitort uw organisatie haar activiteiten die effect hebben op relevante thema s en onderwerpen? Zie vraag 29. Hago monitort haar activiteiten die effecten hebben op relevante thema s en onderwerpen door: Feedback van stakeholders. Uitvoeren van benchmarks. Meten met behulp van indicatoren. Voor deze monitoring gelden: De omvang van de monitoring is in lijn met de omvang en het belang van de activiteiten. De monitoring geeft resultaten die betrouwbaar, tijdig beschikbaar en gemakkelijk te begrijpen zijn. De monitoring is afgestemd op de behoefte van de stakeholders. 35. Hoe heeft uw organisatie haar prestaties op relevante thema s en onderwerpen beoordeeld? Hago meet de relevante thema s middels de werkwijze van impactmeting. Middels een nul- eind eindmeting worden de belangrijkste inputs en outputs van Hago gemeten om te waarderen wat de positieve- en negatieve impact van haar activiteiten is op sociaal, financieel/economisch en ecologisch vlak. Op basis van onderstaande vragen worden de prestaties geëvalueerd en getoetst. Hago stelt zich daarbij de volgende vragen: Zijn de beoogde doelen behaald? Waren het, achteraf gezien, de juiste doelen? Hadden we de juiste strategieën en processen voor de te behalen doelen? Wat werkte goed, en waarom? Wat werkte niet goed, en waarom niet? Wat hadden we beter anders kunnen doen? Zijn alle relevante personen erbij betrokken? 36. Heeft u stakeholders betrokken, zo ja welke? Een aantal interne stakeholders worden nauw betrokken bij de monitoring en voortgang van de gestelde doelstellingen: - Elke maand tijdens het Werkoverleg Duurzaamheid wordt de voortgang besproken en nieuwe acties uitgezet. - Het Management Team wordt regelmatig geïnformeerd of neemt besluiten inzake de voortgang van de doelstellingen. pagina 33 van 35

34 37a. Welke verbeteringen of successen heeft u organisatie bereikt? In onderstaande tabel zijn enkele verbeteringen of successen toegelicht. Onze positieve bijdrage Programma Financiële vitaliteit Nieuwe werkwijze voor opleidingen & trainingen 20 eigen gediplomeerde docenten die collega s kunnen opleiden voor de basisopleiding Werkgelegenheid bieden aan mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt in het reguliere arbeidsproces door joint-ventures met diverse SWbedrijven Schoonmaker van het jaarverkiezing 2016; Hago zet zich in om eigen mensen te belonen voor hun vakmanschap en hen een podium te bieden (waardering vakmanschap). Interne stakeholderdialoog middels ontbijtsessies en interactieve workshops Een klanttevredenheidsstijging bij Hago Next. Bij een klant is de tevredenheid gestegen van een 6.8 naar een 8.7. Dit door de inzet van dagschoonmaak en zelfsturende teams. Hierdoor ervaart de klant een betere service. Steeds vaker wordt dagschoonmaak ingezet bij klanten. Hierdoor ervaart de klant een grotere schoonmaakbeleving door directe aanspreekpunten en oplossingen. Samenwerking met partners voor duurzame afvalverwerking (van afvalscheiding tot het cradle-to cradle principe, waarbij afval terugkeert tot nieuwe grondstof) Samenwerking met diverse partners voor een afvalvrij Nederland (Nederland Schoon) en het besparen van water (Made Blue). Een samenwerking met onze leverancier Alpheios waarbij het aantal artikelnummers wordt beperkt en meer wordt ingezet op producten met een Vive ecolabel. Hago is hoofdsponsor van wielerevenement Limburgs Mooiste Hago was hoofdsponsor van Stichting Serious Request Heerlen (2015) 77 Hago medewerkers zijn ambassadeurs van de Vebego Foundation en hebben zich ingezet voor een maatschappelijk betrokken activiteit in binnen- of buitenland. 37b. Welke doelen zijn nog niet bereikt? Hago heeft in 2016 een nieuwe duurzaamheidsstrategie geformuleerd die aansluit op de bedrijfsstrategie. Op basis van intern- en externe onderzoeken en dialogen worden nieuwe doelstellingen geformuleerd. Op basis hiervan kan Hago op dit moment geen uitspraken doen over behaalde/niet behaalde doelstellingen. In 2017 worden op basis van de opgedane resultaten doelstellingen en concrete KPI s geformuleerd. pagina 34 van 35

35 Selecteren van MVO initiatieven- en instrumenten 38. Aan welke MVO initiatieven en eventueel bijbehorende instrumenten neemt uw organisatie deel? Lidmaatschap MVO Nederland. Ondertekening Code Verantwoordelijk Marktgedrag. De Normaalste Zaak (Hago Next) ISO Convenant Nederland Schoon 39. Welke van de onderstaande punten heeft u overwogen bij de keuze voor dit initiatief? Hago heeft onderstaande punten overwogen bij de keuze voor dit initiatief: Ondersteunt de principes NEN-ISO Geeft praktische richtlijnen om met MVO aan de slag te gaan. Is ontworpen voor uw type organisatie of haar interessegebieden. Is ontwikkeld om door verschillende organisaties te worden toegepast. Helpt de organisatie om specifieke stakeholdergroepen te bereiken. Wordt beheerd door een niet-commerciële organisatie. Heeft een goede reputatie als het gaat om geloofwaardigheid en integriteit. Is tot stand gekomen op een open en transparante wijze. Is goed toegankelijk. 40. Welke concrete acties worden uitgevoerd in verband met het MVO initiatief? Hago heeft de volgende acties uitgevoerd inzake het MVO initiatief ISO 26000: Met de werkgroep duurzaamheid en het Management Team is de prioriteiten matrix opgesteld. Hago wisselt en deelt ervaringen met bedrijven die tevens de richtlijn ISO toepassen. pagina 35 van 35