leerjaar doelenkatern

Transcriptie

1 Blok Pagina Blok 1 2 tot 10 Blok 2 11 tot 20 Blok 3 21 tot 31 Blok 4 32 tot 40 Blok 5 41 tot 49 Blok 6 50 tot 57 Blok 7 58 tot 65 leerjaar 6 doelenkatern

2

3 Voorafgaande toelichting bij doelenkatern, leerjaar 6 leerjaar 6 Beste leerkracht, Voor je ligt de doelenkatern van zwiso voor leerjaar 6. Je vindt in deze bundel een overzicht van alle lesdoelen geordend per blok en per les. Er staat tevens bij of het om een hoofddoel (H) of een nevendoel (N) gaat. In de vier kolommen die volgen staan de verwijzingen naar de respectieve eindtermen, GO-doelen, OVSG-doelen en VVKBaO-doelen. De doelen die cursief staan zijn differentiële doelstellingen. Je vindt deze doelenkatern ook online op Veel succes en plezier met zwiso! Het auteursteam 1

4 Blok H Het gemiddelde berekenen (ook met negatieve getallen) H Het ontbrekende getal zoeken wanneer het gemiddelde, het aantal getallen en op één na alle getallen gegeven zijn H De mediaan bepalen (niet voor OVSG en GO). B57b H Gegevens van een staafdiagram lezen. 1.8 WO G40a H Een staafdiagram tekenen. 1.8 WO G40b B57a B57a 1 2 H Kommagetallen tot 3 decimalen lezen en noteren G21 H Kommagetallen in het positieschema noteren G21 H In een kommagetal de waarde van elk cijfer bepalen G21 H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G H Op een getallenlijn steunpunten noteren om een gegeven kommagetal te plaatsen G22 H Kommagetallen aanvullen tot het volgende gehele getal G24 H Tellen met sprongen van 0,1; 0,01 en 0, G6 H Kommagetallen rangschikken G22 H Kommagetallen vergelijken en de symbolen >, < en = gebruiken G H Het resultaat van een optelling en een aftrekking schatten B36a H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend uitvoeren. H Het resultaat van een bewerking controleren door de uitkomst te vergelijken met de schatting B36a N Gegevens van een tabel aflezen. 1.8 WO G40a N Het resultaat van een bewerking controleren door de uitkomst te berekenen met de zakrekenmachine B46c B38b + B39b 2

5 Blok H Een breuk nemen van een getal tot 10 miljoen B25 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B25 N Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken toepassen SV 1.1 DO1 1 6 H Het gemiddelde berekenen H De mediaan bepalen (niet voor OVSG en GO). B57b H Kommagetallen tot 3 decimalen lezen en noteren G21 H Kommagetallen rangschikken G22 H Op een getallenlijn steunpunten noteren om een gegeven kommagetal te plaatsen. B57a G22 H Kommagetallen aanvullen tot het volgende gehele getal G24 H Tellen met sprongen van 0,1; 0,01; 0,001; 0,5 en 0, G6 H Kommagetallen vergelijken en de symbolen >, < en = gebruiken G22 H Een breuk nemen van een getal tot 10 miljoen B25 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B25 H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend uitvoeren B38b + B39b 1 7 H Betekenis geven aan getallen tot 10 miljoen G21e H Tellen met sprongen van 1, 10, 100, 1000, en G6 H Getallen tot 10 miljoen lezen en noteren G21e H Getallen tot 10 miljoen in het positieschema noteren G21e H Getallen tot 10 miljoen rangschikken G21e H Getallen tot 10 miljoen splitsen en ontbinden G21e H Ronde getallen groter dan noteren als kommagetal en omgekeerd G20 H Het symbool ± gebruiken en lezen als ongeveer

6 Blok H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36a H Natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal < B41b H Het resultaat van een vermenigvuldiging controleren door: - het product te vergelijken met de schatting; B46a - de negenproef te maken; het product te berekenen met de zakrekenmachine B46c N Rekentaal i.v.m. vermenigvuldigen gebruiken B3 1 9 H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B30 + B31 H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen tot 10 miljoen maken B11e + B14e H Rekentaal i.v.m. optellen en aftrekken gebruiken B H Eigenschappen van vierhoeken onderzoeken en verwoorden MK16 H De symbolen en // gebruiken MK31 + MK35 H De geodriehoek gebruiken MK30 + MK34 H Vierhoeken benoemen als trapezium, parallellogram, rechthoek, ruit of vierkant MK16 + MK H Het resultaat van een deling schatten B36a H Natuurlijke getallen en kommagetallen (tot 10 miljoen) cijferend delen door een natuurlijk getal < 1000 tot op een t of h nauwkeurig B43b H De waarde van de rest bepalen B44 4

7 Blok H Getallen tot 10 miljoen lezen en noteren G21e H Getallen tot 10 miljoen op de getallenlijn plaatsen G21e H Getallen tot 10 miljoen splitsen en ontbinden G21e H Ronde getallen groter dan noteren als kommagetal en omgekeerd G6 H Tellen met sprongen van , en G6 H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B30 + B31 H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen tot 10 miljoen maken B11e + B14e H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36a H Natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal < B41b H Het resultaat van een vermenigvuldiging controleren door: - het product te vergelijken met de schatting; B46a - de negenproef te maken; B46b - het product te berekenen met de zakrekenmachine B46c H Natuurlijke getallen en kommagetallen (tot 10 miljoen) cijferend delen door een natuurlijk getal < 1000 tot op een t, h of d nauwkeurig B43b H Eigenschappen van vierhoeken onderzoeken en verwoorden MK16 H Vierhoeken benoemen als trapezium, parallellogram, rechthoek, ruit of vierkant MK16 + MK en 14 H Meetopdrachten i.v.m. lengte, inhoud en gewicht uitvoeren H Een passend meetinstrument kiezen MR MR23 H Het resultaat van een meting op verschillende manieren noteren MR28 H Vraagstukken i.v.m. geld oplossen MR88 H Een strategie gebruiken om meetproblemen op te lossen DO1 5

8 Blok H Bij lengte, inhoud en gewicht de verschillende maateenheden kennen en gebruiken H Bij lengte, inhoud en gewicht herleidingen uitvoeren MR MR28 H Vraagstukken oplossen MR H Ronde getallen tot 10 miljoen vermenigvuldigen, een van de getallen is kleiner dan B18 H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met 100 en met B19c H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal kleiner dan 10, het quotiënt is een natuurlijk getal. H Een natuurlijk getal delen door 10, 100 en 1000, het quotiënt is een natuurlijk getal B B23a + B23c 1 17 H Een kommagetal vermenigvuldigen met een natuurlijk getal kleiner dan B32a H Een kommagetal delen door een natuurlijk getal kleiner dan B33a H Een kommagetal vermenigvuldigen met 10, 100 en B32a H Een kommagetal delen door 10 en B33a H Een natuurlijk getal delen door 10, 100 en 1000, het quotiënt is een kommagetal B34a H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal kleiner dan 10, het quotiënt is een kommagetal B34a 6

9 Blok H Ronde getallen tot 10 miljoen vermenigvuldigen, een van de getallen is kleiner dan 100. H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal kleiner dan 10, het quotiënt is een natuurlijk getal. H Een natuurlijk getal delen door 10, 100 en 1000, het quotiënt is een natuurlijk getal B B B23a + B23c H Een kommagetal vermenigvuldigen met een natuurlijk getal kleiner dan B32a H Een kommagetal vermenigvuldigen met 10, 100 en B32a H Een kommagetal delen door een natuurlijk getal kleiner dan B33a H Een kommagetal delen door 10 en B33a H Een natuurlijk getal delen door 10, 100 en 1000, het quotiënt is een kommagetal B34a H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal kleiner dan 10, het quotiënt is een kommagetal B34a H Het quotiënt afhankelijk van de context zinvol afronden G36 H Bij lengte, inhoud en gewicht de verschillende maateenheden kennen en gebruiken H Bij lengte, inhoud en gewicht herleidingen uitvoeren H Vraagstukken oplossen SV MR MR28 MR H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen met behulp van een geodriehoek MK30 + MK34 H De symbolen en // gebruiken MK31 + MK35 H Hoeken meten en tekenen MR77 H De eigenschappen van de zijden en de hoeken van vierhoeken kennen MK16 H Vierhoeken tekenen volgens voorschrift MK17 N Vierhoeken de passendste naam geven MK16 7

10 Blok en 21 H Het gemiddelde berekenen H De mediaan bepalen (niet voor OVSG en GO). B57b H Het ontbrekende getal zoeken wanneer het gemiddelde, het aantal getallen en op één na alle getallen gegeven zijn H In een kommagetal de waarde van elk cijfer bepalen G21 H Op een getallenlijn steunpunten noteren om een gegeven kommagetal te plaatsen. B57a B57a G22 H Kommagetallen aanvullen tot het volgende gehele getal G24 H Kommagetallen rangschikken G22 H Getallen tot 10 miljoen rangschikken G21e H Getallen tot 10 miljoen splitsen en ontbinden G21e H Een breuk nemen van een getal tot 10 miljoen B25 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B25 H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen tot 10 miljoen maken B11e + B14e H Ronde getallen tot 10 miljoen vermenigvuldigen, een van de factoren is kleiner dan B22 H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met 100 en met B19c H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal kleiner dan 10, het quotiënt is een natuurlijk getal B34a H Een natuurlijk getal delen door 100, het quotiënt is een natuurlijk getal B23a H Een natuurlijk getal delen door 100 en 1000, het quotiënt is een kommagetal B23a + B23c H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B30 + B31 H Een kommagetal vermenigvuldigen met een natuurlijk getal kleiner dan B32a H Een kommagetal vermenigvuldigen met B32a H Een kommagetal delen door een natuurlijk getal kleiner dan B33a H Een kommagetal delen door B33a H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend uitvoeren B38b + B39b H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36a H Een kommagetal cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal < B25 H Het resultaat van een vermenigvuldiging controleren door de negenproef te maken H Het resultaat van een deling schatten B36a 8

11 Blok en 21 H Kommagetallen cijferend delen door een natuurlijk getal < 1000 tot op een h nauwkeurig B43b H De waarde van de rest bepalen B44 H Bij lengte, inhoud en gewicht de verschillende maateenheden kennen en gebruiken H Bij lengte, inhoud en gewicht herleidingen uitvoeren H Vraagstukken oplossen SV MR MR28 H Eigenschappen van vierhoeken onderzoeken MK16 H Vierhoeken de passendste naam geven MR MK16 H Vierhoeken tekenen volgens voorschrift MK H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen tot 10 miljoen maken B11e + B14e H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B30 + B31 H Rekentaal i.v.m. optellen en aftrekken gebruiken B3 H Ronde getallen tot 10 miljoen vermenigvuldigen, een van de factoren is kleiner dan B22 H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met 100 en met B19c H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal kleiner dan 10, het quotiënt is een natuurlijk getal. H Een natuurlijk getal delen door 10, 100 en 1000, het quotiënt is een natuurlijk getal B34a B23a + B23c H Een kommagetal vermenigvuldigen met een natuurlijk getal kleiner dan B32a H Kommagetallen delen door een natuurlijk getal kleiner dan B33a H Een kommagetal vermenigvuldigen met 10, 100 en B32a H Een kommagetal delen door 10 en B33a H Een natuurlijk getal delen door 10, 100 en 1000, het quotiënt is een kommagetal B34a 9

12 Blok H Bij lengte, inhoud en gewicht de verschillende maateenheden kennen en gebruiken H Bij lengte, inhoud en gewicht herleidingen uitvoeren H Vraagstukken oplossen SV MR MR28 MR H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen tot 10 miljoen maken B11e + B14e H Ronde getallen tot 10 miljoen vermenigvuldigen, een van de factoren is kleiner dan B33a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met 100 en met B19c H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal kleiner dan 10, het quotiënt is een natuurlijk getal B34a H Een natuurlijk getal delen door 100, het quotiënt is een natuurlijk getal B23a H Een natuurlijk getal delen door 100 en 1000, het quotiënt is een kommagetal B23a + B23c H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B30 + B31 H Een kommagetal vermenigvuldigen met een natuurlijk getal kleiner dan B32a H Een kommagetal vermenigvuldigen met B32a H Een kommagetal delen door een natuurlijk getal kleiner dan B33a H Een kommagetal delen door B33a H Bij lengte, inhoud en gewicht de verschillende maateenheden kennen en gebruiken H Bij lengte, inhoud en gewicht herleidingen uitvoeren H Vraagstukken oplossen SV MR MR28 MR88 10

13 Blok H Het begrip procent hanteren en het symbool % lezen en noteren G26 H De gelijkwaardigheid tussen percentages en breuken vaststellen G27 H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen gebruiken G H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn m.b.v. de procentstrook. H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn m.b.v. de procentstrook. H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn m.b.v. de procentstrook B B B35 H Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken gebruiken SV 1.1 DO1 2 3 H De oppervlaktemaateenheden cm², dm², m² en km² kennen en gebruiken MR37 H Bij herleidingen de relatie tussen maatgetal en maateenheid verwoorden MR27 H Herleidingen maken MR28 H Betekenis geven aan een oppervlaktemaat waarvan het maatgetal een kommagetal is MR28 H Een maat uitgedrukt in verschillende maateenheden noteren als kommagetal MR28 N De referentiematen voor oppervlaktematen gebruiken MR H Gelijknamige breuken vergelijken G16 H Breuken met gelijke tellers vergelijken G16 H Ongelijknamige breuken vergelijken G16 H Breuken vereenvoudigen G16 H Breuken herstructureren G18 11

14 Blok H Driehoeken volgens de soorten hoeken indelen en benoemen MK22 H Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden indelen en benoemen MK22 H Vaststellen dat een gelijkzijdige driehoek steeds scherphoekig is MK20 H Vaststellen dat een gelijkbenige driehoek recht-, scherp- of stomphoekig kan zijn MK20 H Vaststellen dat een ongelijkbenige/ongelijkzijdige driehoek recht-, scherp- of stomphoekig kan zijn MK20 H Vaststellen dat de som van de hoeken van een driehoek altijd gelijk is aan MK20 N Hoeken meten met een geodriehoek MR H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen gebruiken G27 H Gelijknamige breuken vergelijken G16 H Breuken met gelijke tellers vergelijken G16 H Ongelijknamige breuken vergelijken G16 H Breuken vereenvoudigen G16c H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn m.b.v. de procentstrook. H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn m.b.v. de procentstrook. H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn m.b.v. de procentstrook B B B35 H Met gekende maateenheden herleidingen maken MR28 H De oppervlaktemaateenheden cm², dm², m² en km² gebruiken MR37 H Hoeken meten met een geodriehoek MR77 H Driehoeken volgens de soorten hoeken benoemen MK20 t.e.m. MK22 H Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden benoemen MK20 H Weten dat de som van de hoeken van een driehoek altijd gelijk is aan MK20 12

15 Blok H Betekenis geven aan getallen tot 1 miljard G11f H Getallen tot 1 miljard lezen en noteren G11f H Getallen tot 1 miljard op de getallenlijn plaatsen G12 H Getallen tot 1 miljard rangschikken G12 H Ronde getallen tot 1 miljard noteren als kommagetal en omgekeerd G20 H De waarde van elk cijfer in getallen tot 1 miljard bepalen G en 9 H Vraagstukken over lengte, inhoud, gewicht en geld oplossen SV 1.1 MR H Weten dat een seconde in tien delen wordt verdeeld MR68d H Tijdsduur tot op een duizendste van een seconde nauwkeurig lezen MR69 H Tijdsduur op verschillende manieren noteren MR69 H Tijdsduur berekenen MR H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn m.b.v. de verhoudingstabel. H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn m.b.v. de verhoudingstabel. H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn m.b.v. de verhoudingstabel B B B35 H Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken gebruiken SV 1.1 DO1 N De gelijkwaardigheid tussen breuken en percentages gebruiken G27 13

16 Blok H Getallen tot 1 miljard lezen en noteren G11f H Getallen tot 1 miljard op de getallenlijn plaatsen G12 H Getallen tot 1 miljard rangschikken G12 H Ronde getallen tot 1 miljard noteren als kommagetal en omgekeerd G20 H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn B35 H Vraagstukken over geld oplossen MR88 H Een tijdstip weergeven op een analoge klok of op een digitale klok MR69 H Tijdsduur tot op een honderdste van een seconde nauwkeurig lezen MR69 H Tijdsduur op verschillende manieren noteren MR69 H Tijdsduur berekenen MR H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot 1 miljard maken B11e + B14e H Vermenigvuldigingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan een van de factoren kleiner is dan 10 maken. H Delingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan de deler bestaat uit één cijfer maken B B22 N Rekentaal i.v.m. optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen gebruiken B H In een driehoek bij een basis de bijbehorende hoogte tekenen MK11a + MK34c H Vaststellen dat de drie hoogten van een driehoek elkaar snijden in één punt H Driehoeken construeren die aan gegeven voorwaarden voldoen MK21 N Driehoeken de passendste naam geven MK20 14

17 Blok H Van staafdiagrammen, lijngrafieken, cirkeldiagrammen en beelddiagrammen gegevens aflezen en daarmee eenvoudige bewerkingen uitvoeren. 1.8 WO H Grafieken interpreteren. 1.8 WO H Gegevens van een tabel omzetten in een grafiek of diagram en omgekeerd. 1.8 WO H Een legende lezen. 1.8 WO N Het gemiddelde berekenen MR22 + G40 G40 MR82 + MR83 MR28 B57a 2 16 H De oppervlakte van een rechthoek, parallellogram en driehoek bepalen H In parallellogrammen en driehoeken een basis en de corresponderende hoogte aangeven. N Ervaren en inzien dat figuren met dezelfde oppervlakte een verschillende vorm kunnen hebben MR12 + MR43 + MR44 MK11a MR H Bij vermenigvuldigen vaststellen en toepassen dat het product gelijk blijft als een van de factoren vermenigvuldigd wordt met en de andere gedeeld wordt door hetzelfde getal. H Bij vermenigvuldigen vaststellen en toepassen dat als één of beide factoren met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld word(t)(en), het product evenredig verandert. H Bij delingen vaststellen en toepassen dat het quotiënt gelijk blijft als deeltal en deler met hetzelfde getal vermenigvuldigd of door hetzelfde getal gedeeld worden. H Bij delingen vaststellen en toepassen dat als de deler gelijk blijft en het deeltal met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het quotiënt evenredig verandert B7c B7c B7d B7d 15

18 Blok H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot 1 miljard maken B11e + B14e H Vermenigvuldigingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan een van de factoren kleiner is dan 10 maken. H Delingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan de deler bestaat uit één cijfer maken B B22 H Rekentaal i.v.m. optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen gebruiken B3 H De oppervlakte van een rechthoek, parallellogram, trapezium en driehoek bepalen H Lengten waarvan de maatgetallen breuken of kommagetallen zijn, samenstellen MR86 H Veelhoeken de passendste naam geven MK24 MR12 + MR43 t.e.m. MR45 H In een driehoek de drie verschillende hoogten tekenen MK11a + MK34c H Driehoeken construeren die aan gegeven voorwaarden voldoen MK H Breuken gelijknamig maken G17 H Breuken optellen en aftrekken B26 + B27 H Breuken vereenvoudigen G16c H Een breuk en een kommagetal optellen/aftrekken en omgekeerd G23 N Van een breuk gelijkwaardige breuken noteren G16d N Breuken herstructureren G H Het verband onderzoeken tussen de (horizontaal) afgelegde weg van het rijdend voorwerp en het materiaal van de ondergrond (de baan). H Het verband onderzoeken tussen de afgelegde weg van het rijdend voorwerp en de helling (grootte van de hoek) van de baan MR89c MR89c H De resultaten van metingen voorstellen in een staafdiagram. 1.8 WO MR83 H Lengtemetingen en -berekeningen uitvoeren tot op 1 cm nauwkeurig MR23 H Tijdsduur tot op 0,01 seconde nauwkeurig bepalen MR70 H De snelheid berekenen in m/sec. en omzetten naar km/uur MR28 16

19 Blok H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal B34b H Een kommagetal delen door een kommagetal B33b H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal, het quotiënt is een kommagetal B34b H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b H Vaststellen dat vermenigvuldigen met 0,1/0,01 hetzelfde is als delen door 10/ B8b N Operaties op factoren uitvoeren bij delen en vermenigvuldigen B7c + B7d 2 22 H De oppervlakte van een ruit bepalen H De omtrek en de oppervlakte van veelhoeken bepalen MR45a MR33 + MR H Een breuk vermenigvuldigen met een natuurlijk getal B28a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een breuk B28a H Een breuk delen door een natuurlijk getal B29a 2 24 H Breuken gelijknamig maken G17 H Breuken vereenvoudigen G16c H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal B34b H Een kommagetal delen door een kommagetal B33b H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal, het quotiënt is een kommagetal B34b H Operaties op factoren uitvoeren bij delen en vermenigvuldigen B7c + B7d H Breuken optellen en aftrekken B26 + B27 H Een breuk vermenigvuldigen met een natuurlijk getal B28a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een breuk B28a H Een breuk delen door een natuurlijk getal B29a H De omtrek en de oppervlakte van veelhoeken bepalen MR33 + MR45 17

20 Blok H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36a H Vermenigvuldigingen waarin beide factoren kommagetallen zijn cijferend uitvoeren B41 H De komma zetten door het product te vergelijken met de schatting B36 H Vaststellen dat het aantal decimalen in het product gelijk is aan de som van het aantal decimalen van de factoren en 27 H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen gebruiken t.e.m G27 H Percentages voorstellen op een procentstrook G40 H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn B35 H Breuken vergelijken en rangschikken G16 H Breuken gelijknamig maken G17 H Breuken vereenvoudigen G16c H Ronde getallen tot 1 miljard noteren als kommagetal en omgekeerd G20 H Getallen tot 1 miljard samenstellen en ontbinden G13 H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot 1 miljard maken B11e + B14e H Vermenigvuldigingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan een van de factoren kleiner is dan 10 maken. H Delingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan de deler bestaat uit één cijfer maken B B22 H Rekentaal i.v.m. optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen gebruiken B3 H Operaties op factoren uitvoeren bij delen en vermenigvuldigen B7c + B7d H Vermenigvuldigingen en delingen met grote getallen maken B18 + B22 H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal B34b H Een kommagetal delen door een kommagetal B33b H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal, het quotiënt is een kommagetal B34b H Breuken optellen en aftrekken B26 + B27 18

21 Blok en H Een breuk vermenigvuldigen met een natuurlijk getal B28a 27 H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een breuk B28a H Een breuk delen door een natuurlijk getal B29a H De oppervlaktemaateenheden cm², dm², m² en km² gebruiken MR37 H Herleidingen maken MR28 H Tijdsduur berekenen MR70 H De oppervlakte van een rechthoek, parallellogram, ruit en driehoek bepalen H Driehoeken construeren die aan gegeven voorwaarden voldoen MK21 H Driehoeken volgens de soorten hoeken en volgens de eigenschappen van de zijden benoemen MR12 + MR43 t.e.m. MR MK20 + MK22 H In een driehoek bij een basis de bijbehorende hoogte tekenen MK11a + MK34c 2 28 H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen gebruiken G27 H Percentages voorstellen op een procentstrook G40 H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn B35 19

22 Blok H Ronde getallen tot 1 miljard noteren als kommagetal en omgekeerd G20 H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot 1 miljard maken B11e + B14e H Vermenigvuldigingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan een van de factoren kleiner is dan 10 maken. H Delingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan de deler bestaat uit één cijfer maken B B22 H Rekentaal i.v.m. optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen gebruiken B3 H Operaties op factoren uitvoeren bij delen en vermenigvuldigen B7c + B7d H Vermenigvuldigingen en delingen met grote getallen maken B18 + B22 H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal B34b H Een kommagetal delen door een kommagetal B33b 2 30 H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen gebruiken t.e.m G27 H Percentages voorstellen op een procentstrook G40 H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn B35 H Ronde getallen tot 1 miljard noteren als kommagetal en omgekeerd G20 H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot 1 miljard maken B11e + B14e H Vermenigvuldigingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan een van de factoren kleiner is dan 10 maken. H Delingen met ronde getallen tot 1 miljard waarvan de deler bestaat uit één cijfer maken B B22 H Rekentaal i.v.m. optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen gebruiken B3 H Operaties op factoren uitvoeren bij delen en vermenigvuldigen B7c + B7d H Vermenigvuldigingen en delingen met grote getallen maken B18 + B22 H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal B34b H Een kommagetal delen door een kommagetal B33b 20

23 Blok H Het resultaat van een deling schatten B36 H Delingen waarbij deeltal en deler (De deler telt maximaal 3 cijfers.) kommagetallen kunnen zijn, cijferend uitvoeren. N Ervaren dat verschillende schattingen dezelfde informatie geven over de orde van grootte van het quotiënt B43c B46a 3 2 H Betekenis geven aan getallen tot 100 miljard G11f H Getallen tot 100 miljard lezen en schrijven G11f H Getallen tot 100 miljard in het positieschema noteren G11f H Getallen tot 100 miljard rangschikken G12 H Getallen tot 100 miljard splitsen en ontbinden G13 H Getallen tot 100 miljard afronden tot op een gegeven rang G36 H Ronde getallen tot 100 miljard noteren als kommagetal en omgekeerd G H De wisseleigenschap toepassen bij optellen/vermenigvuldigen B4a + B4c H De schakeleigenschap toepassen bij optellen/vermenigvuldigen B5a + B5c H Bij het aftrekken van verschillende termen vaststellen en toepassen dat de aftrekkers van plaats mogen veranderen. H Bij het delen door verschillende factoren vaststellen en toepassen dat de delers van plaats mogen veranderen B4b B4d H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: - eerst de bewerkingen tussen de haakjes gemaakt moeten worden; B3 - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat B3 21

24 Blok H Bij vermenigvuldigingen vaststellen dat het product gelijk blijft als een van de factoren vermenigvuldigd wordt met en de andere gedeeld wordt door hetzelfde getal. H Bij vermenigvuldigingen vaststellen dat als één van de factoren met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het product in dezelfde mate verandert. H Bij vermenigvuldigingen met kommagetallen de vastgestelde eigenschappen toepassen B7c B7c B7c 3 5 H Bij vraagstukken over inhoud, gewicht en geld: MR89a - de eenheidsprijs bepalen; MR89a - de prijs voor een gegeven hoeveelheid bepalen; MR89a - de hoeveelheid voor een gegeven prijs bepalen MR89a H Vraagstukken over korting oplossen MR89e 3 6 H Getallen tot 100 miljard lezen en schrijven G11f H Ronde getallen tot 100 miljard noteren als kommagetal en omgekeerd G20 H De wisseleigenschap toepassen bij optellen/vermenigvuldigen B4a + B4c H De schakeleigenschap toepassen bij optellen/vermenigvuldigen B5a + B5c H Bij het aftrekken van verschillende termen toepassen dat de aftrekkers van plaats mogen veranderen. H Bij het delen door verschillende factoren toepassen dat de delers van plaats mogen veranderen B4b B4d H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: - eerst de bewerkingen tussen de haakjes gemaakt moeten worden; B3 - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat B3 H Bij vermenigvuldigingen weten dat het product gelijk blijft als een van de factoren vermenigvuldigd wordt met en de andere gedeeld wordt door hetzelfde getal B7c 22

25 Blok H Bij vermenigvuldigingen weten dat als één van de factoren met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het product in dezelfde mate verandert. H Bij vermenigvuldigingen met kommagetallen de vastgestelde eigenschappen toepassen B7c B7c H Het resultaat van een deling schatten B36 H Delingen waarbij deeltal en deler (De deler telt maximaal 3 cijfers.) kommagetallen kunnen zijn, cijferend uitvoeren B43c H Vraagstukken over inhoud, gewicht en geld oplossen MR H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 5, 50 en 0, B32 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 15 en 1, B32 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met B32 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met B32 N Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 0,1 en 0, B H Ruimtefiguren/lichamen indelen in veelvlakken en niet-veelvlakken en deze begrippen gebruiken MK27 H Bij veelvlakken de kubus, de balk en de piramide herkennen en benoemen H Bij veelvlakken de ribben, de hoekpunten en de zijvlakken (waaronder grondvlak en bovenvlak) herkennen en benoemen H Bij niet-veelvlakken de cilinder, de bol en de kegel herkennen en benoemen MK27 MK27 MK27 23

26 Blok H Van een kubus een ontvouwing (ontwikkeling, uitslag) tekenen MK44 H Van ontvouwingen nagaan welke een kubus opleveren MK44 H Van een balk een ontvouwing (ontwikkeling, uitslag) tekenen MK44 H Van ontvouwingen nagaan welke een balk opleveren MK44 H Van een ruimtelijke situatie een voorstelling maken in twee dimensies en omgekeerd MK44 N Tekenen op schaal MK H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5, 50 en 0, B34 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door B34 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door B34 N Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, 100 en B H Het aantal combinaties voorstellen m.b.v. een boomdiagram of een rooster SV 1.1 G40b H Het aantal combinaties bepalen als er 2 of 3 variabelen gegeven zijn SV 1.1 G41 H De kans bepalen dat een gegeven combinatie voorkomt G H Het aantal combinaties voorstellen m.b.v. een boomdiagram of een rooster SV 1.1 G40b H Het aantal combinaties bepalen als er 2 of 3 variabelen gegeven zijn SV 1.1 G41 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 5, 50 en 0, B32 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 15 en 1, B32 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met B32 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met B32 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, 100 en B34 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5, 50 en 0, B34 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door B34 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door B34 24

27 Blok H Bij niet-veelvlakken de cilinder en de bol herkennen en benoemen H Bij veelvlakken de kubus en de balk herkennen en benoemen H Van ontvouwingen nagaan welke een kubus opleveren MK44 H Van ontvouwingen nagaan welke een balk opleveren MK44 MK27 MK H Verwoorden wanneer een getal deelbaar is door 2, 3, 4, 5, 9, 10, 25 en H Vaststellen dat als een getal deelbaar is door 10, het ook deelbaar is door 2 en 5 maar niet omgekeerd. H Vaststellen dat als een getal deelbaar is door 100, het ook deelbaar is door 4 en 25 maar niet omgekeerd. H Vaststellen dat als een getal deelbaar is door 9, het ook deelbaar is door 3 maar niet omgekeerd. H De rest bepalen bij delingen door 2, 3, 4, 5, 9, 10 en 100 door gebruik te maken van de kenmerken van deelbaarheid G G G G G H Op basis van de getallen bij de vier bewerkingen een doelmatige oplossingswijze kiezen (vooral compenseren) B H De grootste gemeenschappelijke deler van twee of meer natuurlijke getallen bepalen. H Het kleinste gemeenschappelijk veelvoud van twee of meer natuurlijke getallen bepalen G G32 25

28 Blok H Een natuurlijk getal of een kommagetal cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal of een kommagetal (Eén van de factoren bestaat uit hoogstens 3 cijfers.) B32 H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36 H Bij een vermenigvuldiging de negenproef maken H De verkoopprijs berekenen als de inkoopprijs en de winst of het verlies t.o.v. de inkoopprijs procentueel gegeven zijn MR89b H De winst of het verlies procentueel bepalen t.o.v. de inkoopprijs MR89b H De inkoopprijs berekenen als de verkoopprijs gegeven is en de winst procentueel is uitgedrukt t.o.v. de inkoopprijs MR89b N Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken toepassen SV 1.1 DO H De grootste gemeenschappelijke deler van twee of meer natuurlijke getallen bepalen. H Het kleinste gemeenschappelijk veelvoud van twee of meer natuurlijke getallen bepalen G G32 H Weten wanneer een getal deelbaar is door 2, 3, 4, 5, 9, 10, 25 en H Weten dat als een getal deelbaar is door 10, het ook deelbaar is door 2 en 5 maar niet omgekeerd. H Weten dat als een getal deelbaar is door 100, het ook deelbaar is door 4 en 25 maar niet omgekeerd. H Weten dat als een getal deelbaar is door 9, het ook deelbaar is door 3 maar niet omgekeerd. H De rest bepalen bij delingen door 2, 3, 4, 5, 9, 10 en 100 door gebruik te maken van de kenmerken van deelbaarheid. H Op basis van de getallen bij de vier bewerkingen een doelmatige oplossingswijze kiezen (vooral compenseren). H Een natuurlijk getal of een kommagetal cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal of een kommagetal (Eén van de factoren bestaat uit hoogstens 3 cijfers.) G G G G G B32 B7 26

29 Blok H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36 H Bij een vermenigvuldiging de negenproef maken H De verkoopprijs berekenen als de inkoopprijs en de winst of het verlies t.o.v. de inkoopprijs procentueel gegeven zijn MR89b H De winst of het verlies procentueel bepalen t.o.v. de inkoopprijs MR89b H De inkoopprijs berekenen als de verkoopprijs gegeven is en de winst t.o.v. de inkoopprijs procentueel uitgedrukt is MR89b 3 19 H De gelijkheid tussen breuk, kommagetal en percentage vaststellen (eventueel na het afkappen van het kommagetal) en toepassen t.e.m G27 H Een breuk en een kommagetal optellen en aftrekken G H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c 3 21 H Ervaren dat het in bepaalde situaties voldoende is om met benaderende waarden te rekenen B52 H Een schatprocedure toepassen B37 H Ervaren dat schattend rekenen tot verschillende oplossingen kan leiden B H De omtrek en de diameter van een cirkel meten MR34 H De waarde van pi ontdekken als verhouding tussen de omtrek en de diameter. 3.2a MR34 H Het symbool voor straal (r), diameter/middellijn (d) en pi (π) kennen en gebruiken. 3.2a MK11c + MK11d H De formule om de omtrek van de cirkel te bepalen gebruiken MR34 N De straal, de diameter/middellijn en het middelpunt van een cirkel benoemen en tekenen. 3.2a MK11c + MK11d 27

30 Blok H Breuken interpreteren, verwoorden en gebruiken als verhouding G14c H De verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G14c + G41 H De delen bepalen als de verhouding tussen de delen en het geheel gegeven is G14c N Een breuk noteren als percentage G27 N De verhoudingstabel gebruiken G H De gelijkheid tussen breuk, kommagetal en percentage vaststellen (eventueel na het afkappen van het kommagetal) en toepassen. H Ervaren dat het in bepaalde situaties voldoende is om met benaderende waarden te rekenen t.e.m G B52 H Breuken interpreteren, verwoorden en gebruiken als verhouding G14c H De verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G14c + G41 H De delen bepalen als de verhouding tussen de delen en het geheel gegeven is G14c H Een breuk en een kommagetal optellen en aftrekken G23 H Een schatprocedure toepassen B37 H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c H De formule om de omtrek van de cirkel te bepalen gebruiken MR34 H Een cirkel met een gegeven straal tekenen. 3.2a MK H De oppervlakte van een rechthoek, vierkant en parallellogram bepalen H De oppervlakte van een driehoek bepalen MR44 H De oppervlakte van veelhoeken bepalen door de figuren om te structureren MR45 MR42 + MR43 28

31 Blok en 27 H Getallen tot 100 miljard lezen en schrijven G11f H Getallen tot 100 miljard splitsen en ontbinden G13 H Ronde getallen tot 100 miljard noteren als kommagetal en omgekeerd G20 H Het aantal combinaties voorstellen m.b.v. een boomdiagram SV 1.1 G40b H Het aantal combinaties bepalen als er 2 of 3 variabelen gegeven zijn SV 1.1 G41 H Weten wanneer een getal deelbaar is door 2, 3, 4, 5, 9, 10, 25 en G31 H De grootste gemeenschappelijke deler van twee natuurlijke getallen bepalen G23 H Het kleinste gemeenschappelijk veelvoud van twee natuurlijke getallen bepalen G40b H Breuken, kommagetallen en percentages vergelijken t.e.m G27 H Breuken interpreteren, verwoorden en gebruiken als verhouding G14c H De verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G14c + G41 H De delen bepalen als de verhouding tussen de delen en het geheel gegeven is G14c H Een breuk en een kommagetal optellen en aftrekken G23 H De wisseleigenschap toepassen bij optellen/vermenigvuldigen B4a + B4c H De schakeleigenschap toepassen bij optellen/vermenigvuldigen B5a + B5c H Bij het aftrekken van verschillende termen toepassen dat de aftrekkers van plaats mogen veranderen. H Bij het delen door verschillende factoren toepassen dat de delers van plaats mogen veranderen B4b B4d H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: - eerst de bewerkingen tussen de haakjes gemaakt moeten worden; B3 - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat B3 H Vermenigvuldigingen met kommagetallen en natuurlijke getallen oplossen door operaties op factoren uit te voeren. H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 5, 50, 0,5, 15, 1,5 en B B32 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5, 50, 0,5, 25 en B34 H Op basis van de getallen bij de vier bewerkingen een doelmatige oplossingswijze kiezen (vooral compenseren) B7 29

32 Blok en 27 H Delingen waarbij deeltal en deler (De deler telt maximaal 3 cijfers.) kommagetallen kunnen zijn, cijferend uitvoeren B43c H Het resultaat van een deling schatten B36 H Een natuurlijk getal of een kommagetal cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal of een kommagetal (Eén van de factoren bestaat uit hoogstens 3 cijfers.) B32 H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36 H Bij een vermenigvuldiging de negenproef maken H Vraagstukken over gewicht en geld oplossen B50 H De verkoopprijs berekenen als de inkoopprijs en de winst t.o.v. de inkoopprijs procentueel gegeven zijn MR89b H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c 3 28 H Vraagstukken oplossen m.b.v. de verhoudingstabel DO2f H Bij vraagstukken over inhoud, gewicht en geld: MR89a - de eenheidsprijs bepalen; MR89a - de prijs voor een gegeven hoeveelheid bepalen; MR89a - de hoeveelheid voor een gegeven prijs bepalen MR89a H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c 3 29 H De gelijkheid tussen breuk, kommagetal en percentage vaststellen (eventueel na het afkappen van het kommagetal) en toepassen t.e.m MR34 H Breuken interpreteren, verwoorden en gebruiken als verhouding G14c H De verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G14c + G41 H De delen bepalen als de verhouding tussen de delen en het geheel gegeven is G14c H Een breuk en een kommagetal optellen en aftrekken G23 30

33 Blok H Breuken, kommagetallen en percentages vergelijken t.e.m G27 H Breuken interpreteren, verwoorden en gebruiken als verhouding G14c H De verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G14c + G41 H De delen bepalen als de verhouding tussen de delen en het geheel gegeven is G14c H Een breuk en een kommagetal optellen en aftrekken G23 H Vraagstukken oplossen m.b.v. de verhoudingstabel H Vraagstukken over inhoud, gewicht, geld en snelheid oplossen DO2f MR88 31

34 Blok H Kommagetallen tot 3 decimalen lezen en noteren G21 H Natuurlijke getallen tot 10 miljoen lezen en noteren G11 H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 H Kommagetallen rangschikken G22 H Ronde getallen > noteren als kommagetal G20 H Tellen met sprongen van 100, 1000, en (natuurlijke getallen) G6 H Tellen met sprongen van 0,1; 0,01 en 0,05 (kommagetallen) G6 4 2 H De tijd op een digitale klok lezen MR69b H Een tijdstip op verschillende manieren noteren MR69b H Een tijdsduur in uren en minuten berekenen MR70c H Verschillende soorten dienstregelingen van trein en bus lezen en interpreteren. 2.3 WO MR H De lengte van de zijden en de grootte van de hoeken van veelhoeken onderzoeken en verwoorden t.e.m MK24 H Regelmatige veelhoeken herkennen en benoemen MK24b H Vaststellen dat een regelmatige n-hoek (bv. vijfhoek) verdeeld kan worden in n (5) gelijke driehoeken MK24b 4 4 H Vraagstukken i.v.m. prijsberekening oplossen: MR89a - de totale prijs van een mengsel bepalen; de prijs per... van een mengsel bepalen MR89a MR89a 4 5 H De oppervlakte van veelhoeken (o.a. regelmatige veelhoeken) bepalen MR45 32

35 Blok H Kommagetallen tot 3 decimalen lezen en noteren G21 H Natuurlijke getallen tot 10 miljoen lezen en noteren G11 H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 H Kommagetallen rangschikken G22 H Ronde getallen > noteren als kommagetal G20 H Tellen met sprongen van 100, 1000, en (natuurlijke getallen) G6 H Tellen met sprongen van 0,1; 0,01; 0,001 en 0,5 (kommagetallen) G6 H Vraagstukken i.v.m. prijsberekening bij mengsels oplossen H De oppervlakte van veelhoeken bepalen MR45 H Regelmatige veelhoeken herkennen MK24b MR89a 4 7 H Natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend delen door een natuurlijk getal kleiner dan H Een opgaande deling controleren door de omgekeerde bewerking te maken (deeltal = deler x quotiënt). H Een niet opgaande deling controleren door de gelijkheid deeltal = deler x quotiënt + rest te onderzoeken B42 t.e.m. B B8b B8b 4 8 H De behoefte aan standaardmaateenheden om het volume te bepalen ervaren MR16 H De begrippen kubieke meter, kubieke decimeter en kubieke centimeter omschrijven MR54 H De symbolen cm³, dm³ en m³ gebruiken MR54 H De verbanden tussen dm³ en cm³ en tussen m³ en dm³ afleiden MR54 H Eenvoudige herleidingen met volumematen maken MR28 33

36 Blok H De begrippen bruto, netto en tarra in concrete situaties gebruiken SV 1.5 B59 H Vraagstukken over bruto, netto en tarra oplossen SV 1.5 B59 H Het begrip laadvermogen verklaren en gebruiken. 4.2 SV 1.5 B59 N Het verband 1 ton = 1000 kg gebruiken MR62 + MR H De standaardprocedure of handig rekenen toepassen bij: - optellen en aftrekken van natuurlijke getallen en kommagetallen; B11 + B14 +B30 + B31 - vermenigvuldigen en delen van natuurlijke getallen en kommagetallen B18 + B19 + B22 + B23 + B32 + B33 + B H Het volume van een balk (kubus) bepalen MR58 H Ervaren dat balken met een verschillende vorm toch hetzelfde volume kunnen hebben MR56 34

37 Blok H De standaardprocedure of handig rekenen toepassen bij: - optellen en aftrekken van natuurlijke getallen en kommagetallen; vermenigvuldigen en delen van natuurlijke getallen en kommagetallen H Natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend delen door een natuurlijk getal kleiner dan H Een deling controleren door de gelijkheid deeltal = deler x quotiënt + rest te onderzoeken. B11 + B14 + B30 + B31 B18 + B19 + B22 + B23 + B32 + B33 + B B42 t.e.m. B B8 H Cijferend optellen, aftrekken en vermenigvuldigen t.e.m H De begrippen bruto, netto en tarra gebruiken SV 1.5 B59 H Vraagstukken over bruto, netto en tarra oplossen SV 1.5 B59 H Het begrip laadvermogen gebruiken. 4.2 SV 1.5 B59 H Het volume van een balk (kubus) bepalen MR58 B38 t.e.m. B H Een ongelijke verdeling (2 delen) maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling (2 delen) maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn B58a B58b 4 14 H Een lijnschaal en een breukschaal lezen en gebruiken MR85 H Een breukschaal noteren als lijnschaal en omgekeerd MR85 H De werkelijke lengte berekenen als de lengte op de tekening en de schaal gegeven zijn. H De lengte op de tekening berekenen als de werkelijke lengte en de schaal gegeven zijn. H De schaal bepalen als de werkelijke lengte en de lengte op de tekening gegeven zijn MR MR MR85 35

38 Blok H Het ontbrekende getal berekenen bij recht evenredigheden m.b.v. een verhoudingstabel. H Een puzzelprobleem oplossen door informatie te interpreteren, te combineren en in een tabel weer te geven B54 + B SV 1.1 DO H Een ongelijke verdeling (2 of 3 delen) maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling (2 of 3 delen) maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn B58a B58b 4 17 H Vraagstukken i.v.m. schaal oplossen MR85 H De relatie tussen de werkelijke oppervlakte van een figuur en de oppervlakte van deze figuur op schaal vaststellen MR84 + MR H Het ontbrekende getal berekenen bij recht evenredigheden m.b.v. een verhoudingstabel. H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn B54 + B B58a B58b H Vraagstukken i.v.m. schaal oplossen MR85 H De relatie tussen de werkelijke oppervlakte van een figuur en de oppervlakte van deze figuur op schaal uitdrukken MR84 36

39 Blok H Driehoeken construeren m.b.v. een passer MK21 + MK48 H Regelmatige veelhoeken tekenen m.b.v. een graadboog en een passer MK48 H Figuren natekenen MK44 N Nauwkeurig en correct werken met een graadboog en een passer MK48 N De eigenschappen van driehoeken kennen en gebruiken t.e.m MK22 N De eigenschappen van regelmatige veelhoeken kennen en gebruiken MK24b 4 20 H De formule om de oppervlakte van een cirkel te bepalen afleiden MR46 N De formule om de omtrek van een cirkel te bepalen gebruiken MR H Bewerkingen met breuken maken H Toepassingen waarin breuken voorkomen oplossen B48b B49 + B H Vraagstukken i.v.m. afstand, tijd en snelheid oplossen MR89c 4 23 H Van een bouwsel het vooraanzicht, de zijaanzichten en het bovenaanzicht tekenen en het grondplan met hoogtegetallen maken MK7 H Een bouwsel met een opgegeven aantal blokken en gegeven aanzichten maken MK7 + MK44 H Een gegeven bouwsel met zo weinig mogelijk blokken aanvullen tot een balk of kubus MK7 + MK44 37

40 Blok H Bewerkingen met breuken maken H Toepassingen waarin breuken voorkomen oplossen B48b B49 + B50 H Vraagstukken i.v.m. afstand, tijd en snelheid oplossen MR89c H De oppervlakte van een cirkel berekenen MR46 H Driehoeken construeren m.b.v. een passer MK21 + MK48 H Regelmatige veelhoeken tekenen m.b.v. een graadboog en een passer MK48 H Figuren natekenen MK44 H Van een bouwsel het linkerzijaanzicht tekenen en het grondplan met hoogtegetallen maken MK7 H Een gegeven bouwsel met zo weinig mogelijk blokken aanvullen tot een kubus MK7 + MK H Kennismaken met andere talstelsels G34 H Getallen kleiner dan of gelijk aan 15 noteren in het binair talstelsel G34 H Romeinse cijfers omzetten in Arabische cijfers en omgekeerd G en 27 H Kommagetallen tot 3 decimalen lezen en noteren G21 H Natuurlijke getallen tot 10 miljoen lezen en noteren G11 H Ronde getallen > noteren als kommagetal G20 H Kommagetallen vergelijken G22 H De standaardprocedure of handig rekenen toepassen bij: - optellen en aftrekken van natuurlijke getallen en kommagetallen; vermenigvuldigen en delen van natuurlijke getallen en kommagetallen B11 + B14 + B30 + B31 B18 + B19 + B22 + B23 + B32 + B33 + B34 38

41 Blok en 27 H Een ongelijke verdeling (2 of 3 delen) maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling (2 of 3 delen) maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn. H Het ontbrekende getal berekenen bij recht evenredigheden m.b.v. een verhoudingstabel B58a B58b B54 + B55 H Toepassingen waarin breuken voorkomen oplossen H Vraagstukken i.v.m. prijsberekening oplossen MR89a H Een tijdsduur in uren en minuten berekenen MR70c H Verschillende soorten dienstregelingen van trein en bus lezen en interpreteren. 2.3 WO MR82 H Vraagstukken i.v.m. afstand, tijd en snelheid oplossen MR89c H De maateenheden cm³, dm³ en m³ gebruiken MR54 H Het volume van een balk bepalen MR58 H De oppervlakte van veelhoeken bepalen MR45 H De formule voor het berekenen van de oppervlakte van een cirkel kennen en toepassen. B49 + B MR46 H Vraagstukken over bruto, netto en tarra oplossen SV 1.5 B59 H Een lijnschaal en een breukschaal lezen en gebruiken MR85 H De werkelijke lengte berekenen als de lengte op de tekening en de schaal gegeven zijn. H De lengte op de tekening berekenen als de werkelijke lengte en de schaal gegeven zijn MR MR85 H Regelmatige veelhoeken benoemen MK24b H Driehoeken construeren m.b.v. een passer MK21 + MK48 H Van een bouwsel het vooraanzicht en de zijaanzichten tekenen MK7 H Een gegeven bouwsel met zo weinig mogelijk blokken aanvullen tot een balk MK7 + MK44 39

42 Blok H De standaardprocedure of handig rekenen toepassen bij: - optellen en aftrekken van natuurlijke getallen en kommagetallen; B11 + B14 + B30 + B31 - vermenigvuldigen en delen van natuurlijke getallen en kommagetallen B18 + B19 + B22 + B23 + B32 + B33 + B H Een ongelijke verdeling (2 of 3 delen) maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling (2 of 3 delen) maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn B58a B58b 4 30 H De standaardprocedure of handig rekenen toepassen bij: - optellen en aftrekken van natuurlijke getallen en kommagetallen; vermenigvuldigen en delen van natuurlijke getallen en kommagetallen H Een ongelijke verdeling (2 of 3 delen) maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling (2 of 3 delen) maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn B58a B58b B11 + B14 + B30 + B31 B18 + B19 + B22 + B23 + B32 + B33 + B34 40

43 Blok H Vraagstukken met ongelijke verdelingen maken B58 H Vraagstukken met recht evenredige grootheden maken B50b N Het quotiënt afhankelijk van de context zinvol afronden G H Vraagstukken oplossen waarin een toename of een vermindering procentueel uitgedrukt wordt B56 N Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken gebruiken SV 1.1 DO1 5 3 H Bij spiegelingen de begrippen spiegelbeeld, spiegeling en spiegelas gebruiken MK36 H Een figuur en het spiegelbeeld van die figuur vergelijken en de eigenschappen bij spiegelingen verwoorden MK36 H Het spiegelbeeld van een vlakke figuur tekenen MK38 H Symmetrieassen/spiegelassen in figuren tekenen MK H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot 1 miljard maken B11 + B14 H Vermenigvuldigingen met getallen tot 1 miljard maken B18 + B19 + B22 + B23 H Delingen met getallen tot 1 miljard maken B18 + B19 + B22 + B23 H Handig vermenigvuldigen (15 x, 9 x, ) en delen (: 5, : 50, : 4, : 25, ) H Rekentaal gebruiken B3c B18 + B H Een breuk vermenigvuldigen met een breuk B28b N Bewerkingen met breuken maken B28b 41

44 Blok H Vraagstukken oplossen waarin een toename of een vermindering procentueel uitgedrukt wordt B56 H Het geheel bepalen als de breuk gegeven is B25 H Vraagstukken met ongelijke verdelingen maken B58 H Vraagstukken met recht evenredige grootheden maken B58 H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot 1 miljard maken B11 + B14 H Vermenigvuldigingen met getallen tot 1 miljard maken B18 + B19 H Delingen met getallen tot 1 miljard maken B22 + B23 H Handig vermenigvuldigen (15 x, 9 x, ) en delen (: 5, : 50, : 4, : 25, ) H Rekentaal gebruiken B3c H Een breuk vermenigvuldigen met een breuk B28b H Bewerkingen met breuken maken H Het spiegelbeeld van een vlakke figuur tekenen MK38 H Symmetrieassen/spiegelassen in figuren tekenen MK37 B18 + B22 B28b 5 7 H Vaststellen dat 1 dm³ gelijk is aan 1 liter MR55 H Het verband inzien tussen volumematen en inhoudsmaten (1 m³ = 1000 l en 1 cm³ = 1 ml) MR55 H Inhoudsmaten omzetten in volumematen en omgekeerd MR55 H Weten dat 1 cc gelijk is aan 1 cm³ MR H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn (o.a. percentages als 17 %, 22 %, ) B35 H Percentages berekenen met de zakrekenmachine B47 + B48 N Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken gebruiken SV 1.1 DO1 42

45 Blok H Schaduwvorming met de zon als lichtbron en een lamp als lichtbron onderzoeken en verwoorden WO MK46 H Met de zon als lichtbron vaststellen en toepassen dat: MK46 - op hetzelfde tijdstip de schaduwen van personen/voorwerpen evenwijdig zijn; 1.29 WO MK46 - de persoon/het voorwerp zich tussen zijn schaduw en de zon bevindt; 1.29 WO MK46 - op hetzelfde tijdstip de lengte van de schaduw evenredig is met de lengte van het voorwerp WO MK46 H Met een lamp als lichtbron vaststellen en toepassen dat: MK46 - het voorwerp zich tussen zijn schaduw en de lamp bevindt; 1.29 WO MK46 - de lengte van de schaduw afhankelijk is van de afstand tot de lamp; 1.29 WO MK46 - de vorm van de schaduw afhankelijk is van de positie van de lamp WO MK46 N Een windroos gebruiken. 3.1 WO MR en 11 H De oppervlakte van vlakke figuren berekenen MR42 + MR45c + MR46 H De omtrek van vlakke figuren berekenen MR33 H Een oppervlakte uitdrukken in landmaten MR37c H Evenwijdige rechten, loodlijnen en symmetrieassen/spiegelassen herkennen en tekenen MK30 + MK34 + MK37 H Constructies maken volgens voorschriften MK44 N Schaal gebruiken MR85 N Een ontwerp maken DO2f + DO2g 43

46 Blok H Vraagstukken i.v.m. procent oplossen B50b H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot 1 miljard maken B11 + B14 H Vermenigvuldigingen met getallen tot 1 miljard maken B18 + B19 H Delingen met getallen tot 1 miljard maken B18 + B19 + B22 + B23 H Het verband inzien tussen volumematen en inhoudsmaten MR55 H Inhoudsmaten omzetten in volumematen en omgekeerd MR55 H De oppervlakte van vlakke figuren berekenen MR42 + MR45c + MR46 H De omtrek van vlakke figuren berekenen MR47 H De eigenschap 'de lengte van de schaduw is evenredig met de lengte van het voorwerp' toepassen WO MK H Een natuurlijk getal delen door een stambreuk B29b H In situaties de bewerkingen met breuken herkennen en oplossen B H Informatie aflezen, interpreteren en er eenvoudige bewerkingen mee uitvoeren SV 1.1 MR82 H Gemiddelde snelheid berekenen MR89c H Tijdsduur berekenen MR89c 44

47 Blok H Het resultaat van een optelling, een aftrekking en een vermenigvuldiging schatten. H Optellingen, aftrekkingen en vermenigvuldigingen met natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend uitvoeren. H Het resultaat van een bewerking controleren door de uitkomst te vergelijken met de schatting. H Het resultaat van een aftrekking controleren door de omgekeerde bewerking te maken. H Het resultaat van een vermenigvuldiging controleren door de negenproef te maken B B46a B46b B38 t.e.m. B H De enkelvoudige intrest berekenen van een kapitaal dat gedurende een bepaalde tijd uitgezet wordt tegen een bepaalde rentevoet MR89f N De begrippen kapitaal, intrest en rentevoet gebruiken MR89f 5 17 H Vraagstukken als toepassing op bewerkingen (+, -, x en :) met natuurlijke getallen oplossen B49 t.e.m. B51 N Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken gebruiken SV 1.1 DO1 45

48 Blok H In situaties de bewerkingen met breuken herkennen en oplossen H Het resultaat van een optelling, een aftrekking en een vermenigvuldiging schatten. H Optellingen, aftrekkingen en vermenigvuldigingen met natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend uitvoeren. H Het resultaat van een bewerking controleren door de uitkomst te vergelijken met de schatting. H Het resultaat van een aftrekking controleren door de omgekeerde bewerking te maken. H Het resultaat van een vermenigvuldiging controleren door de negenproef te maken B B46a B46b H Een dienstregeling lezen. 2.3 WO MR82 H Tijdsduur berekenen MR89c H De enkelvoudige intrest berekenen van een kapitaal dat gedurende een bepaalde tijd uitgezet wordt tegen een bepaalde rentevoet MR89f B2 B38 t.e.m. B H De zijvlakken van een kubus, een balk en een cilinder onderzoeken MR47 H De oppervlakte van een kubus, een balk en een cilinder bepalen MR H Het resultaat van een deling schatten B36 H Delingen cijferend uitvoeren B43 H De gelijkheid D = d x q + r gebruiken B8b H De waarde van de rest bepalen bij delen door een natuurlijk getal B44 46

49 Blok H Lengten lezen en noteren in verschillende maateenheden (kilometer, meter, mijl en zeemijl). H Vreemde maateenheden omzetten in conventionele maateenheden en omgekeerd. 2.3 WO MR WO H Snelheid uitdrukken in km per uur, mijl per uur en in knopen WO H Windkracht uitdrukken in beaufort (Bft) en in km per uur. 2.1 WO MR90 H De temperatuur lezen in graden Celsius ( C) en graden Fahrenheit ( F) WO MR74 MR86 MR H Onderzoeken hoe het volume verandert als je een of meer afmetingen in dezelfde mate verandert MR H Bewerkingen met kommagetallen maken B30 t.e.m. B H Bewerkingen met kommagetallen maken B30 t.e.m. B34 H Het resultaat van een deling schatten B36 H Delingen cijferend uitvoeren B42 + B43 H De gelijkheid D = d x q + r gebruiken B42 t.e.m. B45 H De waarde van de rest bepalen bij delen door een natuurlijk getal B44 H De oppervlakte van een kubus, een balk en een cilinder bepalen H Lengten lezen en noteren in verschillende maateenheden (kilometer, meter, mijl en zeemijl). MR MR86 H Snelheid uitdrukken in km per uur, mijl per uur en in knopen WO H Het verband onderzoeken tussen het volume en de ribben van een balk MR87 MR86 47

50 Blok H Kijklijnen ervaren in de werkelijkheid MK47 H Kijklijnen aangeven op een tekening MK47 H Kijklijnen gebruiken om te bepalen wat in het gezichtsveld ligt MK en 27 H Vraagstukken oplossen waarin een toename of een vermindering procentueel uitgedrukt wordt B56 H Toepassingen waarin breuken voorkomen oplossen B49 t.e.m. B51 H Bewerkingen met breuken maken H Bewerkingen met natuurlijke getallen tot 1 miljard maken H Bewerkingen met kommagetallen maken H Rekentaal gebruiken B3c H Het resultaat van een optelling, een aftrekking, een vermenigvuldiging en een deling schatten. H Optellingen, aftrekkingen, vermenigvuldigingen en delingen met natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend uitvoeren. B28b B H Het verband kennen tussen volumematen en inhoudsmaten MR55 H Inhoudsmaten omzetten in volumematen en omgekeerd MR55 H Het volume van een balk bepalen MR58 H De oppervlakte van vlakke figuren berekenen H De oppervlakte van een balk en een cilinder bepalen H De enkelvoudige intrest berekenen van een kapitaal dat gedurende een bepaalde tijd uitgezet wordt tegen een bepaalde rentevoet. B11 + B14 + B18 + B19 + B22 + B23 B30 t.e.m. B34 B38 t.e.m. B44 MR42 + MR45c + MR46 MR MR89f H Symmetrieassen/spiegelassen in figuren tekenen MK37 H Weten dat het voorwerp zich tussen zijn schaduw en de zon bevindt WO MK46 H Weten hoe het volume verandert als je een of meer afmetingen in dezelfde mate verandert. 2.6 WO MR87 H Kijklijnen gebruiken om te bepalen wat in het gezichtsveld ligt MK47 48

51 Blok H Vaststellen dat 1 dm³ gelijk is aan 1 liter MR55 H Het verband inzien tussen volumematen en inhoudsmaten (1 m³ = 1000 l en 1 cm³ = 1 ml) MR55 H Inhoudsmaten omzetten in volumematen en omgekeerd MR55 H Weten dat 1 cc gelijk is aan 1 cm³ H Het volume van een balk bepalen MR58 MR H De oppervlakte van een kubus, een balk en een cilinder bepalen H Weten hoe het volume verandert als je een of meer afmetingen in dezelfde mate verandert. MR MR H Het verband kennen tussen volumematen en inhoudsmaten MR55 H Inhoudsmaten omzetten in volumematen en omgekeerd MR55 H Het volume van een balk bepalen MR58 H De oppervlakte van een balk en een cilinder bepalen H Weten hoe het volume verandert als je een of meer afmetingen in dezelfde mate verandert. MR MR87 49

52 Blok H De betekenis van hellingspercentages onderzoeken en toepassen MR90 N Hoeken meten MR77 N Een tekening op schaal maken MR85 + MR H De oppervlakte van niet-veelhoeken bij benadering bepalen MR48 H De oppervlakte van veelhoeken bepalen MR H Vraagstukken i.v.m. prijsberekening oplossen: MR89a - de totale prijs van een mengsel bepalen; de prijs per... van een mengsel bepalen MR89 MR H Coördinaten gebruiken om een plaats in een rooster aan te geven of om een plaats terug te vinden MK7 H Aan de hand van een wegbeschrijving een route op een plattegrond aangeven. 3.7 WO MK7 H Een route ontwerpen en beschrijven (o.a. op een plattegrond/kaart). 3.7 WO MK7 6 5 H Het volume van een lichaam met een grillige vorm bij benadering bepalen MR60 H De inhouds- en volumemaateenheden kennen en gebruiken MR54 + MR55 H Eenvoudige herleidingen maken MR28 H Een maat uitgedrukt in verschillende maateenheden noteren als een kommagetal en omgekeerd MR28 50

53 Blok H Een stijging of een daling in procent weergeven MR90 H De oppervlakte van niet-veelhoeken bij benadering bepalen MR48 H De oppervlakte van veelhoeken bepalen MR45 H Vraagstukken i.v.m. prijsberekening oplossen: MR89a - de totale prijs van een mengsel bepalen; de prijs per... van een mengsel bepalen H Het volume van een lichaam met een grillige vorm bij benadering bepalen MR60 H De inhouds- en volumemaateenheden kennen en gebruiken MR54 + MR55 H Eenvoudige herleidingen maken MR28 H Een maat uitgedrukt in verschillende maateenheden noteren als een kommagetal en omgekeerd. MR89 MR MR H Het volume van een cilinder bepalen MR59 H Een inhoudsmaat omzetten in een volumemaat en omgekeerd MR55 N Het volume van een balk bepalen MR H Weten wanneer een geschatte of een exacte berekening aangewezen is B52 H De meest geschikte rekenwijze kiezen (cijferen, hoofdrekenen of zakrekenmachine) SV B H In vierhoeken diagonalen tekenen. 3.2a MK18 H De eigenschappen van de diagonalen in vierhoeken onderzoeken en verwoorden MK18 H Vaststellen dat bepaalde eigenschappen gelden voor alle vierhoeken van een bepaalde soort MK18 H Figuren tekenen volgens voorschriften MK17 + MK18 51

54 Blok H De omtrek van een cirkel bepalen MR34 H De oppervlakte van een cirkel bepalen MR H De vier bewerkingen met kommagetallen tot 1000 maken B30 t.e.m. B34 H Rekentaal i.v.m. bewerkingen gebruiken B H Weten wanneer een geschatte of een exacte berekening aangewezen is B52 H De meest geschikte rekenwijze kiezen (cijferen, hoofdrekenen of zakrekenmachine) SV B52 H De vier bewerkingen met kommagetallen tot 1000 maken H Het volume van een cilinder bepalen MR59 H De omtrek van een cirkel bepalen MR34 H De oppervlakte van een cirkel bepalen MR46 H In vierhoeken diagonalen tekenen. 3.2a MK18 H De eigenschappen van de diagonalen in vierhoeken onderzoeken en verwoorden MK18 H Weten dat bepaalde eigenschappen i.v.m. diagonalen gelden voor alle vierhoeken van een bepaalde soort MK18 B30 t.e.m. B H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen toepassen t.e.m G27 52

55 Blok H Het verband tussen de neerslag uitgedrukt in liter per vierkante meter en in mm onderzoeken en vaststellen H Het volume van balken en cilinders bepalen en uitdrukken in m³, dm³ of cm³ MR90 MR58 + MR59 H Inhoud uitdrukken in l, dl, cl of ml MR51 H Eenvoudige herleidingen maken tussen: MR28 - volumematen; MR28 + MR54 - inhoudsmaten; MR28 + MR51 - volumematen en inhoudsmaten MR28 + MR H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn B H Mentaal een standpunt innemen. 3.7 WO MK H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c 6 18 H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen toepassen t.e.m G27 H Vraagstukken i.v.m. procent oplossen B35 H Toepassingen op volume en inhoud maken H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c MR58 + MR H Ervaren en verwoorden dat een bepaald volume van elk materiaal een eigen gewicht heeft MR65 53

56 Blok H Breuken en percentages interpreteren en gebruiken als verhouding G14c + G25b H De verhouding tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel uitdrukken. H De delen bepalen als de verhouding tussen de delen onderling of tussen de delen en het geheel gegeven is G14c + G25b G14c + G25b 6 21 H De oppervlakte van een vierkant, een rechthoek, een parallellogram, een driehoek en een cirkel bepalen H Het volume van een kubus, een balk en een cilinder bepalen H Een ontbrekende afmeting berekenen als de oppervlakte/het volume gegeven is MR42 t.e.m. MR46 MR58 + MR59 MR42 + MR H Doordenken over een wiskundige situatie SV 1.1 DO2 H Handig rekenen H De zakrekenmachine zinvol gebruiken t.e.m B B47 + B H Toepassingen op ontvouwingen van kubussen, balken en cilinders maken MK44 54

57 Blok H Breuken en percentages interpreteren en gebruiken als verhouding G14c + G25b H De verhouding tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel uitdrukken G14c + G25b H Doordenken over een wiskundige situatie SV 1.1 DO2 H De oppervlakte van een vierkant, een rechthoek, een parallellogram, een driehoek en een cirkel bepalen H Het volume van een kubus, een balk en een cilinder bepalen MR42 t.e.m. MR46 MR58 + MR59 H Toepassingen op ontvouwingen van kubussen, balken en cilinders maken MR58 + MR H Een rechthoek/vlakke figuur vormen met gegeven pentominovormen MK25 + MK45 H Oplossingen voor een ruimtelijk probleem (puzzel) bedenken DO2 H Symmetrieassen/spiegelassen in pentominovormen herkennen en tekenen MK36 + MK en 27 H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen toepassen t.e.m G27 H Vraagstukken i.v.m. procent oplossen B35 H Breuken en percentages gebruiken als verhouding G14c + G25b H De vier bewerkingen met kommagetallen tot 1000 maken H De betekenis van hellingspercentages toepassen MR90 H De oppervlakte van niet-veelhoeken bij benadering bepalen MR48 H De oppervlakte van veelhoeken bepalen MR45 H Vraagstukken i.v.m. prijsberekening oplossen B30 t.e.m. B34 H Het volume van een lichaam met een grillige vorm bij benadering bepalen MR60 H Het volume van een cilinder bepalen MR59 H Het volume van een balk bepalen MR58 H De inhouds- en volumemaateenheden kennen en gebruiken MR54 + MR55 MR89a 55

58 Blok en H Een inhoudsmaat omzetten in een volumemaat en omgekeerd MR55 27 H De omtrek van een cirkel bepalen MR34 H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c H De eigenschappen van de diagonalen in vierhoeken kennen MK18 H Figuren tekenen volgens voorschriften MK17 + MK18 H Mentaal een standpunt innemen. 3.7 WO MK6 H Toepassingen op ontvouwingen van kubussen, balken en cilinders maken MR58 + MR59 H Symmetrieassen/spiegelassen in pentominovormen herkennen en tekenen MK36 + MK H De omtrek van een cirkel bepalen MR34 H De oppervlakte van niet-veelhoeken bij benadering bepalen MR48 H De oppervlakte van veelhoeken bepalen MR45 H De inhouds- en volumemaateenheden kennen en gebruiken MR54 + MR55 H Een inhoudsmaat omzetten in een volumemaat en omgekeerd MR55 H Het volume van een cilinder bepalen MR59 H Het volume van een balk bepalen MR58 H Het volume van een lichaam met een grillige vorm bij benadering bepalen MR60 H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c 6 29 H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen toepassen t.e.m G27 H Vraagstukken i.v.m. procent oplossen B35 56

59 Blok H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen toepassen t.e.m G27 H Vraagstukken i.v.m. procent oplossen MR89c H De omtrek van een cirkel bepalen MR34 H De oppervlakte van niet-veelhoeken bij benadering bepalen MR48 H De oppervlakte van veelhoeken bepalen MR45 H De inhouds- en volumemaateenheden kennen en gebruiken MR54 + MR55 H Een inhoudsmaat omzetten in een volumemaat en omgekeerd MR55 H Het volume van een cilinder bepalen MR59 H Het volume van een balk bepalen MR58 H Het volume van een lichaam met een grillige vorm bij benadering bepalen MR60 H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c 57

60 Blok H Van staafdiagrammen gegevens aflezen. 1.8 WO MR82 H Grafieken interpreteren. 1.8 WO MR82 H Gegevens van een tabel omzetten in een grafiek. 1.8 WO MR82 H Een legende aanvullen. 1.8 WO MR en 3 H Een schets maken om problemen i.v.m. omtrek, oppervlakte en volume op te lossen SV DO2a H Problemen i.v.m. omtrek en oppervlakte van vlakke figuren oplossen H Problemen i.v.m. oppervlakte en volume van ruimtefiguren oplossen N Ervaren en inzien dat ruimtefiguren met een zelfde oppervlakte een verschillend volume kunnen hebben en omgekeerd. MR88 MR MR H Het gewicht berekenen als het volume (of de afmetingen) en het gewicht van 1 dm³ van het materiaal gegeven zijn. H Het volume berekenen als het totale gewicht en het gewicht van 1 dm³ van het materiaal gegeven zijn MR89g MR89g 7 5 H Veelhoeken en ruimtefiguren herkennen en benoemen H De eigenschappen van vlakke figuren en ruimtefiguren benoemen MK24 t.e.m. MK27 MK24 t.e.m. MK27 58

61 Blok H Cijferend optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen t.e.m H Een schets maken om problemen i.v.m. omtrek, oppervlakte en volume op te lossen SV DO2a H Problemen i.v.m. omtrek en oppervlakte van vlakke figuren oplossen H Problemen i.v.m. oppervlakte en volume van ruimtefiguren oplossen H Het gewicht berekenen als het volume (of de afmetingen) en het gewicht van 1 dm³ van het materiaal gegeven zijn. H Het volume berekenen als het totale gewicht en het gewicht van 1 dm³ van het materiaal gegeven zijn. B38 t.e.m. B44 MR88 MR MR89g MR89g H Veelhoeken en ruimtefiguren herkennen en benoemen H De eigenschappen van vlakke figuren benoemen MK24 MK24 t.e.m. MK en 8 H Bij ruimtefiguren veelvlakken (kubus, balk en piramide) en niet-veelvlakken (cilinder, bol en kegel) herkennen en benoemen. H Bij veelvlakken de ribben, de hoekpunten en de zijvlakken (grond- en bovenvlak) herkennen en benoemen MK27 3.2a MK27 H Van een veelvlak de ontvouwing herkennen en tekenen MK44 H Bij een ontvouwing het corresponderende veelvlak aanduiden MK7 + MK44 H Van een ruimtelijke situatie een voorstelling maken in twee dimensies en omgekeerd MK7 + DO2 H Constructies volgens voorschriften maken MK44 59

62 Blok H De betekenis van bevolkingsdichtheid verwoorden en toepassen SV 1.1 MR90 H Tabellen i.v.m. het weer en wisselkoersen aflezen en interpreteren. 1.8 WO N Oppervlakte van grillige vormen bepalen MR82 MR H De standaardprocedure of handig rekenen toepassen bij alle bewerkingen met natuurlijke getallen en kommagetallen H Andere symbolen voor de vermenigvuldiging kennen en hanteren (. en *) B3 B9 + B H Omrekeningstabellen lezen en hanteren H Gegevens van diagrammen en grafieken aflezen. 1.8 WO H Gegevens voorstellen in een grafiek. 1.8 WO MR82 H De mediaan berekenen. B57b H Verhoudingen uitdrukken in breuken en percentages G25b + G14c MR82 MR H De betekenis van bevolkingsdichtheid toepassen SV 1.1 MR90 H Breuken gelijknamig maken G17 H Breuken vereenvoudigen G16 H Optellingen, aftrekkingen, vermenigvuldigingen en delingen maken met getallen tot 10 miljoen H Breuken optellen B26 H Cijferend aftrekken, vermenigvuldigen en delen H Oppervlakte van niet-veelhoeken bij benadering bepalen MR48 H Bedragen in euro omzetten in vreemde valuta MR88 H Mentaal een standpunt innemen. 3.7 WO B11e + B14e + B18 + B19 + B23 B39 t.e.m. B44 60

63 Blok H Schatten door gebruik te maken van referentiematen/-punten MR18 H Volume en oppervlakte van ruimtefiguren berekenen H Lengten meten N Hoeveelheden schatten B37 N Verhoudingen bepalen B53 MR88 MR H Het begrip promille verwoorden en hanteren H Het symbool benoemen en noteren H Gegevens van een tabel omzetten in een diagram of een grafiek en omgekeerd. 1.8 WO H Grafieken en diagrammen interpreteren. 1.8 WO H Een legende lezen. 1.8 WO MR83 MR83 MR H Toepassingen op het gebruik van passer en graadboog (geodriehoek) bij het tekenen van cirkels en veelhoeken maken H Een eigen ontwerp maken MK H Vraagstukken over inhoud, gewicht en geld oplossen MR89g 61

64 Blok H Gegevens van diagrammen en grafieken aflezen. 1.8 WO H Gegevens voorstellen in een grafiek. 1.8 WO H Het gemiddelde berekenen B57a H Verhoudingen uitdrukken in breuken en percentages G25b + G14c MR83 MR H Het begrip promille hanteren H Gegevens van een tabel omzetten in een lijngrafiek WO MR83 H Grafieken en diagrammen interpreteren WO H Eenvoudige bewerkingen maken met de gegevens van een tabel H Optellingen, aftrekkingen, vermenigvuldigingen en delingen met natuurlijke getallen en kommagetallen maken. H Toepassingen op het gebruik van passer en graadboog (geodriehoek) bij het tekenen van cirkels en veelhoeken maken MR83 MR83 B11 + B14 + B18 + B19 + B22 + B23 MK H Een overzicht maken van gegevens en meetresultaten van de leerlingen van de klas MR83 62

65 Blok t.e.m. 23 H Het gemiddelde berekenen B57a H De mediaan bepalen (niet voor OVSG en GO). B57b H Het ontbrekende getal zoeken wanneer het gemiddelde, het aantal getallen en op één na alle getallen gegeven zijn. H Op een getallenlijn steunpunten noteren om een gegeven kommagetal te plaatsen B G22 H De gelijkwaardigheid tussen percentages, breuken en kommagetallen toepassen G27 H Kommagetallen aanvullen tot een geheel getal G36 H Getallen tot 100 miljard splitsen en ontbinden ,11,1 G13 H Een breuk nemen van een getal tot 10 miljoen B25 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B25 H Breuken, kommagetallen en percentages vergelijken G27 H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn G25 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn G25 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn G25 H Vraagstukken oplossen waarin een toename of een vermindering procentueel uitgedrukt wordt B56 H Weten wanneer een getal deelbaar is door 4, 9 en G31 H De grootste gemeenschappelijke deler van twee natuurlijke getallen bepalen G30 H Het kleinste gemeenschappelijk veelvoud van twee natuurlijke getallen bepalen G32 H De verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G41 H De delen bepalen als de verhouding tussen de delen en het geheel gegeven zijn G41 H Gegevens van een tabel omzetten in een grafiek WO H Van staafdiagrammen gegevens aflezen. 1.8 WO G40 H Een legende aanvullen. 1.8 WO G40 H Breuken optellen en aftrekken B26 + B27 G40 63

66 Blok H Een breuk vermenigvuldigen met een natuurlijk getal B28a t.e.m. H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een breuk B28a 23 H Een breuk delen door een natuurlijk getal B29a H Een breuk en een kommagetal optellen en aftrekken G23 + B28 + B29 H Optellingen, aftrekkingen, vermenigvuldigingen en delingen met natuurlijke getallen maken. H Optellingen, aftrekkingen, vermenigvuldigingen en delingen met kommagetallen maken H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: - eerst de bewerkingen tussen de haakjes gemaakt moeten worden; B3 - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat B3 H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn B58a B58b B11 + B14 + B18 + B19 + B22 + B23 B30 t.e.m. B34 H Het resultaat van een vermenigvuldiging en een deling schatten B36 + B46 H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend uitvoeren B38 + B39 H Een kommagetal cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal B41 H Het resultaat van een vermenigvuldiging controleren door de negenproef te maken H Een kommagetal cijferend delen door een natuurlijk getal < B43 H De waarde van de rest bepalen B44 H Bij lengte, inhoud, gewicht, oppervlakte en volume de verschillende maateenheden kennen en gebruiken. H Bij lengte, inhoud, gewicht, oppervlakte en volume eenvoudige herleidingen uitvoeren MR MR28 H Tijdsduur berekenen MR70 64

67 Blok t.e.m. 23 H De omtrek en de oppervlakte van vlakke figuren bepalen MR45 H Toepassingen op schaal maken MK53 H Vraagstukken over gewicht en geld oplossen MR88 H Vraagstukken over snelheid oplossen MR89c H De oppervlakte van een balk en een cilinder bepalen MR47 H Het volume van een balk bepalen MR58 H Driehoeken en vierhoeken tekenen volgens voorschrift MK21 H Vierhoeken de passendste naam geven MK18 H Driehoeken volgens de soorten hoeken en volgens de eigenschappen van de zijden benoemen MK22 H Regelmatige veelhoeken herkennen MK24b H De eigenschappen van vierhoeken kennen MK16 + MK18 H Van een bouwsel het vooraanzicht en de zijaanzichten tekenen MK7 H Een gegeven bouwsel met zo weinig mogelijk blokken aanvullen tot een balk MK7 H Symmetrieassen/spiegelassen in figuren tekenen MK36 + MK37 H Kijklijnen gebruiken om te bepalen wat in het gezichtsveld ligt MK47c H Een ontvouwing van een balk herkennen MK44 65

68