5 5d o e l e n k a t e r n

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "5 5d o e l e n k a t e r n"

Transcriptie

1 Blok Pagina Blok 1 2 tot 10 Blok 2 11 tot 21 Blok 3 22 tot 32 Blok 4 33 tot 40 Blok 5 41 tot 50 Blok 6 51 tot 60 Blok 7 61 tot 68 leerjaar 5 5d o e l e n k a t e r n

2

3 Voorafgaande toelichting bij doelenkatern, leerjaar 5 leerjaar 5 Beste leerkracht, Voor je ligt de doelenkatern van zwiso voor leerjaar 5. Je vindt in deze bundel een overzicht van alle lesdoelen geordend per blok en per les. Er staat tevens bij of het om een hoofddoel (H) of een nevendoel (N) gaat. In de vier kolommen die volgen staan de verwijzingen naar de respectieve eindtermen, GO-doelen, OVSG-doelen en VVKBaO-doelen. Je vindt deze doelenkatern ook online op Veel succes en plezier met zwiso! Het auteursteam 1

4 Blok H Strategieën ontdekken om ongestructureerde hoeveelheden te schatten B37 H Betekenis geven aan getallen tot G11 H Getallen tot lezen en schrijven G11 H Getallen tot in het positieschema noteren G10 H De waarde van elk cijfer in getallen tot bepalen G10 H Getallen tot vormen als de waarde van elk cijfer gegeven is G10 + G11 H Getallen tot op de getallenlijn plaatsen G12 H Getallen tot rangschikken G H Betekenis geven aan getallen tot G11 H Tellen met sprongen rond zuivere (tien)duizendtallen G6 H Getallen tot splitsen en samenstellen G13 N De verschillende functies van getallen verwoorden G9 1 3 H Vermenigvuldigingen maken met ronde getallen tot waarvan een van de factoren kleiner is dan B18 H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met 10 en met B19a H Opgaande delingen maken waarvan de deler bestaat uit één cijfer B22a H Veelvouden van 10 delen door B23a H Veelvouden van 100 delen door B23a 1 4 H Kommagetallen tot 3 decimalen lezen en noteren G21 H Kommagetallen voorstellen met schijven en t-, h- en d-kaartjes G21 H Kommagetallen in het positieschema noteren G20 H Kommagetallen situeren tussen twee opeenvolgende gehele getallen G22 H In een kommagetal de waarde van elk cijfer bepalen G20 H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 2

5 Blok H Op een getallenlijn steunpunten noteren om een gegeven kommagetal te plaatsen G22 H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 H Kommagetallen aanvullen/verminderen tot het volgende/vorige gehele getal G36 H Tellen met sprongen van 0,1; 0,01 en 0, G6 H Kommagetallen met hoogstens 3 decimalen vergelijken en de symbolen <, > en = gebruiken. H Kommagetallen omzetten in een breuk met noemer 10, 100, 1000 en omgekeerd G22 + G1d G23 H Kommagetallen intoetsen op de zakrekenmachine B H Getallen tot splitsen en samenstellen G13 H Tellen met sprongen rond zuivere (tien)duizendtallen G6 H Kommagetallen tot 3 decimalen lezen en noteren G21 H In een kommagetal de waarde van elk cijfer bepalen G20 H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 H Kommagetallen omzetten in een breuk met noemer 10, 100, 1000 en omgekeerd G23 H Tellen met sprongen van 0,1; 0,01 en 0, G6 H Vermenigvuldigingen maken met ronde getallen tot waarvan een van de factoren kleiner is dan B18 H Opgaande delingen maken waarvan de deler bestaat uit één cijfer B22a 1 7 H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B30 + B31 H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen tot maken B30 + B31 N Bewerkingen voorstellen op de lege getallenlijn B2 N Rekentaal i.v.m. optellen en aftrekken gebruiken B3 3

6 Blok en 9 H De lengte, de inhoud en het gewicht van voorwerpen schatten en meten met natuurlijke maateenheden. H De lengte, de inhoud en het gewicht van voorwerpen schatten en meten met standaardmaateenheden H Het geschikte meetinstrument kiezen H Het resultaat van een meting uitdrukken en noteren in de meest geschikte maateenheid MR MR19 MR13 + MR14 MR23 + MR H Bij lengte, inhoud en gewicht de verschillende standaardmaateenheden kennen en gebruiken. H Bij lengte, inhoud en gewicht de relaties tussen de verschillende standaardmaateenheden kennen H Bij lengte, inhoud en gewicht eenvoudige herleidingen uitvoeren H De omgekeerde evenredigheid tussen maatgetal en maateenheid verwoorden MR MR MR MR H Rekentaal i.v.m. breuken gebruiken B3 H Een breuk nemen van een grootheid B24 H Een breuk nemen van een getal tot B25 H Gelijkwaardige breuken noteren G16 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is G14 4

7 Blok H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B30 + B31 H Optellingen en aftrekkingen met natuurlijke getallen tot maken B30 + B31 H Bij lengte, inhoud en gewicht de verschillende maateenheden kennen en gebruiken. H Bij lengte, inhoud en gewicht de relaties tussen de verschillende maateenheden kennen H Bij lengte, inhoud en gewicht eenvoudige herleidingen uitvoeren MR MR MR H Kommagetallen vermenigvuldigen met een getal < B32a H Kommagetallen vermenigvuldigen met 10 en B32a N Bij kommagetallen het getal voor de komma benoemen als het gehele deel en het getal na de komma benoemen als het decimale deel G H Het resultaat van een optelling en een aftrekking schatten B36a H Optellingen waarbij de som cijferend uitvoeren B38 H Aftrekkingen waarbij het aftrektal cijferend uitvoeren B39 H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot op een d uitvoeren B38 + B B46a H Het resultaat van een bewerking controleren door de uitkomst te vergelijken met de schatting H Het resultaat van een bewerking controleren met de zakrekenmachine B46c N Een staafdiagram aanvullen. 1.8 WO MR82 15 H Een breuk nemen van een getal tot B25 H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen, voorstellen op een strook/ B2 lijnstuk. H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is G14 H Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken toepassen SV 1.1 DO1 5

8 Blok H Bij de vier bewerkingen een doelmatige oplossingswijze op basis van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen kiezen en uitvoeren. H Bij vermenigvuldigingen vaststellen dat het product gelijk blijft als een van de factoren vermenigvuldigd wordt met en de andere gedeeld wordt door hetzelfde getal. H Bij delingen vaststellen dat het quotiënt gelijk blijft als deeltal en deler met hetzelfde getal vermenigvuldigd of door hetzelfde getal gedeeld worden B7c B7d B4 + B H Rekentaal i.v.m. de vermenigvuldiging en de deling gebruiken B3 H Het resultaat van een vermenigvuldiging en een deling schatten B36a H Natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend delen door een natuurlijk getal < B42a + B H Het quotiënt bepalen tot op een t, h of d nauwkeurig B42a + B43 H De waarde van de rest bepalen B44 H Natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend vermenigvuldigen met een B40a + B41a natuurlijk getal < 100. H De komma plaatsen door het product te vergelijken met de schatting B46a H Het resultaat van een deling controleren door de uitkomst te vergelijken met de B46a schatting. H Het resultaat van een bewerking controleren met de zakrekenmachine B46c 6

9 Blok H Een breuk nemen van een getal tot B25 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is G14 H Kommagetallen vermenigvuldigen met een getal < B32a H Kommagetallen vermenigvuldigen met 10 en B32a B4 + B7 H Bij de vier bewerkingen een doelmatige oplossingswijze op basis van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen kiezen en uitvoeren (natuurlijke getallen) H Optellingen waarbij de som cijferend uitvoeren B38 H Aftrekkingen waarbij het aftrektal cijferend uitvoeren B39 H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot op een h cijferend uitvoeren B38 + B39 H Natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend delen door een natuurlijk getal < B42a + B43 H Het quotiënt bepalen tot op een t, h of d nauwkeurig B42a + B43 H Natuurlijke getallen en kommagetallen cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal < G H Driehoeken volgens de soorten hoeken indelen en benoemen MK22 H Scherphoekige, stomphoekige en rechthoekige driehoeken tekenen MK21 N De geodriehoek correct gebruiken om rechte hoeken te tekenen MK34a + MK48 7

10 Blok en 21 H Tellen met sprongen rond zuivere (tien)duizendtallen G6 H Getallen tot splitsen en samenstellen G10 H Rekentaal gebruiken G11 H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 H Op een getallenlijn steunpunten noteren om een gegeven kommagetal te plaatsen G22 H Tellen met sprongen van 0,1 en 0, G6 H Kommagetallen met hoogstens drie decimalen vergelijken G22 H Kommagetallen aanvullen/verminderen tot het volgende/vorige gehele getal G36 H Een breuk nemen van getallen tot B25 H Vermenigvuldigingen maken met ronde getallen tot waarvan een van de factoren kleiner is dan B18 H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met 10 en met B19a H Opgaande delingen maken waarvan de deler bestaat uit één cijfer B22a H Veelvouden van 10 delen door B23a H Veelvouden van 100 delen door B23a B4 + B7 H Bij de vier bewerkingen een oplossingswijze op basis van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen kiezen en deze uitvoeren H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B32a H Kommagetallen vermenigvuldigen met een getal < B32a H Kommagetallen vermenigvuldigen met 10 en B32a H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot op een h cijferend uitvoeren B30 + B31 H Kommagetallen cijferend delen door een natuurlijk getal < B43 H Het quotiënt cijferend bepalen tot op 0,01 nauwkeurig B42a + B43 H De waarde van de rest bepalen B44 H Kommagetallen cijferend vermenigvuldigen met een natuurlijk getal < B41 H De gekende schatprocedure bij vermenigvuldigen toepassen B36 H De komma plaatsen door het product te vergelijken met de schatting B46a MR28 H Bij lengte, inhoud en gewicht de verschillende maateenheden kennen en gebruiken. H Bij lengte, inhoud en gewicht de relaties tussen de verschillende maateenheden kennen MR28 8

11 Blok en 21 H Bij lengte, inhoud en gewicht eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 H Driehoeken volgens de soorten hoeken benoemen MK22 H Een rechthoekige en een scherphoekige driehoek tekenen MK H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 H Op een getallenlijn steunpunten noteren om een gegeven kommagetal te plaatsen G22 H Tellen met sprongen van 0,1; 0,01 en 0, G6 H Kommagetallen met hoogstens 3 decimalen vergelijken G22 H Kommagetallen aanvullen/verminderen tot het volgende/vorige gehele getal G36 H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B32a H Kommagetallen vermenigvuldigen met een getal < B32a H Kommagetallen vermenigvuldigen met 10 en B32a 1 23 H Een breuk nemen van een getal tot B25 H Optellingen en aftrekkingen maken met natuurlijke getallen tot B18 H Vermenigvuldigingen maken met ronde getallen tot waarvan een van de factoren kleiner is dan B18 H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met 10 en met B19a H Opgaande delingen maken waarvan de deler bestaat uit één cijfer B22a H Veelvouden van 10 delen door B23a H Veelvouden van 100 delen door B23a B4 + B7 H Bij de vier bewerkingen een oplossingswijze op basis van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen kiezen en deze uitvoeren

12 Blok H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 H Op een getallenlijn steunpunten noteren om een gegeven kommagetal te plaatsen G22 H Tellen met sprongen van 0,1 en 0, G6 H Kommagetallen met hoogstens drie decimalen vergelijken G22 H Kommagetallen aanvullen/verminderen tot het volgende/vorige gehele getal G36 H Een breuk nemen van getallen tot B25 H Vermenigvuldigingen maken met ronde getallen tot waarvan een van de factoren kleiner is dan B18 H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met 10 en met B19a H Opgaande delingen maken waarvan de deler bestaat uit één cijfer B22a H Veelvouden van 10 delen door B23a H Veelvouden van 100 delen door B23a B4 + B7 H Bij de vier bewerkingen een oplossingswijze op basis van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen kiezen en deze uitvoeren H Optellingen en aftrekkingen met kommagetallen tot 1000 maken B32a H Kommagetallen vermenigvuldigen met een getal < B32a H Kommagetallen vermenigvuldigen met 10 en B32a 10

13 Blok H Betekenis geven aan getallen tot G9 H Tellen met sprongen van 1, 10, 100, 1000, en G6 H Getallen tot lezen en schrijven G11 H Getallen tot in het positieschema noteren G10 H Getallen tot op de getallenlijn plaatsen G12 H Getallen tot rangschikken G12 H Getallen tot splitsen en ontbinden G H Gelijknamige breuken vergelijken G16b H Breuken met gelijke tellers vergelijken G16b H Ongelijknamige breuken vergelijken G H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot maken B11 + B14 H Optellingen en aftrekkingen met verschillende termen maken B11 + B14 H Bij optellen en aftrekken een doelmatige oplossingswijze op basis van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen kiezen en uitvoeren B11 + B14 N Bewerkingen voorstellen op de lege getallenlijn B2 2 4 H De grootste gemeenschappelijke deler van twee natuurlijke getallen kleiner dan 100 bepalen. H Het kleinst gemeenschappelijk veelvoud van twee natuurlijke getallen kleiner dan 20 bepalen G G32 11

14 Blok H Vlakke figuren onderverdelen in veelhoeken en niet-veelhoeken MK15 H Veelhoeken benoemen volgens het aantal hoeken en zijden MK MK16 H Eigenschappen (van zijden en hoeken) van vierhoeken onderzoeken en verwoorden H Vierhoeken benoemen als trapezium, parallellogram, rechthoek, ruit of vierkant N De termen overstaande/tegenoverliggende zijden en hoeken correct gebruiken MK H Tellen met sprongen van 1, 10, 100, 1000 en G6 H Getallen tot op de getallenlijn plaatsen G12 H Getallen tot splitsen en ontbinden G13 H Gelijknamige breuken vergelijken G16b H Breuken met gelijke tellers vergelijken G16b H Ongelijknamige breuken vergelijken G16 H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot maken B11 + B14 H Bij optellen en aftrekken een doelmatige oplossingswijze op basis van de getallen B11 + B14 en de eigenschappen van de bewerkingen kiezen en uitvoeren. H De grootste gemeenschappelijke deler van twee natuurlijke getallen kleiner dan G bepalen. H Het kleinst gemeenschappelijk veelvoud van twee natuurlijke getallen kleiner dan 20 bepalen G MK16 H Eigenschappen (van zijden en hoeken) van vierhoeken onderzoeken en verwoorden H Vierhoeken benoemen als trapezium, parallellogram, rechthoek, ruit of vierkant MK16 12

15 Blok H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen, voorstellen op een strook/ lijnstuk B2 H Een breuk nemen van een grootheid en van een getal B24 + B25 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is G H De zakrekenmachine verkennen B47 H Ervaren wanneer het gebruik van de zakrekenmachine zinvol is B52 H Met de zakrekenmachine: de relatie tussen deling, breuk en kommagetal ontdekken B48 - ontdekken dat niet alle zakrekenmachines op dezelfde manier rekenen H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36 N De tijd op een chronometer aflezen WO MR H Een kommagetal vermenigvuldigen met een natuurlijk getal kleiner dan B32a H Een kommagetal vermenigvuldigen met 100 of met een veelvoud van B19 H Een kommagetal vermenigvuldigen met B19c H Bij vermenigvuldigingen de wisseleigenschap toepassen B4c N Vaststellen dat het product gelijk blijft als een van de factoren vermenigvuldigd wordt met en de andere gedeeld wordt door hetzelfde getal B7c 2 10 H De omtrek van veelhoeken en niet-veelhoeken bepalen H Bij het bepalen van de omtrek van vierhoeken gebruik maken van de eigenschappen van de zijden. MR MR33 N Meten tot op 0,5 cm nauwkeurig MR23 N Vierhoeken met een gegeven omtrek tekenen MR33 13

16 Blok H Vraagstukken oplossen als toepassing op bewerkingen (x, + en -) met kommagetallen. H Vaststellen dat er soms verschillende manieren zijn om een probleem op te lossen en deze oplossingswijzen vergelijken SV 1.5 B51c SV 1.2 DO2 H Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken toepassen SV 1.1 DO H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen, voorstellen op een lijnstuk B2 H Een breuk nemen van een grootheid en van een getal B24 + B25 H Het geheel bepalen als de breuk gegeven is B25 H Een kommagetal vermenigvuldigen met een natuurlijk getal kleiner dan B32a H Een kommagetal vermenigvuldigen met 100 of met een veelvoud van B19 H Een kommagetal vermenigvuldigen met B19c H Bij vermenigvuldigingen de wisseleigenschap toepassen B4c H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot maken B11 + B14 SV 1.5 B51c H Vraagstukken oplossen als toepassing op bewerkingen (x, + en -) met kommagetallen H De omtrek van veelhoeken bepalen MR33 H Bij het bepalen van de omtrek van vierhoeken gebruik maken van de MR33 eigenschappen van de zijden. N Methodisch te werk gaan om problemen op te lossen SV 1.1 DO H Vermenigvuldigingen waarbij de vermenigvuldiger een natuurlijk getal is bestaande uit drie cijfers cijferend uitvoeren B41 H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36b H De komma plaatsen door het product te vergelijken met de schatting B36b N Een tabel lezen en aanvullen. 1.8 WO G40a 14

17 Blok H De opppervlaktemaateenheden m², dm² en cm² kennen en gebruiken MR37a H Betekenis geven aan een oppervlaktemaat waarvan het maatgetal een kommagetal is MR19c H Een maat uitgedrukt in verschillende maateenheden noteren als kommagetal MR19c H Met gekende maateenheden zinvolle herleidingen uitvoeren MR28 H Bij herleidingen de relatie tussen maatgetal en maateenheid verwoorden MR28 N De referentiematen voor oppervlaktematen gebruiken MR H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK30 + MK34 H De symbolen // en gebruiken MK31 + MK35 H De eigenschappen van de zijden en de hoeken van verschillende vierhoeken kennen en toepassen bij het tekenen van die vierhoeken MK16 H Vierhoeken een naam geven door de hoekpunten te benoemen. 3.2a N Vierhoeken de passendste naam geven MK H In situaties de totale prijs bepalen MR89a H Gepast betalen en teruggeven MR72 H De begrippen inkoopprijs, verkoopprijs, winst en verlies in concrete situaties gebruiken MR89b H In vraagstukken de inkoopprijs, de verkoopprijs, de winst of het verlies berekenen MK H Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden indelen en benoemen MK22 H Vaststellen dat een gelijkzijdige driehoek scherphoekig is MK22 H Vaststellen dat een gelijkbenige driehoek recht-, scherp- of stomphoekig kan zijn MK22 H Vaststellen dat een ongelijkbenige driehoek (ongelijkzijdige driehoek voor OVSG en GO) recht-, scherp- of stomphoekig kan zijn MK22 H Driehoeken met opgegeven eigenschappen tekenen MK21 15

18 Blok H Optellingen en aftrekkingen cijferend uitvoeren B38 + B39 H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36b H Vermenigvuldigingen waarbij de vermenigvuldiger een natuurlijk getal is bestaande uit drie cijfers uitvoeren B41 H De komma plaatsen door het product te vergelijken met de schatting B36b H In vraagstukken de inkoopprijs, de verkoopprijs, de winst of het verlies berekenen MK22 H In situaties de totale prijs bepalen MR89a H Gepast betalen of teruggeven MR72 H Met gekende oppervlaktemaateenheden zinvolle herleidingen uitvoeren MR MK22 H Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden en de hoeken indelen en benoemen H Vierhoeken de passendste naam geven MK16 H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK30 + MK34 N Gegevens van een tabel aflezen. 1.8 WO G40a N Bewerkingen met kommagetallenmaken B30 + B31 + B H Bij vermenigvuldigingen vaststellen dat als één van de factoren met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het product in dezelfde mate verandert. H Bij delingen vaststellen dat als de deler gelijk blijft en het deeltal met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het quotiënt in dezelfde mate verandert. H Bij delingen vaststellen dat als het deeltal gelijk blijft en de deler met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het quotiënt omgekeerd evenredig verandert. N Bij vermenigvuldigingen vaststellen dat het product gelijk blijft als een van de factoren vermenigvuldigd wordt met en de andere gedeeld wordt door hetzelfde getal. N Bij delingen vaststellen dat het quotiënt gelijk blijft als deeltal en deler met hetzelfde getal vermenigvuldigd of door hetzelfde getal gedeeld worden B7c B7d 16

19 Blok H Ervaren en inzien dat de oppervlakte van een parallellogram bepaald kan worden door het tot een rechthoek om te structureren H In een parallellogram de basis en de corresponderende hoogte aangeven. 3.2a MR43 H De oppervlakte van een parallellogram berekenen door: - omstructureren (OVSG en GO) de formule b x h te gebruiken (VVKBaO) MR43 H Een parallellogram met opgegeven eigenschappen tekenen MK17b N Ervaren en inzien dat figuren met dezelfde oppervlakte een verschillende vorm kunnen hebben. MR MR H Breuken als een verhouding verwoorden, interpreteren en gebruiken G14c H In concrete situaties verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G14c H De delen bepalen als de verhouding en het geheel gegeven zijn G14c N De verhoudingstabel gebruiken B H De tijd op een digitale klok lezen MR69b H Een tijdstip op verschillende manieren noteren MR69b H Een tijdsduur in uren en minuten berekenen MR70 H Verschillende soorten dienstregelingen lezen en interpreteren. 2.3 WO MR H Van een bouwsel het grondplan maken en de hoogtegetallen noteren MK7 H Van een bouwsel het voor- en het bovenaanzicht en de zijaanzichten tekenen MK7 H Aan de hand van verschillende aanzichten een bouwsel maken MK7 17

20 Blok H In concrete situaties verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G14c H De delen bepalen als de verhouding en het geheel gegeven zijn G14c H De verhoudingstabel gebruiken B2 H Bij vermenigvuldigingen weten dat als één van de factoren met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het product in dezelfde mate verandert. H Bij delingen weten dat als de deler gelijk blijft en het deeltal met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het quotiënt in dezelfde mate verandert. H Bij delingen weten dat als het deeltal gelijk blijft en de deler met een getal vermenigvuldigd of door een getal gedeeld wordt, het quotiënt omgekeerd evenredig verandert. H Bij vermenigvuldigingen weten dat het product gelijk blijft als een van de factoren B7c vermenigvuldigd wordt met en de andere gedeeld wordt door hetzelfde getal. H Bij delingen weten dat het quotiënt gelijk blijft als deeltal en deler met hetzelfde B7d getal vermenigvuldigd of door hetzelfde getal gedeeld worden. H Optellingen met ronde getallen tot maken B11 H In een parallellogram bij een basis de corresponderende hoogte aangeven. 3.2a MR43 H De oppervlakte van een parallellogram berekenen MR43 H Een tijdsduur in minuten berekenen MR70 H Verschillende soorten dienstregelingen lezen en interpreteren. 2.3 WO MR82 H Van een bouwsel het vooraanzicht en de zijaanzichten tekenen MK7 H Aan de hand van verschillende aanzichten een bouwsel maken MK H Vraagstukken i.v.m. eenheidsprijs en totale prijs oplossen MR88 H De verhoudingstabel gebruiken B2 B40 + B42 N Bewerkingen met kommagetallen maken N De relaties 1 kg = 1000 g en 1 kg = 10 x 100 g toepassen MR28 18

21 Blok en 27 H Tellen met sprongen van 10, 100 en G6 H Getallen tot splitsen G13 H (On)gelijknamige breuken vergelijken G16 H Breuken met gelijke tellers vergelijken G16 H De grootste gemeenschappelijke deler van twee natuurlijke getallen kleiner dan 100 bepalen. H Het kleinst gemeenschappelijk veelvoud van twee natuurlijke getallen kleiner dan 20 bepalen G G32 H Het geheel bepalen als de breuk gegeven is B25 H Breuken als een verhouding verwoorden, interpreteren en gebruiken G14c H In concrete situaties verhoudingen vaststellen tussen de delen onderling en tussen een deel en het geheel G14c H Optellingen en aftrekkingen met ronde getallen tot maken B11 + B14 H Optellingen en aftrekkingen met verschillende termen maken B11 + B14 H Een kommagetal vermenigvuldigen met een natuurlijk getal kleiner dan B32a H Een kommagetal vermenigvuldigen met 100, met een veelvoud van 100 en met B19 H Bij vermenigvuldigingen de wisseleigenschap toepassen B4c SV 1.5 MR49 + MR51 H Vraagstukken oplossen als toepassing op bewerkingen (x, + en -) met kommagetallen. H Bij vermenigvuldigingen weten dat het product gelijk blijft als een van de factoren vermenigvuldigd wordt met en de andere gedeeld wordt door hetzelfde getal. H Bij delingen weten dat het quotiënt gelijk blijft als deeltal en deler met hetzelfde getal vermenigvuldigd of door hetzelfde getal gedeeld worden B7c B7d H Het resultaat van een vermenigvuldiging schatten B36b H Vermenigvuldigingen waarbij de vermenigvuldiger een natuurlijk getal is B41 bestaande uit drie cijfers cijferend uitvoeren. H De komma plaatsen door het product te vergelijken met de schatting B36b H De omtrek van veelhoeken bepalen MR33 H Bij het bepalen van de omtrek van vierhoeken gebruik maken van de MR33 eigenschappen van de zijden. H Met gekende oppervlaktemaateenheden zinvolle herleidingen uitvoeren MR28 19

22 Blok en 27 H De begrippen inkoopprijs, verkoopprijs, winst en verlies in concrete situaties gebruiken MR89b H In een parallellogram de basis en de corresponderende hoogte aangeven. 3.2a MR43 H De oppervlakte van een parallellogram berekenen MR43 H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK30 + MK34 H De eigenschappen van de zijden en de hoeken van verschillende vierhoeken kennen en toepassen bij het tekenen van die vierhoeken MK16 H Vierhoeken benoemen als trapezium, parallellogram, rechthoek, ruit of vierkant H Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden en de hoeken benoemen MK MK22 H Driehoeken met opgegeven eigenschappen tekenen MK H De omtrek van veelhoeken bepalen MR33 H Bij het bepalen van de omtrek van vierhoeken gebruik maken van de MR33 eigenschappen van de zijden. H In een parallellogram de basis en de corresponderende hoogte aangeven. 3.2a MR43 H De oppervlakte van een parallellogram berekenen MR43 H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK30 + MK34 H De eigenschappen van de zijden en de hoeken van verschillende vierhoeken MK16 kennen en toepassen bij het tekenen van die vierhoeken. H Vierhoeken benoemen als trapezium, parallellogram, rechthoek, ruit of vierkant MK H Vierhoeken een naam geven door de hoekpunten te benoemen. 3.2a H Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden en de hoeken benoemen MK H Driehoeken met opgegeven eigenschappen tekenen MK21 20

23 Blok H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen, voorstellen op een lijnstuk B2 H Een breuk nemen van een getal B25 H Het geheel bepalen als de breuk gegeven is B25 H Betekenis geven aan een oppervlaktemaat waarvan het maatgetal een kommagetal is MR19c H Met gekende maateenheden zinvolle herleidingen maken MR28 H Bij herleidingen de relatie tussen maatgetal en maateenheid verwoorden MR H Het geheel bepalen als de breuk gegeven is B25 H De omtrek van veelhoeken bepalen MR33 H Bij het bepalen van de omtrek van vierhoeken gebruik maken van de eigenschappen van de zijden MR33 H Met gekende oppervlaktemaateenheden zinvolle herleidingen uitvoeren MR28 H In een parallellogram de basis en de corresponderende hoogte aanduiden. 3.2a MR43 H De oppervlakte van een parallellogram berekenen MR43 H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK30 + MK34 H Vierhoeken benoemen als trapezium, parallellogram, rechthoek, ruit of vierkant MK H Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden en de hoeken benoemen MK H Driehoeken met opgegeven eigenschappen tekenen MK21 21

24 Blok H In concrete situaties positieve en negatieve getallen vergelijken, rangschikken en het verschil bepalen G29 H Positieve en negatieve getallen op een getallenlijn plaatsen G29 G40 N Gegevens van een staaf- en lijndiagram aflezen en hiermee eenvoudige bewerkingen uitvoeren. 1.8 WO N Temperatuur aflezen en noteren in graden Celsius G28 + MR H In een context het begrip snelheid verwoorden MR89c H De afstand berekenen als de tijd en de snelheid gegeven zijn MR89c H De tijd berekenen als de afstand en de snelheid gegeven zijn MR89c 3 3 H Handig vermenigvuldigen met 5, 50 en B19 H Handig vermenigvuldigen met 9, 19, 29, B18 N Getallen vermenigvuldigen met 10 en B19 N Getallen vermenigvuldigen met een getal kleiner dan B32a 3 4 H Vaststellen dat het gemiddelde van een reeks gegevens tussen de hoogste en de laagste waarde in ligt B57a H Het gemiddelde berekenen B57a H De gemiddelde temperatuur berekenen (ook bij negatieve temperaturen) B57a H In concrete situaties problemen in verband met het gemiddelde oplossen B57a 3 5 H De begrippen bruto, netto en tarra in concrete situaties gebruiken B59 H De relatie tussen bruto, netto en tarra toepassen SV 1.5 B59 H In situaties het begrip laadvermogen verklaren en gebruiken. 4.2 SV 1.5 B59 N Het verband 1 ton = 1000 kg gebruiken MR62c 22

25 Blok H Positieve en negatieve getallen vergelijken, rangschikken en het verschil bepalen G29 H Het gemiddelde berekenen B57a H In concrete situaties problemen in verband met het gemiddelde oplossen B57a H Handig vermenigvuldigen met 5, 50 en B19 H Handig vermenigvuldigen met 9, 19, 29, B18 H De afstand berekenen als de tijd en de snelheid gegeven zijn MR89c H De tijd berekenen als de afstand en de snelheid gegeven zijn MR89c H De relatie tussen bruto, netto en tarra toepassen SV 1.5 B59 H In situaties het begrip laadvermogen gebruiken. 4.2 SV H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10 en B23a + B33a H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5 en B23b + B33a N Veelvouden van 10 delen door B23a N Veelvouden van 100 delen door B23a 3 8 H Breuken interpreteren als een deling en noteren als een kommagetal G14b H Ervaren en vaststellen dat bij sommige breuken het overeenkomstige kommagetal 1, 2 of 3 decimalen heeft en deze kommagetallen noteren als decimale breuk. H Ervaren en vaststellen dat bij sommige breuken in het overeenkomstige kommagetal na de komma een getal voorkomt dat herhaald wordt (repeterend deel) G G14b N De gelijkwaardigheid van breuken controleren G16d 3 9 H De begrippen trimester, kwartaal en semester gebruiken (kwartaal niet voor GO en OVSG). H Tijdsduur in jaren, maanden, weken en/of dagen bepalen aan de hand van een kalender WO MR66g MR70b H Tijdsduur tot op een seconde nauwkeurig bepalen MR70c H Een datum op verschillende manieren noteren. 2.2 WO MR67b N De begrippen jaar, schrikkeljaar en eeuw kennen MR66f 23

26 Blok H Van staafdiagrammen en lijngrafieken gegevens aflezen en daarmee eenvoudige bewerkingen uitvoeren. 1.8 WO H Grafieken interpreteren. 1.8 WO G40 H Gegevens van een tabel omzetten in een staafdiagram en lijngrafiek. 1.8 WO G H Verschillende soorten diagrammen en grafieken met elkaar vergelijken. 1.8 WO G40 N Het gemiddelde berekenen B57a G H Ontdekken en verwoorden wanneer een getal deelbaar is door 2, door 5 en door 10. H Vaststellen dat als een getal deelbaar is door 10, het ook deelbaar is door 2 en 5 en omgekeerd G31a G31a H De rest bepalen bij delingen door 2, door 5 en door G31a N Rekentaal in verband met vermenigvuldigen en delen gebruiken B H Weten dat bij sommige breuken in het overeenkomstige kommagetal na de komma een getal voorkomt dat herhaald wordt (repeterend deel) H Van een staafdiagram gegevens aflezen en interpreteren. 1.8 WO H Gegevens van een tabel aflezen en omzetten in een staafdiagram. 1.8 WO H Weten wanneer een getal deelbaar is door 2, door 5 en door G31a H Bewerkingen met ronde getallen (gegevens van een tabel of staafdiagram) G40 maken. H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10 en B23a + B33a H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5 en B23b + B33a H Tijdsduur tot op een seconde nauwkeurig bepalen MR70c G40 G40 24

27 Blok H De schatprocedure toepassen bij een deling door een tweecijferig getal B36 H Natuurlijke getallen delen door een natuurlijk getal < 100 tot op een t, h of d nauwkeurig. H Kommagetallen delen door een natuurlijk getal < 100 tot op een t, h of d nauwkeurig B42c B43b H De waarde van de rest bepalen B H In een driehoek een basis en de bijbehorende hoogte aangeven. 3.2.a MR44 H Ervaren en inzien dat de oppervlakte van een driehoek gelijk is aan de helft van de MR44 oppervlakte van een parallellogram, een rechthoek of een vierkant met dezelfde basis en dezelfde hoogte. H De oppervlakte van een driehoek bepalen door om te structureren MR44 H De formule (b x h) : 2 kennen en gebruiken (niet voor OVSG en GO). MR44 N Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden en de hoeken benoemen t.e.m MK N De oppervlakte van een vierkant, een rechthoek en een parallellogram bepalen MR42 + MR H In een driehoek een basis en de bijbehorende hoogte aangeven. 3.2.a MR44 H De oppervlakte van een driehoek bepalen door om te structureren MR44 H De formule (b x h) : 2 kennen en gebruiken (niet voor OVSG en GO). MR44 H Ervaren dat driehoeken met een verschillende vorm dezelfde oppervlakte kunnen MR39 hebben. N Driehoeken volgens de eigenschappen van de zijden en de hoeken benoemen t.e.m MK N De oppervlakte van een vierkant, een rechthoek en een parallellogram bepalen MR42 + MR43 25

28 Blok H In een gegeven situatie de bewerking herkennen B49 + B51 H De schatprocedure toepassen bij een deling door een tweecijferig getal B36 H Vraagstukken oplossen als toepassing op cijferend delen, de deler is een tweecijferig getal B50 H Het resultaat van de deling met een zakrekenmachine controleren B46c H Het quotiënt afhankelijk van de context zinvol afronden G H De verhouding tussen de lengte van 2 getekende voorwerpen bepalen G41 H De verhouding tussen een lengte op een tekening en de werkelijke lengte noteren als een breuk. Deze verhouding benoemen als de breukschaal. H De werkelijke lengte berekenen als de breukschaal en de lengte op de tekening gegeven zijn. H De lengte op de tekening berekenen als de breukschaal en de werkelijke lengte gegeven zijn. H De breukschaal bepalen als de werkelijke lengte en de lengte op een tekening gegeven zijn G MR MR MR85 26

29 Blok H De schatprocedure toepassen bij een deling door een tweecijferig getal B36 H Natuurlijke getallen delen door een natuurlijk getal < 100 tot op een t, h of d nauwkeurig. H Kommagetallen delen door een natuurlijk getal < 100 tot op een t, h of d nauwkeurig B42c B43b H De waarde van de rest bepalen B44 H In een gegeven situatie de bewerking herkennen B49 + B51 H Vraagstukken oplossen als toepassing op cijferend delen, de deler is een tweecijferig getal B50 H In een driehoek een basis en de bijbehorende hoogte aangeven. 3.2.a MR44 H Weten dat de oppervlakte van een driehoek gelijk is aan de helft van de MR44 oppervlakte van een parallellogram, een rechthoek of een vierkant met dezelfde basis en dezelfde hoogte. H De oppervlakte van een driehoek bepalen door om te structureren MR44 H De formule (b x h) : 2 kennen en gebruiken (niet voor OVSG en GO). MR44 H De werkelijke lengte bepalen als de breukschaal en de lengte op de tekening MR85 gegeven zijn. H De lengte op de tekening bepalen als de breukschaal en de werkelijke lengte MR85 gegeven zijn. H De breukschaal bepalen als de werkelijke lengte en de lengte op tekening gegeven zijn MR H Een onderzoekende houding bij de leerlingen stimuleren SV 1.1 DO B4 H De wisseleigenschap toepassen bij het optellen en vermenigvuldigen van natuurlijke getallen en kommagetallen. H De schakeleigenschap toepassen bij het vermenigvuldigen en optellen van natuurlijke getallen en kommagetallen. H Bij het aftrekken van verschillende termen vaststellen dat de plaats van het aftrektal behouden blijft maar dat de volgorde van de aftrekkers veranderd mag worden. H Bij het delen door verschillende getallen vaststellen dat de plaats van het deeltal behouden blijft maar dat de volgorde van de delers veranderd mag worden B H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: B5 - eerst de bewerkingen tussen de haakjes gemaakt moeten worden. - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat. 27

30 Blok H Op een kaart een afstand van 1 km aangeven en deze lengte gebruiken als referentie voor 1 km. H Op dezelfde kaart m.b.v. de referentieafstand (1 km) de afstand tussen 2 plaatsen bepalen MR WO MR85 H Een positie bepalen die... km van een gegeven plaats verwijderd is WO MR85 H Lijnschalen lezen en interpreteren WO MR85 H De werkelijke lengte bepalen als de lijnschaal en de lengte op tekening gegeven zijn WO MR85 H Een breukschaal noteren als lijnschaal en omgekeerd MR85 N Op een kaart een opgegeven weg aangeven. 3.7 WO MR85 N Op een kaart posities bepalen. 3.7 WO MK H Getallen met Romeinse cijfers lezen en schrijven G33 H Getallen met Romeinse cijfers omzetten in Arabische cijfers en omgekeerd G H Bij spiegelingen de termen spiegelbeeld, spiegeling en spiegelas gebruiken MK36 H Bij het spiegelen van vlakke figuren de volgende eigenschappen vaststellen en gebruiken: - de figuur en het spiegelbeeld hebben dezelfde vorm en grootte. - de figuur en het spiegelbeeld liggen even ver van de spiegelas. - de figuur en het spiegelbeeld hebben een andere oriëntatie (wijzerzin/ tegenwijzerzin). - de verbindingslijn van een punt en zijn spiegelbeeld staat loodrecht op de spiegelas MK36 H Het spiegelbeeld van een vlakke figuur tekenen op ruitjespapier MK38 28

31 Blok H Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken toepassen SV 1.1 DO1 H In vraagstukken de eenheidsprijs, de hoeveelheid of de totale prijs berekenen MR89a H In vraagstukken de verkoopprijs, de inkoopprijs, de winst of het verlies berekenen (de onderlinge relatie kan in breukvorm gegeven zijn). N Herleidingen met gekende standaardmaateenheden voor inhoud en gewicht uitvoeren MR89b MR28 N Een breuk van een getal nemen B H Getallen met Romeinse cijfers omzetten in Arabische cijfers en omgekeerd G33 H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: B5 - eerst de bewerkingen tussen de haakjes gemaakt worden. - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat. H Opgaande delingen met ronde getallen maken (deler 10) G29 H De lengte op de tekening bepalen als de lijnschaal en de werkelijke lengte MR85 gegeven zijn. H De breukschaal bepalen als de werkelijke lengte en de lengte op tekening MR85 gegeven zijn. H De werkelijke lengte bepalen als de lijnschaal en de lengte op tekening gegeven MR85 zijn. H In vraagstukken de verkoopprijs, de inkoopprijs, de winst of het verlies berekenen MR89b (de onderlinge relatie kan in breukvorm gegeven zijn). H Het spiegelbeeld van een vlakke figuur tekenen op ruitjespapier MK H In aangeboden situaties de bewerking herkennen B1 H Vraagstukken met natuurlijke getallen en kommagetallen oplossen B N Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken toepassen SV 1.1 DO1 N De schatprocedure toepassen bij optellingen, aftrekkingen, vermenigvuldigingen en delingen B36 29

32 Blok en 27 H In concrete situaties positieve en negatieve getallen vergelijken, rangschikken en het verschil bepalen G29 H Het gemiddelde berekenen B57a H In concrete situaties problemen i.v.m. het gemiddelde oplossen B57a H Een getal vormen dat deelbaar is door 2, door 5 en door G31a H Van een staafdiagram gegevens aflezen en daarmee eenvoudige bewerkingen uitvoeren. 1.8 WO G40 H Gegevens van een tabel omzetten in een staafdiagram. 1.8 WO G40 H Grafieken interpreteren. 1.8 WO G40 H Getallen met Romeinse cijfers omzetten in Arabische cijfers en omgekeerd G33 H Handig vermenigvuldigen met 5, 25 en B19 H Handig vermenigvuldigen met 9 en B18 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10 en B23a + B33a H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5 en B23b + B33a H De eigenschappen van bewerkingen toepassen B4 + B H De schatprocedure toepassen bij een deling door een tweecijferig getal B36 H Kommagetallen delen door een natuurlijk getal < 100 tot op een h nauwkeurig B43b H De waarde van de rest bepalen B44 H Vraagstukken oplossen als toepassing op cijferend delen, de deler is een B50 tweecijferig getal. H De snelheid berekenen als de afstand en de tijd gegeven zijn MR89c H De tijd berekenen als de afstand en de snelheid gegeven zijn MR89c H In situaties het begrip laadvermogen gebruiken. 4.2 SV 1.5 H De relatie tussen bruto, netto en tarra toepassen SV 1.5 B59 H Tijdsduur tot op een minuut nauwkeurig bepalen MR70c H In een driehoek een basis en de bijbehorende hoogte aangeven. 3.2.a MR44 H De oppervlakte van een driehoek bepalen door om te structureren MR44 H De formule (b x h) : 2 kennen en gebruiken (niet voor OVSG en GO). MR44 H De werkelijke lengte bepalen als de lijnschaal en de lengte op tekening gegeven MR85 zijn. H De lengte op de tekening bepalen als de breukschaal en de werkelijke lengte gegeven zijn MR85 30

33 Blok en 27 H De schaal bepalen als de werkelijke lengte en de lengte op een tekening gegeven zijn MR85 H In vraagstukken de eenheidsprijs en de totale prijs berekenen MR89a H Het spiegelbeeld van een vlakke figuur tekenen op ruitjespapier MK H Vraagstukken oplossen m.b.v. de verhoudingstabel DO2f H De afstand berekenen als de tijd en de snelheid gegeven zijn MR89c H De tijd berekenen als de afstand en de snelheid gegeven zijn MR89c H De werkelijke lengte bepalen als de schaal en de lengte op tekening gegeven zijn MR85 H De schaal bepalen als de werkelijke lengte en de lengte op een tekening gegeven MR85 zijn. H In vraagstukken de eenheidsprijs, de hoeveelheid of de totale prijs berekenen MR89a 3 29 H Handig vermenigvuldigen met 5, 25 en B19 H Handig vermenigvuldigen met 9, 19, 29, B18 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10 en B23a + B33a H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5 en B23b + B33a H De eigenschappen van bewerkingen toepassen B4 + B9 31

34 Blok H Handig vermenigvuldigen met 5, 25 en B19 H Handig vermenigvuldigen met 9, 19, 29, B18 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10 en B23a + B33a H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5 en B23b + B33a H De eigenschappen van bewerkingen toepassen B4 + B H De snelheid berekenen als de afstand en de tijd gegeven zijn MR89c H De tijd berekenen als de afstand en de snelheid gegeven zijn MR89c H De werkelijke lengte bepalen als de breukschaal en de lengte op tekening MR85 gegeven zijn. H De schaal bepalen als de werkelijke lengte en de lengte op tekening gegeven zijn MR85 H In vraagstukken de eenheidsprijs en de totale prijs berekenen MR89a 32

35 Blok en 2 H Vaststellen dat procent in verschillende concrete situaties wordt gebruikt G25 H Op gestructureerd materiaal een percentage voorstellen G25 H Het symbool % benoemen en noteren G26 H Het begrip procent verwoorden als... van de/op de/per G27 H De gelijkwaardigheid tussen percentages en breuken vaststellen en gebruiken G27 H Percentages in praktische situaties als operator gebruiken G25 H Eenvoudige procentberekeningen maken B H Grafieken i.v.m. afstand en tijd lezen en interpreteren. 1.8 WO H De snelheid gedurende een bepaalde tijd of over een bepaalde afstand berekenen. MR MR89c H Een lijngrafiek aanvullen. 1.8 WO H De legende bij een lijngrafiek aanvullen. 1.8 WO MR83 MR H In een gegeven situatie de bewerking herkennen B2 H De schatprocedure toepassen bij een optelling van verschillende termen B36a H Vraagstukken als toepassing op cijferen oplossen SV 1.5 B49 + B H Bij vraagstukken een oplossingsweg (schets, tekening, ervaringskennis,...) kiezen om het probleem op te lossen SV 1.1 DO1 H Ervaren en vaststellen dat er gerekend mag worden met benaderde waarden SV 1.1 B52 H Bij een vraagstuk de benodigde gegevens aanvullen SV 1.1 DO2f N Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken gebruiken SV 1.1 DO1 N Het gemiddelde berekenen met een zakrekenmachine B47 N Getallen afronden G36 N Een verhoudingstabel gebruiken om vraagstukken op te lossen DO2f 33

36 Blok H Het begrip procent verwoorden als... van de/op de/per G27 H Eenvoudige procentberekeningen maken B35 H Grafieken i.v.m. afstand en tijd lezen en interpreteren. 1.8 WO H In een gegeven situatie de bewerking herkennen B2 H De schatprocedure toepassen B36a H De snelheid gedurende een bepaalde tijd of over een bepaalde afstand berekenen. MR MR89c 4 7 H Natuurlijke getallen delen door B33 + B34 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door B33 + B34 H Bij vermenigvuldigen de wisseleigenschap toepassen B4c N Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, 100, 5 en B33 + B34 N Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 10, 100, 1000, 5, 25 en B33 + B H De behoefte aan een standaardmaat voor het meten van hoeken ervaren MR16 H De maateenheid graad invoeren MR75 H Het symbool voor graad ( ) gebruiken MR75 H Hoeken meten met een graadboog (op een geodriehoek) en het meetresultaat noteren MR77 H Vaststellen dat een rechte hoek 90 is MR75 H Hoeken tekenen waarvan de grootte, het hoekpunt en één been gegeven zijn MR H Afbeeldingen tekenen op schaal MK53 H Van een figuur gelijkvormige en niet-gelijkvormige figuren tekenen MK42 H Ontdekken dat bij tekeningen op schaal de figuren gelijkvormig zijn, d.w.z. dat de hoekgrootte niet verandert en dat de lengte van de zijden in dezelfde verhouding verandert MK41b 34

37 Blok en 11 H Een kans weergeven als een breuk G14c H In een experiment de berekende kans toetsen G14c H De resultaten van de kansberekening en van het experiment voorstellen in een staafdiagram. 1.8 WO G40b N Getallen afhankelijk van de situatie zinvol afronden G H Een kans weergeven als een breuk G14c H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, 100, 1000, 5, 25 en B33 + B34 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 10, 100, 1000, 5, 25 en B33 + B34 H Vermenigvuldigingen en delingen met ronde getallen maken B32 + B34 H Vermenigvuldigingen met kommagetallen maken B32b H Afbeeldingen tekenen op schaal MK H Natuurlijke getallen tot op de getallenlijn plaatsen G12 H Natuurlijke getallen tot splitsen en samenstellen G13 H Kommagetallen vergelijken en de symbolen <, > en = gebruiken G1d H Kommagetallen op de getallenlijn plaatsen G22 H Kommagetallen splitsen en samenstellen G24 H Tellen met sprongen G6 H Rekentaal gebruiken H De landmaten ca, a en ha lezen en gebruiken MR37c H Weten dat 1 ha = 100 a en 1 a = 100 ca MR37c H Het verband tussen landmaten en oppervlaktematen kennen MR38 H Eenvoudige omzettingen tussen land- en oppervlaktematen maken MR38 Opmerking: landmaten zijn uitbreidingsleerstof voor OVSG. 35

38 Blok en 16 H Het lijnstuk dat twee niet opeenvolgende hoekpunten in een veelhoek verbindt, benoemen als diagonaal. 3.2a MK11b H In veelhoeken de diagonalen tekenen. 3.2a MK18 H De eigenschappen van de diagonalen in vierhoeken onderzoeken en verwoorden MK H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen op een lijnstuk voorstellen B2 H Een breuk nemen van een grootheid en van een getal tot B24 + B25 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen op een lijnstuk voorstellen B2 H Een breuk nemen van een grootheid en van een getal tot B24 + B25 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B24 H Natuurlijke getallen tot splitsen en samenstellen G13 H Kommagetallen splitsen en samenstellen G24 H Tellen met sprongen G6 H Rekentaal gebruiken H De landmaten ca, a en ha lezen en gebruiken MR37c H Weten dat 1 ha = 100 a en 1 a = 100 ca MR37c H Het verband tussen landmaten en oppervlaktematen kennen MR38 H Eenvoudige omzettingen tussen land- en oppervlaktematen maken MR28 H In veelhoeken de diagonalen tekenen. 3.2a MK18 H De eigenschappen van de diagonalen in vierhoeken onderzoeken en verwoorden MK18 H Vlakke figuren met een opgegeven aantal diagonalen tekenen. 3.2a MK H Ontdekken en verwoorden wanneer een getal deelbaar is door 4, door 25 en door 100. H Vaststellen dat als een getal deelbaar is door 100, het ook deelbaar is door 4 en 25 en omgekeerd G31a G31a H De rest bepalen bij delingen door 4, door 5 en door G31a 36

39 Blok H De verschillende maateenheden voor inhoud en hun symbolen lezen en gebruiken MR51 H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR51 H Vraagstukken over inhoud oplossen MR H Van een breuk gelijkwaardige breuken noteren G16 H Breuken gelijknamig maken G17 H Ongelijknamige breuken optellen en aftrekken B26b H Breuken vereenvoudigen G H Symmetrie ontdekken en controleren door een spiegel te gebruiken of door te vouwen MK37 H Een symmetrieas/spiegelas van een figuur herkennen en tekenen MK37 H Ontdekken dat er oneindig veel symmetrieassen/spiegelassen in een cirkel zijn MK37 N Het middelpunt, de middellijn (diameter) en de straal van een cirkel herkennen en deze begrippen correct gebruiken. 3.2a MK23 N Een cirkel met een gegeven straal tekenen met een passer MK23 N Verwoorden dat alle punten van een cirkel even ver van het middelpunt af liggen MK23 N Vlakke figuren de passendste naam geven MK H In een gegeven situatie de bewerking herkennen B2 H Vraagstukken met natuurlijke getallen en kommagetallen oplossen SV 1.1 B49 + B51 H Bij bewerkingen kiezen voor hoofdrekenen of cijferen SV 1.1 B52 N De schatprocedure toepassen bij optellingen met verschillende termen B36a N Het stappenplan voor het oplossen van vraagstukken toepassen SV 1.1 DO1 37

40 Blok H Weten wanneer een getal deelbaar is door 2, door 4, door 5, door 10, door 25 en door G31a H Breuken vereenvoudigen G16 H Breuken optellen en aftrekken G17 H In een gegeven situatie de bewerking herkennen B2 H Vraagstukken met natuurlijke getallen en kommagetallen oplossen SV 1.1 B49 + B51 H Bij bewerkingen kiezen voor hoofdrekenen of cijferen SV 1.1 B52 H Eenvoudige herleidingen oplossen MR28 H Een symmetrieas/spiegelas van een figuur herkennen en tekenen MK H De maateenheden kg en g en hun symbolen lezen en gebruiken MR62 H Herleidingen tussen kilogram en gram maken MR62 H Herleidingen tussen euro en eurocent maken MR71 H Vraagstukken over gewicht oplossen MR88 H Vraagstukken over geld oplossen MR88 38

41 Blok en 27 H Op gestructureerd materiaal een percentage voorstellen G25 H De gelijkwaardigheid tussen percentages en breuken kennen G27 H Eenvoudige procentberekeningen maken B35 H Grafieken i.v.m. afstand en tijd lezen en interpreteren. 1.8 WO H De snelheid gedurende een bepaalde tijd of over een bepaalde afstand berekenen. MR MR89c H Natuurlijke getallen en kommagetallen splitsen en samenstellen G24 H Rekentaal gebruiken H Een breuk nemen van een getal tot B25 H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen op een lijnstuk voorstellen B2 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B24 H Breuken vereenvoudigen G16 H Weten wanneer een getal deelbaar is door 4, door 5, door 25 en door G31a H Een kans weergeven als een breuk G14c H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 5, 10, 25, 50, 100 en B33 + B34 H Natuurlijke getallen en kommagetallen vermenigvuldigen met 5, 25 en B32 H Opgaande delingen maken B33 H Bij vermenigvuldigingen de wisseleigenschap toepassen B4c H In een gegeven situatie de bewerking herkennen B2 H Ongelijknamige breuken optellen en aftrekken B26b H Vraagstukken als toepassing op cijferen of hoofdrekenen oplossen SV 1.5 B49 + B51 H Hoeken meten met een graadboog (op een geodriehoek) en het meetresultaat MR77 noteren. H Hoeken tekenen waarvan de grootte, het hoekpunt en één been gegeven zijn MR77 H Afbeeldingen tekenen op schaal MK53 H Eenvoudige herleidingen oplossen MR28 H Eenvoudige omzettingen tussen land- en oppervlaktematen maken MR28 H Vraagstukken over gewicht en geld oplossen MR88 H In vierhoeken de diagonalen tekenen. 3.2a MK18 H De eigenschappen van de diagonalen in vierhoeken onderzoeken MK18 H Een symmetrieas/spiegelas in een figuur herkennen en tekenen MK37 39

42 Blok H Op gestructureerd materiaal een percentage voorstellen G25 H Het symbool % benoemen en noteren G26 H Het begrip procent verwoorden als... van de/op de/per G27 H De gelijkwaardigheid tussen percentages en breuken vaststellen en gebruiken G27 H Een breuk nemen van een getal tot B25 H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen op een lijnstuk voorstellen B2 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B24 H Van een breuk gelijkwaardige breuken noteren G16 H Breuken vereenvoudigen G16 H Breuken gelijknamig maken G17 H Ongelijknamige breuken optellen en aftrekken B26b 4 29 H De verschillende maateenheden voor inhoud en hun symbolen lezen en gebruiken MR51 H De maateenheden kg en g en hun symbolen lezen en gebruiken MR62 H Eenvoudige herleidingen oplossen MR28 H Vraagstukken over inhoud, gewicht en geld oplossen MR H Op gestructureerd materiaal een percentage voorstellen G25 H De gelijkwaardigheid tussen percentages en breuken kennen G27 H Een breuk nemen van een getal tot B25 H Een gegeven situatie waarin breuken voorkomen op een lijnstuk voorstellen B2 H Het geheel bepalen als de gematerialiseerde breuk gegeven is B24 H Breuken vereenvoudigen G16 H Ongelijknamige breuken optellen en aftrekken B26b H Eenvoudige herleidingen oplossen MR28 H Vraagstukken over gewicht en geld oplossen MR88 40

43 Blok H De schatprocedure toepassen bij een deling door een driecijferig getal B46a H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door een natuurlijk getal < 1000 tot op een t, h of d nauwkeurig B42c H De waarde van de rest bepalen B44 N Bij delingen vaststellen dat het quotiënt gelijk blijft als beide factoren gedeeld worden door hetzelfde getal B7d 5 2 H Opdrachten uitvoeren waarbij de begrippen kwartdraai links/rechts, halve draai links/rechts en volledige draai gebruikt worden. H Vaststellen dat een kwartdraai 90, een halve draai 180 en een volledige draai 360 is. 3.6 MV MK MR75 H De hoeken van veelhoeken meten met een graadboog (op een geodriehoek) MR77 H Vaststellen dat de som van de hoeken van een driehoek 180 is MK20 H Vaststellen dat de som van de hoeken van een vierhoek 360 is MK H Getallen tot lezen en schrijven G11e H Getallen tot in het positieschema noteren G11e H Getallen tot vormen als de waarde van elk cijfer gegeven is G11e H Getallen tot rangschikken G12 H Ronde getallen groter dan noteren als kommageta (bv. 1,2 miljoen) en omgekeerd G H Een procentmeter maken G25b H Percentages aflezen m.b.v. de procentmeter G25b 5 5 H Oefeningen i.v.m. procenten oplossen door gebruik te maken van een procentstrook en een verhoudingstabel B35 H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 41

44 Blok H De waarde van elk cijfer bij natuurlijke getallen tot bepalen G11e H Getallen tot vormen als de waarde van elk cijfer gegeven is G11e H Ronde getallen groter dan noteren als kommagetal (bv. 1,2 miljoen) en omgekeerd. H Oefeningen i.v.m. procenten oplossen door gebruik te maken van een procentstrook en een verhoudingstabel G B35 H Kommagetallen cijferend optellen B38b H De schatprocedure toepassen bij een deling door een driecijferig getal B36 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door een natuurlijk getal < 1000 tot op een t, h of d nauwkeurig B42c H De waarde van de rest bepalen B44 H De hoeken van veelhoeken meten met een graadboog (op een geodriehoek) MR77 H Weten dat de som van de hoeken van een vierhoek 360 is MK H De verschillende maateenheden voor lengte en hun symbolen lezen en gebruiken MR30 H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 H Vraagstukken over lengte oplossen H Referentiematen en -punten voor lengte hanteren MR18 MR H Ruimtefiguren/lichamen indelen in veelvlakken en niet-veelvlakken en deze begrippen hanteren H Bij de niet-veelvlakken de cilinder, de bol en de kegel herkennen en benoemen H De veelvlakken classificeren volgens het aantal zijvlakken H Bij de veelvlakken de piramide herkennen en benoemen H In de groep van de zesvlakken de kubus en de balk herkennen en benoemen H Bij veelvlakken de ribben, de hoekpunten en de zijvlakken herkennen en benoemen MK27 MK27 MK27 MK27 MK27 MK27 42

45 Blok H Het delen van natuurlijke getallen en kommagetallen door een natuurlijk getal < 100 tot op een t, h of d nauwkeurig oefenen. H Het resultaat van een deling controleren door de omgekeerde bewerking te maken B42 + B B46b H De waarde van de rest bepalen B44 H Ontdekken dat bij een niet-opgaande deling deler x quotiënt + rest = deeltal B H Coördinaten gebruiken om een plaats in een rooster aan te geven of om een plaats terug te vinden MK7 H Een route beschrijven (o.a. op een plattegrond/kaart). 3.1 WO MK7 H Aan de hand van een beschrijving een route op een plattegrond volgen. 3.1 WO MK7 N Een legende gebruiken. 3.1 WO MK7 N Nagaan hoelang een straat/een afgelegde weg is als de schaal gegeven is. 2.4 WO MR85 N Op een kaart met vermelding van de schaal een wandeling van een bepaalde lengte uitstippelen. 2.4 WO MR H Het begrip volume in concrete situaties gebruiken t.e.m H Het volume van voorwerpen (o.a. balken) bepalen met natuurlijke maateenheden door de voorwerpen te vullen. H Het volume van voorwerpen (o.a. balken) bepalen met natuurlijke maateenheden door de voorwerpen na te bouwen. H De passendste natuurlijke maateenheid kiezen om het volume van een voorwerp te bepalen t.e.m MR MR MR MR7 H Het verband tussen maatgetal en maateenheid ervaren en verwoorden MR12 N Bij de gebruikte voorwerpen de balken herkennen MK

46 Blok H Het resultaat van een bewerking schatten B46b B38 t.e.m. B43 H Optellingen, aftrekkingen, vermenigvuldigingen en delingen (natuurlijke getallen en kommagetallen) cijferend uitvoeren H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 H Het begrip volume gebruiken MR7 H Het volume van voorwerpen (o.a. balken) bepalen met natuurlijke maateenheden MR7 H Coördinaten gebruiken om een plaats in een rooster aan te geven MK7 H Bij de niet-veelvlakken de cilinder, de bol en de kegel herkennen en benoemen MK H Bij de veelvlakken de kubus, de balk en de piramide herkennen en benoemen MK H Getallen vermenigvuldigen met en delen door veelvouden van 10, 100 of B19 + B23 H Vermenigvuldigingen en delingen oplossen door de standaardprocedure toe te passen of door een doelmatige oplossingsmethode te kiezen op basis van de aard van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen B11 + B14 + B18 + B22 N Operaties op factoren bij delingen en vermenigvuldigingen toepassen B7c + B7d 5 14 H De verschillende maateenheden voor inhoud en gewicht en hun symbolen lezen en gebruiken MR62 H Bij inhoud en gewicht eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 H Vraagstukken over inhoud en gewicht oplossen MR H Referentiematen en -punten voor inhoud en gewicht hanteren MR H Toepassingen op procent oplossen door het percentage om te zetten in een eenvoudige breuk G27 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 N De verhoudingstabel en de procentstrook gebruiken G40 N Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 44

47 Blok H De wisseleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke getallen en kommagetallen. H De schakeleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke getallen en kommagetallen B4a + B4c B5a + B5c H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: B5 - eerst de bewerkingen tussen haakjes gemaakt worden; - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat H De maateenheid vierkante kilometer gebruiken en interpreteren MR37b H Het symbool km² lezen en gebruiken MR37b H Verwoorden wat het begrip vierkante kilometer betekent MR37b H Ervaren, inzien en verwoorden dat figuren met een verschillende vorm dezelfde MR39 oppervlakte kunnen hebben. N De begrippen maat, maatgetal, maateenheid en schaal correct gebruiken en MR12 verwoorden. N Referentiematen voor lengte en oppervlakte hanteren MR H Toepassingen op procent oplossen door het percentage om te zetten in een eenvoudige breuk G27 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Getallen vermenigvuldigen met en delen door veelvouden van 10, 100 of B19 + B23 H Vermenigvuldigingen en delingen oplossen door de standaardprocedure toe te passen of door een doelmatige oplossingsmethode te kiezen op basis van de aard van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen. H De wisseleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke getallen en kommagetallen. H De schakeleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke getallen en kommagetallen B11 + B14 + B18 + B B4a + B4c B5a + B5c H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: B5 - eerst de bewerkingen tussen haakjes gemaakt worden; - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat. H Bij inhoud eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 45

48 Blok H Driehoeken en vierhoeken onderzoeken en deze figuren de passendste naam geven MK16 + MK20 H Met tangramstukken naar voorschrift veelhoeken vormen MK25 H Met tangramstukken gelijkvormige figuren vormen MK41 H Met tangramstukken figuren aanvullen tot een gegeven vorm MK H Een breuk vermenigvuldigen met een natuurlijk getal B28a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een breuk B28a N Breuken groter dan 1 noteren als een gemengd getal G18 N De wisseleigenschap toepassen bij vermenigvuldigingen B H De oppervlakte van een ruit bepalen door om te structureren naar figuren waarvan de oppervlakte berekend kan worden. H Ervaren dat figuren met een verschillende vorm dezelfde oppervlakte kunnen hebben. N De formule voor het berekenen van de oppervlakte van een parallellogram, een driehoek (niet voor OVSG en GO) en een rechthoek gebruiken MR45a MR MR42 + MR H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b N Bij vermenigvuldigingen de eigenschap dat het product gelijk blijft als een van B7c de factoren vermenigvuldigd wordt met en de andere factor gedeeld wordt door hetzelfde getal toepassen. N De wisseleigenschap toepassen bij vermenigvuldigingen B4 46

49 Blok H Een cirkeldiagram, lijngrafiek en staafdiagram interpreteren. 1.8 WO H De legende van een grafiek lezen en aanvullen. 1.8 WO MR82 + MR83 H Een cirkeldiagram, lijngrafiek en staafdiagram tekenen. 1.8 WO MR H Hoeveelheden voorgesteld d.m.v. een beelddiagram bepalen. 1.8 WO MR82 H Eenvoudige procentberekeningen maken B35 MR H Een staafdiagram tekenen. 1.8 WO MR83 H Hoeveelheden voorgesteld d.m.v. een beelddiagram bepalen. 1.1 WO MR82 H Een breuk vermenigvuldigen met een natuurlijk getal B28a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een breuk B28a H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b H Breuken optellen en aftrekken B26 + B H De oppervlakte van een ruit bepalen door om te structureren naar figuren MR45a waarvan de oppervlakte berekend kan worden. H De oppervlakte van een rechthoek bepalen MR42 N Breuken groter dan 1 noteren als een gemengd getal G H De betekenis van korting verwoorden MR89e H Vraagstukken over korting oplossen MR89e H Vraagstukken waarbij procent als operator gebruikt wordt oplossen G25a 47

50 Blok en 27 H Getallen tot lezen, schrijven en rangschikken G11e H Een percentage omzetten in een breuk en omgekeerd G27 H Eenvoudige procentberekeningen maken B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Hoeveelheden voorgesteld d.m.v. een beelddiagram omzetten in een staafdiagram. 1.8 WO MR83 H Getallen vermenigvuldigen met en delen door veelvouden van 10 of B19 + B23 H Vermenigvuldigingen en delingen oplossen door de standaardprocedure toe te passen of door een doelmatige oplossingsmethode te kiezen op basis van de aard van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen B11 + B14 + B18 + B22 H Operaties op factoren bij delingen en vermenigvuldigingen toepassen B7c + B7d H De wisseleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke B4a + B4c getallen en kommagetallen. H De schakeleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke B5a + B5c getallen en kommagetallen. H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: B5 - eerst de bewerkingen tussen haakjes gemaakt worden; - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat. H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b H Een breuk vermenigvuldigen met een natuurlijk getal B28a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een breuk B28a H De schatprocedure toepassen bij een deling door een getal < B36 H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door een natuurlijk getal < 1000 tot B42c op een t, h of d nauwkeurig. H De waarde van de rest bepalen B44 H De hoeken van veelhoeken meten met een graadboog (op een geodriehoek) MR77 H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR H Het volume van voorwerpen bepalen met natuurlijke maateenheden MR7 H De oppervlakte van een ruit bepalen door om te structureren naar figuren waarvan de oppervlakte berekend kan worden MR45a 48

51 Blok H Getallen vermenigvuldigen met en delen door veelvouden van 10, 100 of B19 + B23 H Vermenigvuldigingen en delingen oplossen door de standaardprocedure toe te passen of door een doelmatige oplossingsmethode te kiezen op basis van de aard van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen B11 + B14 + B18 + B22 H Operaties op factoren bij delingen en vermenigvuldigingen toepassen B7c + B7d H De wisseleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke B4a + B4c getallen en kommagetallen. H De schakeleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke B5a + B5c getallen en kommagetallen. H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: B5 - eerst de bewerkingen tussen haakjes gemaakt worden; - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat. H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b 5 29 H Oefeningen i.v.m. procenten oplossen door gebruik te maken van een procentstrook en een verhoudingstabel B35 H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Toepassingen op procent oplossen door het percentage om te zetten in een G27 eenvoudige breuk. H Vraagstukken over korting oplossen MR89e 49

52 Blok H Een percentage omzetten in een breuk en omgekeerd G27 H Eenvoudige procentberekeningen maken B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Getallen vermenigvuldigen met en delen door veelvouden van 10, 100 of B19 + B23 H Vermenigvuldigingen en delingen oplossen door de standaardprocedure toe te passen of door een doelmatige oplossingsmethode te kiezen op basis van de aard van de getallen en de eigenschappen van de bewerkingen B11 + B14 + B18 + B22 H Operaties op factoren bij delingen en vermenigvuldigingen toepassen B7c + B7d H De wisseleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke B4a + B4c getallen en kommagetallen. H De schakeleigenschap toepassen bij het optellen/vermenigvuldigen van natuurlijke B5a + B5c getallen en kommagetallen. H Als er verschillende bewerkingen moeten worden uitgevoerd, toepassen dat: B5 - eerst de bewerkingen tussen haakjes gemaakt worden; - vermenigvuldigen/delen voor optellen/aftrekken gaat. H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal B32b 50

53 Blok H Een breuk delen door een natuurlijk getal: - de teller is deelbaar door het natuurlijk getal; B29a - de teller is gelijk aan 1; B29a - de teller (verschillend van 1) is niet deelbaar door het natuurlijk getal B29a 6 2 H Het gemiddelde berekenen B57 H Het ontbrekende getal zoeken wanneer het gemiddelde, het aantal getallen en op één na alle getallen gegeven zijn B57 H De mediaan berekenen (niet voor OVSG en GO). B H De eigenschappen van zijden en hoeken van vierhoeken onderzoeken en verwoorden t.e.m MK16 H Hoeken meten met een graadboog (op een geodriehoek) MR77 H Vierhoeken tekenen op basis van de eigenschappen van de figuren MK17 H Vierhoeken tekenen volgens constructievoorschriften MK44 N Vierhoeken benoemen als trapezium, parallellogram, rechthoek, ruit of vierkant MK N Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK34 N De omtrek van vierhoeken bepalen MR H In situaties waarin breuken voorkomen de bewerking herkennen en uitvoeren H Bewerkingen met breuken uitvoeren B49b + B50b + B51b B26 t.e.m. B29 51

54 Blok H Bij het bepalen van de oppervlakte van niet-veelhoeken (o.a. figuren met een grillige vorm) een geschikte manier gebruiken: - met een rooster (centimeterpapier); MR48 - door om te structureren; MR48 - door in of om de figuur veelhoeken te tekenen MR H Het gemiddelde berekenen B57 H Het ontbrekende getal zoeken wanneer het gemiddelde, het aantal getallen en B57 op één na alle getallen gegeven zijn. H De mediaan berekenen (niet voor OVSG en GO). B57 H Een breuk delen door een natuurlijk getal: - de teller is deelbaar door het natuurlijk getal; B29a - de teller is gelijk aan 1; B29a - de teller (verschillend van 1) is niet deelbaar door het natuurlijk getal B29a H In situaties waarin breuken voorkomen de bewerking herkennen en uitvoeren H Bewerkingen met breuken uitvoeren H Bij het bepalen van de oppervlakte van niet-veelhoeken (o.a. figuren met een grillige vorm) een geschikte manier gebruiken: B49b + B50b + B51b B26 t.e.m. B29 - met een rooster (centimeterpapier); MR48 - door om te structureren; MR48 - door in of om de figuur veelhoeken te tekenen MR48 H Vierhoeken tekenen op basis van de eigenschappen van de figuren MK17 H Vierhoeken tekenen volgens constructievoorschriften MK44 H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK30 +MK34 52

55 Blok H De begrippen vooraanzicht, rechter- en linkerzijaanzicht, bovenaanzicht, grondplan en hoogtegetallen gebruiken. H Het vooraanzicht, de zijaanzichten en het bovenaanzicht van een bouwsel tekenen en het grondplan met hoogtegetallen maken MK MK7 H Een bouwsel met een opgegeven aantal blokken en gegeven aanzichten maken MK7 H Mentaal een ruimtelijk standpunt innemen. 3.7 WO MK6b 6 8 H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn B58a H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen B58a + DO2a 6 9 H De verschillende maateenheden voor lengte, inhoud en gewicht en hun symbolen lezen en gebruiken H Bij lengte, inhoud en gewicht eenvoudige herleidingen uitvoeren H Vraagstukken over inhoud en gewicht oplossen MR30 + MR62 + MR MR28 MR H Vraagstukken i.v.m. procenten oplossen B50 + B51 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn B35 N Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 N Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 N De verhoudingstabel en de procentstrook gebruiken DO2a N De gelijkwaardigheid tussen breuken en procenten gebruiken G H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal B34b N Een kommagetal delen door een natuurlijk getal B33b N Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal, het quotiënt is een kommagetal B34a N Bij delen operaties op factoren uitvoeren om de komma bij de deler weg te werken B7d 53

56 Blok H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn B35 H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn B58a H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen DO2a H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal B34b H Een kommagetal delen door een natuurlijk getal B33b H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal, het quotiënt is een kommagetal. H Bij delen operaties op factoren uitvoeren om de komma bij de deler weg te werken. H De verschillende maateenheden voor lengte, inhoud en gewicht en hun symbolen lezen en gebruiken B34a B7d H Bij lengte, inhoud en gewicht eenvoudige herleidingen uitvoeren H Vraagstukken over lengte en gewicht oplossen MR30 + MR62 + MR MR28 MR H Constructies met voorschriften op foto uitvoeren MK44 H In complexe figuren patronen ontdekken/herkennen MK49 H Een kubus vouwen a.h.v. een stappenplan MK H Een natuurlijk getal cijferend delen door een kommagetal bestaande uit hoogstens 3 cijfers. N Bij delen operaties op factoren uitvoeren om de komma bij de deler weg te werken B34b B7d N De schatprocedure toepassen B37 N Het resultaat van een deling controleren door het quotiënt te vergelijken met de schatting B46a 54

57 Blok H Ontdekken dat: - de lengte van de schaduw afhankelijk is van het tijdstip; 1.29 WO MK46 - de richting van de schaduw afhankelijk is van het tijdstip WO MK46 H Ontdekken welke vormen de schaduw van een vierkant kan hebben en deze schaduwbeelden schetsen en benoemen. H Ontdekken welke vormen de schaduw van een kubus kan hebben en deze schaduwbeelden schetsen en benoemen. H Ontdekken dat de lengte van de schaduw evenredig is met de lengte van het voorwerp en deze eigenschap gebruiken om de hoogte van voorwerpen/ gebouwen te bepalen WO MK WO MK WO B54a + MK46 N Een windroos gebruiken. 3.1 WO MR H De gelijkwaardigheid van breuken, kommagetallen en percentages gebruiken H De functie van de procenttoets op de zakrekenmachine verkennen en deze toets gebruiken G MK47 H Vraagstukken i.v.m. procenten oplossen B50 + B H Het verband ontdekken tussen de omtrek van de gegeven figuur en de omtrek van de figuur op schaal. H Het verband ontdekken tussen de oppervlakte van de gegeven figuur en de oppervlakte van de figuur op schaal. H De werkelijke lengte berekenen als de schaal en de lengte op de tekening gegeven zijn. H De lengte op de tekening berekenen als de schaal en de werkelijke lengte gegeven zijn MR84 + MR MR84 + MR MR84 + MR MR84 + MR87 H Een tekening op schaal maken MR84 + MR87 55

58 Blok H De gelijkwaardigheid van breuken, kommagetallen en percentages gebruiken G27 H De procenttoets op de zakrekenmachine gebruiken B47 H Vraagstukken i.v.m. procenten oplossen B50 + B51 H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal bestaande uit hoogstens B34b cijfers. H Bij delen operaties op factoren uitvoeren om de komma bij de deler weg te B7d werken. H De schatprocedure toepassen B37 H Het resultaat van een deling controleren door het quotiënt te vergelijken met de B46a schatting. H De werkelijke lengte berekenen als de schaal en de lengte op de tekening MR84 + MR87 gegeven zijn. H De lengte op de tekening berekenen als de schaal en de werkelijke lengte MR84 + MR87 gegeven zijn. H Een tekening op schaal maken MR84 + MR H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c H Een decimale tijdsaanduiding noteren in... uren... minuten en... minuten MR69b seconden H De begrippen kapitaal, intrest en rentevoet verwoorden en gebruiken MR89d H De enkelvoudige intrest berekenen van een kapitaal dat gedurende een bepaalde tijd (jaar of half jaar) uitgezet wordt tegen een bepaalde rentevoet MR89d + B H De omtrek en de oppervlakte van veelhoeken bepalen MR33 + MR42 t.e.m. MR45 56

59 Blok H Bij een vraagstuk ontbrekende gegevens aanvullen door gebruik te maken van ervaringen, veronderstellingen, opgedane kennis, H In ongestructureerde hoeveelheden structuur aanbrengen om een schatting te maken van het aantal SV 1.5 DO DO2 + G37c H Ervaren dat op een probleem verschillende antwoorden kunnen worden gegeven DO4a 6 23 H Ontdekken en verwoorden wanneer een getal deelbaar is door 3 en door G31b H Vaststellen dat als een getal deelbaar is door 9, het ook deelbaar is door G31b H De rest bepalen bij delingen door 3 en door G31b N Kenmerken van deelbaarheid door 2, 5, 10, 4, 25 en 100 toepassen G31a 6 24 H In ongestructureerde hoeveelheden structuur aanbrengen om een schatting te maken van het aantal DO2 + G37c H Weten wanneer een getal deelbaar is door: 2, 3, 4, 5, 9, G31a H Oefenen op hoofdrekenen met natuurlijke getallen en kommagetallen B11 + B14 + B18 + B22 + B30 t.e.m. B34 H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c H Een decimale tijdsaanduiding noteren in... uren... minuten en... minuten MR69b seconden. H De enkelvoudige intrest berekenen van een kapitaal dat gedurende een bepaalde tijd (jaar of half jaar) uitgezet wordt tegen een bepaalde rentevoet MR89d + B H Doordenken over een wiskundige situatie om een verklaring te ontdekken SV 1.5 DO2 H Handig rekenen B11 + B14 + B18 + B22 H De zakrekenmachine zinvol gebruiken B47 + B48 57

60 Blok en 27 H Het gemiddelde berekenen B57 H Het ontbrekende getal zoeken wanneer het gemiddelde, het aantal getallen en op één na alle getallen gegeven zijn B57 H De mediaan berekenen (niet voor OVSG en GO). B57 H De gelijkwaardigheid van breuken, kommagetallen en percentages gebruiken G27 H Weten wanneer een getal deelbaar is door 3 en door G31b H Vraagstukken i.v.m. procenten oplossen B50 + B51 H Een breuk delen door een natuurlijk getal B29a B26 t.e.m. B29 H Bewerkingen met breuken uitvoeren H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn B58a H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen DO2a H Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal, het quotiënt is een B34a kommagetal. H Een natuurlijk getal delen door een kommagetal B34b H Een kommagetal delen door een natuurlijk getal B33b H Bij delen operaties op factoren uitvoeren om de komma bij de deler weg te B7d werken. H Een natuurlijk getal cijferend delen door een kommagetal bestaande uit B34b hoogstens 3 cijfers. H De schatprocedure toepassen B37 H Het resultaat van een deling controleren door het quotiënt te vergelijken met de B46a schatting. H Bij lengte, inhoud en gewicht eenvoudige herleidingen uitvoeren MR H Vraagstukken over gewicht oplossen MR H Het verband kennen tussen de omtrek van de gegeven figuur en de omtrek van MR84 + MR87 de figuur op schaal. H Het verband kennen tussen de oppervlakte van de gegeven figuur en de MR84 + MR87 oppervlakte van de figuur op schaal. H De werkelijke lengte berekenen als de schaal en de lengte op de tekening gegeven zijn MR84 + MR87 58

61 Blok en 27 H De lengte op de tekening berekenen als de schaal en de werkelijke lengte gegeven zijn MR84 + MR87 H Vraagstukken i.v.m. snelheid oplossen MR89c H De omtrek en de oppervlakte van veelhoeken bepalen H De enkelvoudige intrest berekenen van een kapitaal dat gedurende een bepaalde tijd ( een jaar) uitgezet wordt tegen een bepaalde rentevoet. MR33 + MR42 t.e.m. MR MR89d + B35 H Een tekening op schaal maken MR84 + MR87 H Vierhoeken tekenen volgens constructievoorschriften MK H Breuken optellen en aftrekken B26 + B27 H Een breuk vermenigvuldigen met een natuurlijk getal en omgekeerd B28a H Een breuk delen door een natuurlijk getal B29a H In situaties waarin breuken voorkomen de bewerking herkennen en uitvoeren B49b + B50b + B51b 6 29 H Vraagstukken i.v.m. procenten oplossen B50 + B51 H Het percentage berekenen als het totaal en het deel gegeven zijn B35 H Het deel berekenen als het percentage en het totaal gegeven zijn B35 H Het totaal berekenen als het percentage en het deel gegeven zijn B35 H De procentstrook gebruiken DO H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn B58a H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen DO2a 59

62 Blok H Vraagstukken i.v.m. procenten oplossen B50 + B51 H Een breuk delen door een natuurlijk getal B29a B26 t.e.m. B29 H Bewerkingen met breuken uitvoeren H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn B58a H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen DO2a 60

63 Blok H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK30 + MK34 H Een evenwijdige tekenen aan een rechte op een gegeven afstand MK30 + MK34 H Een cirkel met gegeven middelpunt en straal tekenen MK23 H Een lijnstuk en de lengte ervan noteren als bv. [AB] =... cm MK10 H Driehoeken en vierhoeken tekenen volgens constructievoorschriften MK17 + MK H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn MK58b H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen DO2 N Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen MK58a gegeven zijn. 7 3 H De schatprocedure toepassen bij vermenigvuldigen en delen B36 B38 t.e.m. B44 H Cijferend optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen met natuurlijke getallen en kommagetallen N Getallen in Romeinse cijfers omzetten in Arabische cijfers en omgekeerd G H Eenvoudige omrekeningstabellen voor vreemde munten lezen MR82 H Bedragen in euro omzetten in vreemde valuta en omgekeerd MR86 MR86 H 'Vreemde' maateenheden (lengte en gewicht) omzetten in conventionele maateenheden en omgekeerd N Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 61

64 Blok H Kenmerken van deelbaarheid door 2, door 5 en door 10 verwoorden en toepassen G31a H Kenmerken van deelbaarheid door 4, door 25 en door 100 verwoorden en toepassen G31a H Kenmerken van deelbaarheid door 3 en door 9 verwoorden en toepassen G31b H De grootste gemeenschappelijke deler van twee getallen bepalen G30 H Het kleinst gemeenschappelijk veelvoud van twee getallen bepalen G H Kenmerken van deelbaarheid door 4, door 25, door 5, door 3 en door 9 toepassen. H Van twee getallen de grootste gemeenschappelijke deler en het kleinst gemeenschappelijk veelvoud bepalen G G30 + G32 H Getallen in Romeinse cijfers omzetten in Arabische cijfers en omgekeerd G33 H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn MK58b H De schatprocedure toepassen bij vermenigvuldigen en delen B36 B38 t.e.m. B44 H Cijferend optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen met natuurlijke getallen en kommagetallen. H 'Vreemde' maateenheden (lengte en gewicht) omzetten in conventionele maateenheden H Een evenwijdige tekenen aan een rechte op een gegeven afstand MK30 + MK34 H Een cirkel met gegeven middelpunt en straal tekenen MK23 MR H Getallenpatronen herkennen en het patroon gebruiken om het product te bepalen H De schatprocedure toepassen bij vermenigvuldigen en delen B36 H Afspraken i.v.m. het gebruik van de haakjes en de volgorde van de bewerkingen B5 respecteren. H Het kenmerk van deelbaarheid door 3 toepassen G31b H Een gegeven getal omzetten naar een ander getal volgens een stappenplan en SV 1.5 hierbij strategische keuzes maken. N Kommagetallen situeren tussen gegeven grenswaarden G36 62

65 Blok H Breuk gebruiken als operator G14a B26 t.e.m. B29 H Bewerkingen met breuken maken H Breuken vereenvoudigen G16 H Breuken rangschikken G H Oefenen op hoofdrekenen (alle bewerkingen) B9 t.e.m. B H Bij een vermenigvuldiging de negenproef maken N Vermenigvuldigingen controleren door het product te berekenen met de zakrekenmachine B46c 7 11 H De resultaten van knipfiguren onderzoeken en voorspellen MK14 H Vlakke figuren benoemen MK16 + MK20 + MK24 63

66 Blok H Het verband tussen een breuk, een kommagetal, een percentage en de bijbehorende voorstelling op een strook kennen G27 H Breuken vereenvoudigen G16 H Afspraken i.v.m. het gebruik van haakjes en de volgorde van de bewerkingen respecteren B5 H Bewerkingen met breuken maken H Oefenen op hoofdrekenen (alle bewerkingen) H Bij een vermenigvuldiging de negenproef maken H Cijferend vermenigvuldigen B40 B26 t.e.m. B29 B9 t.e.m. B H Vraagstukken oplossen waarin het percentage als operator gebruikt wordt G25a 7 14 H Vaststellen dat vermenigvuldigen met 0,1 hetzelfde is als delen door B8b H Vaststellen dat vermenigvuldigen met 0,01 hetzelfde is als delen door B8b N Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, door B33a + B34a N Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een kommagetal en omgekeerd B32a N Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal (operaties op factoren) B32b 7 15 H Van diagrammen en grafieken gegevens aflezen en daarmee eenvoudige bewerkingen uitvoeren WO H Diagrammen en grafieken interpreteren WO H Gegevens van een tabel omzetten in een lijngrafiek WO G40 H Getallen zinvol afronden met het oog op het voorstellen van de gegevens op een G40 grafiek. N De mediaan en het gemiddelde bepalen B57 G40 G40 64

67 Blok H De oppervlakte van figuren uitdrukken in oppervlaktematen MR36 H Vaststellen dat figuren met een verschillende vorm dezelfde oppervlakte kunnen hebben. H De oppervlakte van een rechthoek of vierkant bepalen door de formule b x h of l x b toe te passen MR MR42 H De oppervlakte van een driehoek bepalen MR44 H Eenvoudige omzettingen tussen land- en oppervlaktematen maken MR38 Opmerking: landmaten zijn uitbreidingsleerstof voor OVSG. H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 Opmerking: landmaten zijn uitbreidingsleerstof voor OVSG H De oppervlakte van figuren uitdrukken in oppervlaktematen MR36 H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 H De oppervlakte van een vierkant, een rechthoek en een driehoek bepalen H Ervaren dat de oppervlakte van een veelvlak gelijk is aan de som van de oppervlakte van de grensvlakken MR47 MR42 + MR H Vraagstukken oplossen waarin het percentage als operator gebruikt wordt G25a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een kommagetal en omgekeerd B32a H Weten dat vermenigvuldigen met 0,1 hetzelfde is als delen door B8b H Weten dat vermenigvuldigen met 0,01 hetzelfde is als delen door B8b H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, door B33a + B34a MR38 H Oefenen op cijferend optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen H Oppervlaktematen omzetten in landmaten en omgekeerd MR38 H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 65

68 Blok H Verwoorden waarom in een vraagstuk de grootheden recht evenredig of omgekeerd evenredig zijn. H Vraagstukken met recht evenredige en omgekeerd evenredige grootheden oplossen B B en 21 H Gegevens van een tabel omzetten in een staafdiagram. 1.8 WO G40 H Getallen zinvol afronden met het oog op het voorstellen van de gegevens op een grafiek G40 H Vraagstukken oplossen waarin het percentage als operator gebruikt wordt G25a H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn MK58a MK58b H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen DO2 H Breuk gebruiken als operator G14a B26 t.e.m. B29 H Bewerkingen met breuken maken H Hoofdrekenend optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen met kommagetallen en natuurlijke getallen B9 t.e.m. B23 H Weten dat vermenigvuldigen met 0,1 hetzelfde is als delen door B8b H Weten dat vermenigvuldigen met 0,01 hetzelfde is als delen door B8b H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, door B33a + B34a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een kommagetal en omgekeerd B32a H Cijferend optellen en aftrekken met natuurlijke getallen en kommagetallen B H De schatprocedure toepassen bij vermenigvuldigen B36 H Cijferend vermenigvuldigen B40 H Bij een vermenigvuldiging de negenproef maken H De schatprocedure toepassen bij delen B36 H Cijferend delen B42 66

69 Blok en 21 H Bedragen in euro omzetten in vreemde valuta en omgekeerd MR86 H Uitspraken over recht evenredigheid of omgekeerd evenredigheid beoordelen B54 H De gepaste maateenheid invullen MR H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 H De oppervlakte van een rechthoek of vierkant bepalen door de formule b x h of MR42 l x b toe te passen. H De oppervlakte van een driehoek bepalen MR44 H Loodlijnen en evenwijdige rechten tekenen m.b.v. een geodriehoek MK30 + MK34 H Een lijnstuk tekenen MK H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn MK58b MK58a H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen DO2 H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 H De gepaste maateenheid of het gepaste maatgetal invullen MR26 H De oppervlakte van een rechthoek of vierkant bepalen door de formule b x h of MR42 l x b toe te passen. H De oppervlakte van een driehoek bepalen MR H Hoofdrekenend optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen met kommagetallen en natuurlijke getallen B9 + B23 H Weten dat vermenigvuldigen met 0,1 hetzelfde is als delen door B8b H Weten dat vermenigvuldigen met 0,01 hetzelfde is als delen door B8b H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, door B33a + B34a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een kommagetal en omgekeerd B32a H Een kommagetal vermenigvuldigen met een kommagetal (operaties op factoren) B32b 67

70 Blok H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en de verhouding tussen de delen gegeven zijn. H Een ongelijke verdeling maken als het totaal en het verschil tussen de delen gegeven zijn MK58b MK58a H Een ongelijke verdeling schematisch voorstellen DO2 B9 t.e.m. B23 H Hoofdrekenend optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen met kommagetallen en natuurlijke getallen H Weten dat vermenigvuldigen met 0,1 hetzelfde is als delen door B8b H Weten dat vermenigvuldigen met 0,01 hetzelfde is als delen door B8b H Natuurlijke getallen en kommagetallen delen door 10, door B33a + B34a H Een natuurlijk getal vermenigvuldigen met een kommagetal en omgekeerd B32a H De gepaste maateenheid of het gepaste maatgetal invullen MR H Eenvoudige herleidingen uitvoeren MR28 H De oppervlakte van een rechthoek of vierkant bepalen door de formule b x h of MR42 l x b toe te passen. H De oppervlakte van een driehoek bepalen MR44 68

71 69 Blok 7

72

leerjaar doelenkatern

leerjaar doelenkatern Blok Pagina Blok 1 2 tot 10 Blok 2 11 tot 20 Blok 3 21 tot 31 Blok 4 32 tot 40 Blok 5 41 tot 49 Blok 6 50 tot 57 Blok 7 58 tot 65 leerjaar 6 doelenkatern Voorafgaande toelichting bij doelenkatern, leerjaar

Nadere informatie

leerjaar doelenkatern

leerjaar doelenkatern Blok Pagina Blok 1 2 tot Blok 2 9 tot 18 Blok 3 19 tot 28 Blok 4 29 tot 37 Blok 5 38 tot 47 Blok 6 48 tot 59 Blok 7 60 tot 68 8 leerjaar 4 doelenkatern Voorafgaande toelichting bij doelenkatern, leerjaar

Nadere informatie

Deel 1: Getallenkennis

Deel 1: Getallenkennis Deel 1: Getallenkennis 1 Natuurlijke getallen 10 1.1 De waarde van cijfers in natuurlijke getallen 10 Les 1: Natuurlijke getallen kleiner dan 100 000 10 Les 2: Natuurlijke getallen kleiner dan 1 000 000

Nadere informatie

doelenkatern leerjaar Blok Pagina Blok 1 2 tot 11 Blok 2 12 tot 20 Blok 3 21 tot 29 Blok 4 30 tot 37 Blok 5 38 tot 44 Blok 6 45 tot 53

doelenkatern leerjaar Blok Pagina Blok 1 2 tot 11 Blok 2 12 tot 20 Blok 3 21 tot 29 Blok 4 30 tot 37 Blok 5 38 tot 44 Blok 6 45 tot 53 Blok Pagina Blok 1 2 tot 11 Blok 2 12 tot 20 Blok 3 21 tot 29 Blok 4 30 tot 37 Blok 5 38 tot 44 Blok 6 45 tot 53 Blok 7 54 tot 62 leerjaar 3 doelenkatern Voorafgaande toelichting bij doelenkatern, leerjaar

Nadere informatie

Onthoudboekje rekenen

Onthoudboekje rekenen Onthoudboekje rekenen Inhoud 1. Hoofdrekenen: natuurlijke getallen tot 100 000 Optellen (p. 4) Aftrekken (p. 4) Vermenigvuldigen (p. 5) Delen (p. 5) Deling met rest (p. 6) 2. Hoofdrekenen: kommagetallen

Nadere informatie

DE basis WISKUNDE VOOR DE LAGERE SCHOOL

DE basis WISKUNDE VOOR DE LAGERE SCHOOL Inhoud GETALLENKENNIS 13 1 Getallen 13 2 Het decimale talstelsel 14 3 Breuken 16 Begrippen 16 Soorten breuken 16 Een breuk vereenvoudigen 17 4 Breuken, percenten, kommagetallen 18 Breuk omzetten in een

Nadere informatie

0,6 = 6 / 10 0,36 = 36 / 100 0,05 = 5 /100 2,02 = 2 gehelen en 2 / 100

0,6 = 6 / 10 0,36 = 36 / 100 0,05 = 5 /100 2,02 = 2 gehelen en 2 / 100 Breuken 8 teller breukstreep 9 noemer Breukvorm - kommagetal 0,6 6 / 10 0,36 36 / 100 0,05 5 /100 2,02 2 gehelen en 2 / 100 Breuken en gehelen 1) Hoeveel keer gaat de noemer in de teller? 2) Hoeveel is

Nadere informatie

Deel 1: Getallenkennis

Deel 1: Getallenkennis Deel 1: Getallenkennis 1 Natuurlijke getallen 10 1.1 De waarde van cijfers in natuurlijke getallen 10 Les 1: Natuurlijke getallen kleiner dan 10 000 10 Les 2: Natuurlijke getallen kleiner dan 100 000 13

Nadere informatie

Deel 1: Getallenkennis

Deel 1: Getallenkennis Deel 1: Getallenkennis 1 Natuurlijke getallen 10 1.1 De waarde van cijfers in natuurlijke getallen 10 Les 1: Natuurlijke getallen kleiner dan 10 000 10 Les 2: Natuurlijke getallen kleiner dan 100 000 13

Nadere informatie

Deel 12 en 13 van De Wiskanjers Zorg: Curriculumdifferentiatie

Deel 12 en 13 van De Wiskanjers Zorg: Curriculumdifferentiatie Deel 12 en 13 van De Wiskanjers Zorg: Curriculumdifferentiatie Deze mappen willen wegwijzers aanreiken om vanuit begrip en respect het beste te halen uit die leerlingen die de basis wiskundeleerstof uit

Nadere informatie

toetswijzer wiskunde curriculumdifferentiatie 6de leerjaar *De waarde van natuurlijke getallen en kommagetallen, bv = 8 D + 5 H + 6 T + 0 E

toetswijzer wiskunde curriculumdifferentiatie 6de leerjaar *De waarde van natuurlijke getallen en kommagetallen, bv = 8 D + 5 H + 6 T + 0 E toetswijzer wiskunde curriculumdifferentiatie 6de leerjaar naam:... Getallenkennis *De waarde van natuurlijke getallen en kommagetallen, bv. 8 560 = 8 D + 5 H + 6 T + 0 E *Getallen in de positietabel noteren

Nadere informatie

Op stap naar 1 B Minimumdoelen wiskunde

Op stap naar 1 B Minimumdoelen wiskunde Campus Zuid Boomsesteenweg 265 2020 Antwerpen Tel. (03) 216 29 38 Fax (03) 238 78 31 www.vclbdewisselantwerpen.be VCLB De Wissel - Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding Op stap naar 1 B Minimumdoelen

Nadere informatie

Les 20: gelijknamige breuken, gelijkwaardige breuken en breuken vereenvoudigen

Les 20: gelijknamige breuken, gelijkwaardige breuken en breuken vereenvoudigen Getallenkennis Target 1 Les 1: getalbegrip to 10 000 000 wb. p. 1+2, sb 1 Les 5: kommagetallen tot 0,001 wb. p. 8-9, sb 5 Les 12: breuken vergelijken en sorteren wb. p. 15-16, sb 10 Les 13: breuk als operator,getal,verhouding,

Nadere informatie

DE basis. Wiskunde voor de lagere school. Jeroen Van Hijfte en Nathalie Vermeersch. Leuven / Den Haag

DE basis. Wiskunde voor de lagere school. Jeroen Van Hijfte en Nathalie Vermeersch. Leuven / Den Haag DE basis Wiskunde voor de lagere school Jeroen Van Hijfte en Nathalie Vermeersch Acco Leuven / Den Haag Inhoud GETALLENKENNIS 13 1 Getallen 13 2 Het decimale talstelsel 14 3 Breuken 16 Begrippen 16 Soorten

Nadere informatie

Wiskunde - getallenkennis

Wiskunde - getallenkennis Wiskunde - getallenkennis Getalbegrip Ik ken de volgende begrippen: getal, cijfer, komma, kommagetal. Ik ken deze symbolen: + - x : < > =, % ² _ Ik kan getallen tot 10 000 en meer noteren. Ik kan getallen

Nadere informatie

Rekensprong 5 boek A. Getallenkennis boek A sprong 1, 2 en 3

Rekensprong 5 boek A. Getallenkennis boek A sprong 1, 2 en 3 Rekensprong 5 boek A Getallenkennis boek A sprong 1, 2 en 3 Sprong 1 les 2 natuurlijke getallen tot 100 000 Sprong 1 les 6 kommagetallen Sprong 2 les 14 de breuk als operator Sprong 2 les 19 de breuk als

Nadere informatie

leerjaar WISo wijsen wiskunde onderwijs leerjaar doelenkatern reken- en wiskundemethode voor het lager onderwijs

leerjaar WISo wijsen wiskunde onderwijs leerjaar doelenkatern reken- en wiskundemethode voor het lager onderwijs leerjaar 1 WISo wijsen wiskunde onderwijs leerjaar 1 doelenkatern reken- en wiskundemethode voor het lager onderwijs Voorafgaande toelichting bij doelenkatern, leerjaar 1 leerjaar 1 Beste leerkracht Voor

Nadere informatie

JAARPLANNING ZO GEZEGD, ZO GEREKEND - 5 leerjaar pag. 1 / 10

JAARPLANNING ZO GEZEGD, ZO GEREKEND - 5 leerjaar pag. 1 / 10 JAARPLANNING ZO GEZEGD, ZO GEREKEND - 5 leerjaar pag. 1 / 10 Op basis van 5 wiskundelessen per week Week 44: herfstvakantie Week 52 en 1: Kerstvakantie Week 10: krokusverlof Week 15 en 16: Paasvakantie

Nadere informatie

4 Jaarplan. 1 Leerplan

4 Jaarplan. 1 Leerplan Formule 1_Handleiding.indb 9 1/07/15 13:50 9 4 Jaarplan 1 Leerplan Het jaarplan is opgesteld volgens het leerplan VVKSO BRUSSEL D/2011/7841/021. De nummers van de doelstellingen in het jaarplan verwijzen

Nadere informatie

Eindtermen wiskunde. 1. Getallen. Nr. Eindterm B MB NB Opm. B = behaald MB = meer behaald NB = niet behaald Opm. = opmerking

Eindtermen wiskunde. 1. Getallen. Nr. Eindterm B MB NB Opm. B = behaald MB = meer behaald NB = niet behaald Opm. = opmerking Eindtermen wiskunde B = behaald MB = meer behaald NB = niet behaald Opm. = opmerking 1. Getallen 1.1 Tellen en terugtellen met eenheden, tweetallen, vijftallen en machten van tien 1.2 Functies van natuurlijke

Nadere informatie

aantal evaluatielessen

aantal evaluatielessen Jaarplanning Rekensprong Plus Rekensprong Plus heeft voor elk leerjaar een eenduidig jaarwerkplan. Elk werkschriftje van Rekensprong Plus overspant een periode tussen twee schoolvakanties werkschrift a

Nadere informatie

Toetswijzer examen Cool 2.1

Toetswijzer examen Cool 2.1 Toetswijzer examen Cool 2.1 Cool 2.1 1 Getallenkennis: Grote natuurlijke getallen 86 a Ik kan grote getallen vlot lezen en schrijven. 90 b Ik kan getallen afronden. 91 c Ik ken de getalwaarde van een getal.

Nadere informatie

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen 1 2 REKENEN Boek 7a: Blok 1 - week 1 in geldcontext 2 x 2,95 = / 4 x 2,95 = Optellen en aftrekken tot 10.000 - ciferend; met 2 of 3 getallen 4232 + 3635 + 745 = 1600

Nadere informatie

Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen

Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen Leerlijnen rekenen: De wereld in getallen Groep 7(eerste helft) Getalbegrip - Telrij tot en met 1 000 000 - Uitspraak en schrijfwijze van de getallen (800 000 en 0,8 miljoen) - De opbouw en positiewaarde

Nadere informatie

aantal evaluatielessen

aantal evaluatielessen Jaarplanning Rekensprong Plus Rekensprong Plus heeft voor elk leerjaar een eenduidig jaarwerkplan. Elk werkschriftje van Rekensprong Plus overspant een periode tussen twee schoolvakanties werkschrift a

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. inhoudstafel... 2

INHOUDSTAFEL. inhoudstafel... 2 INHOUDSTAFEL inhoudstafel... 2 getallenkennis waarde van cijfers in een getal... 6 grote getallen... 7 rekentaal... 8 rekentaal deel 2... 9 soorten getallen... 9 rekentaal deel 3... 10 de ongelijke verdeling...

Nadere informatie

leerjaar WISo wijsen wiskunde onderwijs leerjaar doelenkatern reken- en wiskundemethode voor het lager onderwijs

leerjaar WISo wijsen wiskunde onderwijs leerjaar doelenkatern reken- en wiskundemethode voor het lager onderwijs leerjaar 2 WISo wijsen wiskunde onderwijs leerjaar 2 doelenkatern reken- en wiskundemethode voor het lager onderwijs Blok Pagina Blok 1 2 tot 10 Blok 2 11 tot 17 Blok 3 18 tot 25 Blok 4 26 tot 32 Blok

Nadere informatie

Doorstroming BaO-SO Getallenleer BaO - zesde leerjaar

Doorstroming BaO-SO Getallenleer BaO - zesde leerjaar Doorstroming BaO-SO Getallenleer BaO - zesde leerjaar SO - eerste leerjaar SO - tweede leerjaar G11 De natuurlijke getallen lezen en schrijven tot G1 Natuurlijke, gehele en rationale getallen G37 Vaardig

Nadere informatie

Leerlijnopbouw Nieuwe Pluspunt 4

Leerlijnopbouw Nieuwe Pluspunt 4 Leerlijnopbouw Nieuwe Pluspunt 4 Getallenkennis Leerlijn 1: Ontwikkeling getalbegrip Getallen tot 1 000 - in een positietabel plaatsen - op de getallenas plaatsen - samenstellen en opsplitsen in H T E,

Nadere informatie

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN a De standaardprocedure: getallen splitsen Zo lukt het altijd: 98 + 476 = 98 + 400 + 70 + 6 = 698 + 70 + 6 = 768 + 6 = 774 b Van plaats wisselen

Nadere informatie

Examenplanning 5 de leerjaar Juni 2016

Examenplanning 5 de leerjaar Juni 2016 Examenplanning 5 de leerjaar Juni 2016 Wiskunde - Getallenkennis BOEK B : Les 53 : Percenten Les 54 : Breuken, kommagetallen, percenten Les 58 : Percent berekenen deel 1 Herhalingsoefeningen Les 63 blz.

Nadere informatie

aantal evaluatielessen

aantal evaluatielessen Jaarplanning Rekensprong Plus Rekensprong Plus heeft voor elk leerjaar een eenduidig jaarwerkplan. Elk werkschriftje van Rekensprong Plus overspant een periode tussen twee schoolvakanties werkschrift a

Nadere informatie

Jaaroverzicht Kompas zesde leerjaar

Jaaroverzicht Kompas zesde leerjaar Week 1 WB 6A 3 Jaaroverzicht Kompas zesde leerjaar Getallenkennis Bewerkingen Meten en Les 1 Getalbegrip tot 10 000 000 Week 2 Les 1 Kommagetallen tot op Week 3 Les 1 Breuken vergelijken en ordenen Soorten

Nadere informatie

PARATE KENNIS & VAARDIGHEDEN WISKUNDE 1 STE JAAR 1. TAALVAARDIGHEID BINNEN WISKUNDE. a) Begrippen uit de getallenleer ...

PARATE KENNIS & VAARDIGHEDEN WISKUNDE 1 STE JAAR 1. TAALVAARDIGHEID BINNEN WISKUNDE. a) Begrippen uit de getallenleer ... PARATE KENNIS & VAARDIGHEDEN WISKUNDE 1 STE JAAR 1. TAALVAARDIGHEID BINNEN WISKUNDE a) Begrippen uit de getallenleer Bewerking optelling aftrekking vermenigvuldiging Symbool deling : kwadratering... machtsverheffing...

Nadere informatie

Niveauproef wiskunde voor AAV

Niveauproef wiskunde voor AAV Niveauproef wiskunde voor AAV Waarom? Voor wiskunde zijn er in AAV 3 modules: je legt een niveauproef af, zodat je op het juiste niveau kan starten. Er is de basismodule voor wie de rekenvaardigheden moet

Nadere informatie

LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 6 E LEERJAAR

LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 6 E LEERJAAR LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 6 E LEERJAAR Legende: - - - aanzet klemtoon === opbouw herhalen en verdiepen VET GEDRUKTE TEKST... zorgdoelen deze doelen komen niet (letterlijk) aan bod in de handleiding

Nadere informatie

A 1 RS+ 1. Rekensprong Plus 1 (c) Van In, lesnr domein lesonderwerp lesnr domein lesonderwerp lesnr domein lesonderwerp

A 1 RS+ 1. Rekensprong Plus 1 (c) Van In, lesnr domein lesonderwerp lesnr domein lesonderwerp lesnr domein lesonderwerp RS+ 1 A 1 2 3 1 MK ruimtelijke oriëntatie: personen 27 G voorwerpen vergelijken naar aantal 53 G natuurlijke getallen interpreteren 2 G tellen tot 6 28 B evenveel maken door bijdoen of wegdoen 54 G vaste

Nadere informatie

aantal evaluatielessen

aantal evaluatielessen Jaarplanning Rekensprong Plus Rekensprong Plus heeft voor elk leerjaar een eenduidig jaarwerkplan. Elk werkschriftje van Rekensprong Plus overspant een periode tussen twee schoolvakanties werkschrift a

Nadere informatie

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN a De standaardprocedure: getallen splitsen Zo lukt het altijd: 98 + 476 = 98 + 400 + 70 + 6 = 698 + 70 + 6 = 768 + 6 = 774 b Van plaats wisselen Uitsluitend te gebruiken

Nadere informatie

Lesnr Code Onderwerp Lesdoelen Leerplan Wiskunde GO! 2010 2011 Leerplan Wiskunde OVSG 2010 2011 Leerplan Wiskunde VVKBaO 2012 2013

Lesnr Code Onderwerp Lesdoelen Leerplan Wiskunde GO! 2010 2011 Leerplan Wiskunde OVSG 2010 2011 Leerplan Wiskunde VVKBaO 2012 2013 Lesnr Code Onderwerp Leerplan Wiskunde GO! 2010 2011 Leerplan Wiskunde OVSG 2010 2011 Leerplan Wiskunde VVKBaO 2012 2013 1 ZGZG5AB1 Les 1 Een nieuw schooljaar begint, een verkenningsreis doorheen het nieuwe

Nadere informatie

Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar

Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar 24/04/2013 Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar Sint-Ursula-Instituut Rekenprocedures eerste leerjaar Rekenen, hoe doe ik dat? 1. E + E = E 2 + 5 = 7 Ik heb er 2. Er komen er 5 bij. Dat is

Nadere informatie

Onthoudboekje rekenen

Onthoudboekje rekenen Onthoudboekje rekenen D_eze _werkbundel _is _van < > 1 Inhoudsopgave Wat moet ik wanneer kennen? eindtoets paastoets kersttoets herfsttoets Getallenkennis 1. Soorten getallen (p.4 6) 2. Getallen afronden

Nadere informatie

WISKUNDE: HERHALINGSOEFENINGEN EINDE ZESDE LEERJAAR

WISKUNDE: HERHALINGSOEFENINGEN EINDE ZESDE LEERJAAR WISKUNDE: HERHALINGSOEFENINGEN EINDE ZESDE LEERJAAR Getallenkennis: getalbegrip 1. Noteer het getal: 5D 2H 6HD 7t 9d 2. Noteer het getal: MMXVIII Getallenkennis: werken met gegevens 3. Hoeveel maanden

Nadere informatie

6 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG. leerlijnen: Eric De Witte. Raf Lemmens. Paul Nijs. Hilde Van Iseghem. Viv Vingerhoets. Eric De Witte.

6 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG. leerlijnen: Eric De Witte. Raf Lemmens. Paul Nijs. Hilde Van Iseghem. Viv Vingerhoets. Eric De Witte. leerlijnen: Eric De Witte Raf Lemmens Paul Nijs Hilde Van Iseghem Viv Vingerhoets auteurs: René De Cock Eric De Witte Myriam Neirynck Peter Van Cleemput Marc Verschraege 6 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG Rekensprong

Nadere informatie

Begin situatie Wiskunde/Rekenen. VMBO BB leerling

Begin situatie Wiskunde/Rekenen. VMBO BB leerling VMBO BB leerling Verbanden en Hoge -bewerkingen onder 100 -tafels t/m 10 (x:) -bewerkingen met eenvoudige grote en -makkelijk rekenen -vergelijken/ordenen op getallenlijn -makkelijke breuken omzetten -deel

Nadere informatie

5 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG. René De Cock. Raf Lemmens. Paul Nijs. Eric De Witte. Eline Govaert. Hilde Van Iseghem. Martien Hendrix.

5 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG. René De Cock. Raf Lemmens. Paul Nijs. Eric De Witte. Eline Govaert. Hilde Van Iseghem. Martien Hendrix. leerlijnen: Eric De Witte auteurs: Kristel Croes Raf Lemmens René De Cock Paul Nijs Eric De Witte Hilde Van Iseghem Eline Govaert Viv Vingerhoets Martien Hendrix Greta Leunen Ann Missotten Myriam Neirynck

Nadere informatie

Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo

Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Domein A: Inzicht en handelen Subdomein A1: Vaktaal wiskunde 1. vmbo passende vaktaal voor wiskunde herkennen en gebruiken voor het ordenen van het eigen denken

Nadere informatie

Domein A: Inzicht en handelen

Domein A: Inzicht en handelen Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Preambule Domein A is een overkoepeld domein dat altijd in combinatie met de andere domeinen wordt toegepast (of getoetst). In domein A wordt benoemd: Vaktaal: het

Nadere informatie

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN a De standaardprocedure: getallen splitsen Zo lukt het altijd: 98 + 476 = 98 + 400 + 70 + 6 = 698 + 70 + 6 = 768 + 6 = 774 b Van plaats wisselen

Nadere informatie

Bijlage 11 - Toetsenmateriaal

Bijlage 11 - Toetsenmateriaal Bijlage - Toetsenmateriaal Toets Module In de eerste module worden de getallen behandeld: - Natuurlijke getallen en talstelsels - Gemiddelde - mediaan - Getallenas en assenstelsel - Gehele getallen met

Nadere informatie

Scoreblad bewis 01. naam cursist: naam afnemer: werkpunt. niet goed. tellen. getalbegrip. algemeen 01 04. bewerking en. optellen en.

Scoreblad bewis 01. naam cursist: naam afnemer: werkpunt. niet goed. tellen. getalbegrip. algemeen 01 04. bewerking en. optellen en. Scoreblad bewis naam cursist: datum: naam afnemer: inhoud vraag opmerkingen OK werkpunt niet goed tellen eieren tellen in dozen van 10 getallen verder aanvullen in kralenketting getalbegrip getallen ertussen

Nadere informatie

Herhalingsles 1 Getallenkennis en bewerkingen 1 Weeroefeningen

Herhalingsles 1 Getallenkennis en bewerkingen 1 Weeroefeningen Herhalingsles Getallenkennis en bewerkingen Weeroefeningen HB. Geef de waarde die hoort bij elke pijl die in de roos geschoten wordt. 8 7 84 962 4 6 49 72 486 9 7 2 De schilder werkte redelijk slordig.

Nadere informatie

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld Groep 3 Getalbegrip hele getallen De leerlingen werken de eerste periode in het getallengebied tot 20 en 40. De tweede helft van het jaar ook tot 100. De leerlingen leren het verder- en terugtellen, tellen

Nadere informatie

opérations dans des situations variées avec des petits nombres. Wim De Grieve Page 1 Blok Les H/N Lesdoelen Socles Comparer, mesurer 4 5

opérations dans des situations variées avec des petits nombres. Wim De Grieve Page 1 Blok Les H/N Lesdoelen Socles Comparer, mesurer 4 5 4 1 Tellen met sprongen van 5. Bijdoen tot het volgende tiental. Wegdoen tot het vorige tiental. De plaats van een getal schattend aangeven op de getallenlijn tussen zuivere tientallen. Positioneren van

Nadere informatie

Taak na blok 1 startles 8

Taak na blok 1 startles 8 Taak na blok startles 8 TAAK Klas: Datum: Klasnummer: Geef de meest passende naam voor elke figuur. Teken de vierhoek. De diagonalen zijn even lang ( cm) en halveren elkaar of snijden elkaar middendoor.

Nadere informatie

NIEUWE PLUSPUNT 5: DOELEN

NIEUWE PLUSPUNT 5: DOELEN NIEUWE PLUSPUNT 5: DOELEN Dit document is exclusief voorbehouden aan gebruikers van Nieuwe Pluspunt en maakt ontegensprekelijk deel uit van de handleiding van Nieuwe Pluspunt 1. BLOK 1 LES 1 meetkunde

Nadere informatie

Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 6 Wereld in Getallen 1 REKENEN Boek 6a: Blok 1 - week 1 - buurgetallen - oefenen op de getallenlijn Geld - optellen van geldbedragen - aanvullen tot 10 105 : 5 = 2 x 69 = - van digitaal

Nadere informatie

Leerlijnen voor groep 3-8

Leerlijnen voor groep 3-8 Leerlijnen voor groep 3-8 Groep 3, eerste half jaar de begrippen meer, minder, evenveel juist toepassen de ontbrekende getallen op de getallenlijn t/m 12 invullen van hoeveelheden t/m 20 groepjes van 5

Nadere informatie

Leerstofoverzicht groep 6

Leerstofoverzicht groep 6 Leerstofoverzicht groep 6 Getallen en relaties Basisbewerkingen Leerlijn Groep 6 Uitspraak, schrijfwijze, kenmerken getallen boven 10 000 in cijfers schrijven haakjesnotatie deler en deeltal breuknotatie

Nadere informatie

aantal evaluatielessen

aantal evaluatielessen Jaarplanning Rekensprong Plus Rekensprong Plus heeft voor elk leerjaar een eenduidig jaarwerkplan. Elk werkschriftje van Rekensprong Plus overspant een periode tussen twee schoolvakanties werkschrift a

Nadere informatie

Leerstofoverzicht groep 3

Leerstofoverzicht groep 3 Leerstofoverzicht groep 3 Getallen en relaties Basisbewerkingen Verhoudingen Leerlijn Groep 3 uitspraak, schrijfwijze, kenmerken begrippen evenveel, minder/meer cijfer 1 t/m 10, groepjes aanvullen tot

Nadere informatie

Blok 7 G/B vraag 1: natuurlijke getallen, kommagetallen en breuken structureren en op een getallenas situeren

Blok 7 G/B vraag 1: natuurlijke getallen, kommagetallen en breuken structureren en op een getallenas situeren Blok 7 G/B vraag : natuurlijke getallen, kommagetallen en breuken structureren en op een getallenas situeren Natuurlijke getallen, kommagetallen en breuken structureren 0 2 0,5 0,75,25,8 2 3 4 en 4 Kijk

Nadere informatie

2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen ( 15 x 3 = 45

2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen (  15 x 3 = 45 15 x 3 = 45 2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen (http://www.youtube.com/watch?v=cceqwwj6vrs) 15 x 3 is een product. 15 en 3 zijn de factoren van het product. 15 : 3 = 5 15 : 3 is een

Nadere informatie

Kennis van de telrij De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2.

Kennis van de telrij De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2. Rekenrijk doelen groep 1 en 2 De kinderen kunnen tellen en terugtellen tot 10 met sprongen van 1 en van 2. Aantallen kunnen tellen De kinderen kunnen kleine aantallen tellen. De kinderen kunnen eenvoudige

Nadere informatie

Blok 7 G/B vraag 1: natuurlijke getallen, kommagetallen en breuken structureren en op een getallenas situeren

Blok 7 G/B vraag 1: natuurlijke getallen, kommagetallen en breuken structureren en op een getallenas situeren Blok 7 G/B vraag : natuurlijke getallen, kommagetallen en breuken structureren en op een getallenas situeren Natuurlijke getallen, kommagetallen en breuken structureren 0 2 0,5 0,75,25,8 2 3 4 en 4 Kijk

Nadere informatie

Wiskunde. Eenvoudige kommagetallen optellen (bijv. 0,5 + 2,25 = 2,75). 7,8 + 0,51 = 8,31. Vl. Goed 86,62 Fout 12,21 Geen antwoord 0,69

Wiskunde. Eenvoudige kommagetallen optellen (bijv. 0,5 + 2,25 = 2,75). 7,8 + 0,51 = 8,31. Vl. Goed 86,62 Fout 12,21 Geen antwoord 0,69 ANALYSEDOCUMENT VOOR SCHOLEN IDP6 2018 HOOFDREKENEN Wiskunde 1 B18 ET.1.13 Bij vermenigvuldigingen naar analogie met de vermenigvuldigingstafels (bijv.: 2 x 30; 20 x 30; 6 x 5 000; 9 x 4 000) en buiten

Nadere informatie

3.2 Basiskennis. 3.2.1 De getallenlijn. 3.2.2 Symbolen, tekens en getallen. 92 Algebra. Inhoofdstuk1zijnaandeordegeweest: Het=teken. =staat.

3.2 Basiskennis. 3.2.1 De getallenlijn. 3.2.2 Symbolen, tekens en getallen. 92 Algebra. Inhoofdstuk1zijnaandeordegeweest: Het=teken. =staat. 92 Algebra 3.2 Basiskennis Inhoofdstuk1zijnaandeordegeweest: 3.2.1 De getallenlijn... -5-4 -3-2 -1 0 1 2 3 4 5... 3.2.2 Symbolen, tekens en getallen Het=teken 5+2+3=10 = geeft aan dat wat links van = staat,

Nadere informatie

Leerplan VVKBao wiskunde voor de derde graad vergeleken met leerplan VVKSO wiskunde 1B en BVL Overzicht van de lessen 6 de leerjaar

Leerplan VVKBao wiskunde voor de derde graad vergeleken met leerplan VVKSO wiskunde 1B en BVL Overzicht van de lessen 6 de leerjaar Deel: Getallenleer Leerplan VVKBao wiskunde voor de derde graad vergeleken met leerplan VVKSO wiskunde 1B en BVL Overzicht van de lessen 6 de leerjaar Leerplandoelen 3 de graad basisonderwijs Leerplandoelen

Nadere informatie

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen 1 2 3 4 REKENEN Boek 8a: Blok 1 - week 1 Oriëntatie - uitspreken en schrijven van getallen rond 1 miljoen - introductie miljard - helen uit een breuk halen 5/4 = -

Nadere informatie

i TiPDenk aan de rechthoeksstrategie!

i TiPDenk aan de rechthoeksstrategie! .------------ GetaUenkennis Wat leerde ik? Getallen tot een miljard Kommagetallen tot een duizendste - getallen interpreteren Verhoudingen binnen een context Breuken delen door een natuurlijk getal (De

Nadere informatie

Blok 1 GB les 2 K1: cijfers 2 en 3 overtrekken en zelf schrijven

Blok 1 GB les 2 K1: cijfers 2 en 3 overtrekken en zelf schrijven Blok GB les 2 K: cijfers 2 en 3 overtrekken en zelf schrijven Cijfers 2 en 3 overtrekken en zelf schrijven 2 3 Start Van richting veranderen Stop Start Van richting veranderen Stop Overtrek de cijfers.

Nadere informatie

LES 105 GETALLENKENNIS VEELVOUDEN, 2 VAN 3 N GEMEENSCHAPPELIJKE VEELVOUDEN, KLEINSTE GEMEENSCHAPPELIJK VEELVOUD

LES 105 GETALLENKENNIS VEELVOUDEN, 2 VAN 3 N GEMEENSCHAPPELIJKE VEELVOUDEN, KLEINSTE GEMEENSCHAPPELIJK VEELVOUD SPRONG 9 LES 5 GETALLENKENNIS VEELVOUDEN, 2 VAN 3 N GEMEENSCHAPPELIJKE VEELVOUDEN, KLEINSTE GEMEENSCHAPPELIJK VEELVOUD A. Situering van de les leerlijn 7 delers en veelvouden duur 50 minuten doelenverwijzing

Nadere informatie

2A LEERLIJN. leerjaar 1. tellen. optellen en aftrekken GROEPEREN VERMENIGVULDIGEN EN DELEN. plaats en waarde. handig rekenen 1 ORDENEN EN UITSPREKEN

2A LEERLIJN. leerjaar 1. tellen. optellen en aftrekken GROEPEREN VERMENIGVULDIGEN EN DELEN. plaats en waarde. handig rekenen 1 ORDENEN EN UITSPREKEN 2A LEERLIJN leerjaar 1. 1. tellen 1.1 Tellen in groepjes 1.2 Vooruittellen en terugtellen 7. optellen en aftrekken 7.1 Optellen 7.2 Aftrekken 2. GROEPEREN 2.1 Groeperen en inwisselen 2.2 Springen met grotere

Nadere informatie

Taakanalytisch Leerlingvolgsysteem. Wiskunde. Eerste tot en met vijfde leerjaar van het lager onderwijs. Gompel&Svacina. Toetsen

Taakanalytisch Leerlingvolgsysteem. Wiskunde. Eerste tot en met vijfde leerjaar van het lager onderwijs. Gompel&Svacina. Toetsen Taakanalytisch Leerlingvolgsysteem Wiskunde Eerste tot en met vijfde leerjaar van het lager onderwijs Toetsen 139 140 Taakanalytisch Leerlingvolgsysteem Wiskunde Eerste tot en met vijfde leerjaar van het

Nadere informatie

Start u met zwiso in verschillende leerjaren tegelijkertijd?

Start u met zwiso in verschillende leerjaren tegelijkertijd? Start u met zwiso in verschillende leerjaren tegelijkertijd? Start u met zwiso in verschillende leerjaren tegelijkertijd? Geef dan eventueel aan het begin van het schooljaar enkele lessen uit het voorafgaande

Nadere informatie

Blok 7 MK vraag 1: een oplossing voor een ruimtelijk probleem vinden

Blok 7 MK vraag 1: een oplossing voor een ruimtelijk probleem vinden Blok 7 MK vraag : een oplossing voor een ruimtelijk probleem vinden Een oplossing voor een ruimtelijk probleem vinden omtrek vierkant rechthoek parallellogram driehoek zijden of 4 z zijden of 2 (b + h)

Nadere informatie

Naam:... Nr... 5,20 5,21 5,24 5,27 5,28 5,30 5,270 5,271 5,274 5,278 5,280 1,555 1,505 6,250 6,025 0,07 0,007

Naam:... Nr... 5,20 5,21 5,24 5,27 5,28 5,30 5,270 5,271 5,274 5,278 5,280 1,555 1,505 6,250 6,025 0,07 0,007 1 JAARTALLEN RANGSCHIKKEN zie de handleiding 2-3 KOMMAGETALLEN TOT d 1 Vul de ontbrekende kommagetallen in. 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 5 5,2 5,3 5,5 5,8 6 5,20 5,21 5,24 5,27 5,28 5,30 5,270 5,271 5,274 5,278

Nadere informatie

BRUGPAKKET 8: VLAKKE FIGUREN

BRUGPAKKET 8: VLAKKE FIGUREN BRUGPAKKET 8: VLAKKE FIGUREN Brugpakket 8: Vlakke figuren 1 Vlakke figuren 1.1 Vlakke figuren: Veelhoeken en niet-veelhoeken Een veelhoek is enkel begrensd door rechte lijnen. OEFENING Zet een kruisje

Nadere informatie

GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben.

GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben. Leerroute 3 Jaargroep: 8 GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben. Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen kunnen hebben. (hoeveelheidsgetal,

Nadere informatie

www.bingel.be pagina 1 van 10 VAN IN

www.bingel.be pagina 1 van 10 VAN IN Ankers! 4 Maatschappij vraag en aanbod Ankers! 4 Maatschappij diensten van de overheid Ankers! 4 Maatschappij Wie gebruikt welke diensten? Ankers! 4 Maatschappij vormen van discriminatie Ankers! 4 Techniek

Nadere informatie

Jaarplanning Wereldoriëntatie de leerjaar

Jaarplanning Wereldoriëntatie de leerjaar Jaarplanning Wereldoriëntatie 2009-2010 4 de leerjaar 3/9 Vraag en aanbod bepalen de prijs 7/9-18/9 Orde in het dierenrijk (ter voorbereiding op onze uitstap naar Zoo) 18/9 Verwerking De Zoo 21/9 Vervolg

Nadere informatie

HMd TMd Md HM TM M HD TD D H T E, t h d. 84 (optelling) : 4 (het aantal getallen) (het gemiddelde)

HMd TMd Md HM TM M HD TD D H T E, t h d. 84 (optelling) : 4 (het aantal getallen) (het gemiddelde) POSITIETABEL HMd TMd Md HM TM M HD TD D H T E, t h d GEMIDDELDE Tel alle getallen bij elkaar op en deel het totaal door het aantal getallen. Bv. 4 + 0 + + 4 4 (optelling) : 4 (het aantal getallen) (het

Nadere informatie

1BK2 1BK6 1BK7 1BK9 2BK1

1BK2 1BK6 1BK7 1BK9 2BK1 Kern Subkern Leerdoel niveau BK begrippen vmbo waar in bettermarks 1.1.1. Je gebruikt positieve en negatieve getallen, breuken en decimale getallen in hun onderlinge samenhang en je ligt deze toe binnen

Nadere informatie

Onthoudboekje rekenen

Onthoudboekje rekenen Onthoudboekje rekenen D_eze _werkbundel _is _van < > 1 Inhoudsopgave Wat moet je wanneer kennen? eindtoets paastoets kersttoets herfsttoets Getallenkennis 1. Soorten getallen (p.4 5) 2. Duizendtal, honderdtal,

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 : VLAKKE FIGUREN

Hoofdstuk 2 : VLAKKE FIGUREN 1 / 6 H2 Vlakke figuren Hoofdstuk 2 : VLAKKE FIGUREN 1. Wat moet ik leren? (handboek p. 46-74) 2.1 Herkennen van vlakke figuren In verband met een veelhoek: a) een veelhoek op de juiste wijze benoemen.

Nadere informatie

Deel 3 t.e.m. 11 van De Wiskanjers Zorg: Rekenmonsters

Deel 3 t.e.m. 11 van De Wiskanjers Zorg: Rekenmonsters Deel 3 t.e.m. 11 van De Wiskanjers Zorg: Rekenmonsters Het is onze taak als leerkracht om ervoor te zorgen dat we onze kinderen zodanig ondersteunen en begeleiden dat ze voor moeilijke vakonderdelen hun

Nadere informatie

Wim De Grieve Page 1. Blok Les H/N Lesdoelen Socles Calculer Calculer & 3.4 Traitement de données

Wim De Grieve Page 1. Blok Les H/N Lesdoelen Socles Calculer Calculer & 3.4 Traitement de données 7 1 Oefenen van de maaltafels van 6,7 en 9. Een deling koppelen aan een vermenigvuldiging en omgekeerd Hanteren van de begrippen 'product', 'quotient', 'deling', 'deler'. 7 2 Optellingen van het type TE

Nadere informatie

Leerlijnenmatrix De wereld in getallen 4 e editie

Leerlijnenmatrix De wereld in getallen 4 e editie 3a 3b 4a 4b 5a 5b Getalbegrip Oriëntatie op de getallen - Verder- en terugtellen tot en met 40 - Cijfers schrijven - Structuur van de getallen tot en met 20 (één tiental en wisselende eenheden) Resultatief

Nadere informatie

Leerlijnenoverzicht groep 3 t/m 8

Leerlijnenoverzicht groep 3 t/m 8 3a 3b 4a 4b 5a 5b Getalbegrip Oriëntatie op de getallen - Verder- en terugtellen tot en met 40 - Cijfers schrijven - Structuur van de getallen tot en met 20 (één tiental en wisselende eenheden) Resultatief

Nadere informatie

Aandachtspunten. blok 8, les 3 blok 8, les 11. blok 8, les 3 blok 9, les 6 blok 9, les 11. blok 7, les 3 blok 7, les 8 blok 9, les 6

Aandachtspunten. blok 8, les 3 blok 8, les 11. blok 8, les 3 blok 9, les 6 blok 9, les 11. blok 7, les 3 blok 7, les 8 blok 9, les 6 Aandachtspunten 299 Aandachtspuntenlijst 3, bij blok 7, 8 en 9 1 De telrij tot en met en boven 100 000. plaatsen van getallen op de getallenlijn. Het kind kan zich geen voorstelling maken van een hoeveelheid.

Nadere informatie

WISo. Handleiding breukendoos. www.zwiso.be. Inhoud breukendoos. Gebruik van de breukendoos. Inzicht in breuken

WISo. Handleiding breukendoos. www.zwiso.be. Inhoud breukendoos. Gebruik van de breukendoos. Inzicht in breuken Handleiding breukendoos Inhoud breukendoos De breukendoos bevat: - metalen breukenbord met vermelding van het geheel en de stambreuken van t.e.m. en ruimte voor de kommagetallen- en de procentstrook -

Nadere informatie

LEERLIJNEN VIERDE LEERJAAR

LEERLIJNEN VIERDE LEERJAAR LEERLIJNEN VIERDE LEERJAAR Uitwerking van de leerlijnen in het vierde leerjaar Inleiding Leerlijnen geven een mogelijk verloop van een ontwikkelingsproces aan. Een leerlijn beschrijft wat er geleerd wordt.

Nadere informatie

RekenTrapperS Cool 1.1

RekenTrapperS Cool 1.1 RekenTrapperS Cool 1.1 Inhoud 1 Doe-activiteiten met kalender en klok... 5 1.1 Weetjes over de indeling van het jaar... 5 1.2 Kloklezen en rekenen met uren, minuten en seconden... 9 2 Getallenkennis tot

Nadere informatie

Map Uitleg Nodig Leerjaar. Map Aantal sets Nodig Uitleg

Map Uitleg Nodig Leerjaar. Map Aantal sets Nodig Uitleg Map 4 de lj - Taal Map Uitleg Nodig Leerjaar Map Alfabet Set van 2 werkbladen voor het inoefenen van het alfabetisch rangschikken. Map au of ou Set van 8 werkbladen voor het inoefenen van au of ou. Excel

Nadere informatie

MNEMOTECHNISCHE MIDDELTJES WISKUNDE. 2de 3de graad

MNEMOTECHNISCHE MIDDELTJES WISKUNDE. 2de 3de graad MNEMOTECHNISCHE MIDDELTJES WISKUNDE 2de 3de graad n.a.v. Personeelsvergadering 25/11/2014 Hoofdrekenen DELEN VAN NATUURLIJKE GETALLEN. Voorbeeld: 7800 : 6 = 1000 300 7800 : 6 = (6000 : 6) + (1800 : 6)

Nadere informatie

Leerlijnenpakket STAP incl. WIG. Rekenen Rekenen. Datum: 08-05-2014. Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200

Leerlijnenpakket STAP incl. WIG. Rekenen Rekenen. Datum: 08-05-2014. Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200 Leerlijnenpakket STAP incl. WIG Schooltype BAO (Regulier) Herkomst Landelijk Periode DL -20 t/m 200 Rekenen Rekenen 1.1 Getallen - Optellen en aftrekken tot 10 - Groep 3 BB/ KB GL + PRO 1.1.1 zegt de telrij

Nadere informatie

Blok 6 G/B vraag 1: een natuurlijk getal of kommagetal cijferend delen door een getal van 3 cijfers

Blok 6 G/B vraag 1: een natuurlijk getal of kommagetal cijferend delen door een getal van 3 cijfers Blok 6 G/B vraag : een natuurlijk getal of kommagetal cijferend delen door een getal van 3 cijfers Een natuurlijk getal of kommagetal cijferend delen door een getal van 3 cijfers 50,8 : 20 =? Ik schat

Nadere informatie

2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen (http://www.youtube.com/watch?v=cceqwwj6vrs) 15 x 3 = 45

2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen (http://www.youtube.com/watch?v=cceqwwj6vrs) 15 x 3 = 45 15 x 3 = 45 2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen (http://www.youtube.com/watch?v=cceqwwj6vrs) 15 x 3 is een product. 15 en 3 zijn de factoren van het product. 15 : 3 = 5 15 : 3 is een

Nadere informatie

LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 3E LEERJAAR

LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 3E LEERJAAR LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 3E LEERJAAR Geen zorgdoelen ontvangen Legende: - - - aanzet klemtoon === opbouw herhalen en verdiepen VET GEDRUKTE TEKST... zorgdoelen deze doelen komen niet (letterlijk)

Nadere informatie