Toekomst voor de zorg

Transcriptie

1 Casper van Ewijk Albert van der Horst Paul Besseling redactie Aanbieding VWS

2 Trend 1: Kritische consument zelfbewuste consument hogere opleiding toegankelijke informatie transparantie van kwaliteit en: eigen regie helpt

3 Trend 2: Golf aan medische technologie

4 Fundamentele keuzen Risicosolidariteit verzekeren of eigen betalingen? Zorgsolidariteit uniforme zorg voor allen of zorgpakket naar keuze?

5 zorg naar keuze variatie in verzekerd pakket consument betaalt eigen betalingen/ premiedifferentiatie volledig verzekeren verzekeraar betaalt uniforme verzekerd pakket uniforme zorg

6 Vier werelden consument betaalt III consument betaalt en bepaalt II uniforme zorg met eigen betalingen zorg naar keuze uniforme zorg IV gedifferentieerde verzekering en zorg I brede collectieve zorg ruim verzekerd verzekeraar betaalt

7 Zorgstelsels: internationale diversiteit Verenigde Staten zorg naar keuze Australië consument betaalt Singapore Zwitserland Duitsland Nederland Verenigd Koninkrijk verzekeraar betaalt curatieve zorg uniforme zorg brede collectieve zorg, ruim verzekerd

8 Anamnese Prognose Diagnose Beleid

9 Uitgaven curatieve zorg % BBP, ,0 % bbp, ,1 14,0 12,0 10,0 9,0 8,8 8,0 7,9 7,7 7,7 7,7 7,5 6,0 4,0 2,0 0,0

10 Ouderenzorg 4 %bbp, ,8 3,7 3,5 3 2,5 2,5 2 1,9 1,8 1,5 1,4 1 0,5 1,0 1,0 0,8 0,6 0 Health LTC Social LTC

11 Risicosolidariteit 50 MEX eigen betalingen % zorg CHL GRC afgezet tegen zorguitgaven per capita KOR ISR PRT CHE HUN POL TUR SVK ESP BEL EST ITA FIN AUS JPN SWE ISL CZE AUT CAN SVN DNK NZL LUX IRE DEU GBR NOR USA FRA 5 NLD Current health expenditure per capita (USD PPP)

12 Toegankelijkheid: niet-vervulde behoefte medisch onderzoek (laagste inkomens) VK Zweden Nederland Italië Duitsland Frankrijk Denemarken België % kon het niet betalen wachttijd te ver reizen

13 Anamnese Prognose Diagnose Beleid

14 Versnelling in de zorguitgaven (% BBP) % bbp Zorguitgaven, constant als % bbp Idem, plus demografische factoren Zorguitgaven, realisatie

15 Versnelling in de zorguitgaven (% BBP) % bbp Zorguitgaven, constant als % bbp Idem, plus demografische factoren Zorguitgaven, realisatie?

16 Versnelling in de zorguitgaven (% BBP) % bbp Zorguitgaven, constant als % bbp Idem, plus demografische factoren Zorguitgaven, realisatie?

17 Twee scenario's: kostendekkende premie Niveau 2010 Toename trendmatig scenario betere zorg scenario % van bruto inkomen, modaal gezin Totaal 23, waarvan demografie waarvan zorggebruik per persoon

18 Bij hoge zorggroei gaat ¾ van inkomensgroei op aan zorg (lage inkomens) 30 x 1000 euro basisopleiding consumptie zorg 2040

19 Baten van zorg: een simpele som Per jaar neemt de levensverwachting toe met 2 maanden waarvan 50% tot 75% door betere zorg waarde van 1 levensjaar tot euro dan bedragen de baten jaarlijks 4% tot 9% BBP Dus. zorg is belangrijk. echter verband baten - zorguitgaven is complex

20 Anamnese Prognose Diagnose Beleid

21 Doelmatigheid

22 Twee soorten doelmatigheid 1. Productieve efficiëntie buiten bestek van deze studie 2. Allocatieve efficiëntie kosteneffectiviteit van de zorg: gepaste zorg ook in de zin van kosten en baten probleem: indicatiestelling en grote grijze gebied van de zorg

23 Nieuwe technologie efficiënter maar leidt ook tot extra gebruik voorbeeld: MRI mede door aanbodgedreven vraag aantal MRIverrichtingen (*1000) algemene zkh academische zkh categorale zkh ZBC totaal

24 Grote grijze gebied: Cataract operaties»

25 Effect van 10% toename van specialisten Heupbreuken % Cataract + 5.6% Amandelen + 7.4% Spataderen + 2.7% Hernia + 7.1% = Indicatie voor aanbodgedreven vraag (significant op 1% niveau)

26 Helpt gezond leven?

27 Preventie, leefstijl Baten van gezonder leven Baten individueel Langer leven Baten uitgedrukt als %loon Langer leven, werken en leren Levensverwachting 0,7% 0,7% Consumptie 0,4% 1,4% Baten collectief Overheid 0,1% 1,4% Pensioenfonds -0,3% -0,3%

28 Diagnose Productieve efficiëntie belangrijk (onderzoek en beleid blijven nodig) Allocatieve efficiëntie vermijden van overmatige zorg af te remmen door verzekeraars Gezond leven: vooral private baten overheid profiteert als gezonde mensen meer werken Voldoende antwoord op uitdagingen voor collectieve zorgpakket?

29 Anamnese Prognose Diagnose Beleid: Keuzen

30 : Vier werelden III consument betaalt en bepaalt zorg naar keuze IV gedifferentieerde verzekering en zorg consument betaalt II uniforme zorg met eigen betalingen I brede collectieve zorg ruim verzekerd verzekeraar betaalt uniforme zorg

31 Nederland: beleidskeuzen III zorg naar keuze IV consument betaalt II??? I Nederland verzekeraar betaalt? uniforme zorg

32 Ongewijzigd beleid, bij hoge zorggroei: score Verzekeringswinst (+) Zorgsolidariteit (+) verandering Premie stijgt met 14%-punten waardoor verlies BBP 5% Beslag op inkomensgroei (lage inkomens) 74% Verlies afstemming op voorkeuren 1% tot 12% bbp

33 Grenzen stellen aan nieuwe medische technologie bij curatieve zorg? afremmen groei basispakket door toepassing criterium kosteneffectiviteit (kosten-baten) implementatie niet eenvoudig ook in richtlijnen? met noodzakelijkheidsgewicht?

34 Kosten per qaly Afbakening basispakket Zvw uit het basispakket longtransplantatie hart/lever transplantatie oestrogeen finasteride viagra pneumokkenvaccinatie(>65+) non-hodgkin lymphoma 0 rollator antihypertensiva in het basispakket % Noodzakelijkheidsgewicht

35 Grenzen stellen aan nieuwe medische technologie? vraag naar aanvullende verzekeringen als groei basispakket blijft achter bij medische mogelijkheden private markt imperfect: regulering nodig

36 Curatieve zorg Voorbeeld: Australië. sobere basisverzekering voor curatieve zorg geen vrije keuze van arts en ziekenhuis sobere zorg Verenigde Staten zorg naar keuze Australië gereguleerd markt voor aanvullende verzekering met vrije keuze luxe zorg 30% subsidie consument betaalt Singapore Zwitserland Duitsland Nederland verzekeraar betaalt Verenigd Koninkrijk uniforme zorg

37 Minder verzekeren? Risico s zijn groot Curatieve zorg Ouderenzorg gemiddeld % 20% 20% 20% 20% percentage mensen gemiddeld % 20% 20% 20% 20% percentage mensen 66 Uitgaven over het hele leven, niveaus 2012, x1000 euro Uitgaven over het hele leven, niveaus 2012, x1000 euro

38 Waarde is niet voor iedereen hetzelfde......en is niet voor alles even groot niet voor voorspelbare en voor kleinere uitgaven niet als moreel gevaar groot is: value based insurance niet als overige consumptie daalt bij hulpbehoevendheid

39 Verzekeren ouderenzorg problematisch Mensen hebben tijd om ouderenzorg te regelen Sparen is niet efficiënt Verzekeren noodzakelijk voor grote kosten Overweeg uitbreiding van de opties : Enige regulering zodat een markt voor private aanvullende verzekeringen kan ontstaan Of semi-collectieve regelingen als tweede pijler ter aanvulling op de AWBZ als eerste pijler. beide opties vereisen de nodige uitwerking

40 Ouderenzorg zorg naar keuze Voorbeeld van wereld IV vangnet voor ouderenzorg Verenigde Staten Engeland Duitsland plus aanvullende verzekeringen consument betaalt verzekeraar betaalt bijv. beslis bij de ingang van pensioen over de ouderenzorg mantelzorg sparen verzekeren Singapore Australië Zwitserland uniforme zorg Nederland Zweden

41 Tot slot vraagt om fundamentele keuzen Vier plausibele werelden bieden denkkader

42