Het succes van stadslandbouw?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het succes van stadslandbouw?"

Transcriptie

1 Het succes van stadslandbouw? Overzicht Jan Willem van der Schans Groen Links bijeenkomst Deventer, Introductie Wat is stadslandbouw? Welke trends? Food & City Reclaiming the Commons Conclusies Introductie Expertisegroep stadslandbouw EETBAAR ROTTERDAM Onderzoeker LEI-WUR Keten onderzoek Onderzoeker RSO-WUR Regionale voedsel systemen Mede-oprichter Eetbaar Rotterdam Aanleiding Eetbaar Rotterdam, de stadslandbouw expertise groep Lid denktank Stadslandbouw Gemeente Rotterdam Opdracht Innovatienetwerk voor het Portaal Het enige groen wat ik me kan Expertmeeting bedenken voor Stadslandbouw, een stad als 16 juli 2007 Rotterdam is een pot groene verf om het beton te kleuren. Aanleiding LANCERING VERENIGING EETBAAR ROTTERDAM Presentatie Will Allen en Paula Sobie Stadslandbouwblog ER Diners 2012 architecten Will Allen / Paula Sobie Demonstratie Oogstfestival 2009 Aanvraag en uitvoering KIGO Talrijke presentaties Meedenken Marconistrip (en andere lokaties) Bijdrage aan verkiezingsprogrammas (Manifest) Aanwezig zijn in de pers en in beleidsdocumenten Our next generation of farmers will be city dwellers, Will Allen 2009 Wat hebben we tot nu toe gedaan? Wat hebben we tot nu toe gedaan? 1

2 Definitie Definitie Urban agriculture is:..een industrie die voedsel en brandstof produceert, verwerkt en verkoopt, voornamelijk als antwoord op de dagelijkse vraag van consumenten in een stad of stedelijke agglomeratie, op land en water verspreid door het stedelijke en stadsnabije gebied, waarbij intensieve productie methoden worden toegepast, met gebruikmaking van natuurlijke hulpbronnen en stedelijk afval, om een diversiteit aan gewassen en veehouderijen te kunnen realiseren. (UNDP 1996) Stadslandbouw is: In en om de stad Het gaat ook over sluiten van kringlopen Het is gericht op de lokale markt Het voedsellandschap van de Zuidvleugel Stadslandbouw is: In en om de stad Professioneel Het gaat over sluiten van kringlopen Het is gericht op de lokale markt Paul Bos of Buytenhof Stadsgerichte landbouw Bedrijfsmodel Buytenhof 1/3 voedsel, 1/3 zorg, Landgoed status Fruit, huisverkoop, moestuin, vlees 18 ha -> 18 plus 1/3 opstal Volgens de FAO kunnen kleinschalige stadstuinen 700 miljoen mensen voeden Buytenland als moestuin van Rotterdam Gediversificeerde landbouw direct verbonden met de stad Volgens de FAO kunnen kleinschalige stadstuinen 700 miljoen mensen voeden 2

3 Dante tuin, tuindorp Vreewijk Schooltuin De Enk, Vreewijk Partners for Healthy Cities Herstructurering oude stadswijken TT Rotterdam Couwenburg Tijdelijke moestuin Crooswijk, Woningcorporatie PWS Buitenplaats Spangen, Rini Biemans Creatief Beheer Tuin Nico Adriaans Stichting Nomadische stadslandbouw: Marconistrip, Rotterdam 3

4 Sluiten van kringlopen Stad en land verbonden Grootschalige agro-industriele koppeling Gericht op lokale markt Xplorelab, 2009 Growing Communities, Springfield Park, Hackney, Greater London 4

5 The Urban Choice Voedselprijzen crisis 2008 Eli s Vinegar Factory, Banse, Nowicki, van Meijl (2008) Problemen huidig voedsel systeem Neerwaartse druk op boeren inkomens Milieuproblemen en uitputting grondstoffen (peak oil) Gebrek aan kwaliteit en diversiteit Groeiend consumenten wantrouwen Gezondheidsproblemen: overgewicht of ondergewicht Volgens de FAO kunnen kleinschalige Wiskerke ((2009) stadstuinen 700 miljoen mensen voeden Cities with a food strategy Smart Growth Aggressive reservation of all viable farmland, Larry Beasley

6 Sociale bewegingen Opkomst locavorisme good, clean, and fair grow your own Planten, groenten en fruit cases Alternatieven voor exoten Uit: Blonk et. al 2009: Berekening van broeikasgasemissie door de productie van tuinbouwproducten Verkenning en oplossingen van methodiekvragen ten behoeve van de ontwikkeling van het Nederlandse carbon foorpint protocol voor tuinbouwproducten, Blonk Milieu Advies, Gouda 2009 Differentiatie naar oorsprong is trend Differentiatie naar oorsprong is trend Duo branding (Petersfarm/AH) Producenten merk (Gijs/Plus) Schellingwoude Producent georiënteerde retailer (Whole foods market, Marqt, Landmarkt) 6

7 Financiele crisis Beleidsvisie Gemeente Rotterdam Informatienetwerk voedselproductie in en rond de stad Inkoop regionaal product door overheid Verbeteren logistiek Duurzaam boeren in de regio Realisatie eetbare daktuin Rotterdam Centrum Volgens de FAO kunnen kleinschalige stadstuinen 700 miljoen mensen voeden Stedelijke beleidsdoelen stadslandbouw Economie Meer banen in voedselsector Behoud werkgelegenheid Gevarieerder agrarische sector Beperken verkeersemissie en CO2 aanbod vers uitstoot door efficiency voedsel voedseltransportbeweging Mismatch arbeidsmarkt oplossen Verlagen beheerkosten groen Meer scholen op bezoek bij boeren Meer hoog opgeleide mensen naar stad trekken Aantrekkelijke wijken door groene invulling braakliggende terreinen Sociale cohesie door samenwerken in moestuinen Meer biodiversiteit Stressreductie door groene buurten Beter voedsel voor lage inkomens Meer bewegen Afvalscheiding en hergebruik Jeugd meer in contact brengen met groen Sociaal Ecologie Wat gebeurt er al in Rotterdam Economie Toename oogst/regiomarkten Grote markten met goedkoop vers voedsel Toename eco-winkels en restaurants met streekproducten Groeiende vraag streekvoedsel Voedselbank Toename braakliggende grond door Zorgplaatsen op boerderijen slechte economie Moestuinen bij kinderopvang (Nutricia) Boeren beheren op beperkte schaal natuur Gemeenschapstuinen Volkstuinieren is hip Programma Lekker Fit Schooltuinieren en NME-centra onder druk Netwerken stadslandbouw Kinderboerderijen Pilot mestvergisting Blijdorp (Eetbaar Rotterdam, Rotterdamse Oogst) Groei Creatief Beheer oude wijken Onderzoek gebruik biomassa Toename buurtmoestuinen (bewonersinitiatieven) Programma groene daken Sociaal Ecologie Versnelling stadslandbouw in en om Rotterdam - Nieuw beleid of projecten - Uitbreiden bestaande projecten Stadsboerderij Marconistrip faciliteren Zorgplaatsen op boerderijen uitbreiden Meer leerlingen naar groene stages Gemeenschapstuinen uitbouwen Meer educatief bezoek aan boerderijen Sociaal Economie Meer benutten etnisch ondernemerschap Norm catering gemeente voor streekproducten ontwikkelen Behoud diversiteit markten en winkels Markt voor streekproducten uitbreiden Schoolmoestuinieren, volkstuinieren stimuleren Uitbouwen Creatief Beheer Stimuleren reductie vervoersbewegingen voedsel distributie In landschap boeren meer inzetten voor beheer natuur Verspilling voedsel tegengaan en recycling stimuleren Bevorderen gebruik biomassa Voedseldaktuinen stimuleren Meer tijdelijk/ braakliggende terreinen voor Meer voorlichting over gezonde stadslandbouw voeding en promotie Buurtmoestuinen bevorderen streekproducten Meer eetbaar groen in wijken Ecologie Reclaiming the Commons At the same time there are oppositional threads, taking form in many different campaigns and movements. The spirit they share is a radical reclaiming of the commons. As our communal spaces town squares, streets, schools, farms, plants are displaced by the ballooning marketplace, a spirit of resistance is taking hold around the world. People are reclaiming bits of nature and of culture, and saying this is going to be public space. Naomi Klein, New Left Review 9, May-June

8 Conclusies Het succes van stadslandbouw! Dank voor uw aandacht! Denk vanuit behoeften van de stad Voedsel als middel niet als doel Het gaat uiteindelijk om empowerment Wageningen UR 8

Stadslandbouw. Jan Willem van der Schans. [email protected] Kampen, 8 April 2012

Stadslandbouw. Jan Willem van der Schans. Jan-willem.vanderschans@wur.nl Kampen, 8 April 2012 Stadslandbouw Jan Willem van der Schans [email protected] Kampen, 8 April 2012 Introductie Onderzoeker LEI-WUR Supply chain research Onderzoeker RSO-WUR Regional food systems Medeoprichter

Nadere informatie

De creatie van nieuwe stad-land relaties

De creatie van nieuwe stad-land relaties De creatie van nieuwe stad-land relaties Jan Willem van der Schans [email protected] Plattelandsacademie, Leuven 1 dec. 2010 Overzicht Introductie Context Landbouwgrond onder druk Stedelijke

Nadere informatie

Het voedselsysteem terug in de stad

Het voedselsysteem terug in de stad Het voedselsysteem terug in de stad Jan Willem van der Schans [email protected] Creative City Lab, Foodcentre 26 maart 2012 Voedsel en de stad Introductie Geschiedenis landbouw en de stad

Nadere informatie

Stadslandbouw Van globaal naar lokaal

Stadslandbouw Van globaal naar lokaal Stadslandbouw Van globaal naar lokaal Jan Willem van der Schans [email protected] Studiedag Vecon, 22 maart 2017 Introductie Onderzoeker LEI-WUR Short Food Supply Chains Mede-oprichter Eetbaar

Nadere informatie

stadslandbouw in en rond Rotterdam Kees van Oorschot 2 februari 2015

stadslandbouw in en rond Rotterdam Kees van Oorschot 2 februari 2015 stadslandbouw in en rond Rotterdam Kees van Oorschot 2 februari 2015 Stadslandbouw in Rotterdam Inspiratiebron Will Allen Stadslandbouw omvat veel soorten initiatieven van burgers, boeren en ondernemers

Nadere informatie

Leeuwarden, een hongerige stad?

Leeuwarden, een hongerige stad? Leeuwarden, een hongerige stad? Jan Willem van der Schans [email protected] Inspiratiebijeenkomst, Friese MilieuFederatie, 10 December 2015 Introductie Onderzoeker LEI-WUR Short Food Supply

Nadere informatie

Stadsboeren in Nederland

Stadsboeren in Nederland Stadsboeren in Nederland Door: ir. Rosanne Metaal Directie Europees Landbouwbeleid &Voedselzekerheid DG AGRO, Ministerie Economische Zaken Presentatie Alumni-netwerk, 12 november 2013, Uit Je Eigen Stad

Nadere informatie

Food & the City stadslandbouw in en rond Rotterdam Kees van Oorschot 1 april 2014 Initiatieven van burgers, boeren en ondernemers Nu hier, Zomerhofstraat stadsboerderij het Lansingerland schapen in de

Nadere informatie

Stadslandbouw en kansrijke verdienmodellen

Stadslandbouw en kansrijke verdienmodellen Stadslandbouw en kansrijke verdienmodellen Jan Willem van der Schans [email protected] Creative City Lab 2013, Amsterdam 4 maart 2013 Overzicht Introductie UA typologie UA strategien UA verdienmodellen

Nadere informatie

Workshop duurzame stadslandbouw

Workshop duurzame stadslandbouw Workshop duurzame stadslandbouw Changemaker Festival te Heino 14 september 2013 Datum: 14 september 2013 Locatie: Van: Voor: Summmercamp Heino Cees Moerman Workshop Changemaker Kenmerk: 1309 Programma

Nadere informatie

Verdienen met ZLTO. De stad als kans!

Verdienen met ZLTO. De stad als kans! Verdienen met ZLTO De stad als kans! Verdienen met ZLTO De stad als kans! Twitter: @MariskavKoulil #purehubs #stadslandbouw De stad als kans! Programma workshop Inleiding Korte kennismaking Introductie

Nadere informatie

STADSLANDBOUW VANUIT STEDENBOUWKUNDIG PERSPECTIEF debatavond 06.11.13

STADSLANDBOUW VANUIT STEDENBOUWKUNDIG PERSPECTIEF debatavond 06.11.13 STADSLANDBOUW VANUIT STEDENBOUWKUNDIG PERSPECTIEF debatavond 06.11.13 BELANG VAN LANDBOUW IN VERSTEDELIJKTE RUIMTE BEDREIGINGEN KANSEN VORMEN STADSLANDBOUW AANBEVELINGEN VOORBEELD EETBAAR ROTTERDAM VOORBEELD

Nadere informatie

Un tour de horizon: buiten- en binnenlandse inspirerende voorbeelden van eetbare groen dat onze steden verovert en mensen samenbrengt

Un tour de horizon: buiten- en binnenlandse inspirerende voorbeelden van eetbare groen dat onze steden verovert en mensen samenbrengt Un tour de horizon: buiten- en binnenlandse inspirerende voorbeelden van eetbare groen dat onze steden verovert en mensen samenbrengt De heer Frank Petit-Jean Provincie West-Vlaanderen Gebiedsgerichte

Nadere informatie

Food & the City. Stimuleren van voedselproductie in en om de stad. Annemieke Fontein Hoofd Landschapsarchitectuur, Gemeente Rotterdam

Food & the City. Stimuleren van voedselproductie in en om de stad. Annemieke Fontein Hoofd Landschapsarchitectuur, Gemeente Rotterdam Food & the City Stimuleren van voedselproductie in en om de stad Annemieke Fontein Hoofd Landschapsarchitectuur, Gemeente Rotterdam Standslandbouw = container begrip Commercieel vnl. buiten de stad Commerciële

Nadere informatie

Als u vragen of opmerkingen heeft hoor ik het graag. Met vriendelijke groet, Simon Bijlsma, FMF. Samen voor een mooi en duurzaam Fryslân.

Als u vragen of opmerkingen heeft hoor ik het graag. Met vriendelijke groet, Simon Bijlsma, FMF. Samen voor een mooi en duurzaam Fryslân. Onze wereld is in beweging. Steden zijn in trek. Vandaag de dag leven al 3 miljard mensen in grote steden en in 2030 zal meer dan 60% van de wereldbevolking leven in grootstedelijke gebieden volgens de

Nadere informatie

De toekomst van onze voedselvoorziening is lokaal

De toekomst van onze voedselvoorziening is lokaal De toekomst van onze voedselvoorziening is lokaal Jan Willem van der Schans [email protected] @JWvdS Lokale Voedseldag van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten, Gent, 30 September

Nadere informatie

Umsetzungsmaßnahmen CO 2 - Footprint aus Kundensicht/ Realisatie van CO 2 - Footprint uit visie van de klant

Umsetzungsmaßnahmen CO 2 - Footprint aus Kundensicht/ Realisatie van CO 2 - Footprint uit visie van de klant Umsetzungsmaßnahmen CO 2 - Footprint aus Kundensicht/ Realisatie van CO 2 - Footprint uit visie van de klant 1 Recordwaarde bij CO 2 Meting van NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) op

Nadere informatie

Stadsatelier Stadslandbouw Trefdag Innovatie in de stad

Stadsatelier Stadslandbouw Trefdag Innovatie in de stad Stadsatelier Stadslandbouw Trefdag Innovatie in de stad TRANSITIE LANDBOUW-VOEDING POTENTIEEL VAN STADSLANDBOUW Dirk Van Gijseghem 2 ANALYSE Voldoende, divers, gezond, veilig voedsel maar ook voedingsgerelateerde

Nadere informatie

Duurzame wereldvoedselvoorziening. hoe ziet dit vraagstuk eruit en in welke richting liggen de oplossingen?

Duurzame wereldvoedselvoorziening. hoe ziet dit vraagstuk eruit en in welke richting liggen de oplossingen? Duurzame wereldvoedselvoorziening hoe ziet dit vraagstuk eruit en in welke richting liggen de oplossingen? Even voorstellen: Ruben Bringsken Ondernemer in Food en ICT (focus op duurzame oplossingen) Eigenaar/participatie

Nadere informatie

Voedselvoorziening in het tijdperk van verstedelijking

Voedselvoorziening in het tijdperk van verstedelijking Voedselvoorziening in het tijdperk van verstedelijking Prof.dr.ir. Han Wiskerke Wageningen Universiteit Leerstoelgroep Rurale Sociologie http://www.rso.wur.nl/uk/ http://ruralsociologywageningen.wordpress.com/

Nadere informatie

Ontspanning en Sociale Contacten Groeien in de Buurtmoestuin

Ontspanning en Sociale Contacten Groeien in de Buurtmoestuin Ontspanning en Sociale Contacten Groeien in de Buurtmoestuin Een kwalitatief onderzoek naar de gepercipieerde (gezondheids)effecten van gezamenlijk tuinieren Ontspanning en Sociale Contacten Groeien in

Nadere informatie

Workshop Logistiek en Voedselveiligheid

Workshop Logistiek en Voedselveiligheid Workshop Logistiek en Voedselveiligheid Wat is regionaal, een logistieke visie 06 november 2013, Joost Snels Aanleiding: Kleinschalige Logistiek Hofwebwinkel, Landwinkel, de Grote Verleiding, Mijn Boer,

Nadere informatie

Klimaatverandering en onze voedselzekerheid

Klimaatverandering en onze voedselzekerheid Klimaatverandering en onze voedselzekerheid Prof. Dr. Martin Kropff Rector Magnificus Wageningen University Vice-president Raad van Bestuur Wageningen UR Ons klimaat verandert Ons klimaat verandert Oplossingsrichtingen

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Bedrijfsadvies aan de keukentafel

Bedrijfsadvies aan de keukentafel Nederland: de koploper in agrifood, hoe houden we stand? Bedrijfsadvies aan de keukentafel Bedrijfsadvies aan de keukentafel Elies Lemkes-Straver (Algemeen Directeur ZLTO) Conferentie Agrivaknet, 3 februari

Nadere informatie

Korte voedselketens. Brenda Vrieling Regiebureau POP/Netwerk Platteland. POP3-festival Provincie Flevoland 8 maart 2017

Korte voedselketens. Brenda Vrieling Regiebureau POP/Netwerk Platteland. POP3-festival Provincie Flevoland 8 maart 2017 Korte voedselketens Brenda Vrieling Regiebureau POP/Netwerk Platteland POP3-festival Provincie Flevoland 8 maart 2017 Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

Nadere informatie

Verspilling: De houdbaarheidsdatum nabij

Verspilling: De houdbaarheidsdatum nabij School: Bedrijf: Titel project: 1. De opdracht Opdrachtgever Agrarische Jongeren Friesland is een organisatie die zich ten doel stelt de bedrijfsvoering van boerenbedrijven zo efficient mogelijk te maken.

Nadere informatie

Transition Town Castricum filmavond 29 juni 2011. Verspilling

Transition Town Castricum filmavond 29 juni 2011. Verspilling Transition Town Castricum filmavond 29 juni 2011 Verspilling WAT KAN IK IK DOEN? Alleen iets kopen als ik het nodig heb en het kapot is (bv TV). Zoals een nieuwe rits in een broek zetten. Spaarlampen Huis

Nadere informatie

Waardeketen Verantwoord en sociaal jaarverslag 2016

Waardeketen Verantwoord en sociaal jaarverslag 2016 Waardeketen Verantwoord en sociaal jaarverslag 2016 Mensen en kapitaal In ons dagelijks werk maken onze mensen het verschil en daarom willen we goed voor onze mensen zorgen. Opleiding en ontwikkeling vormen

Nadere informatie

Sustainable Urban Mobility Plan Rotterdam, april 2016

Sustainable Urban Mobility Plan Rotterdam, april 2016 Smart accessibility for a healthy, strong economics and attractive city! Rotterdamse Mobiliteitsagenda IN ROTTERDAM HEB JE DE LUXE OM TE KIEZEN HOE JE REIST. WIL JE OP DE FIETS, GA JE MET DE FIETS. WIL

Nadere informatie

Gebiedscoöperatie Oregional

Gebiedscoöperatie Oregional Afzet regionale producten en diensten Onderwerpen (30 juni 2011) Aanleiding en achtergrond Gebiedscoöperatie Oregional Stappenplan Omgevingsanalyse Omgevingsanalyse: 7 belangrijke opgaven Landbouw en voedsel

Nadere informatie

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*?

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? Samenvatting van de bevindingen van de Nationale DenkTank 2012 boer Consument Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? verwerker *De voorstellen van de denktank voor

Nadere informatie

Disruptie in de Voedselketen. Rabobank Banking for Food

Disruptie in de Voedselketen. Rabobank Banking for Food Disruptie in de Voedselketen Rabobank Banking for Food Passie voor food Contact en info www.rabobank.nl/food Rabobank Foodzone @MWMRol 2 De noodzaak voor innovatie: Disruption Ahead! 3 Disruptie: wat vind

Nadere informatie

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Jennie van der Kolk, Alterra Helmond, 22-02-13 Nico Verdoes, Livestock Research Inhoud presentatie Wetenschapswinkel

Nadere informatie

Iedereen kan Vergroenen

Iedereen kan Vergroenen Iedereen kan Vergroenen Voorop in de Vergroening Prijsvraag 2013 Aanleiding Lentiz LIFE College is een school voor VMBO en MBO (AOC), in een sterk geürbaniseerde omgeving (Schiedam). Met een AOC midden

Nadere informatie

ir. Martin Aarts Strategisch adviseur RO Stad van de toekomst maken

ir. Martin Aarts Strategisch adviseur RO Stad van de toekomst maken ir. Martin Aarts Strategisch adviseur RO Stad van de toekomst maken Basisplan 1946 Wat is het DNA van een stad? waar komen we vandaan?: Rotterdam 1850 Rotterdam 1870 Eerst de haven dan de stad (Coolsingel

Nadere informatie

In een notendop. 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is

In een notendop. 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen In een notendop Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is Een netwerk van lokale boeren en andere betrokken partners Een aanspreekpunt voor Stadslandbouw

Nadere informatie

DuurzaamAlmere.nl. Actief Groen. Landgoed Almere. Combineer stad en natuur. Verbind plaats en context. Themanummer februari 2011

DuurzaamAlmere.nl. Actief Groen. Landgoed Almere. Combineer stad en natuur. Verbind plaats en context. Themanummer februari 2011 Actief Groen Landgoed Almere Landgoed Almere Themanummer 02 What s in a name? Hoe je de stad ook wilt noemen, het is duidelijk dat Almere een stad is, waarin Themanummer februari 2011 zowel het groen als

Nadere informatie

De Groenten uit Amsterdam

De Groenten uit Amsterdam een visie document over stadskwekerijen - januari 2011 Inleiding We hebben steeds meer voedsel nodig om de aarde te voeden. De wereldbevolking groeit van 7 miljard mensen vandaag naar ruim 9 miljard in

Nadere informatie

Duurzaamheid en Circulaire Economie in de zorg. Elsemieke Meurs Projectmanager Duurzaamheid ElderCare

Duurzaamheid en Circulaire Economie in de zorg. Elsemieke Meurs Projectmanager Duurzaamheid ElderCare Duurzaamheid en Circulaire Economie in de zorg Elsemieke Meurs Projectmanager Duurzaamheid ElderCare Wat is duurzaam ondernemen? Green Deal zorg 2.0 Routekaart Care & Cure 164 ondertekenaars Mogelijk

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

eel multifunctionele bedrijven verkopen hun

eel multifunctionele bedrijven verkopen hun Vers voedsel Als je tussenhandel kunt voorkomen, blijft er meer voor de boer over. Dat is een argument voor korte ketens. Die vormen ook een antwoord op de toenemende vraag naar vers en ambachtelijke

Nadere informatie

Voedselverspilling LEI Wageningen UR. Anima Ruissen

Voedselverspilling LEI Wageningen UR. Anima Ruissen Voedselverspilling LEI Wageningen UR Anima Ruissen Inhoud - Deel I Introductie Maatschappelijke context Consumenten Omgeving, gedrag, eigen verantwoordelijkheid? De marktplaats Waar ketenpartijen en consumenten

Nadere informatie

Duurzaam Dorp Overdinkel. Presentatie bij Rapport Duurzaam Dorp Overdinkel 31 mei 2010 Otto Willemsen

Duurzaam Dorp Overdinkel. Presentatie bij Rapport Duurzaam Dorp Overdinkel 31 mei 2010 Otto Willemsen Duurzaam Dorp Overdinkel Presentatie bij Rapport Duurzaam Dorp Overdinkel 31 mei 2010 Otto Willemsen Waar komt Overdinkel vandaan? Agrarische achtergrond, textieldorp in 20 e eeuw. Mensen uit alle windstreken

Nadere informatie

Wat is vandaag de dag nog duurzaam?

Wat is vandaag de dag nog duurzaam? Wat is vandaag de dag nog duurzaam? Duurzame voeding Schaal als spanningsveld VU Amsterdam 3 oktober 04 Inderdaad... Bron: NRC 7/0/04 Harry Aiking Overzicht Duurzaamheid is dynamisch Duurzaamheid en voedselzekerheid

Nadere informatie

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Ketenaanpak en -verantwoordelijkheid > Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Doel: boeren ondersteunen bij de impact van klimaatverandering en ontbossing tegen te gaan. Ons klimaat verandert

Nadere informatie

Stadslandbouw komt in het buitenland en Nederland in verschillende varianten voor. Essentiële kenmerken en randvoorwaarden van stadslandbouw zijn:

Stadslandbouw komt in het buitenland en Nederland in verschillende varianten voor. Essentiële kenmerken en randvoorwaarden van stadslandbouw zijn: 1 Aan: de Raad van de Gemeente Dordrecht dtv de raadsgriffier Postbus 8 3300AA Dordrecht c.c.: College van Burgemeester en Wethouders Dordrecht, 1 november 2011 Betreft: Stadslandbouw in Dordrecht Geachte

Nadere informatie

VOEDSELVISIE VOOR HAARLEM

VOEDSELVISIE VOOR HAARLEM VOEDSELVISIE VOOR HAARLEM Inleiding Duurzaam en gezond voedsel raakt aan alles wat voor de Haarlemse burger van belang is: een groene leefomgeving, gezondheid, een sociale stad en een duurzame toekomst.

Nadere informatie

Lokaal voedsel in de Duurzaamheidsvisie Bodegraven Reeuwijk

Lokaal voedsel in de Duurzaamheidsvisie Bodegraven Reeuwijk Lokaal voedsel in de Duurzaamheidsvisie Bodegraven Reeuwijk Inleiding In deze notitie wordt eerst een korte analyse gegeven van ontwikkelingen op voedselgebied. Vervolgens wordt aangegeven op welke beleidsterreinen

Nadere informatie

Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken

Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken Impact consumptiegedrag Hefbomen naar verandering Aankoopbeleid van voedingssector verduurzamen Actieve gedragsverandering van BE consument Verduurzamen

Nadere informatie

de GezondOntwerpWijzer

de GezondOntwerpWijzer Naar een gezonde (groene) leefomgeving: de GezondOntwerpWijzer Hanneke Kruize (RIVM) Marjo Knops (Ministerie van I&M) 1 Opbouw presentatie Belang van groen in de leefomgeving Gezonde leefomgeving als beleidsthema

Nadere informatie

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011 Visie op voedsel WAT KAN IK IK DOEN? Cursus Permacultuur organiseren in Castricum en zelf meedoen Seizoenbewuster kopen Zinvolle planten in de tuin en beter

Nadere informatie

Krachten bundelen. Verspilling in Nederland

Krachten bundelen. Verspilling in Nederland Voedselverspilling Wereldwijd wordt zeker een derde van al het voedsel verspild. Daarmee worden ook de grondstoffen, het water en de energie verspild die nodig zijn om dat voedsel te produceren, te vervoeren

Nadere informatie

Duurzaam eten van bomen

Duurzaam eten van bomen DUURZAAMHEIDSMARKT SOEST 29 OKTOBER 2016 Duurzaam eten van bomen EetbaarSoest een project van Stichting Trees for Peace en IVN Göran Christiansson [email protected] Doel Kennismaking: Contact: Overzicht:

Nadere informatie

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail 21 november 2013 Marc Jansen Centraal Bureau Levensmiddelenhandel CBL Het CBL is de belangenbehar7ger en spreekbuis van de 4300

Nadere informatie

HOE KAN DUURZAME CATERING DE DUURZAME POLITIEK VAN EEN ONDERNEMING ONDERSTEUNEN?

HOE KAN DUURZAME CATERING DE DUURZAME POLITIEK VAN EEN ONDERNEMING ONDERSTEUNEN? HOE KAN DUURZAME CATERING DE DUURZAME POLITIEK VAN EEN ONDERNEMING ONDERSTEUNEN? Ellen Dessart Sodexo Belgium INHOUD o Wat is een duurzaam voedingsaanbod? o Hoe omschakelen van een gewoon naar een duurzaam

Nadere informatie

Duurzaam en gezond aan tafel. Mr. Jacques C. Dekker Diverzio

Duurzaam en gezond aan tafel. Mr. Jacques C. Dekker Diverzio Duurzaam en gezond aan tafel Mr. Jacques C. Dekker Diverzio Masterclass Friesland - 5 maart 2015 Jacques Dekker Adviseur Introductie 3 Verbinding Agri - Voeding Gezondheid 4 Verbinding Agri - Voeding

Nadere informatie

Circulaire Economie Tilburg. Analyse grondstofstromen op gemeenteniveau

Circulaire Economie Tilburg. Analyse grondstofstromen op gemeenteniveau Circulaire Economie Tilburg Analyse grondstofstromen op gemeenteniveau 28 november 2017 Aanleiding Aanpak circulaire economie Tilburg (december 2016): Voedsel: minder voedselverspilling Consumptiegoederen

Nadere informatie

Duurzaamheid in Agrologistiek

Duurzaamheid in Agrologistiek Duurzaamheid in Agrologistiek Prof. dr. ir. Jack G.A.J. van der Vorst Wageningen Universiteit Doel sessie Gezamenlijk inzicht verkrijgen in duurzame logistiek. Discussie resulterend in: Actiepunten voor

Nadere informatie

SBIR Verduurzamen voedselproductie

SBIR Verduurzamen voedselproductie SBIR Verduurzamen voedselproductie Informatiebijeenkomst 16 juli 2014 Alexia Michel, Ministerie EZ Topsector Agri&Food en Tuinbouw&Uitgangmaterialen Achtergrond Initiatief: topsector Agri&Food en ministerie

Nadere informatie

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve BEES Coop is een project voor een coöperatieve, participatieve en niet commerciële supermarkt. Het iniatief wordt gedragen door burgers die een

Nadere informatie

Vergroening > sociale cohesie >..

Vergroening > sociale cohesie >.. Vergroening > sociale cohesie >.. De lessen van drie jaar Groen Dichterbij & de rol van NME-centra Rachelle Eerhart Programmaleider IVN Groen Dichterbij VRAAG om te beginnen Wat is Groen Dichterbij voor

Nadere informatie

Gebiedscoöperatie Oregional. Gerard Titulaer Stichting Streekgala

Gebiedscoöperatie Oregional. Gerard Titulaer Stichting Streekgala Gerard Titulaer Stichting Streekgala Achtergrond/aanleiding: - Ontwikkelingen in de landbouw, maatschappij, vraag vanuit de markt, ontwikkelingen in de keten - Project Grenzeloos Vermarkten - Gangbare

Nadere informatie

Voeding en verpakkingen, wat kun jij doen? Simone Lips & Jens de Visser People of Tomorrow

Voeding en verpakkingen, wat kun jij doen? Simone Lips & Jens de Visser People of Tomorrow Voeding en verpakkingen, wat kun jij doen? Simone Lips & Jens de Visser People of Tomorrow Transcendente ervaring Een transcendente ervaring geeft ons het gevoel dat we boven de werkelijkheid uitstijgen

Nadere informatie

Stimuleren van stadslandbouw in en om Rotterdam

Stimuleren van stadslandbouw in en om Rotterdam Food & the City Stimuleren van stadslandbouw in en om Rotterdam Februari 2012 Food & the City Stimuleren van stadslandbouw in en om Rotterdam februari 2012 Informatie Stadsontwikkeling, afdeling Stedenbouw

Nadere informatie

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw een visie over de hervormingen in de landbouw Oktober 2013 nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Inleiding Landbouwbeleid heeft grote invloed op

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 30 252 Toekomstvisie agrarische sector Nr. 20 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Voorsprong met mineralen

Voorsprong met mineralen Voorsprong met mineralen Samen staan de sectoren sterker Deze bijeenkomst werd mogelijk gemaakt door LTO Gelderland, Overijssel en de Rabobank. Circulaire Economie Nieuwe toverwoord of kansrijke uitdaging

Nadere informatie

Zal Europa de wereld voeden of omgekeerd?

Zal Europa de wereld voeden of omgekeerd? Zal Europa de wereld voeden of omgekeerd? Jacques Van Outryve Europees en landbouwjournalist [email protected] Provinciaal Bestuur Vlaams-Brabant 8 en 12 januari 2016 Het nieuwe Europa Relevantie

Nadere informatie

Manifest Circulair Onderwijs

Manifest Circulair Onderwijs Manifest Circulair Onderwijs de rol van onderwijs in verantwoord innoveren 2 Waarom urgentie De jeugd heeft de toekomst. Wij maken de toekomst. Wij brengen kinderen en jong volwassenen het gedachtengoed

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Duurzaamheidk mpas Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Inleiding Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-, voedsel- en economische

Nadere informatie

Jan Willem Straatsma Samen klantwaarde realiseren met kwaliteit en duurzaamheid in onze keten

Jan Willem Straatsma Samen klantwaarde realiseren met kwaliteit en duurzaamheid in onze keten Jan Willem Straatsma Samen klantwaarde realiseren met kwaliteit en duurzaamheid in onze keten Klimaatneutrale groei 1 route2020: winnen in de markt Betere voeding voor de wereld, goede inkomsten voor onze

Nadere informatie

De voedselketenles LES 1 VRAAG: Waarom denk jij dat het erg is dat er soms eten weggegooid wordt?

De voedselketenles LES 1 VRAAG: Waarom denk jij dat het erg is dat er soms eten weggegooid wordt? VRAAG: Waarom denk jij dat het erg is dat er soms eten weggegooid wordt? 1 Hoe denk je dat de aardbeienjam op jouw boterham terecht is gekomen? Wat is er allemaal nodig om die aardbeienjam op jouw boterham

Nadere informatie

Groen in de stad: Gezond Den Haag Ad de Bont. 28 januari 2016

Groen in de stad: Gezond Den Haag Ad de Bont. 28 januari 2016 Groen in de stad: Gezond Den Haag Ad de Bont 28 januari 2016 Gezonde stad = vitale stad Een stad waarin DE URGENTIE is bekend Dementie Obesitas Depressies Hart- en vaatziekten Overgewicht inkomen (bij

Nadere informatie

Food Lab 26-30 maart. Food Center Amsterdam. Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam

Food Lab 26-30 maart. Food Center Amsterdam. Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam Food Lab 26-30 maart Food Center Amsterdam Het verduurzamen van de lokale voedselketen en de rol van het Food Center Amsterdam Ellen Mensink Creative City Lab 30 maart 2012 Programma van dag 5 13.00 Welkom

Nadere informatie

Publiekssamenvatting nota Duurzaam voedsel, 25 september 2009, ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Publiekssamenvatting nota Duurzaam voedsel, 25 september 2009, ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Publiekssamenvatting nota Duurzaam voedsel 25 september 2009 Populaire versie van de nota Duurzaam voedsel van het ministerie van LNV. Het verduurzamen van consumptie en productie van voedsel lukt alleen

Nadere informatie

Economische Agenda De Bevelanden

Economische Agenda De Bevelanden Economische Agenda De Bevelanden 2016-2021 Regio De Bevelanden 19 september 2016 2 3 4 5 6 Bron: Stec Groep, 2016 7 8 9 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2015

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

Regionale voedselketens. Koen Nouws Keij 3 juni 2014

Regionale voedselketens. Koen Nouws Keij 3 juni 2014 Regionale voedselketens Koen Nouws Keij 3 juni 2014 Koen Nouws Keij directeur Food Drink Experience en bestuurder stichting Diverzio Regionale voedselketens Kansen en uitdagingen? Wat is de theorie en

Nadere informatie