ADHD Wat kun je ermee?

Transcriptie

1 ADHD Wat kun je ermee? MARIJE KUIN GZ-PSYCHOLOOG & COGNITIEF GEDRAGSTHERAPEUT

2 Mijn doel:! Jullie begrijpen hoe een ADHD-brein werkt.! Zodat jullie weten waarom de omgeving bij kinderen met ADHD (op de basisschool) aan de slag moet.! En ook Hoe.

3 ADHD! Concentratieproblemen! Impulsiviteit! Hyperactiviteit

4

5 Hoe kom je aan zo n brein?! Genen! Risicofactoren! Omgevingsfactoren (let op bij trauma! workshop)!???

6 Heb je er ook iets aan? ADHD-voordelen:! Evolutionair: risico s durven nemen! Ontdekkingen! Veel ideeen en plannen! Energie! Creativiteit! Lef Freek

7

8 Verklaringsmodellen! Executieve functies: controleprocessen in het brein! Adriaan Kievit! Motivatie! Tijd! Latere rijping?

9 EF: Frontale lob minder actief

10 EF: Prikkelverwerking; filteren

11 Hoe voelt dat?! OPDRACHT: Teken allemaal nu een huis

12 Hoe voelt dat?! OPDRACHT: Teken allemaal nu een huis met een boom

13 EF: Associatief denken in het werkgeheugen

14 EF: Schakelen

15 Beloning in het brein

16 7.5 Motivatie & prestatie Controls ADHD Mean WM sequence length FO 1 euro 10 euros Game Reinforcement condition

17 Motivatie & volgehouden aandacht Mean WM sequence length FO 1 euro 10 euros Game ADHD group Mean WM sequence length FO 1 euro 10 euros Game Control group 4.5 Early performance Middle performance Later performance Time on task 4.5 Early performance Middle performance Later performance Time on task

18 Voorbeeld: zelfstandig werken DOEL STAP 3 STAP 4 STAP 2 PLAN/ OPDRACHT STAP 1 Medilex Onderwijs

19 ADHD: Wat kun je ermee? EEN HELEBOEL!!! Zoals:! Medicatie! workshop Auke van der Jagt! Voeding! workshop BRAIN-studie! Kind-behandelingen! workshop E-motion! Etc.

20 ALTIJD STARTEN MET DE OMGEVING OPTIMALISEREN:! Ouders/opvoeders! School Richtlijn GGZstandaarden - < 6 jaar: starten met ouder/schooltraining, daarna pas medicatie overwegen jaar: ouder/schooltraining en/of medicatie - > 12 jaar: CGT en/of ouder/schooltraining en/of medicatie

21 Waarom?! Breinhandicap ontlasten door de omgeving, zodat er ruimte in het brein overblijft om taken voor elkaar te krijgen.! bij pubers ontstaat de mogelijkheid dat zij hun eigen omgeving meer leren structureren:

22 Hoe? Mogelijkheden creeren om kans op gewenst gedrag te vergroten dmv:! Structuur! Consequent! Duidelijk! Belonen (korte termijn)! Hulp van ouders en school nodig!!

23 Gedrag beinvloeden: Situatie! Gedrag! Gevolg Moe mee naar supermarkt! zeuren om snoep! uiteindelijk snoep => Volgende keer weer zeuren om snoep

24 Situatie! Gedrag! Gevolg

25 Situatie! Gedrag! Gevolg Maak een analyse: hoe gaat het nu? Laat ouders/opvoeders/school zo concreet mogelijk beschrijven hoe de situatie nu is, wat het gedrag is en wat de gevolgen zijn. Hoe concreter, hoe beter!

26 Situatie veranderen: Situatie! Gedrag! Gevolg 1. Regels en afspraken maken 2. Instructies geven 3. Situaties voorbespreken 4. Structuur in ruimte en tijd

27 Situatie veranderen? Ochtendritueel: Pien is 8 jaar en heeft 2 oudere puberzussen. Haar ouders werken allebei. In de ochtend zijn er 4 mensen die willen douchen. Er zijn 5 mensen die moeten ontbijten en lunch klaar maken. Pien wordt gewekt door haar vader om 7.15 uur. Ze moet 8.15 uur de deur uit. Er is dagelijks strijd met haar ouders om op tijd te vertrekken. Pien is 7.45 uur vaak nog in haar pyjama. Ze zit voor de tv en heeft 1 hap genomen. Het laatste half uur worden haar ouders voortdurend boos op haar.

28 Situatie veranderen: Ochtendritueel: Stap 1: bepaal met ouders wat het gewenste gedrag is Stap 2: is dat haalbaar met haar (on)mogelijkheden? Stap 3: wat kan er allemaal veranderd worden in de situatie om de kans op gewenst gedrag te laten toenemen? Situatie! Gedrag! Gevolg

29 Situatie veranderen: Ochtendritueel: Stap 1: Pien kleedt zichzelf aan, maakt haar ontbijt en lunch samen met ouders aan tafel en is om 8.15 uur klaar om te vertrekken. Stap 2: ja Stap 3: vast schema met tijden, geen beeldscherm in de ochtend, afvinklijst op haar kamer, regelmatige positieve herinneringen van ouders, klaar leggen kleding avond van tevoren, ouders eerder opstaan om alles te organiseren, etc.

30 Gedrag beinvloeden: Situatie! Gedrag! Gevolg

31

32 Invloed van verschillende gevolgen: Voorbeeld Situatie: Ik zie de nieuwe buurman voor het eerst Situatie! Gedrag! Gevolg Hallo! Hallo + Hallo! Stom wijf - Hallo! -stilte- ~

33 Gedrag wordt beinvloed: Voorbeeld Situatie: Ik zie de nieuwe buurman voor het eerst toe Situatie! Gedrag! Gevolg Hallo! +! Gedrag neemt toe Hallo! -! Gedrag neemt af Hallo! ~! Gedrag neemt eerst en daarna af

34 Gevolgen veranderen: Ochtendritueel: Stap 3: wat kan er allemaal veranderd worden in de gevolgen om de kans op gewenst gedrag te laten toenemen?

35 Gevolg veranderen: Ochtendritueel: Stap 3: beloningssysteem met tijdvakken om zoveel mogelijk krullen te verzamelen en te sparen voor een weekendbeloning, beeldscherm als beloning als ze om 8 uur klaar is, trotse ouders ipv boze ouders, trotse Pien etc.

36 Wat leert een kind van deze aanpak?! Ik kan dingen! Ik mag trots zijn op mezelf! Mijn ouders zijn trots op mij! Automatiseren van gewenst gedrag

37 Weten jullie de oefening nog?! Hoe voelde het om geen boom getekend te hebben?!! Aangezien kinderen met ADHD 3x zoveel negatieve feedback krijgen ivm kinderen zonder ADHD, hebben ze vaak een laag zelfbeeld met grote negatieve gevolgen (angsten, depressie, gedragsproblemen).

38 Gedrag beinvloeden: Situatie! Gedrag! Gevolg Micro-niveau Inzoomen Volhouden!

39 CONCLUSIE De omgeving (ouders/opvoeders/school) heeft een grote invloed op het gedrag van kinderen; maak daar gebruik van! Aan het werk! Situatie! Gedrag! Gevolg