Sturen, niet roeien?

Transcriptie

1 Sturen, niet roeien? Trends in privatisering, uitbesteden en publiek private samenwerking Prof. Dr. Wouter Van Dooren Studiedag ACV privatisering en uitbesteding Lamot Mechelen 25/10/

2 Definitie Van: publieke diensten op overheidsbudget Naar: private diensten door markt gefinancierd Van: Publiek geproduceerde diensten Naar: aangekochte diensten Van: Publiek geproduceerde diensten Naar: gedeelde productie Termijn Lange termijn (Quasi onomkeerbaar) Korte Termijn Levencyclus: DBFMO Risico Private sector Publieke sector Gedeeld Sturing Markt geen overheidssturing Gedetailleerd bestek Outputspecificatie s

3 Cijfers 1: Impact van de overheid neemt toe tot jaren 80, nu +/- 50% overheidsbeslag 3

4 Is onze overheid groot? Is onze overheid té groot? = Politieke vraag

5 Maar wat is privaat? 5

6 Privatiseren Uitbesteden PPS 2. UITBESTEDEN Cijfers I: macro-niveau- wat koopt de overheid in om dienstverlening te verschaffen?

7 Privatiseren Uitbesteden PPS Cijfers II: Amerikaanse uitbestedingsdata Bad Business: Billions of Taxpayer Dollars Wasted on Hiring Contractors, 2011, POGO

8 Privatiseren Uitbesteden PPS Is het goedkoper/beter? Indicatie: 20% regel: - vuistregel, maar weinig empirisch bewijs - Basisstudie = afvalophaling in Amerikaanse steden in de jaren 80 PUB hiërarchisch PUB tenders - 17% PRIV contract - 22% Indicatie: Literatuurstudie van afvalverwerking en waterzuivering - conclusie: geen bewijs voor kostenbesparing, omdat markten niet werken

9 Privatiseren Uitbesteden PPS Is het goedkoper/beter? Indicatie: Scandinavische studie over thuiszorg, kinderopvang en woonzorg - conclusie: geen bewijs voor kostenbesparing of kwaliteitverbetering Indicatie: literatuuroverzicht gevolgen voor personeel - conclusie: personeel is doorgaans minder goed af, maar niet altijd negatief Indicatie: Vlaamse studie van groendienst en wegsignalisatie (1997) - conclusie: uitbesteding is goedkoper voor groendienst, maar niet voor wegsignalisatie Heel contextafhankelijk!

10 Privatiseren Uitbesteden PPS 10 regels voor uitbesteding 1. Mogelijkheid tot definiëring van aparte deelfasen levenscyclus van product 2. Mogelijkheid tot gedetailleerde specificering kwantiteit en kwaliteit 3. Nood aan schaalvoordelen 4. Aantoonbare besparing via vergelijking externe bodprijzen en kost eigen beheer 5. Capaciteit overheid voor sturing en contractmanagement expertise voor toezicht 6. Goede werking van de markt (geen marktfalen) 7. Pakket voldoende groot voor marktinteresse én niet te groot voor verstoring marktwerking 8. Opletten voor asset specificity: unieke productiemiddelen die worden ingezet en afgeschreven (risico op lowball bids) 9. Wenselijkheid toepassing overheidsopdrachtenwetgeving 10. Oplossing voor personeelsproblematiek

11 PPS: gedeelde risico, lange termijnrelatie Toepassing in Vlaanderen (bron: kenniscentrum PPS)

12 Cijfers I: een globaal zicht op >10mio PPS projecten (bron EPEC) Vooral in UK (3,3 miljard), Italië (2,3 miljard), Turkije en Nl (1 miljard elk) (2013)

13 10 regels voor PPS 1. Verschillende levensfasen van project/taak kan men koppelen (DBFMO) 2. Relevante maatschappelijke én commerciële doeleinden 3. Duidelijke wederzijdse voordelen (middelen en kwaliteit versus groot project en groeimogelijkheden) 4. Mogelijkheid tot definiëring van gewenste prestaties 5. Nood aan privaat eigenaarschap om onderinvestering tegen te gaan 6. Synergieën in het gebruik van overheidsinfrastructuur 7. Nood aan permanente innovatie in uitvoering taak 8. Mogelijkheid tot risico-verdeling tussen publiek en privaat 9. Overheid bezit noodzakelijke capaciteit tot sturing en coördinatie: opletten voor consultocracy en juridisering 10. Competitie bij gunning specifieke procedure mogelijk

14 Wat zegt een PPS vriendelijk netwerk? ESR neutralitei t

15 Conclusie Privatiseren, Uitbesteden, PPS maakt deel uit van de hedendaagse overheid (geen strijd tegen de windmolens) Het kan goed werken, onder voorwaarden MAAR: Houd het oog op de bal: de techniciteit van de discussie verhult soms waar het echt om gaat Visie op de overheid zit niet (nauwelijks) in deze presentatie, maar van fundamenteel belang Persoonlijke noot: van discussie over overheidsbeslag naar een kritische (!) discussie over versterking van de eigen kracht en toegevoegde waarde