Summer University Psychoanalyse 2017

Transcriptie

1 Summer University Psychoanalyse 2017 Sacha de Reuver 3 juli t/m 7 juli 2017 UvA

2 Wat is psychoanalyse? Mensbeeld Verzameling theorieën over psychisch functioneren Therapeutisch proces

3 Klassieke Psychoanalyse Twee theorieën over mentale apparaat: 1. Topografische model: Onbewust-Voorbewust-Bewust 2. Structurele model: Id-Ego-Superego

4 Onbewuste Onbewuste: Niet-bewust Voorbewust Dynamische onbewuste Geheugen: Expliciete geheugen Impliciete geheugen

5 Klassieke Psychoanalyse Er werd gebruik gemaakt van 4 (deel-)theorieen Analyticus als projectiescherm Symptomen zijn uitingen van onbewuste conflicten Alles wat gezegd, gevoeld of gedaan wordt is van de patiënt Regels van het spel waren nog niet duidelijk Tegenoverdracht was onwenselijk, later is dit aangepast

6 Overdracht Verschijnsel binnen de psychoanalytische behandeling waarbij emoties uit de kinderjaren worden herhaald en met grote intensiteit opnieuw beleefd aan de analyticus

7 Tegenoverdracht Het geheel van onbewuste reacties van de analyticus op de persoon van de analysant

8 Hedendaagse Psychoanalyse De klassieke (deel-)theorieen worden nog steeds gebruikt, toevoegingen zijn: Gehechtheidstheorie: nadruk op mentaliseren binnen een veilige relatie Intersubjectiviteit: de analyticus als co-creator van het proces (2-personen psychologie) Infant research: emotieregulatie ontstaat in interactie met verzorger Neuropsychoanalyse: bevruchting van en met kennis uit andere werkterreinen

9 Soorten psychoanalytische behandeling Bankanalyse Psychoanalytische psychotherapie Kortdurende (focale) psychodynamische therapie Transference focused psychotherapy Mentalisation based treatment Kinderbehandelingen

10 Bankanalyse Intensieve behandeling (frequentie 4-5x per week), voor meerdere jaren Doel van de behandeling is structurele persoonlijkheidsverandering Technieken: overdracht bewerken, mentaliseren bevorderende interventies, biedt een nieuwe hechtingsrelatie aan, duiden van conflicten, vrije associatie bevorderen Therapeutische relatie als vervoermiddel Indicatie wordt sporadisch gesteld

11 In gewone mensentaal? Grote mate van veiligheid opbouwen, vormen van een veilige hechtingsrelatie Proberen te verwoorden wat er in iemand leeft, niet om iets vast te stellen, maar om een gevoel ten volle te kunnen beleven Leren herkennen van onbewuste communicatiepatronen in relaties Ontdekken van eigen minder mooie kanten, taboes en schaamtevolle kanten Begrijpelijk en navoelbaar (dynamisch) levensverhaal vormen Oefenen, heel veel oefenen (in voelen, in doorzetten, in angsten overwinnen, confronterende zaken onder ogen zien, etc.)

12 Psychoanalytische psychotherapie Klassieke psychoanalytische psychotherapie TFP MBT Kortdurende psychodynamische psychotherapieën Kinderbehandelingen (bankanalyse, speltherapie, IMH)

13 Psychoanalytische psychotherapie MBT: Binnenwereld van iemand met borderline problematiek is: Gesplitst (zwart-wit) Er is onvoldoende afgrenzing tussen zelf en de ander Tekort aan zelf-troostende instanties Emotieregulatie-problematiek Doel MBT: Bevorderen mentaliserende vaardigheden binnen de context van een hechtingsrelatie

14 Mentaliseren bestaat uit verschillende vermogens Het vermogen om over je eigen binnenwereld van ideeen, verlangens en intenties onder woorden te kunnen brengen. Het vermogen de ander te zien als iemand met een eigen binnenwereld met z n eigen intenties, die kunnen afwijken van die van jezelf. Het vermogen om over de relatie die je met de ander hebt te kunnen reflecteren.

15 Spiegeling Gevoel van de baby wordt herkend door de moeder Gevoel van de baby wordt opgevangen door de moeder Gevoel van de baby wordt overdreven teruggegeven door de moeder Moeder snapt wat het gevoel van de baby is Moeder benoemt het gevoel van de baby Moeder maakt duidelijk dat het om het gevoel van de baby gaat en niet om haar eigen gevoel Moeder geeft impliciet de boodschap dat het gevoel niet desastreus is, het is te overleven, het gaat over

16 Summer University Psychoanalyse 2017 Sacha de Reuver 3 juli t/m 7 juli 2017 UvA