Databank Occlusietherapie. gebruikershandleiding

Transcriptie

1 Databank Occlusietherapie gebruikershandleiding Auteurs Commissie Databank Occlusietherapie Corine Berns en Anka Buschers (vanaf januari 2017) Lianne Bakker (tot januari 2017) Datum 10 april 2017

2 Flowchart Databank Occlusietherapie eigen gegevens invoeren analyse nieuwe behandeling (invullen binnen 4 weken na consult) vervolgconsult (invullen binnen 4 weken na consult) laatste consult (invullen binnen 4 weken na consult) (afgehandelde status) toestemmingsformulier selecteer patiëntnummer status wijzigen eigen of regionale gegevens - gem. startleeftijd patiëntgegevens invoeren (er wordt een patiëntnummer gegeneneerd) plakadvies invoeren afgehandeld (3x gelijke status) - gem. behandelduur - visusverschil - complicaties plakadvies invoeren visuswaarden invoeren geabstineerd (orthoptist is gestopt met occlusietherapie) visuswaarden invoeren complicaties? afgebroken (patiënt is gestopt met occlusietherapie) complicaties? diagnose gewijzigd, niet bruikbaar voor analyse adaptatietijd 18 weken niet gehandhaafd 2

3 Exclusiecriteria Excentrische fixatie Alle vormen van deprivatieamblyopie, bv. ptosis, cataract, hemangioom bovenooglid Onderliggende pathologie, bv. mediatroebelingen, fundusafwijkingen Visus niet betrouwbaar te bepalen door jonge leeftijd en/of nevenpathologie (neurologische of ontwikkelingsstoornissen) Visus gemeten op minder dan 5 meter met APK-VOV plaatjeskaart. Als de visus opgenomen wordt op 3 meter met de LH test dan is dat wel toegestaan. Eerder (elders) onder behandeling geweest voor amblyopie Bilaterale amblyopie Manifeste en/of latente nystagmus die niet bij een infantiele esotropie horen Een niet-optimale refractie is voorgeschreven om redenen als bv. optische penalisatie Patiënt is niet onder behandeling bij altijd dezelfde behandelaar; eenmalig een andere behandelaar is geen probleem Andere vorm van amblyopiebehandeling of combinaties ervan, bv. penalisatie, Bangerter folie Secundaire tropieën Overige complicaties De visus moet betrouwbaar te bepalen zijn met de Cardiff Acuity Test, een goede plaatjeskaart (Kay Picture Test, APK-VOV plaatjeskaart), de Lea Hyvarinen kaarten, E haken test, Landoltse ringen. De E- haken en LH test zijn bij uitstek aanbevolen. Om een betrouwbare analyse te krijgen, kunt u het beste zo snel mogelijk van de Amsterdamse plaatjeskaart overstappen op een andere visuskaart. Het beste is zelfs om de Amsterdamse plaatjeskaart helemaal te vervangen voor de LH kaart of E haken test. Tabel 1: LogMAR decimale visus breuk bij d=6 breuk bij d=5 breuk bij d=3 LogMAR 2 6/3 5/2,4 x -0,3 1,6 6/3,8 5/3 x -0,2 1,25 6/4,8 5/3,8 3/2,4-0,1 1,0 6/6 5/4,8 3/3 0 0,8 6/7,5 5/6 3/3,8 0,1 0,63 6/9,5 5/7,5 3/4,8 0,2 0,5 6/12 5/9,5 3/6 0,3 0,4 6/15 5/12 3/7,5 0,4 0,32 6/19 5/15 3/9,5 0,5 0,25 6/24 5/19 3/12 0,6 0,2 6/30 5/24 3/15 0,7 0,16 6/38 5/30 3/19 0,8 0,125 6/48 5/38 3/24 0,9 0,1 6/60 5/48 3/30 1 0,08 3/38 1,1 0,06 3/48 1,2 0,05 1,3 0,03 1,5 Tabel 2: Amsterdamse plaatjeskaart (bron: Vijver van de - Reenalda H., 1995) D- kaart D-berekend gemiddelde Visus berekend 5m Visus gemiddeld 5m ,077 5/ ,39 0,127 5/ ,60 0,163 5/ ,50 0,251 5/ ,56 0,343 5/6 5 11,06 0,448 5/5 4 8,5 0,592 5/4 3 6,42 0,746 5/3 3

4 Toestemmingsformulier Databank Occlusietherapie De Nederlandse Vereniging van Orthoptisten (NVvO) heeft een databank voor occlusietherapie (behandeling van amblyopie, een lui oog ) opgezet ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek en kwaliteitsbeleid. In deze databank worden gegevens opgeslagen om de behandeling te kunnen analyseren naar resultaat en tijdsduur bij de verschillende oorzaken van amblyopie. Voor deze databank worden behalve de behandelgegevens de geboortedatum en de postcode van uw (pleeg)kind gebruikt. Voor het gebruik hiervan is uw toestemming nodig. Zonder uw toestemming worden de gegevens niet gebruikt voor de Databank Occlusietherapie. Door middel van een schriftelijk verzoek kan u uw toestemming ook weer intrekken. Hierbij geeft/geven de ouder(s)/verzorger(s) van Geboortedatum toestemming voor het gebruik van de benodigde behandelgegevens en de geboortedatum en postcode voor de Databank Occlusietherapie. Naam ouder/verzorger 1 Naam ouder/verzorger 2 Datum Handtekening 1 Handtekening 2 4

5 Inhoudsopgave Flowchart... 1 Toestemmingsformulier Databank Occlusietherapie... 4 Inhoudsopgave... 5 Doelstellingen van de Databank voor Occlusietherapie... 6 Opzet van de Databank voor Occlusietherapie... 6 Inloggen / uitloggen... 6 Anonimiteit van de patiëntgegevens en beveiliging... 6 Inhoud van de registratie... 6 Inclusiecriteria... 7 Exclusiecriteria... 8 Uitgebreide handleiding... 9 Hoofdmenu... 9 Behandelingen Analyse Bijlage 1 LogMAR en Amsterdamse Plaatjeskaart Bijlage 2 Historie en verantwoording Bijlage 3 Literatuurlijst Dankwoord

6 Doelstellingen van de Databank voor Occlusietherapie Met de databank heeft de NVvO de volgende doelen voor ogen: Voor de individuele orthoptist inzicht krijgen in en analyseren van de eigen behandeling en behandelresultaten reflecteren op eigen handelen Op regionaal niveau op regionaal niveau inzicht krijgen in de behandeling en behandelresultaten van verschillende orthoptisten en deze vergelijken reflecteren op behandelresultaten op regionaal niveau Voor de NVvO bieden van een kwaliteitssysteem voor de beroepsgroep op landelijk niveau inzicht krijgen in behandeling en behandelresultaten Opzet van de Databank voor Occlusietherapie De Databank voor Occlusietherapie biedt orthoptisten de mogelijkheid tot inzicht krijgen in en analyseren van hun amblyopiebehandelingen. De behandelingen zijn online, eenvoudig en overzichtelijk in te voeren. Aangezien een behandeling langere tijd loopt en verdeeld is over meerdere consulten, moet de eerste invoer in een later stadium aan te vullen en af te ronden zijn. De ingevoerde gegevens worden centraal online opgeslagen. Zodra een behandeling van een patiënt compleet is ingevoerd, kan deze worden gebruikt om de resultaten en behandelmethoden te analyseren. Analyse is per orthoptist, per regio en landelijk mogelijk. Al deze functionaliteiten worden in een beveiligde omgeving uitgevoerd en de gegevens zijn niet voor andere orthoptisten inzichtelijk. Inloggen / uitloggen Iedere orthoptist, aangesloten bij de NVvO, heeft een NVvO-lidnummer en wachtwoord. Na het invoeren van deze combinatie krijgt de orthoptist via de website toegang tot de databank. Anonimiteit van de patiëntgegevens en beveiliging De patiëntgegevens worden ingevoerd op de website van de NVvO. Voor invoer en inzage is een wachtwoord noodzakelijk. Daarnaast worden de patiëntgegevens zodanig ingevoerd dat zij niet herleidbaar zijn naar individuele patiënten, mocht de beveiliging van de website falen. De administratoren van de website (de leden van de commissie Databank voor Occlusietherapie) hebben niet de beschikking over de wachtwoorden. Aanvankelijk wordt er voor de orthoptist een wachtwoord ter beschikking gesteld. Dit wachtwoord moet de orthoptist zelf wijzigen in een zelfgekozen wachtwoord. Dit gewijzigde wachtwoord is (in geval van vergeten ) slechts op te vragen door de orthoptist zelf en wordt door het registratieprogramma verzonden naar het adres waaronder het account is geregistreerd. Inhoud van de registratie De kern van de registratie wordt gevormd door drie verschillende soorten amblyopie: strabismus zonder anisometropie strabismus met anisometropie anisometropie 6

7 De verschillende soorten strabismus zijn als volgt onderverdeeld: Manifeste exotropie Manifeste esotropie Intermitterende exotropie Intermitterende esotropie Microstrabismus Inclusiecriteria Manifeste exotropie: - Primaire exotropie o Niet specifieke primaire exotropie o Exotropie gerelateerd aan accommodatie o Primaire exotropie gerelateerd aan afstand (type divergentie excess en convergentie insufficiëntie) o Gedecompenseerde intermitterende exotropie o Primaire early onset exotropie - Post-operatieve exotropie Manifeste esotropie: - Primaire constante esotropie o Partieel accommodatieve esotropie o Niet specifieke primaire esotropie o Normosensorische late onset esotropie o Esotropie geassocieerd aan myopie o Gedecompenseerde intermitterende esotropie o Essentiële infantiele esotropie o Infantiele accommodatieve esotropie o Nystagmus-blokkeringssyndroom - Post-operatieve esotropie Intermitterende exotropie: - Primaire intermitterende exotropie - Niet-specifieke intermitterende exotropie - Distance exotropie (type gesimuleerd en echte divergentie excess) - Near exotropie Intermitterende esotropie: - Primaire intermitterende esotropie - Niet-specifieke intermitterende esotropie - Volledig accommodatieve esotropie - Accommodatieve esotropie met convergentie excess (type hoge AC/A relatie en type hypoaccommodatie) Microstrabismus: - Primaire microtropie (type met en zonder identiteit) Anisometropie: - Hypermetropie - Myopie - Astigmatisme - Emmetropie 7

8 - Ametropie Deltawaarde: Bij het bepalen van de ernst van de anisometropie amblyopie wordt tabel 1 gehanteerd. Via de tabel wordt de definitie refractieafwijking berekend. Delta is het verschil in refractie tussen beide ogen. Voorbeeld: OD S+8,00 en OS S+7,00. Delta S = klein. Met de asrichting van de cilinder is niet te rekenen, dus die is buiten beschouwing gelaten. Delta S: - Mild < 2 - Significant > 2 en < 4 - Hoog > 4 Delta C: - Mild < 1,5 - Significant > 1,5 en < 3 - Hoog > 3 Delta S Delta C Anisometropie Mild Mild Mild Significant Mild Significant Mild Significant Significant Significant Significant Significant Hoog Mild Hoog Hoog Significant Hoog Mild Hoog Hoog Significant Hoog Hoog Hoog Hoog Hoog MAX Refractie geeft refractieafwijking: - Milde hypermetropie < Significante hypermetropie > +2 en < +6 - Hoge hypermetropie > +6 - Significante myopie < -6 - Hoge myopie > -6 Tabel 1: Mate Deltawaarde Complicaties: - Geen - Amblyopia migrans - Diplopie - Decompensatie scheelzienshoek - Anders De visus moet betrouwbaar te bepalen zijn met de Cardiff Acuity Test, een goede plaatjeskaart (Kay Picture Test, APK-VOV plaatjeskaart), de Lea Hyvarinen kaarten, E haken test, Landoltse ringen. De E- haken en LH zijn bij uitstek aanbevolen. Om een betrouwbare analyse te krijgen, kunt u het beste zo snel mogelijk van de Amsterdamse plaatjeskaart overstappen op een andere visuskaart. Het beste is zelfs om de Amsterdamse plaatjeskaart helemaal te vervangen voor de LH kaart of E-haken test. Exclusiecriteria - Excentrische fixatie - Alle vormen van deprivatieamblyopie, bijvoorbeeld ptosis, cataract, haemangioom bij het bovenooglid - Onderliggende pathologie, bijvoorbeeld mediatroebelingen, fundusafwijkingen - Visus niet betrouwbaar op te nemen door jonge leeftijd of nevenpathologie (neurologische of ontwikkelingsstoornissen) - Visus gemeten op minder dan 5 meter bij APK-VOV plaatjes. Visus op 3 meter mbv de LH omrekentabel kan wel. - Eerder (elders) onder behandeling geweest voor amblyopie 8

9 - Bilaterale amblyopie: patiënten met 2 exact gelijke amblyope ogen: bilaterale amblyopie; er moet een dominant en een amblyoop oog zijn - Patiënten met manifeste en/of latente nystagmus die niet bij een infantiele esotropie horen - Patiënten waarbij om bepaalde redenen een niet-optimale refractie is voorgeschreven als bijvoorbeeld optische penalisatie - Patiënten die niet altijd bij dezelfde behandelaar onder controle zijn; eenmalig een andere behandelaar is geen probleem - Patiënten met elke andere vorm van amblyopiebehandeling of combinaties ervan, bijvoorbeeld (atropine)penalisatie, Bangerter folie - Patiënten met secundaire tropiën - Overige complicaties Uitgebreide handleiding Hoofdmenu Na inloggen op de website komt u in het hoofdmenu van de Databank voor Occlusietherapie. Het hoofdmenu bestaat uit de volgende opties: Home om terug te keren naar het beginscherm. Behandelingen geeft een overzicht van alle door uzelf ingevoerde behandelingen. Dit blad kunt u gebruiken om patiënten te zoeken, bijvoorbeeld voor het completeren van gegevens. Ook kunt u hier een nieuwe patiënt invoeren. Vergeet u niet om na invoer op de knop OPSLAAN te drukken. Analyse hier kunt u uw eigen resultaten analyseren en bekijken en uw resultaten met de regionale resultaten vergelijken. Mijn gegevens hier kunt u uw eigen gegevens wijzigen of aanvullen. Uitloggen hier verlaat u het programma. 9

10 Mijn gegevens Vul in dit scherm uw eigen praktijkpostcode in. Als u op meer dan twee verschillende locaties werkt, neem dan de locaties samen die in één regio vallen. Als u op een andere locatie gaat werken, dan kunt u dit wijzigen bij praktijkpostcode 1 of invullen bij praktijkpostcode 2. Behandelingen Vanuit het hoofdmenu heeft u toegang tot het menu Behandelingen. Het volgende menu verschijnt: Hier kunt u uw ingevoerde patiënten opzoeken. Door op het patiëntnummer te klikken, kunt u de patiëntgegevens wijzingen en/of aanvullen. Hier is ook te zien wanneer het eerste en laatste consult is ingevoerd. De status staat altijd op lopend en kan gewijzigd te worden in: 10

11 Afgehandeld: de behandeling is klaar indien twee keer een gelijke, maximale visus is gemeten bij de vervolgconsulten. De onderhoudsocclusie wordt dus NIET meegenomen. Geabstineerd: de orthoptist is gestopt met de occlusietherapie bijvoorbeeld door verhuizing van de patiënt of bij onvoldoende resultaat. Afgebroken: de patiënt heeft de occlusietherapie gestaakt bijvoorbeeld doordat hij niet meer voor controle is verschenen. Diagnose gewijzigd niet bruikbaar: de behandelgegevens van de patiënt kunnen eventueel onder de nieuwe diagnose opnieuw ingevoerd worden. Adaptatietijd 18 weken niet gehandhaafd. Alleen afgehandelde patiënten worden meegenomen in de analyse. Voor het invoeren van een nieuwe behandeling klikt u op de knop Nieuwe behandeling. U komt dan in het volgende scherm: Voor het vastleggen van een patiënt zijn minimaal de volgende gegevens nodig: - Getekend toestemmingsformulier - Geslacht - Geboortedatum - Postcode patiënt (wordt gebruikt als referentie naar de juiste patiënt) - Diagnose - Objectieve gegevens met betrekking tot het amblyope oog, de meetmethode visus (lineair/angulair), objectieve refractiewaarden Om een betrouwbare analyse te krijgen, kunt u het beste zo snel mogelijk van de APK naar een andere visuskaart overstappen of in plaats van de APK voor de LH-kaart te kiezen. 11

12 Strabismusamblyopie Eerste consult: - Klik op NIEUWE BEHANDELING. - Vink blokje aan indien het toestemmingsformulier is ingevuld. - Klik de juiste praktijkpostcode aan. - Selecteer het geslacht van de patiënt. - Vul de geboortedatum en postcode van de patiënt in. - Kies via het dropdown menu de juiste diagnose. - Bril voorgeschreven staat standaard op NEE, indien u dit wijzigt in JA moet u een andere diagnose kiezen. - Kies het amblyope oog: RECHTEROOG of LINKEROOG. - Kies uw meetmethode: LINEAIR of ANGULAIR. - Vul de objectieve refractiewaardes in. - Het systeem berekent automatisch de Deltawaarde uit en geeft er een mate aan volgens tabel 1: mate Deltawaarde (zie inclusiecriteria). - Druk op OPSLAAN en er verschijnt het volgende beeld: - Bij het eerste consult staan de gerealiseerde plakuren standaard op 0. - Noteer voor uzelf de speciaal gegenereerde patiëntnummer. 12

13 - Vul de datum van het consult in. - Voer het aantal occlusie-uren per dag en het aantal dagen per week in bij plakadvies voor de komende periode in. - Voer de visus van beide ogen in (Snellen of breuken bij de APK op 5 meter). Complicaties staan automatisch op GEEN. Als u dit wijzigt, kunt u kiezen uit de volgende opties: AMBLYOPIA MIGRANS, DIPLOPIE, DECOMPENSATIE SCHEELZIENSHOEK of ANDERS. - U verlaat het menu door op CONSULT OPSLAAN te klikken. - Wilt u de status wijzigen, dit kunt u door op het dropdown menu te klikken, een keuze te maken uit: LOPEND, AFGEHANDELD, AFGEBROKEN, GEABSTINEERD, DIAGNOSE GEWIJZIGD, ADAPTATIETIJD 18 WEKEN. Klik dan op WIJZIG STATUS. 13

14 Vervolgconsult - Selecteer het juiste patiëntnummer. - Klik op CONSULT TOEVOEGEN. - Vul de datum van het consult in. - Voer het aantal occlusie-uren per dag en het aantal dagen per week in bij plakadvies voor de komende periode in. - Voer de visus van beide ogen in (Snellen of breuken bij de APK op 5 meter). - Complicaties staan automatisch op GEEN. Indien u het wijzigt, kunt u kiezen uit de volgende opties: AMBLYOPIA MIGRANS, DIPLOPIE, DECOMPENSATIE SCHEELZIENSHOEK of ANDERS. - U gaat uit het menu door op CONSULT OPSLAAN te klikken. - Wilt u de status wijzigen, dit kunt u door op het dropdown menu te klikken, een keuze te maken uit: LOPEND, AFGEHANDELD, AFGEBROKEN, GEABSTINEERD, DIAGNOSE GEWIJZIGD, ADAPTATIETIJD 18 WEKEN. Klik dan op WIJZIG STATUS. 14

15 Strabismusamblyopie met anisometropie Eerste consult - Klik op NIEUWE BEHANDELING. - Vink blokje aan indien het toestemmingsformulier is ingevuld. - Klik de juiste praktijkpostcode aan. - Selecteer het geslacht van de patiënt. - Vul de geboortedatum en postcode van de patiënt in. - Kies via het dropdown menu de juiste diagnose. - Bril voorgeschreven staat standaard op JA. Als u dit wijzigt in NEE moet u een andere diagnose kiezen. - Kies het amblyope oog: RECHTEROOG of LINKEROOG. - Kies uw meetmethode: LINEAIR of ANGULAIR. - Vul de objectieve refractiewaardes in. - Het systeem berekent automatisch de Deltawaarde uit en geeft er een mate aan volgens tabel 1: mate Deltawaarde (zie inclusiecriteria). - Geef de mate van ondercorrectie bril t.o.v. van de objectieve refractiewaardes aan. - Druk op OPSLAAN en er verschijnt het volgende beeld: - Bij het eerste consult staan de gerealiseerde plakuren standaard op 0. 15

16 - Noteer voor uzelf de speciaal gegenereerde patiëntnummer. - Vul de datum van het consult in. - Voer het aantal occlusie-uren per dag en het aantal dagen per week in bij plakadvies voor de komende periode in. - Voer de visus van beide ogen in (Snellen of breuken bij de APK op 5 meter). - Complicaties staan automatisch op GEEN. Indien u dit wijzigt, kunt u kiezen uit de volgende opties: AMBLYOPIA MIGRANS, DIPLOPIE, DECOMPENSATIE SCHEELZIENSHOEK of ANDERS. - U gaat uit het menu door op OPSLAAN te klikken. - Wilt u de status wijzigen, dit kunt u door op het dropdown menu te klikken, een keuze te maken uit: LOPEND, AFGEHANDELD, AFGEBROKEN, GEABSTINEERD, DIAGNOSE GEWIJZIGD, ADAPTATIETIJD 18 WEKEN. Klik dan op WIJZIG STATUS. Vervolgconsult - Selecteer het juiste patiëntnummer. - Klik op CONSULT TOEVOEGEN. - Vul de datum van het consult in. - Voer het aantal occlusie-uren per dag en het aantal dagen per week in bij plakadvies voor de komende periode in. 16

17 - Voer de visus van beide ogen in (Snellen of breuken bij de APK op 5 meter). - Complicaties staan automatisch op GEEN. Indien u het wijzigt, kunt u kiezen uit de volgende opties: AMBLYOPIA MIGRANS, DIPLOPIE, DECOMPENSATIE SCHEELZIENSHOEK of ANDERS. - U gaat uit het menu door op OPSLAAN te klikken. - Wilt u de status wijzigen, dit kunt u door op het dropdown menu te klikken en een keuze te maken uit: LOPEND, AFGEHANDELD, AFGEBROKEN, GEABSTINEERD, DIAGNOSE GEWIJZIGD, ADAPTATIETIJD 18 WEKEN. Klik dan op WIJZIG STATUS. 17

18 Anisometropie amblyopie Eerste consult - Klik op NIEUWE BEHANDELING. - Vink blokje aan indien het toestemmingsformulier is ingevuld. - Klik de juiste praktijkpostcode aan. - Selecteer het geslacht van de patiënt. - Vul de geboortedatum en postcode van de patiënt in. - Kies via het dropdown menu de juiste diagnose. - Bril voorgeschreven staat standaard op JA. Als u dit wijzigt in NEE moet u een andere diagnose kiezen. - Selecteer als u aan de briladaptatie heeft voldaan van 18 weken JA. Indien dit minder is geweest valt deze patiënt uit. Voldaan aan de adaptatietijd van minimaal 18 weken staat standaard op NEE, maar dan kan er niet opgeslagen worden. Alleen op JA kan de desbetreffende patiënt aangemaakt worden. - Kies het amblyope oog: RECHTEROOG of LINKEROOG. - Kies uw meetmethode: LINEAIR of ANGULAIR. - Vul de objectieve refractiewaardes in. Het systeem berekent automatisch de Deltawaarde uit en geeft er een mate aan volgens tabel 1: mate Deltawaarde (zie inclusiecriteria). - Geef de mate van ondercorrectie bril t.o.v. van de objectieve refractiewaardes aan. - Druk op OPSLAAN en er verschijnt het volgende beeld: 18

19 - Bij het eerste consult staan de gerealiseerde plakuren standaard op 0. - Noteer voor uzelf de speciaal gegenereerde patiëntnummer. - Vul de datum van het consult in. - Voer het aantal occlusie-uren per dag en het aantal dagen per week in bij plakadvies voor de komende periode in. - Voer de visus van beide ogen in (Snellen of breuken bij de APK op 5 meter). - Complicaties staat automatisch op GEEN. Indien u dit wijzigt, kunt u kiezen uit de volgende opties: AMBLYOPIA MIGRANS, DIPLOPIE, DECOMPENSATIE SCHEELZIENSHOEK of ANDERS. - U gaat uit het menu door op OPSLAAN te klikken. - Wilt u de status wijzigen, dit kunt u door op het dropdown menu te klikken, een keuze te maken uit: LOPEND, AFGEHANDELD, AFGEBROKEN, GEABSTINEERD, DIAGNOSE GEWIJZIGD, ADAPTATIETIJD 18 WEKEN. Klik dan op WIJZIG STATUS. 19

20 Vervolgconsult - Selecteer het juiste patiëntnummer. - Klik op CONSULT TOEVOEGEN. - Vul de datum van het consult in. - Voer het aantal occlusie-uren per dag en het aantal dagen per week in bij plakadvies voor de komende periode in. - Voer de visus van beide ogen in (Snellen of breuken bij de APK op 5 meter). - Complicaties staat automatisch op GEEN. Indien u het wijzigt, kunt u kiezen uit de volgende opties: AMBLYOPIA MIGRANS, DIPLOPIE, DECOMPENSATIE SCHEELZIENSHOEK of ANDERS. - U gaat uit het menu door op OPSLAAN te klikken. - Wilt u de status wijzigen, dit kunt u door op het dropdown menu te klikken en een keuze te maken uit: LOPEND, AFGEHANDELD, AFGEBROKEN, GEABSTINEERD, DIAGNOSE GEWIJZIGD, ADAPTATIETIJD 18 WEKEN. Klik dan op WIJZIG STATUS. 20

21 Analyse Analyse mogelijkheden: - Gemiddelde leeftijd bij aanvang van een behandeling - Gemiddelde behandelduur van een behandeling - Visusverschil begin en einde behandeling - Complicaties De analyse is onder te verdelen: - Analyse eigen gegevens Strabismusamblyopie - Analyse regionale gegevens Strabismusamblyopie - Analyse landelijke gegevens Strabismusamblyopie - Analyse eigen gegevens Anisometropie amblyopie - Analyse regionale gegevens Anisometropie amblyopie - Analyse landelijke gegevens Anisometropie amblyopie De analyse van de landelijke gegevens is alleen in te zien door de leden van de commissie Databank Occlusietherapie en door de bestuursleden. Verder kunnen zij een analyse doen naar het gemiddeld aantal plakuren, de gemiddelde behandelduur per ernst van de anisometropie en gemiddelde plakuren per ernst van de anisometropie. Er wordt ook onderscheid gemaakt voor de subvarianten voor strabismusamblyopie. Deze kunnen apart geanalyseerd worden: - subvariant na ingevoerde diagnose keuze - subvariant na ingevoerde gegevens: o strabismusamblyopie o strabismusamblyopie met anisometropie Daarnaast wordt bij iedere analyse de mogelijkheid gegeven aan te geven binnen welke periode de gegevens geanalyseerd dienen te worden. Analyse kan alleen plaatsvinden op behandelingen die door de orthoptist op de status afgehandeld gezet zijn. De analyse wordt alleen gedaan met de LogMAR visus. 21

22 Bijlage 1 LogMAR en Amsterdamse Plaatjeskaart LogMAR decimale visus breuk bij d = 6 breuk bij d = 5 breuk bij d = 3 LogMAR 2 6/3 5/2,4 x -0,3 1,6 6/3,8 5/3 x -0,2 1,25 6/4,8 5/3,8 3/2,4-0,1 1,0 6/6 5/4,8 3/3 0 0,8 6/7,5 5/6 3/3,8 0,1 0,63 6/9,5 5/7,5 3/4, ,5 6/12 5/9,5 3/6 0,3 0,4 6/15 5/12 3/7,5 0,4 0,32 6/19 5/15 3/9,5 0,5 0,25 6/24 5/19 3/12 0,6 0,2 6/30 5/24 3/15 0,7 0,16 6/38 5/30 3/19 0,8 0,125 6/48 5/38 3/24 0,9 0,1 6/60 5/48 3/30 1 0,08 3/38 1,1 0,06 3/48 1,2 0,05 1,3 0,03 1,5 0,01 2 Tabel 2: LogMAR Formule omrekening Snellen naar LogMAR gebruikt door de databank: - (Decimaal X * Log)= X LogMAR Amsterdamse plaatjeskaart D-kaart D-berekend gemiddelde Visus berekend 5m Visus gemiddelde 5m ,077 5/ ,39 0,127 5/ ,60 0,163 5/ ,50 0,251 5/ ,56 0,343 5/6 5 11,06 0,448 5/5 4 8,5 0,592 5/4 3 6,42 0,746 5/3 Tabel 3: Amsterdamse plaatjeskaart (bron: Vijver van de Reenalda H., 1995) Conclusie tabel 3: bij APK is op 5m V 5/5 omgerekend V 0,448 APK op 3 meter is exclusiecriterium! 22

23 Bijlage 2 Historie en verantwoording In december 2003 is het Standaard Zorgplan Amblyopiebehandeling (SZP Amblyopiebehandeling) een feit. Het is tot stand gekomen in samenwerking met het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO. Aan het tot stand komen gaat een lang traject vooraf. In januari 1996 start het project Kritische Kwaliteitskenmerken (KKK) Amblyopiebehandeling, een project met vooral een oriënterend karakter. Het onderzoek geeft inzicht in een aantal overeenkomsten en verschillen binnen de amblyopiebehandeling. Met de gegevens van het project als basis start in april 1998 het project SZP Amblyopiebehandeling met als belangrijkste doel een standaard zorgplan te ontwikkelen als leidraad voor de behandeling. Een andere doelstelling is om ook een instrument te ontwikkelen waarmee orthoptisten hun dagelijkse zorgverlening kunnen toetsen. Het resultaat is een concept Standaard Zorgplan (juni 2000) en twee meetinstrumenten, een voor strabismusamblyopie en een voor refractieamblyopie. In maart 2001 start het project Implementatie Amblyopiebehandeling, waarbij de meetinstrumenten aangescherpt moeten worden en de metingen gecontinueerd. Het idee om op basis van de metingen te komen tot aanbevelingen in het Standaard Zorgplan blijkt onvoldoende haalbaar door een te gering aantal data. De tijdsinvestering voor het meten en de lange doorlooptijd van het behandelproces blijken roet in het eten te gooien. In 2002 en 2003 start de NVvO met een databank van gegevens over de behandelresultaten van patiënten met een strabismus- en refractieamblyopie. Om deze databank te kunnen continueren en in de toekomst eventueel uit te breiden participeert de NVvO in een pilot-project ICT van het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO. Er wordt een module ontwikkeld, waarmee orthoptisten via een beveiligde internetpagina gegevens uit de praktijk kunnen invoeren. Helaas blijkt het pilot-project ICT te ingewikkeld en tijdrovend voor de orthoptist. Daarom wordt gezocht naar een gebruiksvriendelijker oplossing. Die oplossing komt in de vorm van samenwerking met MultiMediaSupport. Eind 2008 start men met de ontwikkeling van een digitale databank met behulp van het al eerder ontwikkelde materiaal. De opzet van de eerdere databank, alle denkwijzen en visies moeten in duidelijke taal omschreven worden voor de programmeur. Dit resulteert in de eerste versie van het functioneel ontwerp van de Databank voor Occlusietherapie. De eerste versie wordt verspreid onder de leden van de regiooverleggroepen en na een testfase en gesprekken tussen de commissie en een expertgroep komt er een definitief functioneel ontwerp tot stand. Dit functioneel ontwerp wordt door MultiMediaSupport gebruikt om de Databank voor Occlusietherapie te bouwen. Het doel is om de verzamelde data te gebruiken voor meerdere doeleinden, bijvoorbeeld als spiegelinformatie voor de orthoptist, voor onderlinge praktijkvergelijking per provincie, als input voor casuïstiekbespreking in regio s, om aanbevelingen van het standaard zorgplan aan te vullen en aan te scherpen, en voor wetenschappelijk onderzoek. Ondanks alle inspanningen wordt de databank in de praktijk nauwelijks gebruikt. Na een enquête om de redenen daarvoor te onderzoeken, wordt allereerst (in 2015) onderzoek gedaan naar de betrouwbaarheid en validiteit van de databank door twee studenten van de Hogeschool Utrecht. De aanbevelingen uit dit onderzoek worden gebruikt voor het herzien van de databank; onder andere de analyse wordt versimpeld, de databank zelf gebruiksvriendelijker gemaakt en de doelstellingen aangepast aan de huidige tijd. Daarbij wordt contact gezocht met de commissie Protocollen en richtlijnen om te komen tot een geïntegreerd aanbod aan de orthoptist van twee vernieuwde instrumenten voor kwaliteitsontwikkeling in de praktijk: een evidence based richtlijn Amblyopie en de vernieuwde Databank Occlusietherapie. Contact met de commissie Kwaliteitsregister Paramedici resulteert in opname van gebruik van de databank voor scholingspunten in de Kwaliteitscriteria En zo is de NVvO 20 jaar na de start op het punt, dat er voor iedere orthoptist een uitmuntende kans ligt om een belangrijke behandeling optimaal te kunnen gaan uitvoeren. 23

24 Bijlage 3 Literatuurlijst Buschers A., de Jong, M. (2014), Occlusietherapie en de mate van visusverbetering Databank Amblyopie, UVO onderzoek HU opleiding Orthoptie, Utrecht Gutter M., Jellema H.M., van Wijnen Segeren I. (2001), Orthoptische diagnostiek. 1e druk, Ridderkerk, uitgeverij Luiten Moseley, M., Neufeld, M., McCarry, B., Charnock, A., McNamara, R., & Rice, T. (2002). Remediation of refractive amblyopia by opticalcorrection alone. Ophthalmic and Physiological Optics, 22, Vijver van de - Reenalde H. (1995), Een reproduceerheids studie van de aangepast Amsterdamse plaatjeskaart, Scriptie TNO Preventie en Gezondheid divisie Collectieve Preventie sector onderwijs, Leiden 24

25 Dankwoord De commissie Databank Occlusietherapie wil de volgende mensen bedanken voor hun bijdrage aan de Databank voor Occlusietherapie: - Harm Askes, MultiMediaSupport - Natasja de Bruin, orthoptist - Janna Bruijning, onderzoeker en docent opleidingen Oogzorg HU - Mari Gutter, orthoptist en docent opleiding Orthoptie HU - Maaike de Jong, orthoptist - Kasper Kuijper, Maak it - Dave Limpens, orthoptist - Daisy Laan, orthoptist - Irene van de Sande, orthoptist - Corlien Stoop, orthoptist - Birgite Swartjes, orthoptist en algemeen bestuurslid NVvO - Stephan Wiegers, adviseur 25