Provinciale Fietsbarometer toegepast op WILRIJK

Transcriptie

1

2 Provinciale Fietsbarometer toegepast op WILRIJK 2 Provincie Antwerpen - dienst Mobiliteit Veelzijdig vooruit 2

3 INLEIDING Deze nota is een synthese van de resultaten van de Fietsbarometer in het district Wilrijk, stad Antwerpen. De geïnventariseerde gegevens zijn talrijk en omvatten een breed spectrum aan informatie die de veiligheid en het comfort van de fietser en de beschikbare infrastructuur objectief in beeld brengen. Deze gegevens worden niet integraal voorgesteld, maar zijn wel beschikbaar om antwoord te bieden op specifieke vragen over fietsbeleid in uw gemeente/stad aan de dienst Mobiliteit van de provincie Antwerpen. In een begeleidende nota leggen we graag de diversiteit van deze gegevens en methodiek van scorebepaling en registratie uit. Team Fietsbeleid Dienst Mobiliteit provincie Antwerpen T: E: W: 3

4 DE PROVINCIALE FIETSBAROMETER De Provinciale Fietsbarometer bundelt informatie over de veiligheid, het comfort en het gebruik van 3000 kilometer fietsroutes. De Provinciale Fietsbarometer meet verschillende elementen die impact hebben op de fietser van vandaag en de fietser van morgen. Meer mensen op de trappers krijgen gaat alleen door een integrale aanpak waarbij belangrijke factoren geïnventariseerd en geanalyseerd worden. De Provinciale Fietsbarometer gebruikt hiervoor vier unieke gegevensbronnen. Enquêtes registreren de gebruikservaring en het profiel van de fietsers. De resultaten en de verbetersuggesties laten zien waar er opportuniteiten liggen om het fietsbeleid naar een hoger niveau te tillen. Inzicht in routekeuze en afstanden die fietsers af leggen toont het potentieel van nieuw te bouwen of te verbeteren fietsverbindingen. Veilig kunnen fietsen blijkt een hoofdreden bij niet-fietsers en vormt het argument om nog te veel voor de auto als verplaatsingsmiddel te kiezen. De fietsbarometer leert uit fietsongevallen: zijn er zwarte punten en is de infrastructuur mee oorzaak van deze ongevallen? De audit van het Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk met de meetfiets geeft een duidelijk objectief beeld van de kenmerken en kwaliteit van de aanwezige fietsinfrastructuur, maar ook van de weginfrastructuur waar de fietser in gemengd verkeer wordt geleid. Voor het uitvoeren van de audit sloot de provincie Antwerpen een samenwerkingsovereenkomst af met de Fietsersbond. De Fietsersbond rijdt in opdracht van de provincie Antwerpen de BFF-routes in elke gemeente met de door de Vlaamse 4

5 overheid gecertificeerde meetfiets en maakt de geïnventariseerde gegevens over aan de provincie Antwerpen. Fietstellingen geven inzicht in het aantal fietsverplaatsingen op één bepaalde locatie maar door de gegevens samen te brengen kan men afleiden of er nu meer of minder wordt gefietst over de jaren heen. Daarnaast kunnen de verschillen tussen de verschillende regio s in kaart worden gebracht. Waar grote aantallen fietsers rijden, is een breder fietspad nodig. Kennis over het aantal fietsers op een route kan bovendien objectief de noodzaak aan een fietsbrug of fietstunnel aantonen. 5

6 1 Aanbevelingen van de provincie: Vanuit de analyse van de data die we voor het district Wilrijk verzamelden, geven we graag onderstaande aanbevelingen mee. Deze lijst is zeker niet volledig en niet alle beschikbare data zijn in deze korte nota toegevoegd. Heb je na het lezen van deze nota nog specifieke vragen, plan je een concreet project of werk je aan een mobiliteitsplan of project? Alle gegevens zijn beschikbaar bij de dienst mobiliteit van de provincie Antwerpen. We helpen je graag! 1.1 Veiligheid De inventarisatie bevat een aantal elementen die je als lokale overheid snel kan aanpakken. Zo kan je in een oogopslag nagaan of de voorrangssituatie op een route eenduidig en constant is. Op voorrangswegen krijgen best alle modi dezelfde voorrang met een uniforme aanduiding. Zo kunnen fietspadmarkeringen en een rode slemlaag de voorrangssituatie op kruisingen verduidelijken. Waar geen voorrang is, haalt men de fietspadmarkering op de kruising best weg. Overgangen van dubbelrichtingsfietspaden naar enkelrichtingsfietspaden of naar gemengd verkeer vergen steeds een bijkomende oversteekbeweging voor de fietser. Deze punten worden best plaatselijk benadrukt en ook hier kan een uniforme inrichting de leesbaarheid van deze punten verhogen, waardoor de oversteek veiliger wordt. 1. Wilrijk scoort goed in de eenvormigheid van voorrangsregeling. Op de Prins Boudewijnlaan ligt een tweerichtingsfietspad op de middenberm in voorrang met correcte markering op de kruisingen, maar extra haaietanden en pijlmarkeringen op de middenberm kunnen meer aandacht op fietsers trekken voor het kruisend verkeer. (Figuur 24). De kruising Groenenborgerlaan Prins Boudewijnlaan vraagt om een grondige studie en mogelijk kan hier een ongelijkgrondse kruising overwogen worden. Figuur 1: kruispunt N173 Floraliëndreef 2. De aanduiding van tweerichtingsfietspaden met dubbelepijlmarkeringen en/of met borden ontbreekt grotendeels in het district. (zie Gaston Fabrélaan/Jules Moretuslei; Boomsesteenweg; Prins Boudewijnlaan). Langs westzijde van de Boomsesteenweg, ter hoogte van de tankstations en de supermarkt Delhaize ligt een tweerichtingsfietspad met verhoogd risico voor de fietser. Bij het oprijden van de straat wordt de fietser die tegen de verwachte richting rijdt vaak niet gezien. Een optie kan zijn om in de bouwvergunning van nieuwe projecten langs deze 6

7 invalsweg met tweerichtingsfietspaden voorwaarden op te nemen om op de toegang tot de parking de aandacht op de fietser extra te benadrukken door het aanbrengen van dubbele pijlmarkeringen en fietslogo s. Figuur 2: in-uitrit garage Claessens Dit is reeds een richtlijn voor zijstraten, maar verlaagt het risico op aanrijdingen met fietsers ook op parkings, in- en uitritten. Dit geldt voor de hele Boomsesteenweg en bijgevolg ook ter hoogte van het segment tussen Moerelei- Krijgsbaan en de Terbekehofdreef, met het bedrijfsterrein aan de westzijde en de grotere winkelketens aan de oostzijde (IKEA etc.). Bijzondere aandacht gaat hierbij naar de kruising Oudebaan Boomsesteenweg met negen fietsgerelateerde ongevallen en de Dynamicalaan met vier ongevallen ( ). Figuur 3: kruispunt N177 Geleegweg en Quick 7

8 Figuur 4: kruispunt N177 Dynamicalaan 3. Eenvormigheid en aangepaste lichtenregeling op de kruisingen in de Heistraat. In totaal moet de fietser hier mogelijk 132 seconden wachten op een afstand van 170m. Dit kan tot roodlichtnegatie leiden, in het bijzonder op de Laarstraat en de Jules Moretuslei. De kruising Heistraat met Laarstraat is een lichtengeregelde kruising op een weg zonder voorrangsregeling. De fietspaden zijn op correcte wijze niet doorgemarkeerd op de kruising. De kruising Heistraat R11 (expressweg) is eveneens met lichten geregeld, en de fietser moet hier een voorrangsweg oversteken. Volgens de richtlijnen uispunten_1.pdf krijgt een fietspad in de ondergeschikte richting van een voorrangsgeregelde kruising GEEN markering. De kruising Heistraat Jules Moretuslei is een lichtengeregelde kruising op een weg zonder voorrangsregeling. Hier werd geopteerd om de fietser te begeleiden met blokmarkeringen, wat op dit ogenblik niet conform het vademecum veilige wegen en kruispunten is. Deze problematiek wordt door de programmaraad van het Vlaams fietsberaad eerstdaags onder de aandacht gebracht. Een mogelijk optie om de veiligheid voor fietsers op deze kruisingen te optimaliseren zou kunnen bestaan uit een aangepaste lichtenregeling met OFOS, waarbij de fietser eerder groen krijgt dan het gemotoriseerd verkeer. 8

9 4. De verkeerslichten voor de fietsen op de Boomsesteenweg ter hoogte van de oude rijkswachtkazerne zijn nog steeds in dienst terwijl de activiteiten op de kazerne het bestaan van het fietslicht niet meer verantwoorden. Deze kunnen makkelijk uit dienst genomen worden. Op dit moment zorgen ze voor onnodige wachttijden voor fietsers en werken ze roodlichtnegatie in de hand. Figuur 5: fietslicht thv. oude rijkswachtkazerne 1.2 Geplande werken Speciale aandacht gaat naar fietspaden met lage globale scores, alsook fietsroutes in gemengd verkeer met lage eindscore voor de fietsgeschiktheid. De kaarten (Figuur 15: Trilcomfort, Figuur 16: Materiaal BFF ) tonen aan dat voor nieuwe aanleg het verband tussen materiaal en trilcomfort essentieel is. Asfalt geniet hierbij de voorkeur wanneer we de afweging maken van kwaliteit (beste scores trilcomfort), duurzaamheid (trilcomfort bij oudere fietspaden blijft langer hoog), en kostprijs in aanleg en onderhoud. 9

10 1. De as Michel Willemslaan Pastoor Bauwenslaan Berkenrijslaan Dokter Veeckmanslaan Sneewbeslaan Groenenborgerlaan vormt de Districtenroute in Wilrijk. Verschillende acties voor deze route zijn hier kortelings gepland en ook volgens de scores van de meetfiets zijn die nodig. In vooroverleg maakte de ambtenaar melding van een fietssuggestiestrook in de Michel Willemstraat. Ik verwijs naar de beslissing van de stad die aanhaalt dat een fietssuggestiestrook volgens de richtlijnen van het vademecum in deze straat te weinig rijvlak zou overlaten. De provincie volgt in deze de beslissing van de stad om de fietssuggestiestrook niet aan te leggen. Voor de aanpak van de rotonde tussen Pastoor Bauwenslaan en Berkenrijslaan werd door de ambtenaar gemeld dat de Chrysantenstraat zou geknipt worden. De auditor van de provinciale auditcommissie Antwerpen meldde dat de aanliggende fietspaden in tegenstrijd zijn met de aanbevelingen Vademecum Veilige wegen en Kruispunten. Meer conform zou zijn om op de rotonde geen aparte fietsvoorzieningen aan te duiden en de fietser in gemengd verkeer te plaatsen. Fietspaden die vrijliggend rond de rotonde worden aangelegd, zijn ook een optie. 1.3 Ambities op bovenlokale schaal Kwaliteit en veiligheid op alle routes en kruisingen en daarbij het vervolledigen van het BFF is een doelstelling van de provincie Antwerpen. Het realiseren van de juiste fietsinfrastructuur waar nodig of het verbeteren van de fietsgeschiktheid van het gemengd verkeer helpen het BFF realiseren. Maar ook onderhoud is belangrijk, de scores van de meetfiets op trilcomfort geven aan waar de verharding aan vernieuwing toe is. Zware fietsinvesteringen vergen een planning op langere termijn, vooral op de grote verbindende assen. Deze grote fietsassen vallen grotendeels samen met de grote verkeersassen, er gebeuren aanzienlijk veel ongevallen waardoor mogelijke kleine maatregelen op korte termijn of parallelle veiligere assen best onderzocht worden. Problematische assen zijn: 1. De R11 tussen de Boomsesteenweg en de kruising R11-Platanenlaan/Jules Moretuslei is er een bovenlokale route ingetekend maar ligt er geen fietsinfrastructuur. Ook de oversteken over de R11 blijken gevaarlijk. 2. De alternatieve route parallel en ten westen aan de E19, voorziet een verbinding via tunnel onder de E19 naar de Ingenieur Haesaertstraat. Een bijkomende ongelijkgrondse kruising zou een veilig alternatief kunnen vormen voor de kruising van de R11 op de lichtengeregelde kruispunten. 3. De Boomsesteenweg ligt er over het grootste deel slecht bij, toch is dit een van de belangrijkste fietsverbindingen. Eenvormigheid in materiaal, richting en kruisingen met de focus op dubbelrichtingsfietsverkeer over de hele as is nodig. De oversteekbaarheid voor de fietser vraagt eveneens om bijzondere aandacht. 4. Op lange termijn kan de as van de Prins Boudewijn ook extra aandacht gebruiken. Het fietspad ligt er deels in de middenberm en deels aan kant, de overgang tussen deze 2 is een probleempunt. In het bijzonder op de kruising met de Groenenborgerlaan en met de R11 zouden ongelijkgrondse kruisingen een oplossing kunnen zijn, gekaderd in de aanpak van de gehele as tot een eenvormige en veilige fietsroute. 10

11 2 Enquêtes in Wilrijk Op dit moment zijn er nog geen enquêtes waarvan de resultaten van toepassing zijn op de fietsroutes in de district Wilrijk. Zie ook punt 2.1 in de begeleidende nota 11

12 3 Fietsongevallen in Wilrijk Onderstaande kaart (zie Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.) geeft de geregistreerde fietsgerelateerde ongevallen in de district Wilrijk weer voor de periode Bijzondere aandacht vragen alle kruispunten waar minstens 4 geverbaliseerde en fietsgerelateerde ongevallen werden geregistreerd. Verder vragen volgende kruisingen om bijzondere aandacht: 1. Boomsesteenweg Oudebaan (8 ongevallen): de combinatie van een kruising, een tweerichtingsfietspad en de in- uitrit van een tankstations is een risico voor fietsers. Dubbele pijlmarkeringen op de kruisingen en op in- en uitrit van het tankstation kan het risico verlagen. Dit geldt voor alle in- en uitritten en zijstraten van de N177/ Boomsesteenweg, zoals blijkt op de geregistreerde fietsongevallen, met meer prioriteit bij tankstations en winkelcentra met grotere parkeersintensiteiten. 2. Berkenrijslaan rotonde (6 ongevallen): de overgang van eenrichtingsfietspad op de rotonde naar een tweerichtingsfietspad op de Berkenrijslaan leidt tot aantoonbare conflicten. De voorgestelde knip aan de Chrysantenstraat is nuttig in functie van het aantal toegangswegen tot de rotonde, maar mogelijk onvoldoende. We vermoeden dat veel fietsers de rotonde langs links rondrijden om een extra afstand en oversteek tot het tweerichtingsfietspad te vermijden en dat dit tot conflict leidt. 3. R11 Heistraat (5 ongevallen): mogelijk gekoppeld aan de drie opeenvolgende verkeerslichten op de Heistraat met totale wachttijd van 2 12 op een afstand van 175m. 4. R11 Jules Moretuslei (6 ongevallen) 5. Prins Boudewijnlaan De Burletlaan (4 ongevallen) Zie ook punt 2.2 en punt 4.2 in de begeleidende nota. 12

13 Figuur 6: MOW geaggregeerde fietsongevallen in Wilrijk (gevaarlijke punten en aantal fietsongevallen) 13

14 4 Meetfiets 4.1 BFF in Wilrijk De aftoetsing van de bestaande fietsinfrastructuur aan de richtlijnen in het vademecum Fietsvoorzieningen blijft belangrijk. Het resultaat van deze aftoetsing bepaalt immers dat de aanleg van fietsinfrastructuur door de lokale overheid in aanmerking komt voor subsidie zoals het Fietsfonds. Meer informatie over conformiteit vind je ook onder punt in de begeleidende nota. Het aandeel conforme fietsinfrastructuur op het bovenlokaal functioneel fietsroutenetwerk voor het grondgebied van Wilrijk is 39 %. Dit is ongeveer het gemiddelde van de provincie (40%). Het aandeel zonder fietsinfrastructuur is relatief klein (15%) in vergelijking met de provincie Antwerpen en Vlaanderen. Het aandeel nietconforme fietsroutes is met 46% van het BFF hoog. Wilrijk Figuur 7: Toestand van het BFF 2015 in Wilrijk, de provincie Antwerpen en Vlaanderen De onderstaande tabel geeft de status van de conformiteit van het BFF in Wilrijk weer in relatie tot het gemiddelde voor alle gemeenten in de provincie: Tabel 1: Conformiteit BFF Conformiteit lengte (gemeente) in km % (gemeente) gemiddelde lengte gemeente (provincie) conform 9,6 39 % 17 40% niet conform 11,1 46 % 15 37% geen infrastructuur 3,6 15 % 10 23% Eindtotaal 24,4 42 % (provincie) 14

15 Op het grondgebied van het district Wilrijk bevindt zich in totaal 24,4 km aan BFF routes op een totaal van km voor de hele provincie Antwerpen. De gemiddelde gemeente in de provincie Antwerpen heeft 41,8 km aan BFF. Onderstaande kaart toont de conformiteit van het BFF in Wilrijk (Figuur 8: BFF in Wilrijk). Figuur 8: BFF in Wilrijk 4.2 Resultaten meetfiets De provincie Antwerpen sloot een samenwerkingsovereenkomst met de Fietsersbond voor het inventariseren en meten van fietsroutekenmerken. Deze gegevens worden opgeladen in een Geografisch Informatie Systeem (GIS) waarna een medewerker van de provincie Antwerpen de gegevens analyseert. Onderstaande figuur toont de elementen die geïnventariseerd en geanalyseerd worden. Wil je meer weten over de inventarisatie en de analyse? Lees dan zeker ook punt 2.3 en 4.1 in de beleidende nota! 15

16 Figuur 9: meetfietsgegevens Onderstaande tabel toont de BFF-routes in Wilrijk opgedeeld in gemengd verkeer, enkelrichting en dubbelrichtingsfietspaden. De optelsom van deze drie categorieën is groter dan de som van het aantal km BFF-routes. Enkelrichtingsfietspaden tellen dubbel, er ligt immers aan beide zijden van de weg een fietspad. Breedte en kwaliteit zijn niet aan beide zijden hetzelfde, en daarom worden enkelrichtingsfietspaden steeds aan beide zijden met de meetfiets gereden. BFF Gemeten trajecten 24 km 12 km eenrichtingsfietspad 16 km tweerichtingsfietspad 2,2 km wegen zonder fietspaden in gemengd verkeer (maar waar wel kan gefietst worden) 16

17 4.2.1 Overzicht scores Wilrijk Onderstaand winddiagram geeft een totaalbeeld van de fietsroutes van de score voor Wilrijk in relatie tot de Provincie Antwerpen Figuur 10: winddiagram met totaalbeeld van de fietsroutes in Wilrijk Wilrijk scoort in vergelijking met het provinciaal gemiddelde op BFF zeer slecht voor de fietsgeschikheid van de routes in gemengd verkeer. Dit is te verklaren door de kasseien die een zeer slechte score op trilcomfort geven. Wanneer we het trilcomfort buiten beschouwing laten, scoort het gemengd verkeer buiten de piek 5/10 en in de piek nog steeds slechts 2,3/10. De fietspaden in Wilrijk scoren gemiddeld ten opzichte van het provinciaal gemiddelde. Opvallend goed scoort Wilrijk op de tussenbreedte, dit betekent dat de fietspaden in Wilrijk gemiddeld op voldoende afstand van de rijweg liggen. Fietspaden scoren erg laag op trilcomfort in Wilrijk omdat de meeste fietspaden in betonstraatstenen aangelegd zijn. De aanleg van asfalt is voor de kwaliteit en de duurzaamheid van fietspaden aangeraden. Alle scores op alle ingemeten factoren op alle BFF-routes zijn online beschikbaar in een datatabel (Online Spreadsheets Wilrijk). In deze tabel kan je per route segment nagaan welke eigenschappen de scores voor de route bepalen. De datatabel is opgedeeld in een tabblad voor gemengd verkeer en een tabblad voor fietspaden. De gegevens zijn sorteerbaar en filterbaar. 17

18 kilometer fietspad Scores fietsinfrastructuur Onderstaande kaart toont de globale score van de fietspaden in Wilrijk. Deze score is samengesteld uit de scores voor het trilcomfort, de breedte van het fietspad en de tussenafstand tussen het fietspad en de rijbaan. Deze tussenafstand moet groter zijn waar er hogere snelheidslimieten zijn voor het overig verkeer. Figuur 11: Globale score fietspaden Globale score fietspaden Wilrijk score minder dan 7,5 score 7,5 of meer Wilrijk 14,2 8 AWV 10 2,5 Figuur 12: globale score volgens wegbeheerder 18

19 Hoewel 40% van het BFF in Wilrijk conform de richtlijnen in het Vademecum Fietsvoorzieningen werd aangelegd, is de globale score voor 2/3 van de fietspaden minder dan 7,5. Dit is hoofdzakelijk toe te wijzen aan de slechte scores voor het trilcomfort door het gebruik van betonstraatstenen als verharding. Figuur 13: Breedte fietspaden Wilrijk 19

20 Figuur 14: Tussenbreedte fietspaden Wilrijk Figuur 15: Trilcomfort Wilrijk 20

21 Figuur 16: Materiaal BFF Wilrijk 21

22 4.2.3 Scores gemengd verkeer Op 2,2 km van de BFF-routes is geen fietspadaanwezig. Fietsgeschiktheid gemengd verkeer is in grote mate afhankelijk van de aanwezigheid en snelheid van het overige verkeer en de beschikbare breedte van de rijweg. Maatregelen om de snelheid aan te pakken of de intensiteit van het overig verkeer te verlagen, maakt de aanleg van fietspaden op deze routes soms overbodig. Online Spreadsheets Wilrijk geeft meer inzicht in de details van deze routes. Figuur 17: Score gemengd verkeer Op de Gaston Fabrélaan, parallel aan de R11 is een zone 30, maar de kasseien hier gaan de fietser doorgaans naar de parallelle Jules Moretuslei sturen, waar een fietspad ligt. De fietsgeschiktheid in gemengd verkeer is zeer laag in de Michel Willemslaan en op de Groenenborgerlaan. De geplande acties in het kader van de districtenroute om het fietsen hier te bevorderen zullen de scores op dit traject verbeteren. 22

23 4.2.4 Beoordeling kruisingen op infrastructurele en veiligheidsknelpunten Acute knelpunten hebben een directe impact op het fietscomfort en kunnen meestal op zeer korte termijn aangepakt worden. Op bovenstaande kaartje staan enkele categorieën van knelpunten. De provincie Antwerpen adviseert om paaltjes zoveel mogelijk weg te halen. Figuur 18: Acuut comfort en veiligheid Figuur 19: Gaston Fabrélaan: scherpe asverlegging (blauwe cirkel op Figuur 18). 23

24 Figuur 20: Boomsesteenweg: scherpe asverlegging (groene cirkel op Figuur 18) Figuur 21: paaltjes aan de Heistraat, richting Boomsesteenweg (rode cirkel op Figuur 18) 24

25 De eenvormigheid van markeringen van fietspaden op kruisingen verhogen de verkeersveiligheid. Zowel fietser als automobilist krijgen een duidelijk signaal over de voorrangsregeling en kunnen hun gedrag hierop afstemmen. Door middel van een GIS analyse op de inventarisatiegegevens van de meetfiets wordt dit duidelijk op kaart weergegeven. De tweerichtingsfietspaden krijgen extra aandacht omwille van de bijhorende risico s. Figuur 22: Tweerichtingsfietspad op kruisingen niet met pijlen gemarkeerd In het centrum van Wilrijk, op de Bist, valt een klein stukje tweerichtingsfietspad op. Dubbelrichtingsfietspaden worden over het algemeen afgeraden in bebouwde omgevingen omwille van het hoger ongevalsrisico. Maar op de Bist, in het midden van het centrum met de bibliotheek en het districtshuis in de buurt, is dit een goede keuze. (rode cirkel op Figuur 22). 25

26 Figuur 23: Bist: tweerichtingsfietspad De eenvormigheid van voorrang en fietspadmarkering op de kruising helpt weggebruikers de verkeerssituatie goed in te schatten en zo de veiligheid te verhogen. Wilrijk scoort hier goed, alle doorlopende fietspaden langs voorrangswegen hebben een fietspadmarkering over de kruispunten. Bij voorrang aan rechts zijn er geen fietspadmarkeringen zodat alle weggebruikers voorrang aan rechts moeten verlenen. Op de Prins Boudewijnlaan loopt het dubbelrichtingsfietspad op de middenberm en is er een fietspadmarkering over de kruispunten. Deze situatie is zo specifiek en ongekend bij weggebruikers dat bijkomende haaientand markeringen voor het gemotoriseerde verkeer de situatie kunnen verduidelijken. De dubbele pijlmarkering helpt automobilisten uit te kijken voor fietsers, uit beide richtingen. Figuur 24: Prins Boudewijnlaan met Hendrik Marckstraat Hindenstraat 26

27 Het kruispunt Boudewijnlaan Groenenborgerlaan is zeer complex en niet echt fietsvriendelijk. De linksafslaande voertuigen op de Prins Boudewijnlaan blokkeren regelmatig het gemarkeerde fietspad waardoor de fietser zich tussen de auto s moet begeven. Een ongelijkgrondse kruising zou hier een verbetering kunnen betekenen, zowel voor de verkeersveiligheid als de doorstroming van zowel de fietsers als het gemotoriseerd verkeer. Figuur 25: Prins Boudewijnlaan - Groenenborgerlaan (Google Maps 2014) Figuur 26: Markeringen Markeringen zijn een belangrijk instrument voor het verduidelijken van de voorrangssituatie en het aanduiden van dubbelrichtingsfietspaden. De Boomsesteenweg heeft aansluitingen met andere wegen maar ook veel op- en afritten van bedrijven en winkels. Dit leidt tot conflicten leidt tussen doorgaande fietsers en gemotoriseerd verkeer 27

28 dat de Boomsesteenweg vanuit de zijstraten en de bedrijven/winkels wil oprijden. Omdat de Boomsesteenweg enkelrichtingsverkeer heeft voor het gemotoriseerd verkeer, lopen fietsers die tegen de autorichting in rijden grotere kans om niet opgemerkt te worden. Het belang van markeringen en borden die wijzen op het dubbelrichtingsverkeer zijn daarom op de Boomsesteenweg van nog groter belang. Figuur 27: Doorstroming De inventarisatie door de meetfiets registreert de wacht- en groentijd aan alle lichtgeregelde kruisingen, al dan niet met aparte fietslichten en de opstelstroken. Wilrijk heeft 30 lichtengeregelde kruisingen waarvan 22 met aparte fietslichten. Bovenstaande kaart toont dat fietsers bij het oversteken van de R11 vanuit de Heistraat tot drie verkeerslichten op hun route hebben. In het slechtste geval geeft dit een wachttijd van 2 minuten 12 seconden op een traject van een paar honderd meter. Dit werkt roodlichtnegatie in de hand. 28

29 Figuur 28: Rijrichting fietspaden en gemengd verkeer (zie rode cirkel) Aandachtspunten fietsrichting: Bijzondere aandacht gaat naar de overgang van eenrichtings- naar tweerichtingsfietspad en naar de overgang van een fietspad naar gemengd verkeer. Zo zien we de overgang in gemengd verkeer van de Pastoor Bauwenslaan in de Michel Willemslaan. De plannen om hier asfalt met fietssuggestiestroken aan te leggen, met behoud van parkeerstroken, kan de fietsgeschiktheid verbeteren, maar deze route wordt zelfs met de geplande aanpassingen niet ideaal. Op de Groenenborgerlaan ter hoogte van de Spoorweglaan is vandaag ook een overgang van fietspad in gemengd verkeer, maar de aanleg van een fietspad in het kader van de districtenroute zal deze situatie verbeteren. 29

30 5 Fietstellingen Voor Wilrijk beschikken we over tijdelijke fietstelgegevens van 12 september tot en met 2 oktober 2015 op het telpunt (code ANT04).op het dubbelrichtingsfietspad op de Boomsesteenweg ter hoogte van huisnummer 374. Figuur 29: locatie telpunt ANT04 (pijl in de hoofdrichting) Er werd op één locatie geteld. Deze gegevens kunnen ook op het online digitale platform beschikbaar gesteld worden (mail voor toegang naar [email protected] met onderwerp toegang fietstellingen). Hieronder vind je de gemiddelde werk- en weekenddagengrafieken. 30

31 richting Boom richting Antwerpen Figuur 30: ANT04: fietstelling werkdag richting Boom richting Antwerpen Figuur 31: ANT04: fietstelling weekend Deze tellingen zijn representatief. Er was in de telperiode geen vakantie of verlofdag en de functionele fietser is correct vertegenwoordigd (zie duidelijke ochtend- en avondspits in de grafiek werkdag ). In het weekend rijden er gemiddeld 520 fietsers langs dit punt tegenover 833 op een werkdag, met 78% in de hoofdrichting en 22% in de tegenrichting. 31

32 6 Lijst van figuren Figuur 1: kruispunt N173 Floraliëndreef... 6 Figuur 2: in-uitrit garage Claessens... 7 Figuur 3: kruispunt N177 Geleegweg en Quick... 7 Figuur 4: kruispunt N177 Dynamicalaan... 8 Figuur 5: fietslicht thv. oude rijkswachtkazerne... 9 Figuur 6: MOW geaggregeerde fietsongevallen in Wilrijk (gevaarlijke punten en aantal fietsongevallen)...13 Figuur 7: Toestand van het BFF 2015 in Wilrijk, de provincie Antwerpen en Vlaanderen 14 Figuur 8: BFF in Wilrijk...15 Figuur 9: meetfietsgegevens...16 Figuur 10: winddiagram met totaalbeeld van de fietsroutes in Wilrijk...17 Figuur 11: Globale score fietspaden...18 Figuur 12: globale score volgens wegbeheerder...18 Figuur 13: Breedte fietspaden Wilrijk...19 Figuur 14: Tussenbreedte fietspaden Wilrijk...20 Figuur 15: Trilcomfort Wilrijk...20 Figuur 16: Materiaal BFF Wilrijk...21 Figuur 17: Score gemengd verkeer...22 Figuur 18: Acuut comfort en veiligheid...23 Figuur 19: Gaston Fabrélaan: scherpe asverlegging (blauwe cirkel op Figuur 18) Figuur 20: Boomsesteenweg: scherpe asverlegging (groene cirkel op Figuur 18)...24 Figuur 21: paaltjes aan de Heistraat, richting Boomsesteenweg (rode cirkel op Figuur 18)...24 Figuur 22: Tweerichtingsfietspad op kruisingen niet met pijlen gemarkeerd...25 Figuur 23: Bist: tweerichtingsfietspad...26 Figuur 24: Prins Boudewijnlaan met Hendrik Marckstraat Hindenstraat...26 Figuur 25: Prins Boudewijnlaan - Groenenborgerlaan (Google Maps 2014)...27 Figuur 26: Markeringen...27 Figuur 27: Doorstroming...28 Figuur 28: Rijrichting fietspaden en gemengd verkeer (zie rode cirkel)...29 Figuur 29: locatie telpunt ANT04 (pijl in de hoofdrichting)...30 Figuur 30: ANT04: fietstelling werkdag...31 Figuur 31: ANT04: fietstelling weekend