UIT de budgetlijn

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "UIT de budgetlijn"

Theodoor van der Linden
7 jaren geleden
Aantal bezoeken:

De budgetlijn De budgetlijn wordt gebruikt om de opofferingskosten bij economische keuzes tussen twee producten duidelijk te maken. Mensen hebben behoeften, maar de middelen zijn beperkt.

Stel je voor je loopt op de markt en je moet appels voor je moeder kopen. Je hebt 10,-- meegekregen. Tegelijkertijd zou je graag een of zelfs een paar frikadelletjes lusten.

1 De budgetlijn De budgetlijn wordt gebruikt om de opofferingskosten bij economische keuzes tussen twee producten duidelijk te maken. Mensen hebben behoeften, maar de middelen zijn beperkt. Er is dus sprake van schaarste omdat mensen vanwege die spanning tussen middelen en behoeften telkens keuzes moeten maken. De budgetlijn zet telkens de keuze tussen twee alternatieven op rij. Stel je voor je loopt op de markt en je moet appels voor je moeder kopen. Je hebt 10,-- meegekregen. Tegelijkertijd zou je graag een of zelfs een paar frikadelletjes lusten. Je bent tenslotte op de markt, en het is ook een uitje. Je komt tot de conclusie dat appels 2,-- per kilo kosten, en dat een frikadelletje 1,-- per stuk kost. Je moeder heeft gevraagd om 4 kilo appels mee te nemen. We hebben nu alle gegevens om daar een budgetlijn van te maken, waarbij punt A het punt is waarbij we 4 kilo appels kopen: Figuur 1. We kunnen nu aflezen dat je nog 2 frikadellen kunt kopen na het aanschaffen van de appels. Stel: je wilt weten hoeveel frikadellen je kunt kopen als je maar 2 kilo appels koopt. Je vult dan punt B in en leest af dat je maar liefst 8 frikadellen kunt kopen (figuur 2 links). Je kunt de budgetlijn dan tekenen door een lijn te trekken door de twee punten (figuur 2 rechts). De budgetlijn is immers een rechte lijn, daar heb je maar twee punten voor nodig. Pagina 1 van 5

Figuur 2. Je kunt nu iedere combinatie van appels en frikadellen aflezen. Zo kun je aflezen dat als je 2,5 kilo appels koopt je nog 5 frikadellen kunt kopen.

Er kunnen 2 dingen gebeuren. Je budget verandert, of de prijs van een product verandert.

2 Figuur 2. Je kunt nu iedere combinatie van appels en frikadellen aflezen. Zo kun je aflezen dat als je 2,5 kilo appels koopt je nog 5 frikadellen kunt kopen. Dat aflezen van combinaties is de functie van de budgetlijn. Je kunt nu ook stellen dat je voor het kopen van 2,5 kilo appels 5 frikadellen opoffert (en andersom). Veranderingen. Er kunnen 2 dingen gebeuren. Je budget verandert, of de prijs van een product verandert. Verandert je budget dan zal de budgetlijn evenwijdig aan de eerste budgetlijn komen te liggen, maar hoger (budget stijgt) of lager (budget daalt). Zie figuur 3 links. Verandert de prijs van een van de twee producten dan zal de lijn schuiner komen te liggen. Zie figuur 3 rechts. Figuur 3 links: de prijs van een kilo appels is gestegen van 2,-- naar 2,50 Figuur 3 rechts: het budget is gedaald naar 8,-- Pagina 2 van 5

Figuur 3: Een stapje moeilijker De budgetlijn wordt

3 Figuur 3: Een stapje moeilijker De budgetlijn wordt ingewikkelder als we gaan werken met geld in plaats van met producten. Stel je voor, je hebt voor komend jaar om vrij te besteden. Je zou het kunnen opmaken, maar ook iets kunnen sparen voor volgend jaar (maximaal 2.000,--). In figuur 4 is dit weergegeven: Pagina 3 van 5

In werkelijkheid krijg je rente als je de 2.000,-- op de bank zet. Stel je voor dat de rente 5% is. We zien dan dat, naarmate we meer geld sparen dan nu uitgeven, het toekomstige bedrag groter wordt.

4 In werkelijkheid krijg je rente als je de 2.000,-- op de bank zet. Stel je voor dat de rente 5% is. We zien dan dat, naarmate we meer geld sparen dan nu uitgeven, het toekomstige bedrag groter wordt. In figuur 5 is de rente opgenomen die in figuur 4 ontbrak. Figuur 5. We zouden nu de vraag kunnen stellen hoeveel er gespaard is (inclusief rente), bij een besteding in het nu van 800,-- (coördinaten van punt A). Dat is niet meer gewoon afleesbaar en moet als volgt worden opgelost: Als er 2.000, ,-- = 1.200,-- gespaard wordt, dan heb je aan het eind van het jaar 1.200,-- * 1,05 = 1.260,-- inclusief rente. De coördinaten van punt A zijn dus ( 800, 1.260). Nog een stapje moeilijker De budgetlijn wordt nog ingewikkelder wanneer we meerjarig gaan ruilen over tijd met geld. Stel je voor, je zit 4 jaar voor je pensioen. Je houdt dit jaar 2.000,-- over wat je maximaal kunt sparen. Om je pensioen op te hogen denk je er over of een deel daarvan te sparen zodat je over 4 jaar een extra buffer hebt als je met pensioen gaat. In het nu kun je dan maximaal 2.000,-- besteden. Pagina 4 van 5

De vraagstelling is hoeveel we over houden in de toekomst als we de 2.000 voor 4 jaar op de bank zetten. De rente die nu gaat gelden is rente op rente.

We zouden nu opnieuw de vraag kunnen stellen hoeveel er gespaard is (inclusief rente) bij een besteding in het nu van 800,-- (coördinaten van punt A):

5 De vraagstelling is hoeveel we over houden in de toekomst als we de voor 4 jaar op de bank zetten. De rente die nu gaat gelden is rente op rente. Dus als de rente 5% is dan wordt het gespaarde bedrag maximaal 2.000,--*1,05 4 = 2.315,25. Zie figuur 6. Figuur 6. We zouden nu opnieuw de vraag kunnen stellen hoeveel er gespaard is (inclusief rente) bij een besteding in het nu van 800,-- (coördinaten van punt A): Als er 2.000, ,-- = 1.200,-- gespaard wordt, dan heb je aan het eind van het jaar 1.200,-- * 1,05 4 = 1.389,15. De coördinaten van punt A zijn dus ( 800, 1.389,15). Pagina 5 van 5

Vergelijkbare documenten

6.7. Boekverslag door E woorden 31 oktober keer beoordeeld

6.7. Boekverslag door E woorden 31 oktober keer beoordeeld Boekverslag door E. 1574 woorden 31 oktober 2011 6.7 20 keer beoordeeld Vak Methode Economie Percent Economie: 1.1 Schaarste is spanning tussen de menselijke behoeften en de beschikbare middelen om in